Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Δυο βήματα μπρος, τρία βήματα πίσω
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δυο βήματα μπρος, τρία βήματα πίσω

  • A-
  • A+

Σε δυσμενή κατάσταση εξακολουθεί να βρίσκεται η προστασία του περιβάλλοντος στην Ελλάδα για τη χρονιά που μας πέρασε, ακόμη κι αν έγιναν δυο βήματα προς τα εμπρός, αφού οι αρνητικές εξελίξεις που καταγράφηκαν μας γυρίζουν περισσότερο προς τα πίσω.

Στα αρνητικά καταγράφονται οι αδιαφανείς και ευνοιοκρατικές διαδικασίες έγκρισης για την εξόρυξη υδρογονανθράκων, οι παθογένειες που αποκαλύφθηκαν από την πολύνεκρη δασική πυρκαγιά στο Μάτι, η επιμονή στη μη συμμόρφωση με αποφάσεις του ευρωπαϊκού δικαστηρίου και τα ευρωπαϊκά πρόστιμα που ξεπερνούν τα 100 εκατομμύρια ευρώ.

Αυτά αποκαλύπτονται στη 14η ετήσια έκθεση του WWF Ελλάς «Η περιβαλλοντική νομοθεσία στην Ελλάδα», που φέτος εκδόθηκε σε συνεργασία με τη μη κερδοσκοπική εταιρεία περιβαλλοντικού δικαίου «Νόμος + Φύση».

Η χρονιά χαρακτηρίζεται από το ευνοιοκρατικό, ελαστικό και αδιαφανές αδειοδοτικό πλαίσιο για τις σεισμικές έρευνες και εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου (υδρογονανθράκων), που θέτει σε άμεσο κίνδυνο το θαλάσσιο και χερσαίο περιβάλλον της χώρας, λειτουργώντας εις βάρος της περιβαλλοντικής ασφάλειας.

Μείζον ζήτημα αποτελεί η εξαίρεση από την υποχρέωση εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων στις περιοχές παραχώρησης κατά την πρώτη φάση εργασιών σεισμικής έρευνας. Μάλιστα, το γεγονός ότι η έρευνα και η εξόρυξη υδρογονανθράκων επηρεάζει άμεσα περίπου 200 προστατευόμενες περιοχές σε όλη τη χώρα αποτελεί προφανή υποβάθμιση του θεσμικού πλαισίου προστασίας της φύσης.

Ειρωνεία στη διαδικασία αποτελεί η κήρυξη του Κυπαρισσιακού Κόλπου σε προστατευόμενη περιοχή, με την ταυτόχρονη μονογραφή συμφωνίας για εξόρυξη πετρελαίου στην ίδια περιοχή!

Θλιβερή πρωτιά εξακολουθεί να κατέχει η χώρα μας στις υποθέσεις μη συμμόρφωσης με αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ε.Ε., οι οποίες πλέον ανέρχονται σε 11, καθώς και τη δεύτερη θέση σε ό,τι αφορά την παραβίαση του περιβαλλοντικού δικαίου με 27 ανοιχτές υποθέσεις, με αποτέλεσμα την επιβολή μεγάλων χρηματικών ποινών εις βάρος της.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, η Ελλάδα έχει καταβάλει περισσότερα από 100 εκατομμύρια ευρώ σε χρηματικές ποινές για τη μη συμμόρφωσή της με αποφάσεις του ευρωδικαστηρίου, μέτρο ωστόσο που δεν αναχαιτίζει το επικίνδυνο φαινόμενο της παράνομης απόρριψης και επικίνδυνης διαχείρισης αποβλήτων, ούτε αποτρέπει τη δημιουργία χωματερών.

Οπως εκτιμάται, περίπου 160.000 τόνοι στερεών αστικών αποβλήτων εξακολουθούν να καταλήγουν σε χωματερές.

Η πολύνεκρη πυρκαγιά στο Μάτι κατέδειξε τις συνέπειες της αυθαίρετης και της εκτός σχεδίου δόμησης, αλλά και τις συνέπειες από ένα σύστημα δασοπυρόσβεσης που εξακολουθεί να βασίζεται στην καταστολή κι όχι στην πρόληψη. Παράλληλα, οι πρώτες σημαντικής έκτασης κατεδαφίσεις αυθαιρέτων στιγματίστηκαν από την παράδοξη ταυτόχρονη νομιμοποίηση παρανομιών.

Σε ό,τι αφορά τον χωρικό σχεδιασμό (που θεωρητικά αποσκοπεί στην ισόρροπη ανάπτυξη του χώρου), χαρακτηρίζεται από τη σκανδαλώδη κάλυψη με διατάξεις τυπικού νόμου διαφόρων έργων και δραστηριοτήτων που στερούνται απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων που εξυπηρετεί πλέον μεγάλους κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας (π.χ. ξενοδοχειακά καταλύματα, σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής σε μη διασυνδεδεμένα νησιά και λατομεία διαφόρων κατηγοριών).

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της χρονιάς ήταν οι εγκρίσεις μεγάλων σχεδίων ιδιωτικής πολεοδόμησης, όπως το σχέδιο ολοκληρωμένης ανάπτυξης του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, τουριστικά χωριά και ακίνητα του ΤΑΙΠΕΔ.

Ο περιβαλλοντικός έλεγχος παραμένει πλημμελής. Η υπηρεσία των επιθεωρητών Περιβάλλοντος παραμένει εξαιρετικά υποστελεχωμένη και πολιτικά εξαρτημένη από την εκάστοτε ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος. Ο αριθμός των επιθεωρητών Περιβάλλοντος έχει μειωθεί στους 16 το 2017, από 35 το 2011. Μάλιστα, εντός του έτους υπηρετούσαν μόνο δύο επιθεωρητές Περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της προϊσταμένης του τμήματος.

Η υπεροχή της εντολής της πολιτικής ηγεσίας ως πρώτης πηγής εναύσματος για ελέγχους από τους επιθεωρητές Περιβάλλοντος σε ποσοστό 29% (το μεγαλύτερο) αποτελεί σαφή ένδειξη της πολιτικής εξάρτησης μιας υπηρεσίας με κομβικό ρόλο στον έλεγχο του περιβαλλοντικού εγκλήματος, επισημαίνεται στην έκθεση.

Το 2017, καταγράφεται μικρή αύξηση του αριθμού των ελέγχων (71, από μόλις 58 το 2016) που, κατά πάσα πιθανότητα, οφείλεται στις αυτοψίες που διενεργήθηκαν στις παράκτιες περιοχές της Αττικής που υπέστησαν ρύπανση από την πετρελαιοκηλίδα του «Αγία Ζώνη ΙΙ».

Πάντως, η σημαντικότερη ελεγκτέα παράβαση είναι η παράνομη και επικίνδυνη για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία διαχείριση αποβλήτων, κάτι που αφορά και επιχειρήσεις που διαχειρίζονται χημικά απόβλητα με επικίνδυνο τρόπο.

Δεδομένου του κομβικού ρόλου της περιβαλλοντικής επιθεώρησης στην πάταξη του περιβαλλοντικού εγκλήματος, το WWF Ελλάς ζητάει από το 2005 την ίδρυση ανεξάρτητης αρχής περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων, με αναφορά στη Βουλή.

Στο κεφάλαιο της έκθεσης που αναφέρεται στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας τονίζεται ότι στις περιβαλλοντικές υποθέσεις που αναλύονται -οι σημαντικότερες από τις οποίες αφορούν οδικά έργα, διαχείριση υδάτων, έργα υποδομής και αιολικά πάρκα- αναδεικνύεται ιδιαίτερα η σημασία της έγκαιρης συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών στις διαδικασίες διαβούλευσης που προβλέπονται στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας για την έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης.

Επίσης, καθίσταται σαφές ότι η τελική επιστημονική και τεχνική κρίση της διοίκησης ως προς την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων έργων και δραστηριοτήτων δεν υπόκειται στον ακυρωτικό έλεγχο του δικαστηρίου.

Οι θετικές εξελίξεις

Παράλληλα, το WWF επισημαίνει και τις θετικές εξελίξεις που συνέβησαν τους περασμένους μήνες. Σε ό,τι αφορά τη φύση και τη βιοποικιλότητα, αποτελεί σημαντικό ορόσημο η επέκταση του δικτύου Natura 2000.

Σήμερα, η Ελλάδα έχει εντάξει 446 περιοχές στο δίκτυο Natura 2000 (32 νέες περιοχές και επέκταση ορίων σε 63). Συνολικά, καλύπτουν περίπου το 28% της χερσαίας και το 19% της θαλάσσιας έκτασης της χώρας, εκπληρώνοντας και με το παραπάνω τον ευρωπαϊκό όσο και τον παγκόσμιο στόχο.

Στον τομέα της Ενέργειας, χαρακτηρίζεται ως νευραλγικής σημασίας η ίδρυση του Εθνικού Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, που θα χρηματοδοτείται από τα δημόσια έσοδα δημοπράτησης δικαιωμάτων διοξειδίου του άνθρακα.

Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της Ε.Ε. που αξιοποιεί αυτά τα έσοδα για τη χρηματοδότηση της μετάβασης στη μεταλιγνιτική περίοδο.

Τέλος, αν και με καθυστέρηση περίπου δύο ετών και με εκκρεμούσα την παραπομπή της χώρας στο Δικαστήριο της Ε.Ε., ως θετική αξιολογείται η μεταφορά στην εθνική νομοθεσία της ευρωπαϊκής οδηγίας για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, με σαφή κατεύθυνση για ενιαία αντιμετώπιση του θαλάσσιου και παράκτιου χώρου. Ωστόσο, παραμένει αδικαιολόγητη η συνεχιζόμενη μη κύρωση του πρωτοκόλλου της Σύμβασης της Βαρκελώνης για την ολοκληρωμένη διαχείριση της παράκτιας ζώνης.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
«Μαύρο» φόντο για τις θάλασσες της Κρήτης
Το WWF Ελλάς επισημαίνει ότι η θαλάσσια περιοχή που παραχωρήθηκε σε πετρελαϊκές εταιρείες, με βαρύ μάλιστα ιστορικό ρύπανσης, αποτελεί ένα παγκόσμιας οικολογικής αξίας οικοσύστημα που απειλείται ήδη από το...
«Μαύρο» φόντο για τις θάλασσες της Κρήτης
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Διαμαρτυρία κατά των εξορύξεων υδρογονανθράκων
Σε κινητοποίηση έξω από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας καλεί σήμερα στις 12 το μεσημέρι η Πρωτοβουλία Αθήνας ενάντια στις εξορύξεις υδρογονανθράκων, με αφορμή τη διοργάνωση από το ΤΕΕ εκδήλωσης με τίτλο «Οι...
Διαμαρτυρία κατά των εξορύξεων υδρογονανθράκων
Διαμαρτυρία κατά των εξορύξεων υδρογονανθράκων
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
«Ναι στη ζωή, όχι στις εξορύξεις»
Πλήθος πολιτών από πολλές περιοχές της Ελλάδας διαμαρτυρήθηκε στην Αθήνα κατά των εξορύξεων υδρογονανθράκων, πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Ναι στη ζωή, όχι στις εξορύξεις»
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Απειλούνται φυσικοί θησαυροί από την εξόρυξη υδρογονανθράκων
«Εξαιρετικά επικίνδυνα περιβαλλοντικά τετελεσμένα δημιουργούν τα προγράμματα έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων που προχωρούν με ταχείς ρυθμούς στο πλαίσιο συμβάσεων παραχώρησης μεγάλων εκτάσεων της χώρας....
Απειλούνται φυσικοί θησαυροί από την εξόρυξη υδρογονανθράκων
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Η εξόρυξη πετρελαίου απειλεί 90 προστατευόμενες περιοχές
Το πρόγραμμα έρευνας και εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου που έχει σχεδιαστεί για να υλοποιηθεί στη χώρα μας απειλεί μια τεράστιας έκτασης θαλάσσια περιοχή περίπου 60.000 τ.χλμ. που καλύπτει σχεδόν το...
Η εξόρυξη πετρελαίου απειλεί 90 προστατευόμενες περιοχές
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Επιδοτήσεις 15,4 δισ.στα ορυκτά καύσιμα
Εκθεση της WWF Ελλάς ρίχνει φως σε 10 άμεσους και έμμεσους μηχανισμούς, μέσω των οποίων έχει δοθεί στήριξη στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με την καύση λιγνίτη, φυσικού αερίου και πετρελαίου. Συνολικά 15,4...
Επιδοτήσεις 15,4 δισ.στα ορυκτά καύσιμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας