• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 19.0°C
    2 BF
    52%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.6°C / 17.1°C
    1 BF
    48%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.1°C / 20.0°C
    5 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.6°C / 15.9°C
    1 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.1°C / 15.9°C
    4 BF
    51%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.0°C / 16.5°C
    2 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.4°C / 12.3°C
    0 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.6°C / 19.6°C
    2 BF
    42%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 20.4°C
    2 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 18.9°C
    3 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.6°C
    5 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 15.6°C
    3 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.9°C / 20.9°C
    0 BF
    60%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.5°C / 15.9°C
    2 BF
    44%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 14.5°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.8°C / 22.8°C
    2 BF
    58%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 19.2°C
    3 BF
    55%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.3°C / 16.0°C
    2 BF
    51%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.7°C / 17.2°C
    2 BF
    58%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    54%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πέθανε η τελευταία επιζήσασα από το ολοκαύτωμα του Χορτιάτη

  • A-
  • A+
Απόσπασμα από την προ τριετίας συγκλονιστική διήγησή της στην «Εφ.Συν.» για τα τραγικά γεγονότα της 2ας Σεπτεμβρίου 1944

Πέθανε χθες, σε ηλικία 91 ετών, η τελευταία επιζήσασα του Ολοκαυτώματος στον Χορτιάτη, Βασιλική Γκουραμάνη. Η Βασιλική, 13 χρόνων κορίτσι στις 2 Σεπτεμβρίου 1944, είχε καταφέρει να βγει ζωντανή από τον φούρνο της οικογένειας -μαζί με άλλα δύο παιδιά-, μέσα στον οποίο εκτελέστηκαν και κάηκαν οι 70 από τους 146 πολίτες του Χορτιάτη -22 άτομα της οικογένειας Γκουραμάνη- που εκτελέστηκαν «από τους ταγματαλήτες» -όπως τους ονόμαζε η ίδια- του Φριτς Σούμπερτ και τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής.

Η Βασιλική έφυγε από τη ζωή, λίγες μέρες μετά την 77η επέτειο του Ολοκαυτώματος κι ενώ τα φρικιαστικά εκείνα γεγονότα, όπως μας είχε διηγηθεί η ίδια, τα ξαναζούσε κάθε που ξημέρωνε 2 Σεπτεμβρίου, λεπτό προς λεπτό για 77 ολόκληρα χρόνια.

Στη συγκλονιστική αφήγησή της που καταγράφηκε στην εφημερίδα μας πριν από τρία χρόνια (01.09.2018, «... κάθε 2 Σεπτεμβρίου όλα βρίσκονται μέσα στο μυαλό μου...»), η Βασιλική Γκουραμάνη απαντούσε στην ερώτηση πώς είχε σωθεί «…δεν ξέρω, ούτε που ήξερα τι έκανα, ούτε πού πήγαινα να γλιτώσω, σαν μεθυσμένη, ζαλάδα, δεν ξέρω… κάθε 2 Σεπτεμβρίου, κάθε 2 Σεπτεμβρίου, όλα είναι μέσα στο μυαλό, τα βλέπω όλα μέσα στο μυαλό μου, τα φέρνω όλα μπροστά μου, ενώ κάτι έχω να κάνω, τα έχω όλα μπροστά μου, μια ταινία, κάθε 2 Σεπτεμβρίου, από όταν κάνουμε το μνημόσυνο, όλη τη μέρα είναι αυτή η ταινία, καρφώθηκε στο μυαλό μου και τα θυμάμαι με λεπτομέρειες, αυτόν που είδα στην τηλεόραση, το βρισίδι που μας κάνανε, η θεια μου είχε ένα κοριτσάκι γύρω στα τρία χρονώ, την είχανε σκοτώσει και το παιδί ήταν όρθιο δίπλα της, χαμένο, και του έριχναν καουτσούκια και καίγονταν αυτό και πηδούσε από τον πόνο κι αυτοί γελούσαν, κι ύστερα πήγε το παιδί στους μπαξέδες κι έκλαιγε, το βρήκε ο θειος μου, ήρθε ύστερα ο Ερυθρός Σταυρός και δεν του έδωσε μια ενέσα να πεθάνει να ησυχάσει, το δώσανε πάλι στη γιαγιά του, δεν μπορούσε να του βάλει ρουχαλάκια, ήτανε όλο πληγές, ένα στόμα ανοιχτό είχε μόνο, για κλάμα, ούτε να φάει ούτε τίποτα, έλιωσε, όπως λιώνει το κερί στην εκκλησία, έτσι έλιωσε, δεκαπέντε μέρες έζησε… και πέθανε (κλαίει). Από εφιάλτες άλλο τίποτα. Ολη τη ζωή μου. Πολλές φορές σκέφτομαι πώς και δεν έπαθα τίποτα και από την τόση λαχτάρα. Δεν είναι να πεις ότι τα ξέχασα. Αφού κάθε χρόνο έρχονται από την αρχή».

Την είχαμε βρει στο ταπεινό σπίτι της στη Χαριλάου, όπου ζούσε με τον καημό ότι ο γιος της είχε φύγει στη Γερμανία προκειμένου να ζήσει την οικογένειά του και, όπως μας έλεγε με καημό, «η εγγονή μου, η μικρή, μου λέει “γιαγιά, εσύ δεν τους χωνεύεις τους Γερμανούς, τώρα δεν θα χωνεύεις κι εμάς;”. Τι να της πω; Εμεινα ορφανή από μικρή, πώς να τους συμπαθώ; Πήγα τώρα τελευταία στη Γερμανία, δέκα μέρες. Ενιωσα περίεργα, θες γιατί έχουμε αυτό το μίσος, του είπα και του γιου μου “τι, στη Γερμανία θα πας;”, αλλά εδώ ήταν άνεργος…».

Κι όταν τη ρωτήσαμε «τι θα λέγατε σε όσους έχουν τα ίδια μυαλά με αυτούς που αποκαλέσατε ταγματαλήτες;», είχε απαντήσει πως «… ε, δεν είναι ωραίο για εμάς που χάσαμε ανθρώπους, αυτοί δεν χάσανε ανθρώπους τους και δεν ξέρουνε τι θα πει Κατοχή… Πράγματα που δεν τα έχεις ζήσει, δεν μπορείς να τα πιστέψεις, τα ακούς και είναι σαν να διαβάζεις ένα βιβλίο, τα ίδια τα παιδιά μας δεν το καταλαβαίνουν, τα λέω στον εγγονό μου, μένει έτσι, δεν μπορεί να το πιστέψει, δεν μπορεί να το χωρέσει το μυαλό τους, να το καταλάβουν. Ούτε αγάπη βέβαια μπορείς να έχεις γι’ αυτούς τους ανθρώπους αλλά ούτε και μίσος, δεν μπορείς να γίνεις τέτοιος, λες ο Θεός ας τους δικάσει, εμείς δεν είμαστε Θεός, μας δίκασαν, αλλά εμείς δεν μπορούμε να δικάσουμε…».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι 300 και τα 70 ενοχικά χρόνια
Προσκύνημα και αναμέτρηση με το οχληρό κομμάτι του παρελθόντος της Θεσσαλονίκης ήταν και φέτος η Πορεία Μνήμης για τα Θύματα του Ολοκαυτώματος από την πλατεία Ελευθερίας μέχρι τον Παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό....
Οι 300 και τα 70 ενοχικά χρόνια
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μουσείο Ολοκαυτώματος για 45.000 ψυχές Εβραίων
Στα τέλη του 2019, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα αποκτήσει μόνιμη στέγη η μνήμη των 45.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης που αφανίστηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το Μουσείο Ολοκαυτώματος, σύμφωνα...
Μουσείο Ολοκαυτώματος για 45.000 ψυχές Εβραίων
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δόθηκαν διαβεβαιώσεις, λύθηκαν παρεξηγήσεις
Η επίσκεψη στη Θεσσαλονίκη του Γερμανού υφυπουργού Εξωτερικών Μίκαελ Ροθ ξεκαθάρισε ότι στις προθέσεις των Γερμανών είναι η στήριξη και χρηματοδότηση του έργου κατασκευής του Μουσείου Ολοκαυτώματος.
Δόθηκαν διαβεβαιώσεις, λύθηκαν παρεξηγήσεις
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Το διπλό μήνυμα του Π. Παυλόπουλου
Με πολιτικό μήνυμα που συνδέεται με το αίτημα για κοινωνικό κράτος δικαίου στη χώρα αλλά και την Ευρώπη και, παράλληλα, την υπενθύμιση του εθνικού στόχου-αιτήματος για τις γερμανικές αποζημιώσεις συνδύασε χθες...
Το διπλό μήνυμα του Π. Παυλόπουλου
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«... κάθε 2 Σεπτεμβρίου όλα βρίσκονται μέσα στο μυαλό μου...»
Είναι δύσκολο έως αδύνατο να κάνεις ερωτήσεις στη Βασιλική Γκουραμάνη. Αρκεί να σταθείς μπροστά της και να περιμένεις να ανοίξει το σεντούκι της μνήμης και να μιλήσει. Η Βασιλική, 87 ετών σήμερα, είναι από τις...
«... κάθε 2 Σεπτεμβρίου όλα βρίσκονται μέσα στο μυαλό μου...»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Ναι» στο Μουσείο Ολοκαυτώματος
Το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης έδωσε την τυπική έγκριση, αλλά όχι ομοφώνως, παρότι όλοι συμφώνησαν στην ανάγκη ίδρυσης όσο και στη συμμετοχή του δήμου στο υπό ίδρυση ίδρυμα -που θα αναλάβει την κατασκευή...
«Ναι» στο Μουσείο Ολοκαυτώματος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας