Αθήνα, 27°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
27°C
27.9° 23.1°
2 BF
51%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
25°C
26.9° 22.5°
1 BF
55%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
23°C
23.7° 22.7°
0 BF
56%
Ιωάννινα
Αίθριος καιρός
16°C
15.9° 15.9°
0 BF
82%
Αλεξανδρούπολη
Αραιές νεφώσεις
22°C
22.4° 22.4°
3 BF
54%
Βέροια
Αίθριος καιρός
24°C
24.0° 22.1°
1 BF
69%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
20°C
20.4° 20.1°
2 BF
49%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
22°C
22.0° 22.0°
1 BF
54%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
23°C
26.1° 22.8°
2 BF
68%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
26°C
26.1° 20.1°
2 BF
35%
Ερμούπολη
Σποραδικές νεφώσεις
26°C
27.2° 25.8°
2 BF
47%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
26°C
25.7° 25.7°
2 BF
64%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
22°C
22.4° 22.4°
3 BF
79%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
22°C
24.1° 21.9°
0 BF
73%
Λαμία
Αίθριος καιρός
25°C
25.5° 24.5°
0 BF
59%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
24°C
24.8° 24.3°
3 BF
64%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
27.7° 23.3°
1 BF
46%
Καβάλα
Αίθριος καιρός
23°C
23.0° 23.0°
2 BF
68%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
24°C
24.4° 21.7°
2 BF
75%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
18°C
18.3° 18.3°
2 BF
69%
ΜΕΝΟΥ
Τρίτη, 18 Ιουνίου, 2024
zakynthos-trigonia

Η «παράδοση»: πώς χιλιάδες τρυγόνια θανατώνονται παράνομα στη Ζάκυνθο

Eρευνα του Solomon: Η κυβέρνηση έχει εκφράσει την πρόθεση να αντιμετωπίσει το -από δεκαετίες γνωστό- παράνομο κυνήγι του απειλούμενου πτηνού στο Ιόνιο. ● Οπότε γιατί η Δασική Υπηρεσία Ζακύνθου παραμένει υποστελεχωμένη; Και γιατί εσωτερικές καταγραφές των Αρχών αφήνουν υπόνοιες συγκάλυψης;

Ενας δασικός δρόμος πέντε χιλιομέτρων ενώνει την παραλία του Μαραθία και το χωριό Κερί στη Ζάκυνθο. Κατά μήκος της διαδρομής, τέτοια εποχή μπορεί να ακούσει κανείς το ανεξάντλητο βουητό των μελισσών και το κελάηδημα των πουλιών, τον αέρα να περνάει ανάμεσα από τις γηραιές ελιές, τα πληθωρικά πεύκα και πουρνάρια. Το μόνο που διαταράσσει το ανοιξιάτικο ηχοτοπίο είναι οι πυροβολισμοί· και το συρτό ηχητικό αποτύπωμα που αφήνουν λίγα δευτερόλεπτα αργότερα στον ουρανό.

Είναι 17 Απριλίου 2024. Αυτές τις ημέρες, η Ζάκυνθος είναι πέρασμα μεταναστευτικών πουλιών, ανάμεσα στα οποία και το τρυγόνι. Βρισκόμαστε εκτός κυνηγετικής περιόδου, όμως στη δίωρη πορεία μας μέσα στο δάσος του Κερίου ακούγονται εκατοντάδες πυροβολισμοί από κάθε κατεύθυνση.

Προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία του είδους, το ανοιξιάτικο κυνήγι τρυγονιού έχει απαγορευτεί από το 1983 στην Ελλάδα. Από το 2019, η Διεθνής Ενωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) χαρακτηρίζει το τρυγόνι απειλούμενο είδος. Αλλά η λαθροθηρία λαμβάνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις επί δεκαετίες στη χώρα.

Το Solomon ταξίδεψε στη Ζάκυνθο την περίοδο που τα τρυγόνια μεταναστεύουν μέσω Ελλάδας, όπου σταματούν για ανεφοδιασμό, στην Ευρώπη, όπου αναπαράγονται. Η επιτόπια έρευνά μας εστίασε σε δύο περιοχές του νησιού, στις οποίες καταγράφεται η πιο έντονη δραστηριότητα λαθροθηρίας: το Κερί στα νοτιοδυτικά και ο Βασιλικός στα νοτιοανατολικά.

Κατά την περίοδο απαγόρευσης του ανοιξιάτικου κυνηγιού, στη Ζάκυνθο το Solomon:

● Κατέγραψε έως και εκατοντάδες πυροβολισμούς καθημερινά, από τις πρώτες πρωινές ώρες έως και τη δύση του ήλιου, όχι μόνο σε δασικές εκτάσεις αλλά ακόμη και εντός οικιστικών περιοχών.

● Εντόπισε και αποτύπωσε οπτικά δεκάδες «πόστα» –θέσεις κυνηγιού που θυμίζουν πρόχειρα στρατιωτικά φυλάκια–, κάποια εκ των οποίων ήταν καλά καμουφλαρισμένα μέσα σε δασώδεις περιοχές και άλλα εντός ιδιωτικών εκτάσεων.

● Διαπίστωσε πόσο κανονικοποιημένο θεωρείται το φαινόμενο στο νησί, με κατοίκους να κάνουν λόγο για «κυνηγετική περίοδο» και λαθροκυνηγούς να μεταβαίνουν στη Ζάκυνθο από άλλες περιοχές προκειμένου να κυνηγήσουν παράνομα.

Το μεταναστευτικό ταξίδι

Κάθε χρόνο, κατά την άνοιξη, υπολογίζεται πως περισσότερα από ενάμισι εκατ. τρυγόνια περνούν από την Ελλάδα στο ταξίδι τους από χώρες της υποσαχάριας Αφρικής προς την Ευρώπη, μέσω του ανατολικοκεντρικού μεταναστευτικού διαδρόμου. Πρόκειται για ένα τεράστιο και απαιτητικό ταξίδι. Τα καταπράσινα νησιά του Ιονίου, μεταξύ των οποίων και η Ζάκυνθος, είναι η πρώτη στεριά που συναντούν. Υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν μια ανακουφιστική στάση για ανεφοδιασμό και ξεκούραση. Ομως, μια δραστηριότητα που ορισμένοι ντόπιοι χαρακτηρίζουν «παράδοση», παρότι έχει απαγορευτεί τα τελευταία σαράντα χρόνια, αποδεκατίζει εδώ και δεκαετίες ένα από τα πλέον απειλούμενα είδη πτηνών στην Ευρώπη.

Διαφορετικές πηγές είπαν στο Solomon ότι λαθροκυνηγοί ενοικιάζουν από ιδιώτες εκτάσεις όπου υπάρχει «καλό» πέρασμα έναντι έως και 3.000 ευρώ, προκειμένου να στήσουν το πόστο τους. Σε μέρες έντονης δραστηριότητας, οι πυροβολισμοί γίνονται απολύτως αντιληπτοί ακόμα και μέσα στους οικισμούς. Τα προηγούμενα χρόνια, στο πλαίσιο επιστημονικής έρευνας του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών του ΕΛΓΟ-Δήμητρα και της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, τοποθετήθηκαν ηχοκαταγραφικοί αισθητήρες κοντά σε περάσματα όπου θεωρούνταν πως αναπτύσσεται κυνηγετική δραστηριότητα.

Η ανάλυση έδειξε ότι κατά τις περιόδους απαγόρευσης των ετών 2019-2022 υπήρξαν τουλάχιστον 84.166 πυροβολισμοί μόνο στο Κερί και τον Βασιλικό. Το 2021 και μόνο, υπολογίζεται ότι 57.095 πουλιά πυροβολήθηκαν στην ευρύτερη περιοχή των Ιονίων νήσων ως αποτέλεσμα της ανοιξιάτικης λαθροθηρίας. Το 2023, ο τότε υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργος Αμυράς έδωσε εντολή για λήψη επειγόντων μέτρων για την αντιμετώπιση της εαρινής λαθροθηρίας στα Ιόνια νησιά. «Η λαθροθηρία είναι ο χειρότερος εχθρός της ορνιθοπανίδας αλλά και των ίδιων των κυνηγών. Δίνουμε βάρος στην πρόληψη, δημιουργώντας μια ισχυρή ασπίδα για τα είδη που απειλούνται από όσους παραβαίνουν τους νόμους», είχε δηλώσει ο υφυπουργός.

Εναν χρόνο μετά, η έρευνα του Solomon δείχνει πως ενώ το ζήτημα φαίνεται να αναγνωρίζεται ως κρίσιμο, η αντιμετώπισή του ανατίθεται στην –υποστελεχωμένη– Διεύθυνση Δασών, την οποία καλείται να συνδράμει η –υποστελεχωμένη– αστυνομική δύναμη του νησιού. Το υπουργείο Περιβάλλοντος δεν απάντησε στα ερωτήματά μας.

«Παράδοση είναι οι ελληνικοί χοροί»

Η Χάιδω Χριστοδούλου ανέλαβε τη Διεύθυνση Δασών Ζακύνθου τον Φεβρουάριο του 2023. Λέει πως δεν βρήκε να υπάρχει στην υπηρεσία της αρχείο περιστατικών ή κάποιο σχέδιο δράσης. Αλλά το ζήτημα της λαθροθηρίας φαίνεται να είναι ψηλά στην ατζέντα για την ίδια. «Παράδοση είναι οι ελληνικοί χοροί», λέει, «δεν μπορεί να είναι παράδοση μια τέτοια δραστηριότητα».

Οι προθέσεις της διευθύντριας προσκρούουν στην πραγματικότητα της διοίκησης: στη διάθεση της κ. Χριστοδούλου βρίσκεται μόνο μια περίπολος δύο ατόμων, αφού η καταπολέμηση της λαθροθηρίας δεν αποτελεί μόνη αρμοδιότητα της Διεύθυνσης – για παράδειγμα, οι φωτιές στη Ζάκυνθο φέτος ξεκίνησαν από τον Φεβρουάριο.

Πέρα από το προσωπικό των Δασικών Υπηρεσιών και της ΕΛ.ΑΣ., τα Τοπικά Σχέδια Δράσης προβλέπουν και τη συμμετοχή θηροφυλάκων στις περιπόλους κατά της λαθροθηρίας, οι οποίοι προσλαμβάνονται από τις κυνηγετικές οργανώσεις.

Η Χ. Χριστοδούλου λέει πως στη διάθεσή της φέτος έχει δύο θηροφύλακες (από Κυνηγετικό Σύλλογο Ζακύνθου και Κυνηγετική Ομοσπονδία Πελοποννήσου), οι οποίοι θεωρεί πως θα πρέπει να βρίσκονται «στην πρώτη γραμμή». Αλλά από τους δύο θηροφύλακες, ο ένας εμφανίζεται να βρίσκεται σε άδεια. Είναι μια πρακτική που επιβεβαιώνεται και σε άλλες περιοχές: προκειμένου να αποφύγουν διενέξεις με την τοπική κοινωνία, θηροφύλακες αιτούνται άδεια στην κορύφωση της παράνομης κυνηγετικής περιόδου.

Εντοπίζοντας τα πόστα

Είναι 19 Απριλίου 2024, λίγο μετά τις πεντέμισι το πρωί. Βρισκόμαστε στον δρόμο με κατεύθυνση τον Βασιλικό για να συναντήσουμε την ομάδα των CABS, ενώ έξω είναι ακόμα σκοτάδι. H περιβαλλοντική οργάνωση Committee Against Bird Slaughter (CABS) εδρεύει στη Γερμανία, αλλά δραστηριοποιείται σε όλες τις χώρες της Μεσογείου που αποτελούν πέρασμα αποδημητικών πουλιών (π.χ. Ιταλία, Λίβανος) και, προσφάτως, την Ελλάδα. Σκανάρουν περιοχές που πιθανόν χρησιμοποιούνται για παράνομη θήρα, συλλέγουν αποδεικτικό υλικό και καλούν τα όργανα επιβολής του νόμου όταν βλέπουν ότι κάποιος κυνηγάει παράνομα. Φέτος, είναι η δεύτερη χρονιά που βρίσκονται στη Ζάκυνθο.

Εχει αρχίσει να ξημερώνει και με δύο μέλη της ομάδας κατευθυνόμαστε σε ένα από τα ενεργά πόστα – μόλις δύο μέρες πριν, εδώ, κατέγραψαν κυνηγό εν ώρα δράσης. Μέσα από ένα μικρό μονοπάτι δίπλα στη θάλασσα, μπαίνουμε σταδιακά σε ένα μικρό πευκόδασος. Περιμετρικά τουριστικές κατοικίες, που την περίοδο αυτή παραμένουν κλειστές.

Λίγο μετά, στο όριο του πευκόδασους και ενός ελαιώνα εντοπίζουμε το πόστο: δύο μεγάλοι κορμοί, ένας χακί μουσαμάς και σωροί από κουκουνάρια, κλαδιά και πευκοβελόνες σχηματίζουν κάτι που μοιάζει με καμουφλαρισμένη θέση σε πεδίο μάχης. Ενα πακέτο τσιγάρα, γόπες, μια σακούλα με απορρίμματα και γυαλιστερά φυσίγγια στο έδαφος μαρτυρούν την πρόσφατη παρουσία κυνηγού. Λίγα βήματα μακριά, ένα νεκρό τρυγόνι στο έδαφος. Χελιδόνια, συκοφάγοι, κούκοι και άλλα αρπακτικά αποτελούν επίσης στόχο των κυνηγών.

Από το σημείο καταφέρνουμε να εντοπίσουμε τουλάχιστον ακόμη τέσσερα πόστα στις απέναντι πλαγιές. Το Solomon κατέγραψε οπτικά συνολικά 13 πόστα στον Βασιλικό. Δεν αργούν να ακουστούν οι πρώτοι πυροβολισμοί στην περιοχή. Στο σημείο που βρισκόμαστε, δεν εμφανίζεται κάποιος κυνηγός. Λίγα χιλιόμετρα μακριά, όμως, δύο άλλα μέλη των CABS παρακολουθούν έναν άλλο κυνηγό, οδηγώντας στην πρώτη σύλληψη της χρονιάς.

Το 2023, πραγματοποιήθηκε μόλις μία σύλληψη για λαθροθηρία στο νησί. Φέτος, έως και την ημέρα δημοσίευσης του ρεπορτάζ, υπήρξαν έξι συλλήψεις. Σε δύο περιπτώσεις οι κυνηγοί εντοπίστηκαν από τις αρχές επ’ αυτοφώρω, ύστερα από καταγγελία των CABS. Αλλος κυνηγός παραδέχθηκε πως δεν είναι κάτοικος Ζακύνθου.

Οι CABS αναφέρουν ότι σε περίπου τρεις εβδομάδες του 2023 κατέγραψαν 92 ενεργά πόστα. Φέτος, μέχρι την 1η Μαΐου είχαν καταγράψει περισσότερα από 70 ενεργά πόστα, επιχειρώντας σε ένα μικρό μόνο κομμάτι του νησιού.

zakynthos-poulia
ΦΩΤ.: CABS

Οι συλλήψεις φέρνουν εντάσεις

Η παρουσία των ακτιβιστών στο νησί και οι πρόσφατες συλλήψεις έχουν πυροδοτήσει τις αντιδράσεις ορισμένων κυνηγών, οι οποίες φαίνεται να κλιμακώνονται ανησυχητικά. Η Χάιδω Χριστοδούλου εμφανίζεται να έχει επίγνωση πως, όταν κάποιος επισκέπτεται τη Δασική Υπηρεσία προκειμένου να υποβάλει κάποια καταγγελία, τα νέα ταξιδεύουν γρήγορα και φτάνουν σε πολλές πλευρές.

Λίγες ημέρες μετά την πρώτη σύλληψη λαθροκυνηγού, πλήθος κυνηγών συγκεντρώθηκε έξω από την υπηρεσία, όπου βρίσκονταν και μέλη των CABS, τα οποία χρειάστηκε να βγουν με αστυνομική συνοδεία από το κτίριο.

Οι ακτιβιστές μίλησαν στο Solomon για μια απόπειρα περίπου 30 ατόμων να εμποδίσουν την πορεία του αυτοκινήτου τους και για αγνώστους που οδηγούν έξω από το κατάλυμά τους με ηχομιμητικές συσκευές που προσομοιάζουν τους ήχους των τρυγονιών — οι συσκευές αυτές είναι παράνομες και χρησιμοποιούνται από κάποιους κυνηγούς για να προσελκύσουν τρυγόνια. Λίγες ημέρες αφότου το Solomon αποχώρησε από τη Ζάκυνθο, άγνωστοι βανδάλισαν το αυτοκίνητό τους.

Το 2015, 700 κυνηγοί είχαν συγκεντρωθεί στο λιμάνι για να εμποδίσουν την αποβίβαση κλιμακίου της θηροφυλακής στο νησί.

Ελεγχος δίχως περιπολίες

Το 2022, η Ορνιθολογική υπέβαλε αναφορά στην Κομισιόν κατά της Ελλάδας για την ανοιξιάτικη λαθροθηρία, κάνοντας λόγο για σοβαρές και συστηματικές παραβάσεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Σε ερώτημα του Solomon σχετικά με το πού βρίσκεται σήμερα η υπόθεση, η Κομισιόν απάντησε πως διεξάγει σχετική έρευνα και «ως εκ τούτου, δεν μπορούμε να μοιραστούμε περισσότερες λεπτομέρειες». Η Κομισιόν «θα παρακολουθεί την υπόθεση και θα λάβει περαιτέρω μέτρα, εάν απαιτείται», καταλήγει η απάντηση.

Ο πρόεδρος της Κυνηγετικής Συνομοσπονδίας Ελλάδας (ΚΣΕ) Γιώργος Αραμπατζής θυμίζει πως ερωτήσεις για το ανοιξιάτικο κυνήγι έχουν τεθεί στην Κομισιόν και στο ελληνικό Κοινοβούλιο τουλάχιστον από το 2008. Λέει ότι θέση της ΚΣΕ είναι πως το κυνήγι αποτελεί σεβασμό στη φύση και χαρακτηρίζει τη λαθροθηρία απαράδεκτη, υποδεικνύοντας τη λατινική φράση dura lex sed lex («σκληρός νόμος, αλλά νόμος»).

«Πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι το κυνήγι έχει περάσει σε μια οικολογική διάσταση. Δεν υπάρχει χειρότερος εχθρός για εμάς από τη λαθροθηρία», λέει. Ωστόσο, ορισμένα στοιχεία από τα προηγούμενα χρόνια δημιουργούν αμφιβολίες ως προς την πραγματική βούληση των αρχών για την αντιμετώπισή της.

Ενδεικτικά, η Ορνιθολογική υποστηρίζει πως στις 21 Απριλίου 2021, ημέρα που «η επίσημη αναφορά της αρμόδιας Δασικής Υπηρεσίας ανέφερε μηδενικά περιστατικά, ο αισθητήρας την ίδια ακριβώς ημέρα κατέγραψε 578 πυροβολισμούς!». Ο προβληματισμός αυξάνεται εάν ληφθεί υπόψη πως, στην επίσημη απάντηση της Διεύθυνσης Δασών Ζακύνθου στο Solomon, αναφέρεται πως κατά τα έτη 2021 και 2022 δεν εκδόθηκε καν αρμοδίως εγκεκριμένο Τοπικό Σχέδιο Δράσης για τη Ζάκυνθο και δεν τέθηκε στη διάθεση της τοπικής κοινωνίας «οποιοδήποτε σχετικό σχέδιο δράσης». Αναπόφευκτα, κανένα περιστατικό λαθροθηρίας δεν καταγράφηκε κατά τα δύο έτη.

Το 2022, δε, στην κορύφωση της εαρινής περιόδου, το βιβλίο κίνησης οχημάτων καταγράφει μόλις πέντε περιπολίες σε διάστημα ενός μήνα. Σήμερα, ακόμα και η Διεύθυνση Δασών Ζακύνθου δεν μπορεί να επιβεβαιώσει με σιγουριά εάν αφορούσαν την καταπολέμηση της λαθροθηρίας ή όχι.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Η «παράδοση»: πώς χιλιάδες τρυγόνια θανατώνονται παράνομα στη Ζάκυνθο

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας