Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Από ιστορικό μνημείο... σουπερμάρκετ

Ο κινηματογράφος «Ηλύσια» μετά την κατασκευή του (1930)

Α. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Από ιστορικό μνημείο... σουπερμάρκετ

  • A-
  • A+

«Να σώσουμε τα “Ηλύσια”». Το σύνθημα μοιάζει με πρόσκληση σε όλα τα ραντεβού που έχουμε δώσει στη ζωή μας μπροστά στον πάλαι ποτέ κινηματογράφο. Είναι όμως κάτι παραπάνω από νοσταλγική ή αισθητική… εκκεντρικότητα.

Είναι υπόθεση της καθημερινότητας, η εικόνα της πόλης στην οποία βαδίζουμε, η ρίζα της Δημητρίου Γούναρη, οδηγεί το μάτι μέχρι τη Ροτόντα, είναι ο πεζόδρομος που «χαϊδεύεται» με το «ΝτοΡε», χώροι όπου η θορυβώδης νιότη αγκαλιάζεται με τους στοχαστικούς μεσήλικες.

Το σύνθημα μας τραβάει από το μανίκι, όπως ο στίχος του Ντίνου Χριστιανόπουλου «κατατρέχουν την γραφικότητα/… εκπνέει σαν προδομένη επανάσταση».

Κάτω από το σύνθημα για να μη μετατραπεί σε σουπερμάρκετ το ιστορικό και κηρυγμένο ως διατηρητέο μνημείο συντάσσονται περίοικοι, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, ενώσεις αρχιτεκτόνων, η Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και –με βαθιά αίσθηση του βάρους της κληρονομιάς– ο εγγονός του αρχιτέκτονα Λέανδρου Ι. Ζωίδη που σχεδίασε το 1930 το θέατρο-κινηματογράφο, που έχει κάλλος και ιστορία.

Το «Ηλύσια» ορθώνεται στη συμβολή των οδών Παύλου Μελά και Δημητρίου Γούναρη στην πλατεία Φαναριωτών από το 1930. Του «επιτέθηκαν» πρώτη φορά με 5 ορόφους το 1957, το 1994 έκλεισε ως κινηματογράφος και μετατράπηκε σε μαγαζί για… ηλεκτρονικά παίγνια, το 2003 ήταν κατάστημα ειδών ρουχισμού.

ΑΡΧΕΙΟ Α. ΖΩΙΔΗ

Ας σημειωθεί ότι το 1994 –παραμονές της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας!– το «Ηλύσια» κλείνει μεν, κηρύσσεται δε διατηρητέο μνημείο, μας μένουν αμφιβολίες όμως πόση προστασία τού παρείχε τελικά η κήρυξή του αφού σημαντικά αρχιτεκτονικά στοιχεία του εσωτερικού του χάθηκαν μια για πάντα.

Σε έναν άλλον κόσμο μάλλον δεν χρειαζόταν τίποτα παραπάνω από το αίτημα του Δήμου Θεσσαλονίκης που υποβλήθηκε ματαίως (;) στις 3.9.2018, τόσο προς τα υπουργεία Πολιτισμού και Μακεδονίας-Θράκης όσο και προς τις Εφορείες Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και την 4η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων και στο οποίο ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Εργων, Περιβάλλοντος και Καθαριότητας, Θανάσης Παππάς, ζητούσε «να αναθεωρηθούν οι σχετικές εγκρίσεις και να ληφθούν μέτρα προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς και ειδικότερα του κινηματογράφου «Ηλύσια»».

Οπως τονιζόταν στο σχετικό έγγραφο, «τα ελάχιστα διατηρητέα που συμβάλλουν στην ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας της Θεσσαλονίκης είναι αδιανόητο να υποβαθμίζονται ως μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτόχρονα να επιβαρύνουν με τις ασύμβατες χρήσεις τους περιοχές του ιστορικού κέντρου που είναι επιβαρημένες κυκλοφοριακά.

Αλλωστε ο δήμος προσπαθεί, με τις απαραίτητες εγκρίσεις των υπηρεσιών του ΥΠΠΟ, να ξεκινήσει το έργο της ανάδειξης της πλατείας Φαναριωτών με αναπλάσεις, πεζοδρομήσεις και βελτιώσεις, με στόχο την αναβάθμιση του ιστορικού κέντρου».

Δεν εισακούστηκε όμως κι έτσι προς τα τέλη Αυγούστου 2018 το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων αποφάσιζε να δώσει την άδεια για χρήση σουπερμάρκετ.

Εναντίον αυτής της απόφασης έκανε προσφάτως ιεραρχική προσφυγή ο εγγονός του αρχιτέκτονα, Λέανδρος Ζωίδης, ζητώντας να επανεξεταστεί το θέμα από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων.

Ψήφισμα για το θέμα έχει εκδώσει η Ειδική Διατμηματική Επιτροπή του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Προστασία, Συντήρηση και Αποκατάσταση Μνημείων Πολιτισμού» του ΑΠΘ, με το οποίο επισημαίνει «τις μεγάλες αλλοιώσεις και την απώλεια αυθεντικών στοιχείων που προκλήθηκαν, κατά παράβαση των όρων της απόφασης χαρακτηρισμού του, στους εσωτερικούς ιδίως χώρους του κτιρίου, από την προσαρμογή του στις νέες χρήσεις με τις οποίες λειτούργησε μετά το 1994».

Τονίζεται ότι «η προωθούμενη νέα χρήση του θα επιδεινώσει έτι περαιτέρω την καταστροφή που έχει ήδη υποστεί, τόσο στον εσωτερικό χώρο όσο και στις όψεις του, από παλαιότερες ασύμβατες χρήσεις».

Εκκληση απευθύνει με ανακοίνωσή της και η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού-παράρτημα Θεσσαλονίκης κρίνοντας ότι η προτεινόμενη χρήση «είναι τελείως ασύμβατη και επιβλαβής, παρά τις όποιες δεσμεύσεις για λειτουργικές επεμβάσεις και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις για την τροφοδοσία του καταστήματος».

Για το θέμα έχουμε παρέμβαση και από τη MONUMENTA (Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία για την προστασία της φυσικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς Ελλάδας-Κύπρου) η οποία απευθύνεται στην υπουργό Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά ζητώντας να παρέμβει για το θέμα, σημειώνοντας ότι το «Ηλύσια» είναι «τοπόσημο της Θεσσαλονίκης» και «το πρώτο σύγχρονο κτίριο κινηματογράφου στη μεσοπολεμική πόλη, το οποίο διασώζεται και από τα χαρακτηριστικά σημεία αναφοράς στην πρώτη διαγώνια οδό, που διανοίχτηκε σύμφωνα με το σχέδιο Hébrard και η οποία διατηρεί το όνομα αυτό μέχρι σήμερα».

 

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Γερασμένος κτιριακά και ο Πειραιάς
Υπερήλικα κτίρια, κατασκευασμένα με τους παλαιούς οικοδομικούς κανονισμούς και με πολλούς ιδιοκτήτες το καθένα, είναι τα περισσότερα κτίρια του Πειραιά, ενώ ένας στους τρεις επαγγελματικούς χώρους είτε είναι...
Γερασμένος κτιριακά και ο Πειραιάς
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Μαύρη μέρα στη Μαυροράχη
Χαροπαλεύει ένας 44χρονος πατέρας δύο παιδιών, συμβασιούχος οδηγός στον τομέα καθαριότητας του Δήμου Θεσσαλονίκης, εξαιτίας ατυχήματος το βράδυ της Κυριακής στον χώρο του ΧΥΤΑ Μαυροράχης, για το οποίο υπάρχουν...
Μαύρη μέρα στη Μαυροράχη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η Θεσσαλονίκη ξέμεινε από αλάτι!
Στη χώρα της υπερβολής, η προσπάθεια να μην επαναληφθεί ένα παλιό λάθος μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες συμπεριφορές, τέτοιες που να τελειώνει το αλάτι των αλυκών Θεσσαλονίκης και Κίτρους και να...
Η Θεσσαλονίκη ξέμεινε από αλάτι!
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Γενναία κίνητρα για «απόσυρση» γερασμένων κτιρίων
Ενα φιλόδοξο πρόγραμμα του υπ. Περιβάλλοντος θέλει να αλλάξει τις όψεις των αστικών κέντρων. Οι παρεμβάσεις θα αφορούν παλιές ενεργοβόρες πολυκατοικίες, αλλά τη διαφορά στο περιβάλλον θα την κάνει αν...
Γενναία κίνητρα για «απόσυρση» γερασμένων κτιρίων
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ερώτηση βουλευτών για το φακέλωμα
​Στη Βουλή φτάνει το θέμα του φακελώματος πολιτών και μαζικών φορέων της δυτικής Θεσσαλονίκης από ιδιωτική εταιρεία επικοινωνίας. Με ερώτησή τους προς τους υπουργούς Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων...
Ερώτηση βουλευτών για το φακέλωμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας