• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.0°C / 29.0°C
    3 BF
    49%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.1°C / 27.1°C
    2 BF
    78%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 26.6°C
    2 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    1 BF
    77%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.3°C / 21.9°C
    0 BF
    73%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.0°C / 25.0°C
    1 BF
    62%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.4°C / 21.4°C
    1 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.0°C / 26.0°C
    1 BF
    54%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 26.4°C
    5 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.9°C / 23.9°C
    3 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.8°C / 26.4°C
    4 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.7°C / 25.1°C
    0 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.0°C / 25.0°C
    2 BF
    71%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 24.5°C
    0 BF
    78%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.5°C / 26.6°C
    1 BF
    58%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.9°C
    3 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 27.7°C
    0 BF
    56%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 19.3°C / 24.9°C
    2 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.7°C / 25.6°C
    1 BF
    83%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.7°C / 20.7°C
    1 BF
    71%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Δραπετεύουν» από τη φυλακή μέσα από το σχολείο τους

  • A-
  • A+
Το 19ο Δημοτικό Κορυδαλλού, που εγκαινιάστηκε την Τετάρτη, είναι ένα σχολείο που δεν μοιάζει με κανένα άλλο στη χώρα μας, καθώς δεν υπάρχει άλλο Δημοτικό μέσα σε φυλακή ● Τα 25 «πρωτάκια» που κάθονται στα θρανία του (τα οποία είναι, δυστυχώς, πολύ λιγότερα από τους ανθρώπους που λαχταρούν να γίνουν μαθητές), διψούν για γνώση, παθιάζονται με τα μαθήματά τους και βρίσκουν έτσι μια διέξοδο από τη δυστοπία του εγκλεισμού ● Πρόκειται για δικαίωση της εκπαιδευτικής κοινότητας που εδώ και χρόνια ζητάει σχολεία όλων των βαθμίδων σε όλες τις φυλακές

«Εverythink is steam», όλα είναι ατμός. Το αυτοκόλλητο επάνω στο πλεξιγκλάς που μας χωρίζει από τον φρουρό είναι το πρώτο μήνυμα που βλέπεις περνώντας την πρώτη πύλη ελέγχου, μετά τον ανιχνευτή μετάλλου και το μηχάνημα που ελέγχει την τσάντα σου. Είναι η πρώτη πύλη και το πρώτο «κρακ» της βαριάς σιδερένιας πόρτας. Θα ακολουθήσουν πολλά καθώς μπαίνεις όλο και πιο βαθιά σε μια αντεστραμμένη Απαγορευμένη Πόλη. Ωστόσο, σε αντίθεση με εκείνη όπου κατοικούσαν οι αυτοκράτορες στο Πεκίνο, όπου η χλιδή γινόταν όλο και μεγαλύτερη καθώς ο επισκέπτης πλησίαζε όλο και περισσότερο στα ενδότερα, εδώ μεγαλώνει η αθλιότητα.

Στο πρώτο φυλάκιο αφήνεις το κινητό, τον φορτιστή, τα hands free και ό,τι σε συνδέει με τον έξω κόσμο και όσα νομίζεις πως ξέρεις για αυτόν εδώ τον «μέσα».

Δεύτερη στάση, δεύτερος έλεγχος. Αφίσες για τους εορτασμούς του 1821 και κάτι ετοιμόρροποι πολυέλαιοι με λάμπες φθορίου. Διασχίζεις την αυλή, ένας ωραίος κήπος, αριστερά ένα καφενείο με πολύχρωμες καρέκλες για τους εργαζόμενους, δεξιά μια υπερμεγέθης μακέτα της Αγια-Σοφιάς. Μοιάζει κάπως με το «Orange is the new black», τη σειρά του Netflix που εκτυλίσσεται στις αμερικανικές φυλακές και που όλη η Ελλάδα παρακολουθούσε με πάθος τον χειμώνα. Στη σειρά-φαινόμενο κρατούμενες με απαστράπτουσες πορτοκαλί φόρμες σε απαστράπτοντα κελιά και αίθουσες που μοιάζουν με παιδική κατασκήνωση εκτίουν τις ποινές τους κάνοντας παράλληλα από θέατρο μέχρι μαθήματα γιόγκα. Επομένη στάση, επόμενος έλεγχος.

Εδώ είναι Αθήνα, δεν είναι Χόλιγουντ. Διασχίζουμε μαζί με άλλους προσκεκλημένους τους στενούς ανήλιαγους διαδρόμους, εγκαταλειμμένα φορεία – «από εδώ είναι το ιατρείο», η ιματιοθήκη, δεξιά η είσοδος μιας πτέρυγας, σε ποιο έτος βρισκόμαστε; Σε ποια χώρα; Φαντάζομαι ότι αυτή είναι η καλύτερη διαδρομή για να φτάσουμε στον χώρο της γιορτής – δεν θέλω να φαντάζομαι πώς είναι αλλού αν αυτό που βλέπουν τα μάτια μας είναι το καλύτερο.

Βαριές πόρτες ανοίγουν, «κρακ», έλεγχος, βαριές πόρτες κλείνουν, «κρακ», έλεγχος. Και, επιτέλους, φτάνουμε στον χώρο όπου στεγάζονται οι εκπαιδευτικές δομές. Ενας μακρύς διάδρομος, φωτισμένος με λάμπες φθορίου, αίθουσες αριστερά-δεξιά, έργα των μαθητών και των σπουδαστών στους τοίχους και οι νότες από το «Χαμόγελο της Τζοκόντα», ένα μακρύ τραπέζι γεμάτο καλούδια για να τραταριστούν οι επίσημοι που ήρθαν για τα εγκαίνια.

Κυβερνητικά στελέχη και γενικοί γραμματείς υπουργείων, εισαγγελείς και στελέχη των φυλακών, αλλά και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών και ΜΚΟ και ακτιβιστών που έχουν δώσει μάχες για τα δικαιώματα των κρατουμένων στριμώχνονται στον μακρύ και στενό διάδρομο μέχρι να βγουν στη μικρή αυλή όπου θα γίνει η γιορτή.

Τριγύρω ζωγραφιές και χαρούμενα γκράφιτι, θα μπορούσε να είναι το οποιοδήποτε προαύλιο ενός οποιουδήποτε σχολείου ετούτο εδώ του 19ου Δημοτικού Κορυδαλλού. «Καλή κοινωνία» – γραμμένη με μαρκαδόρο στον τοίχο, η ευχή σε αναγκάζει να κοιτάξεις λίγο ψηλότερα, στα συρματοπλέγματα στους τοίχους, ακόμα και στον ουρανό. Δεν υπάρχει πουθενά ούτε ένα τόσο δα κομματάκι θέας από οποιοδήποτε παράθυρο σε τούτο το κτιριακό συγκρότημα που να μη βλέπεις κάγκελα και συρματοπλέγματα.

Πάθος για μάθηση

Μπροστά μπροστά οι επίσημοι και πίσω οι μαθητές, όπως σε κάθε σχολική γιορτή. Τα «πρωτάκια» κάθονται κυρίως στη γαλαρία. Δίπλα μου, ο ας τον πούμε Γιάννης κρατάει το μπλε τετράδιό του. Λέξεις για την καρτέλα, Αριθμητική, Γεωγραφία κι ένα σκίτσο δικό του: εκείνος, εκείνη, μια καρδιά, Γ+Κ = love. Είναι 43 χρόνων και μαθητής της Α’ Δημοτικού. Οπως οι περισσότεροι συμμαθητές του, δεν πήγε ποτέ στο σχολείο. «Πήρε 33 μήνες σκαστούς», που στην αργκό της φυλακής σημαίνει ότι αυτή είναι η ποινή του. Κι αυτό εδώ το σχολείο είναι ό,τι καλύτερο του έχει συμβεί από τότε που πέρασε την πύλη της φυλακής, αφήνοντας πίσω την Κ. και τα παιδιά τους. Το σχολείο είναι ο τρόπος να δραπετεύει από τους άθλιους θαλάμους και τα στενά κελιά, να γεμίζει τις ατέλειωτες ώρες της πλήξης και της απραξίας, να περιμένει κάτι για την κάθε επόμενη μέρα, να πιστεύει ότι κάποια άλλη σημασία έχει η ποινή του εκτός από την τιμωρία.

Δεν θα συναντήσεις πουθενά αλλού μαθητές να αγαπούν το σχολείο τους τόσο πολύ όσο οι φυλακισμένοι, γιατί εδώ το σχολείο είναι κάτι παραπάνω από εκπαιδευτική διαδικασία: είναι η επαφή με τον έξω κόσμο, ο χώρος που για λίγες ώρες αφήνουν πίσω την ταυτότητα του κρατούμενου, νιώθουν άνθρωποι ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους και που χτίζουν σχέσεις αμοιβαίου σεβασμού και εμπιστοσύνης μεταξύ τους και με τους δασκάλους τους.

Αυτή η ανθρώπινη συνθήκη από μόνη της είναι αρκετή για να εξηγήσει το τεράστιο ενδιαφέρον των κρατουμένων στις φυλακές να ενταχθούν στα εκπαιδευτικά προγράμματα. Για μια θέση από τις 31 του σχολείου που εγκαινιάζεται σήμερα στον Κορυδαλλό, το πρώτο Δημοτικό στις ελληνικές φυλακές, έγιναν 200 αιτήσεις και εντέλει το Συμβούλιο Εργασίας της φυλακής ενέκρινε τη φοίτηση για 25 μαθητές – 8 από αυτούς θα αποφοιτήσουν φέτος από το Δημοτικό. Ανάλογα, για το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας (το αντίστοιχο Γυμνάσιο) έγιναν 348 αιτήσεις και εγκρίθηκε η φοίτηση 62 μαθητών.

Εξ ου και οι εκπαιδευτικές δομές ασφυκτιούν στους πολύ μικρούς χώρους που τους έχουν παραχωρηθεί. Είναι πραγματικά λιλιπούτεια η τάξη που στεγάζει το μονοθέσιο Δημοτικό (όπως και οι άλλες του ΙΕΚ του σωφρονιστικού καταστήματος), ωστόσο, τουλάχιστον, τίποτα πέρα από τα κάγκελα και την πόρτα δεν θυμίζει φυλακή: μυρίζει καθαριότητα και πάστρα, είναι όλα καινούργια και ατσαλάκωτα, χάρτινες πεταλούδες και ζωγραφιές στολίζουν τους τοίχους.

«Πραγματική ποινή δεν είναι μόνο πόσα χρόνια θα σου ρίξει το δικαστήριο, αλλά και πώς θα τα περάσεις στη φυλακή, σε τι συνθήκες», σκύβει και μου ψιθυρίζει ο Γιάννης καθώς από τα χείλη ενός ακόμα κυβερνητικού παράγοντα ακούγεται για μια ακόμα φορά η ρήση του Ουγκό που έχει σήμερα την τιμητική της: «Οπου κλείνει ένα σχολείο, ανοίγει μια φυλακή».

Οι κυβερνητικοί παράγοντες ο ένας μετά τον άλλο μιλούν για την αξία της γνώσης και για όλες τις θαυμάσιες προοπτικές που ανοίγει η εκπαίδευση – φυσικά, δεν περισσεύει ούτε μια λέξη για τις συνθήκες υπερπληθυσμού στις οποίες επιβιώνουν οι κρατούμενοι διαχρονικά στη χώρα, για την πανδημία που σάρωσε δυσανάλογα στα καταστήματα κράτησης, για τη φτωχή σε παραστάσεις και δράσεις επανένταξη των κρατουμένων.

Ετούτο εδώ το σχολειό ήταν αποτέλεσμα μεγάλων αγώνων των εκπαιδευτικών, που έρχονταν στη φυλακή για να εξετάσουν τους κρατούμενους οι οποίοι μάθαιναν γράμματα επί της ουσίας μόνοι τους ώστε να πάρουν το Απολυτήριο του Δημοτικού. Αρκετοί από αυτούς τους σπουδαίους δασκάλους βρίσκονται εδώ σήμερα και μου συστήνουν παλιούς μαθητές τους.

Από το 2016 δάσκαλοι του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης έρχονταν ως εθελοντές επί 4 μήνες για να διδάξουν 2 φορές την εβδομάδα το μάθημα της Γλώσσας και από τότε ονειρεύονταν ένα κανονικό σχολείο μέσα στη φυλακή. Οταν το 2018 ο νόμος άλλαξε, προβλέποντας την ίδρυση σχολείων σε κάθε σωφρονιστικό κατάστημα, ο δρόμος άνοιξε για να υλοποιηθεί το όραμά τους. Η διαδικασία για να ανοίξει το σχολείο ξεκινά το 2020 και οι πρώτοι μαθητές μπαίνουν στην τάξη τον Νοέμβριο του 2021.

«Η εκπαίδευση είναι αγαθό ύψιστης αξίας και ανθρώπινο δικαίωμα και είναι υποχρέωση της Πολιτείας να το εξασφαλίζει για όλους», θα πει από το βήμα της γιορτής η διευθύντρια εκπαιδευτικών δομών του καταστήματος Κορυδαλλού, Πέπη Ορφανάκη. «Από τον Ιούνιο του 2020 που ανέλαβα, από την πρώτη στιγμή ήθελα να φτιάξω αυτή τη δομή», λέει η διευθύντρια της φυλακής, Μαρία Στέφη, που μοιράστηκε το όραμά της να δημιουργηθεί και Λύκειο στο σωφρονιστικό κατάστημα. Το ίδιο αίτημα μετέφερε και ο δήμαρχος Κορυδαλλού, Νίκος Χουρσαλάς.

«Μπεγκαλία, μπαλαμία, ντιλία» – οι κρατούμενοι γελούν δυνατά στα λόγια της Χρύσας Παπαστάθη. Μιλάει ρομά και αυτό που λέει σημαίνει «σατανική, λευκή, τρελή», είναι το αστείο που μοιράζεται με τους μαθητές της στην τάξη για να σπάσει τον φόβο απέναντι στην εκπαιδευτική διαδικασία που τους είναι άγνωστη. «Μουνταρίσα, ουτσίτιλ, μασούσα», συνεχίζει από το βήμα. Αυτό σημαίνει «δασκάλα» στα αραβικά και τα φαρσί, στα ρώσικα και τα αλβανικά.

Αν έχει κανείς έναν δάσκαλο με Δ κεφαλαίο στο μυαλό του, μια τέτοια Δασκάλα είναι η κ. Παπαστάθη, όπως και όλοι οι συνάδελφοί της στις εκπαιδευτικές δομές της φυλακής, στην πρώτη γραμμή του πυρός της εκπαίδευσης. Είκοσι ένα χρόνια στην εκπαίδευση και την ειδική αγωγή, γέννημα θρέμμα του Κορυδαλλού, πήγε σχολείο αντικρίζοντας απέναντι τις φυλακές. Μπήκε η ίδια μέσα χρόνια μετά ως εθελόντρια δασκάλα και από φέτος διδάσκει πια στο μονοθέσιο σχολείο. Η κ. Παπαστάθη μιλάει για μια ευκαιρία αποκατάστασης του δικαιώματος των μαθητών της στην εκπαίδευση που στερήθηκαν χωρίς να φταίνε σε τρυφερή ηλικία.

Απαραίτητες γνώσεις

«Φαντάσου να υπογράφεις με σταυρό, να μην μπορείς να κάνεις μια πράξη αριθμητικής, να μην ξέρεις βασικά πράγματα. Πώς θα ζήσεις στον έξω κόσμο; Πώς θα βρεις μια σοβαρή δουλειά», μας λέει ο Κώστας. «Γι’ αυτό θέλουμε σχολεία σε όλες τις φυλακές».

Την ίδια αγωνία, άλλωστε, έχουν εκφράσει και οι γυναίκες στις Φυλακές του Κορυδαλλού, που επιθυμούν ένα σχολείο, ενώ η ίδρυσή του αποτελεί πάγιο και χρόνιο αίτημα της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Αν δεν διαβάσεις τι γράφουν κι απλώς κοιτάξεις τα γραμματάκια τους που χοροπηδάνε πάνω στις σειρές του τετραδίου αντιγραφής μοιάζουν σαν να έχουν γραφτεί από παιδιά. Διαβάζοντας, ωστόσο, κάθε μια φράση διηγείται μια ιστορία, που έχει συνήθως ταξικό πρόσημο, διακρίσεις, δύσκολο οικογενειακό περιβάλλον, μια σειρά από παράγοντες που οδήγησαν αυτούς τους ανθρώπους σε παραβατικές συμπεριφορές και, εντέλει, στη φυλακή. «Θέλω να πάω γρήγορα στα 4 παιδιά μου», «Στην οικογένειά μου ήμασταν 8 παιδιά, πολύ πολύ φτωχά», «Ηρθαμε κυνηγημένοι στην Ελλάδα, δεν έβρισκα δουλειά». Κι απαντήσεις σε ερωτήσεις που κάθε παιδάκι του Δημοτικού «σκέφτεται και γράφει»: «Το αγαπημένο μου χρώμα είναι το κόκκινο γιατί είναι το χρώμα της αγάπης και ζεσταίνει την καρδιά».

📌 Πως να στηρίξετε το σχολείο

Γραφική ύλη, βιβλία, κόμικς, καλή λογοτεχνία ελληνόγλωσση και αλλόγλωσση, λεξικά για τη μετάφραση στα ελληνικά από τα φαρσί, τα αραβικά, τα ρώσικα, τα βουλγάρικα, τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα αλβανικά είναι όλα καλοδεχούμενα. Αν θέλετε να στηρίξετε την προσπάθεια των μαθητών και των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων στις Φυλακές Κορυδαλλού, επικοινωνήστε πρώτα με το 210 4963972 ή το [email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Αντίο» στη γυναίκα-σύμβολο του ΚΚΕ
Η κομμουνίστρια Ελένη Βούλγαρη-Γκολέμα, σε πείσμα των βασανιστών και των διωκτών της, και επέζησε και έζησε μια γεμάτη ζωή και έγινε σύμβολο για τις γενιές που ακολούθησαν και για τις νέες γυναίκες που...
«Αντίο» στη γυναίκα-σύμβολο του ΚΚΕ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η βαρεμάρα του Σαββατοκύριακου χωρίς... Δευτέρα
Πώς επιβιώνουν οι μαθητές χωρίς σχολείο μέσα στους τέσσερις τοίχους του δωματίου τους με μοναδικά εφόδια ένα κινητό ή ένα λάπτοπ ● Ποιες μπορεί να είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του εγκλεισμού στην ψυχική...
Η βαρεμάρα του Σαββατοκύριακου χωρίς... Δευτέρα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Το «Corpus Christi» στο σχολείο των φυλακών Κορυδαλλού
Οι σιδερένιες πόρτες κλείνουν, τα παράθυρα σκεπάζονται με μαύρα πανιά, και σε αυτή την κινηματογραφική αίθουσα η προβολή ξεκινά για τους 18 μαθητές του σχολείου Κορυδαλλού.
Το «Corpus Christi» στο σχολείο των φυλακών Κορυδαλλού
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Σχολείο χωρίς καθηγητές στις φυλακές Κορυδαλλού
Την ανησυχία τους για τη μη κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών στο 2ο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας που λειτουργεί στον χώρο των φυλακών Κορυδαλλού εκφράζουν οι μαθητές και ο Σύλλογος Διδασκόντων.
Σχολείο χωρίς καθηγητές στις φυλακές Κορυδαλλού
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Στο Εφετείο διεκδικεί την αθώωσή του ο Γιώργος Μήτσου
Με μόνα στοιχεία τις αντικρουόμενες μαρτυρίες των Δελτάδων που τον συνέλαβαν, το 2016 καταδικάστηκε σε τρία χρόνια χωρίς αναστολή για αντίσταση κατά της αρχής, διακεκριμένη διατάραξη κοινής ειρήνης και...
Στο Εφετείο διεκδικεί την αθώωσή του ο Γιώργος Μήτσου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας