Τους οκτώ λόγους για τους οποίους δεν πρέπει να προχωρήσει το σχέδιο μετατροπής της σιδηροδρομικής γραμμής Κορίνθου-Καλαμάτας σε… ποδηλατόδρομο παραθέτει σε ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου (ΣΦΣ), δηλώνοντας «εμβρόντητος» από την ανακοίνωση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) που ετοιμάζεται να αναλάβει το σχετικό έργο, ενώ επισείει την απειλή διώξεων και από τις ευρωπαϊκές δικαστικές αρχές.
Η είδηση για το σχέδιο, που θεωρείται «ταφόπλακα» της παλιάς σιδηροδρομικής γραμμής Κορίνθου-Καλαμάτας, μήκους 244 χιλιομέτρων, όπου η κυκλοφορία των τρένων σταμάτησε λόγω οικονομικής κρίσης, προκαλεί εδώ και μέρες αντιδράσεις στους φίλους του σιδηροδρόμου, ενώ πήρε τον δρόμο για τη Βουλή με ερωτήσεις βουλευτών.
Σημειώνεται, πάντως, ότι η σχετική απόφαση χρηματοδότησης του έργου με 3,6 εκατομμύρια ευρώ από το Πράσινο Ταμείο βρίσκεται αναρτημένη στη Διαύγεια από τον Δεκέμβριο του 2023.
Ενεργό δίκτυο
Ο ΣΦΣ τονίζει μεταξύ άλλων ότι ο σιδηροδρομικός άξονας Κόρινθος-Αργος / Ναύπλιο-Τρίπολη-Καλαμάτα διακρίνεται από τα εξής σημαντικά χαρακτηριστικά:
● Ανήκει στην Εθνική Σιδηροδρομική Υποδομή και χαρακτηρίζεται ως ενεργό δίκτυο σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας, όπως αναφέρεται στη Δήλωση Δικτύου ΟΣΕ 2024-25.
● Συμπεριλαμβάνεται στο εν ισχύι Αναλυτικό Δίκτυο των Διευρωπαϊκών Σιδηροδρομικών Δικτύων (ΤΕΝ-Τ/Railways-Comprehensive Network).
● Τα τμήματα Κόρινθος-Αργος-Ναύπλιο και Τρίπολη-Καλαμάτα συμπεριλαμβάνονται ως άξονες προαστιακής-περιφερειακής σημασίας στο θεσμοθετημένο Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο Ελλάδος (2009).
● Η αναβάθμιση και επαναλειτουργία του τμήματος Κόρινθος-Αργος-Ναύπλιο συμπεριλαμβάνεται στο εγκεκριμένο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Μεταφορών (ΕΣΣΜ – 2019), το οποίο εκπονήθηκε και τεκμηριώθηκε μελετητικά για λογαριασμό του υπουργείου Μεταφορών, κατόπιν εντολής και υπό την αιγίδα της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ έχει γίνει πρόσφατα (2022) μελέτη σκοπιμότητας για λογαριασμό του ΟΣΕ, η οποία τεκμηρίωσε τη σκοπιμότητα του έργου με θετική κοινωνικοοικονομική απόδοση.
● Την περίοδο 2004-2009, με χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) Πελοποννήσου, επενδύθηκαν 80 εκατ. ευρώ και έγινε ριζική ανακαίνιση επιδομής της γραμμής με βαριά στοιχεία επιδομής και για ταχύτητες έως 120 χλμ./ώρα, με σκοπό την επαναλειτουργία.
Αναβάθμιση
● Στον πρόσφατο επιχειρησιακό σχεδιασμό του υπουργείου Μεταφορών (επί υπουργίας Χρ. Σταϊκούρα) για την ανάπτυξη των ελληνικών σιδηροδρόμων (χρονική περίοδος 2024-2044), συμπεριλαμβάνεται και η περαιτέρω αναβάθμιση του άξονα Κορίνθου-Τρίπολης-Καλαμάτας.
● Η Τοπική Αυτοδιοίκηση Αργολίδας, Αρκαδίας και Μεσσηνίας, π.χ. ο Δήμος Ναυπλίου και πρόσφατα με ομόφωνα ψηφίσματα οι Δήμοι Καλαμάτας, Μεσσήνης και Οιχαλίας στη Μεσσηνία, έχει ζητήσει την ανάταξη και επαναλειτουργία του σιδηροδρόμου στα τμήματα Κόρινθος-Αργος-Ναύπλιο, Καλαμάτα-Μελιγαλάς-Διαβολίτσι / Κυπαρισσία και Καλαμάτα- Μεσσήνη ως Προαστιακού. Ειδικά στην περίπτωση του Ναυπλίου, να υπάρχει ανταπόκριση προς τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο Αθηνών-Κορίνθου. Επίσης ο Δήμος Μεγαλοπόλεως έχει προτείνει την τουριστική αξιοποίηση της γραμμής.
● Βρίσκεται σε εξέλιξη πρωτοβουλία της ελβετικής πρεσβείας στην Αθήνα, σε συνεργασία με τους Ελβετικούς Σιδηροδρόμους, το Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ΕΤΗ) και την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), για την εκπόνηση ολοκληρωμένης μελέτης τουριστικής αξιοποίησης της γραμμής, και τμηματικά και τοπικής προαστιακής, ενώ οι υπάρχοντες σιδηροδρομικοί πάροχοι (Hellenic Train και η πρόσφατα αδειοδοτηθείσα Levante Trains) έχουν διατυπώσει ενδιαφέρον για την εκμετάλλευση τμημάτων της γραμμής, όπως για το τμήμα Κόρινθος-Ναύπλιο η Hellenic Train για προαστιακή συγκοινωνία, ενώ η Levante Trains για συμμετοχή σε τουριστικές σιδηροδρομικές δραστηριότητες στο δίκτυο της δυτικής και νότιας Πελοποννήσου.
Διώξεις στον ορίζοντα
Με βάση όλα τα παραπάνω, ο ΣΦΣ χαρακτηρίζει αδιανόητο ότι το ΤΕΕ και το υπουργείο Περιβάλλοντος μελετούν τη μετατροπή της γραμμής σε ποδηλατόδρομο, «αντί να είναι αρωγοί στις προαναφερθείσες προσπάθειες για ολοκληρωμένη επαναλειτουργία της γραμμής ως τουριστικής και τμηματικά και ως τοπικής προαστιακής, επ’ ωφελεία της βιώσιμης τουριστικής και τοπικής κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης». Τονίζουν ακόμη ότι η γραμμή περιλαμβάνει πλήθος σταθμών ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αξίας που από το 1986 είναι κηρυγμένοι νεότερα διατηρητέα μνημεία εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Και κλείνει επισημαίνοντας ότι «όποιος αποφασίσει κάτι τέτοιο, θα φέρει βαριές ευθύνες, για τις οποίες θα κληθεί να δώσει λόγο στις ελληνικές και ευρωπαϊκές δικαστικές Αρχές».
