• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 0.6°C / 4.6°C
    3 BF
    82%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -1.8°C / 1.9°C
    5 BF
    48%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.3°C / 5.5°C
    3 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -0.6°C
    2 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 0.2°C
    4 BF
    80%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C -2.0°C / 0.4°C
    3 BF
    46%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    -6°C -5.6°C / -3.2°C
    4 BF
    42%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.7°C / 0.7°C
    2 BF
    66%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.1°C / 8.8°C
    6 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C -0.4°C / -0.4°C
    5 BF
    69%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.5°C / 6.4°C
    7 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    6 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    2 BF
    54%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.7°C / 1.1°C
    4 BF
    44%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.6°C / 1.5°C
    2 BF
    80%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    4 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Χιονοπτώσεις
    1°C 0.8°C / 4.3°C
    3 BF
    94%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.6°C / 1.6°C
    0 BF
    46%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C -0.3°C / 1.1°C
    3 BF
    54%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    -5°C -5.1°C / -5.1°C
    3 BF
    60%
Elianos Photography
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η γενιά μας έχει κατακερματιστεί, όχι απλά τραυματιστεί»

  • A-
  • A+
Η αλβανικής καταγωγής σκηνοθέτρια και ποιήτρια μιλάει με αφορμή την πρόσφατη περιπατητική παράστασή της, που, ενταγμένη στο πρόγραμμα της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, ιχνηλατούσε μια διαδρομή στο κέντρο της πόλης, με σταθμούς τις δολοφονίες νέων ανθρώπων σε δημόσιο χώρο, όπως ο Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος, ο Παύλος Φύσσας κι ο Ζακ Κωστόπουλος.

Εσύ πού ήσουν όταν σκοτώσανε το Μιχάλη Καλτεζά; Οταν σκοτώσανε τον Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο; Οταν σκοτώσανε τον Παύλο Φύσσα; Οταν σκοτώσανε τον/τη Ζάκ Κωστόπουλο; Δυστυχώς, αυτό το προσκλητήριο πεσόντων από την κρατική -και όχι μόνο- βία περιλαμβάνει κι άλλα θύματα... Η περιπατητική παράσταση «Τοπογραφία θανάτου ή ας μην ξεχάσουμε», που ολοκληρώθηκε πρόσφατα (αν και θα άξιζε να επαναληφθεί) δεν σηματοδότησε μόνο τη θριαμβευτική επιστροφή της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου. Εκπροσώπησε τη Μεγάλη Ανατριχίλα μιας γενιάς που ήταν στην ηλικία του Αλέξανδρου, όταν τον δολοφόνησαν.

Είναι το έργο «Τοπογραφία θανάτου ή ας μην ξεχάσουμε» της Μπρικένα Γκίστο, που μετέτρεψε την κοινωνική ασφυξία σε αναπνοή, δίνοντας μια ανάσα αγάπης στην πόλη, το σώμα της οποίας έχει θανάσιμα τραυματίσει το εγκληματικό μίσος. Στον αστικό ιστό, η συγγραφέας και ποιήτρια Γκίστο έπιανε το κόκκινο νήμα που ενώνει τη δολοφονία του 22χρονου φοιτητή Σωτήρη Πέτρουλα, κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στη Σταδίου, στις 21/7/65, με την εκτέλεση του 20χρονου φοιτητή Μιχάλη Μυρογιάννη, μία μέρα μετά την εισβολή του τανκς στο Πολυτεχνείο, στις 18/11/73, Πατησίων και Στουρνάρα, με «διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς διά πυροβόλου όπλου» του πραξικοπηματία ταγματάρχη -«με παραδέχεσαι, ρε; 45 χρόνων άνθρωπος και με τη μία τον πέτυχα στο κεφάλι»- Νίκου Ντερτιλή.

Το έργο είναι επίσης φόρος τιμής στους πεσόντες Σταματίνα Κανελλοπούλου και Ιάκωβο Κουμή, κατά τη διάρκεια της 7ης επετείου του Πολυτεχνείου, στις 16/11/1980, στο Σύνταγμα, από τα κλομπ των ΜΑΤ. Φόρος τιμής στον 15χρονο μαθητή Μιχάλη Καλτεζά, που εκτελείται πισώπλατα, το 1985, από τον επίλεκτο σκοπευτή των ΜΑΤ Αθανάσιο Μελίστα, εγκαινιάζοντας και τη μετά θάνατον διαπόμπευση του δολοφονηθέντος, με κοινό παρονομαστή την ατιμωρησία. Για να φτάσουμε στη νέα χιλιετία, Γρηγορόπουλος, Φύσσας, Ζακ, Μάγγος...

● Ποιος ο στόχος αυτής της παράστασης;

Στόχος είναι να μην ξεχάσουμε... Βλέπουμε ότι υπάρχει μια προσπάθεια να περάσουν στη λήθη και να διαστρεβλωθούν τα γεγονότα, εξαρχής από τον τρόπο που παρουσιάστηκαν όταν συνέβησαν. Θυμάμαι, στην περίπτωση του Γρηγορόπουλου, που λέγανε «τι έκανε στα Εξάρχεια, καλά να πάθει» ή, στην περίπτωση του Ζακ, ο φρικαλέος τρόπος που επιχειρήθηκε να δικαιολογηθεί αυτή η βάρβαρη πράξη. Δήθεν ήταν «τοξικομανής ή μπήκε να κλέψει», όπως ήταν το κοινό αφήγημα, λες και, ακόμα κι αν ήταν έτσι, επιτρέπεται μια δολοφονία, μέρα μεσημέρι, με αυτόν τον τρόπο, στο κέντρο της Αθήνας, μπροστά σε 100 άτομα. Στόχος ήταν να μιλήσουμε για αυτή τη βία που έχουμε δεχτεί όλοι μας ως θεατές. Ακόμη και στην περίπτωση του Παύλου Φύσσα, το πρώτο που είπαν ήταν ότι μάλωσαν για το ποδόσφαιρο...

Φωτ.: Ιωάννα Σωτήρχου

● Παραμένουμε θεατές;

Διερωτώμαι γιατί κάποιος εντέλει στέκεται θεατής και δεν κάνει κάτι μπροστά σε κάτι τόσο βάρβαρο... Γι’ αυτό και είναι θαρραλέα η πράξη της αυτόπτη μάρτυρα στην περίπτωση του Φύσσα, διότι είναι υποχρέωσή μας να παίρνουμε θέση για να μη γίνουμε συνένοχοι και όλο αυτό θέλει θάρρος και δύναμη. Δεν θέλω να ακουστώ καταγγελτική. Ελπίζω, αν βρεθούμε σε παρόμοια θέση, να μην είμαστε θεατές. Εύκολα λέμε πράγματα εκ του ασφαλούς. Αλλά είναι σημαντικό το θάρρος να παίρνουμε θέση στα γεγονότα.

Μιλάτε για πρόσωπα που οι δολοφονίες τους έχουν αφήσει ανεξίτηλα σημάδια σε μια ολόκληρη γενιά. Στη γενιά σας; Πόσο χρόνων ήσασταν όταν δολοφόνησαν τον Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο;

Ημουν 16 χρόνων τότε. Στο Λύκειο. Η γενιά μας έχει κατακερματιστεί, όχι απλά τραυματιστεί. Ζούμε όλα αυτά τα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα, τη βία της ανεργίας. Δεν είναι μόνο η ωμή πραγματικότητα του αίματος που χύνεται στους δρόμους, είναι και η βία που βιώνουμε ως άνθρωποι που προσπαθούμε να δουλέψουμε και δεν έχουμε εργασία, η βία που δέχονται οι γυναίκες στον δρόμο και στην εργασία... Η βία της κρίσης, του κόβιντ, της ανελευθερίας την περίοδο της καραντίνας, που κι αυτή πυροδότησε τα πράγματα, για να φτάσω σε αυτήν την ιδέα, για μια γενιά που θέλει να δημιουργήσει, να αλλάξει τη ζυγαριά και να μη γέρνει μόνο προς τη θλίψη. Ολο αυτό κάπως να μεταβολιστεί, να γίνει μια δύναμη, να μην είμαστε οι θυμωμένοι 15χρονοι του 2008, αλλά αυτοί που διοχετεύουν τον θυμό τους εποικοδομητικά, ώστε να γίνεται δημιουργία.

Ο Φύσσας, εκτός από την καλλιτεχνική του δράση, μοίραζε κουβέρτες στους άστεγους, ο Ζακ ήταν ακτιβιστής. Εγιναν στόχος, όχι τυχαία

Αναρωτιέμαι πόσο έχετε επηρεαστεί η ίδια από το τραύμα μιας άνισης μεταχείρισης, αυτής που επιφύλασσε το ελληνικό κράτος σε όποιον πρόσφυγα ήρθε να ζήσει εδώ, διαβρώνοντας την κοινωνία με την τοξική ξενόφοβη ρητορική.

Γι’ αυτό μιλάμε για το τραύμα... Η ανάγκη να αλλάξεις ένα αφήγημα που έχει περάσει στην κοινωνία είναι και μια ανάγκη να μιλήσεις για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, τις μειονότητες. Σήμερα, άλλαξε ο τρόπος αντιμετώπισης της αλβανικής κοινότητας που εκλαμβανόταν ως μια εγκληματική κοινότητα, γιατί αυτό ήταν το αφήγημα. Η αστυνομική βία είναι στα σύνορα τώρα με τους πρόσφυγες... Κι εμείς, όταν ήμασταν παιδιά και πηγαίναμε διακοπές στην Αλβανία να δούμε τους παππούδες μας, ο τρόπος που μεταχειρίζονταν τους ανθρώπους στα σύνορα ήταν τρομακτικός κι ας ήμασταν νόμιμοι. Κι εμείς φοβόμασταν... Αναφέρομαι στην αστυνομία χωρίς εθνικό πρόσημο και στις αρμόδιες υπηρεσίες. Γεννήθηκα στην Αλβανία και μεγάλωσα στη Σκιάθο, οι γονείς μου είναι ακόμη εκεί. Κι όταν πηγαίναμε στις υπηρεσίες, κι ας ήμασταν 7-8 χρόνων, επειδή μιλούσαμε καλύτερα ελληνικά, μπαίναμε κάπως μπροστά, σαν διερμηνείς των γονιών μας, και βλέπαμε τον τρόπο που μας φέρονταν, εξευτελιστικός... Δυστυχώς, σηκώνουν άλλοι το βάρος του στιγματισμού, του ξένου, του άλλου κι αυτό διαιωνίζεται. Γι’ αυτό και ο αγώνας της κοινωνίας είναι διαρκής και συλλογικός.

● Πώς νομίζετε ότι μπορούμε να διαχειριστούμε το τραύμα, ιδιαίτερα όταν μιλάμε για δολοφονίες από το ελληνικό κράτος ή παρακράτος;

Με το να μην το ξεχνάμε και να μην το συγκαλύπτουμε. Να προσπαθήσουμε να το αναγνωρίσουμε, να το επικοινωνήσουμε, να το αγκαλιάσουμε, ώσπου να μην ξανασυμβεί, να το φροντίσουμε όλοι μαζί, ό,τι κι αν σημαίνει αυτή η φροντίδα. Να σκεφτόμαστε ότι δεν είμαστε μόνοι μας.

Φωτ.: Ιωάννα Σωτήρχου

Και το τραύμα της ατιμωρησίας; Οι δολοφόνοι του Αλέξανδρου και του Ζακ είναι ελεύθεροι...

Το αίτημα της δικαιοσύνης είναι επιτακτικό. Τουλάχιστον υπάρχει κοινωνική δικαίωση, η κοινωνία και οι κοινωνικές ομάδες που αγωνιούν και κάνουν πράξη την ανησυχία τους, το αντιφασιστικό κίνημα, το ΛΟΑΤΚΙ κίνημα. Εχει σημασία να ειπωθεί ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι που δολοφονήθηκαν ήταν ενεργοί στην κοινωνία, ακόμη και οι 15χρονοι, ο Καλτεζάς ήταν σε μια πορεία, ο Γρηγορόπουλος, φαινόταν ότι ήταν ένα παιδί ανήσυχο και με ενδιαφέρον για την υπόσταση του ανθρώπου και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ηταν όλοι τους κομμάτι της γενιάς τους και μιας νεολαίας που αντιστέκεται στο άδικο και προσπαθεί για μια καλύτερη κοινωνία. Ο Φύσσας, εκτός από την καλλιτεχνική του δράση, μοίραζε κουβέρτες στους άστεγους, ο Ζακ ήταν ακτιβιστής.

Ολοι τους μετέτρεπαν ό,τι τους απασχολούσε προσωπικά σε συλλογικό αίτημα και όραμα. Εγιναν στόχος, όχι τυχαία. Θα μπορούσαμε να είμαστε εμείς, γιατί, ως γενιά, έχουμε πολλά κοινά. Ευτυχώς που υπάρχουν άνθρωποι που μέσα στην τόση βαρβαρότητα αυτών των πράξεων καταφέρνουν να δείξουν τους δολοφόνους... Με την παράσταση τους επαναφέρουμε στη μνήμη μας, αναδεικνύουμε τα χαρακτηριστικά τους και τους λόγους που αγωνίζονταν με τον τρόπο τους και στην εποχή τους. Σαν μια υπόμνηση ότι η βία δεν γίνεται ανεκτή, ότι θα προσπαθήσουμε να μην την επιτρέψουμε, θα προσπαθήσουμε ακόμη περισσότερο και ότι είμαστε μαζί. Νιώθω ότι έχουμε ένα χρέος απέναντι στο αίμα που κύλησε σ’ αυτούς τους δρόμους, δεν γίνεται απλά να τους προσπερνάμε, χρειάζεται να σταθούμε.

*Το κείμενο της παράστασης το έχει γράψει η Ιωάννα Λιούτσια.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Τσακίζει κόκκαλα» το θεατρικό δρώμενο μαθητών στη μνήμη του Γρηγορόπουλου
Δεκατέσσερα χρόνια πέρασαν από τη δολοφονία του Γρηγορόπουλου από τον ειδικό φρουρό, Επαμεινώνδα Κορκονέα, και η μνήμη παραμένει ζωντανή.
«Τσακίζει κόκκαλα» το θεατρικό δρώμενο μαθητών στη μνήμη του Γρηγορόπουλου
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Να μπει τέλος στην αστυνομική βία ζητούν 10.000 φωνές 
Διαμαρτυρία έξω από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη στην Κατεχάκη πραγματοποίησε σήμερα η Διεθνής Αμνηστία με τους διαδηλωτές και τις διαδηλώτριες να μεταφέρουν το αίτημα 10.000 ανθρώπων να σταματήσει...
Να μπει τέλος στην αστυνομική βία ζητούν 10.000 φωνές 
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Συγκεντρώσεις και πορείες μνήμης για τον 15χρονο Αλέξη
Μαθητές, κόμματα της Αριστεράς και συλλογικότητες του αντιεξουσιατικού χώρου διοργανώνουν και φέτος κινητοποιήσεις για να τιμήσουν τη μνήμη του.
Συγκεντρώσεις και πορείες μνήμης για τον 15χρονο Αλέξη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ζητούν δικαιοσύνη για το παιδί τους
Να μη γίνουν έκτροπα στη μνήμη του 18χρονο γιου τους και να τεθούν οι κατηγορούμενοι αστυνομικοί σε διαθεσιμότητα ζήτησε η οικογένεια του Νίκου Σαμπάνη, που παραχώρησε συνέντευξη Τύπου μαζί με τους δικηγόρους...
Ζητούν δικαιοσύνη για το παιδί τους
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεύτερη νύχτα διαμαρτυρίας στην εθνική για τον θάνατο του 18χρονου Ρομά
«Βράζουν» οι κοινότητες των Ρομά μετά τον θάνατο του 18χρονου Νίκου από αστυνομικά πυρά στο Πέραμα τα ξημερώματα του Σαββάτου. Δεύτερη νύχτα κινητοποιήσεων στην εθνική.
Δεύτερη νύχτα διαμαρτυρίας στην εθνική για τον θάνατο του 18χρονου Ρομά
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΚΕΕΡΦΑ: Να αποδοθεί δικαιοσύνη για τον αδικοχαμένο 18χρονο από αστυνομική βία
Η οικογένεια του Νίκου Σαμπάνη καταγγέλλει ρατσισμό ακόμη και στο τάφο του. Η ΚΕΕΡΦΑ ζητά να αποδοθεί άμεσα δικαιοσύνη για τον 20χρονο από το Πέραμα, που πλήρωσε με το αίμα του και τη ζωή του τις πολιτικές...
ΚΕΕΡΦΑ: Να αποδοθεί δικαιοσύνη για τον αδικοχαμένο 18χρονο από αστυνομική βία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας