Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Προσδοκία «ανάστασης» μέσω αυτοδιαχείρισης

Πίσω από την κυβερνητική απόφαση να «παγώσει» νομοθετικά τις διαδικασίες πτώχευσης για τη ΒΙΟΜΕ και την ΕΝΚΛΩ, κρύβεται μια ολόκληρη φιλοσοφία για ένα μοντέλο ανάπτυξης με την ενεργό συμμετοχή των εργαζομένων

Προσδοκία «ανάστασης» μέσω αυτοδιαχείρισης

  • A-
  • A+

Ανάπτυξη... διά της ανάστασης με αυτοδιαχείριση επιχειρεί η κυβέρνηση σε άλλοτε κραταιές επιχειρήσεις της χώρας, που για διάφορους λόγους τινάχτηκαν στον αέρα από τα πρώην αφεντικά τους.

Η υπό πτώχευση «Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία-ΕΝΚΛΩ» αποτελεί μια τέτοια περίπτωση και, παρά τις εύλογες επιφυλάξεις πολλών, εάν το μοντέλο λειτουργήσει, αναμένεται να αποτελέσει μπούσουλα και για άλλες παρόμοιες περιπτώσεις.

Πίσω από την κυβερνητική απόφαση να «παγώσει» νομοθετικά τις διαδικασίες πτώχευσης για τη ΒΙΟΜΕ και την ΕΝΚΛΩ, κρύβεται μια ολόκληρη φιλοσοφία για ένα μοντέλο ανάπτυξης μέσω της αυτοδιαχείρισης, αφού ούτως ή άλλως μέχρι στιγμής με άλλον τρόπο ανάπτυξη δεν έχει έρθει.

Ούτε ξένοι επιχειρηματίες φαίνονται διατεθειμένοι για μεγάλες επενδύσεις μέχρι στιγμής, χωρίς σταθερό νομικό και φορολογικό καθεστώς, ούτε οι Ελληνες κεφαλαιούχοι δείχνουν καμιά διάθεση να επενδύσουν στην πατρίδα τους, προτιμώντας να στήσουν τα εργοστάσιά τους στη Βουλγαρία, την Κίνα και άλλες χώρες με χαμηλά κόστη.

Η περίπτωση της ΕΝΚΛΩ είναι πολύ χαρακτηριστική για το πώς μια κερδοφόρα υγιής επιχείρηση οδηγήθηκε σε «λουκέτο», αφήνοντας στον δρόμο εκατοντάδες εργαζόμενους προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα του αφεντικού.

Αλλά ίσως αποτελέσει κι ένα πετυχημένο «πείραμα» για το πώς οι εργαζόμενοι μπορούν να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους. Σε αυτό ακριβώς ποντάρει και η κυβέρνηση.

Το 2008 κύριος μέτοχος της τότε ραγδαία αναπτυσσόμενης ΕΝΚΛΩ είναι ο επιχειρηματίας Θωμάς Λαναράς, ενώ μετοχές έχουν και ορισμένες τράπεζες, με ισχυρότερη παρουσία στο μετοχολόγιο της επιχείρησης αυτήν της Εθνικής.

Ξαφνικά, και αφού έχει κερδοσκοπήσει μέσω του Χρηματιστηρίου, ο επιχειρηματίας εγκαταλείπει την επιχείρηση! Γίνεται μεταβίβαση των μετοχών του Λαναρά στην Εθνική Τράπεζα και το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα εμφανίζεται πλέον ως κύριος μέτοχος και εργοδότης, ενώ η εταιρεία έχει αρχίσει να κλονίζεται. Το 2009 η ΔΕΗ κόβει το ρεύμα και τα εργοστάσια σταματάνε να λειτουργούν.

Μερική επαναλειτουργία

Σχεδόν ένα χρόνο μετά, το 2010, η Λούκα Κατσέλη ως υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης προωθεί σχέδιο διάσωσης της εταιρείας. Εκδίδεται μάλιστα σχετικό ΦΕΚ, που όμως δεν υλοποιήθηκε ποτέ.

Το σχέδιο εκείνο προέβλεπε χρηματοδότηση με στόχο τη μερική επαναλειτουργία και το επεξεργάστηκε ο Γιάννης Μουσουλίδης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος την ΕΝΚΛΩ, τον οποίο όρισε η Κατσέλη και που σήμερα προωθεί ξανά το σχέδιο διάσωσης μαζί με κάποιους από τους εργαζόμενους.

Η κατάσταση μοιάζει ελπιδοφόρα και το 2011 οι εργαζόμενοι έχουν φέρει ένα αμερικανικό fund που θέλει να πάρει την επιχείρηση «κομπλέ» για 130 εκατομμύρια ευρώ.

Ο Θανάσης Παπαντωνίου, που εκπροσωπεί τους εργαζόμενους στη διαδικασία της πτώχευσης και πρωτοστατεί στο σχέδιο επαναλειτουργίας της ΕΝΚΛΩ με αυτοδιαχείριση, θυμάται μιλώντας στην «Εφ.Συν.»:

«Οι Αμερικανοί πλήρωναν τότε τα χρέη στο Δημόσιο, στις τράπεζες και σε μας, αλλά η τότε κυβέρνηση έφαγε εφτά μήνες στη διαπραγμάτευση! Ο εκπρόσωπος των επενδυτών αγανάκτησε και έφυγε».

Παρ’ όλα αυτά η εταιρεία δεν πήγαινε για πτώχευση αλλά για εκκαθάριση. Θα μπορούσε κάλλιστα να λειτουργεί και να πουληθεί μέσω αυτής της διαδικασίας, όταν μια αυστριακή εταιρεία, που προμήθευε πολυεστέρα την ΕΝΚΛΩ, κατέθεσε αίτηση πτώχευσης για 600 χιλιάδες ευρώ χρέος.

Κάπως έτσι τον Αύγουστο του 2012 η πτώχευση είναι πια γεγονός και έκτοτε προχωράει από τη σύνδικο δικηγόρο που διόρισε το δικαστήριο.

Συγκροτείται συμβούλιο πιστωτών και η σύνδικος εκποιεί κατ’ αρχήν κινητά περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας, εμπορεύματα, ρούχα, αυτοκίνητα και μηχανήματα.

«Στόχος της, να πληρωθεί η ίδια, το ΙΚΑ και κάποτε οι εργαζόμενοι» αναφέρει ο κ. Παπαντωνίου, που τόσο ο ίδιος όσο και πολλοί άλλοι εργαζόμενοι τρέφουν πλέον ελπίδες και κάνουν σχέδια ότι μπορεί να τα καταφέρουν με την αυτοδιαχείριση, μετά τη νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης που «παγώνει» την πτώχευση για 6 μήνες.

Η αξία της ΕΝΚΛΩ αποτιμάται σήμερα σε περίπου 150-160 εκατ. ευρώ. Με τα επιχειρηματικά δεδομένα της κρίσης στη χώρα μας όμως, κανείς δεν πρόκειται να δώσει πάνω από 20 εκατομμύρια για να την αποκτήσει.

Τα χρέη αποτιμώνται σε περίπου 320 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 190 προς τις τράπεζες, 36 από αυτά σε εργαζόμενους, ΙΚΑ και Δημόσιο έχουν λαμβάνειν 90 εκατ. και άλλα 10 αφορούν πιστωτές και προμηθευτές.

Η... «ελπιδοφόρα» πρόταση Μουσουλίδη-εργαζομένων, που θεωρητικά τουλάχιστον μοιάζει να έχει βάση δημιουργώντας ένα ενδιαφέρον πείραμα, θέλει τα εξής:

● Διαγραφή χρέους από τράπεζες που αντί χρημάτων -για να ικανοποιηθούν- θα πάρουν ακίνητα αξίας 40 εκατομμυρίων ευρώ.

● Αλλης τόσης αξίας ακίνητα παίρνουν Δημόσιο και ΙΚΑ, ενώ έχουν λαμβάνειν και ρευστό 5 χρόνια μετά την πρώτη κερδοφορία.

● Οι εργαζόμενοι στο μεταξύ «αγοράζουν» ουσιαστικά τις θέσεις εργασίας τους κεφαλαιοποιώντας χρωστούμενα (από μη καταβολή δεδουλευμένων, αποζημιώσεις κ.λπ.) ύψους 27 εκατομμυρίων και ξεκινάνε να δουλεύουν τρία από τα 17 εργοστάσια - το ένα στη Νάουσα και δύο στην Κομοτηνή.

● Προϋπόθεση βέβαια για την επαναλειτουργία τους, ως πρώτο κεφάλαιο κίνησης, είναι η Εθνική Τράπεζα να δανείσει άλλα 10 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία θα πρέπει να συμφωνήσει ότι θα της επιστραφούν σιγά σιγά από τα κέρδη που θα προκύψουν.

● Συγκροτείται νέο Δ.Σ. στο οποίο εκπροσωπούνται ο συνεταιρισμός των εργαζομένων, οι τράπεζες και το Δημόσιο.

Το εγχείρημα προβλέπει, σύμφωνα με τους εργαζόμενους, 350 θέσεις εργασίας στο ξεκίνημα και 700 σε βάθος τετραετίας, με μισθούς από την αρχή τα 751 ευρώ.

Τα προϊόντα τους θα είναι... «από το χωράφι στο ράφι», όπως λένε οι ίδιοι. Μιλούν για μια «απολύτως ανταγωνιστική καθετοποιημένη επιχείρηση» που θα παράγει ρούχα υψηλής ποιότητας, τα οποία θα κυκλοφορούν στην αγορά μέσα από ιδιόκτητα καταστήματα.

Ταυτόχρονα υποστηρίζουν ότι ήδη έχουν εξασφαλίσει και το ενδιαφέρον πελατών από το εξωτερικό, κυρίως στις ΗΠΑ. Εκεί άλλωστε ξέρουν τη δουλειά και τα προϊόντα τους, γιατί χρόνια ολόκληρα έφτιαχναν φασόν ρούχα της ΝΙΚΕ, της Adidas και πολλών ακόμη μεγάλων εταιρειών.

Δραγασάκης και Φλαμπουράρης φέρονται να στηρίζουν με θέρμη το εγχείρημα. Μήνες τώρα είχαν υποσχεθεί στους εργαζόμενους ότι θα προωθήσουν το «πάγωμα» της διαδικασίας πτώχευσης για να αποτραπούν πλειστηριασμοί χρήσιμων περιουσιακών στοιχείων και φάνηκαν συνεπείς σε αυτό. Υπάρχουν και άλλες απόψεις, ακόμη και ενδοκυβερνητικά...

Πριν από μερικές εβδομάδες και ενώ όλοι εμφανίζονταν να στηρίζουν το «πείραμα», δύο σημαντικά κυβερνητικά στελέχη εμφάνισαν «επενδυτή» από το εξωτερικό που ενδιαφερόταν να αγοράσει την ΕΝΚΛΩ.

Η αρχική προσφορά του ήταν πολύ χαμηλή και η διαπραγμάτευση «κόλλησε» γιατί δεν πρόσφερε πάνω από 10 εκατομμύρια ευρώ. Φαίνεται ωστόσο ότι κάποιοι προτιμούν τα μετρητά ενός επιχειρηματία από το μοντέλο της αυτοδιαχείρισης.

Αντιδράσεις

Ωστόσο ακόμη και το Εργατικό Κέντρο της Νάουσας δεν βλέπει με καλό μάτι το εγχείρημα. «Αυτοί που προωθούν το σχέδιο της αυτοδιαχείρισης είναι μερίδα των εργαζομένων.

Ας πληρωθούν πρώτα οι υποχρεώσεις σε όλους τους εργαζόμενους και μετά ας προχωρήσουν να κάνουν ό,τι θέλουν» λέει στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος Θανάσης Τσίτσης, που δεν πιστεύει στην επιτυχία του εγχειρήματος.

«Δεν υπάρχει μέλλον σε κάτι τέτοιο. Ο ανταγωνισμός πλέον στην κλωστοϋφαντουργία έρχεται πολύ ισχυρός από την Κίνα, την Ταϊλάνδη, το Πακιστάν, τις Ινδίες και τις Φιλιππίνες, με χαμηλά μεροκάματα και εργαζόμενους που κοιμούνται μέσα στα εργοστάσια...» υποστηρίζει. «Ποιος θα πληρώσει τα χρέη τής ΕΝΚΛΩ; Αν θέλουν να αγωνιστούν, να απαιτήσουν από την κυβέρνηση να λειτουργήσουν τα εργοστάσια με σταθερά μεροκάματα» είναι η λύση που εκείνος προτείνει.

Η ΕΝΚΛΩ στις καλές εποχές του Χρηματιστηρίου είχε 17 εργοστάσια στην Ελλάδα και 3 στη Βουλγαρία, με 3 χιλιάδες άτομα προσωπικό.

Τα εργοστάσια της Βουλγαρίας τα εκποίησε το βουλγαρικό Δημόσιο, αμέσως μόλις σταμάτησε η επιχειρηματική της δραστηριότητα και πλήρωσε τους απολυμένους.

Στην Ελλάδα πριν κλείσει τελείως είχαν απομείνει να εργάζονται 600 άτομα. Τουλάχιστον οι μισοί από αυτούς καλούνται πλέον να απαντήσουν στην πράξη αν θα πετύχει το «πείραμά» τους.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΘΕΣγάλα: αισιοδοξεί ότι θα ξεπεράσει την κρίση της
«Τα capital controls και η οικονομική κρίση φταίνε...», υποστηρίζει με ανακοίνωσή του ο πρότυπος συνεταιρισμός κτηνοτρόφων της Θεσσαλίας ΘΕΣγάλα, μετά την προσφυγή του στο Πρωτοδικείο Λάρισας κάνοντας χρήση...
ΘΕΣγάλα: αισιοδοξεί ότι θα ξεπεράσει την κρίση της
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η ΒΙΟΜΕ κινδυνεύει και ζητά αλληλεγγύη
​Το μαρτύριο του Προμηθέα Δεσμώτη βιώνουν οι συνεταιριστές της ΒΙΟΜΕ, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει κατορθώσει ακόμη με κάποια νομοθετική ρύθμιση να δώσει λύση για τέτοιου είδους συνεργατικά εγχειρήματα που...
Η ΒΙΟΜΕ κινδυνεύει και ζητά αλληλεγγύη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Νίκη για τους συνεταιριστές
Εορταστικό κλίμα και για τους συνεταιριστές της ΒΙΟΜΕ, μετά τη δικαστική νίκη. Ακυρώθηκε ο τέταρτος και τελευταίος για φέτος πλειστηριασμός του οικοπέδου, στο οποίο βρίσκεται το εργοστάσιο, καθώς δεν...
Νίκη για τους συνεταιριστές
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Ζεσταίνονται» οι μηχανές στην ΕΒΖ
Γλυκιά «πρεμιέρα», αλλά... αλμυρή αναμονή για την Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης που επαναλειτουργεί το εργοστάσιο της Ορεστιάδας, ενώ η κρίσιμη συμφωνία με Βραζιλιάνους επιχειρηματίες καθυστερεί. Ηδη έχουν...
«Ζεσταίνονται» οι μηχανές στην ΕΒΖ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Coca Cola: Ξεκίνησε η δίκη για δυσφήμηση
Συζητήθηκε χθες το πρωί η αγωγή που έχει καταθέσει η Coca Cola εναντίον εργαζομένων και μελών της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Εμφιαλωμένων Ποτών. Η πολυεθνική εταιρεία ζητά αποζημίωση 250 χιλιάδων για...
Coca Cola: Ξεκίνησε η δίκη για δυσφήμηση
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ποιος θα πιέσει την τράπεζα;
Τον τελευταίο τόνο ζάχαρης που παρήχθη στην Ελλάδα, όπως δείχνουν τα πράγματα, μοίρασαν στους περαστικούς τευτλοπαραγωγοί και εργαζόμενοι της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης, σε μια πρωτότυπη διαμαρτυρία χθες το...
Ποιος θα πιέσει την τράπεζα;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας