Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

Πογδόριανη: Το χωριό της Ηπείρου που ο Σουλεϊμάν εξόρισε την μητέρα και τη σύζυγο του

  • A-
  • A+

Λίγα μόλις χιλιόμετρα από τα Ελληνοαλβανικά σύνορα και καλά κρυμμένο ανάμεσα στο Όρος Κασιδιάρη και τον λόφο Σωσσίνου βρίσκεται το χωριό με την σημερινή ονομασία Άνω Παρακάλαμος.

Ένα χωριό που τους χειμερινούς μήνες φιλοξενεί μόλις και μετά βίας 25 μόνιμους κατοίκους. 

Κι όμως, αυτό το μικρό χωριό στο παρελθόν φιλοξένησε τόσο την μητέρα του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή όσο και την πιο γνωστή από τις συζύγους του Χουρέμ.

Οι κόντρες αυτών των δύο γυναικών έμειναν κυριολεκτικά στην ιστορία και δεν ήταν λίγες οι φορές που ο Σουλεϊμάν χρειάστηκε να τις χωρίσει προκειμένου να εξομαλυνθεί το κλίμα εντός του παλατιού. 

Ο λόγος που επιλέχθηκε η Πογδόριανη ως «τόπος εξορίας» αυτών των δύο γυναικών είναι ένας και σαφής. Θεωρούνταν πολύ ασφαλές μέρος για να φιλοξενήσει τέτοιου είδους προσωπικότητες ακόμα και αν αυτές στην ουσία τελούσαν υπό εξορία. 

Στην ουσία ο Σουλεϊμάν δεν θα μπορούσε ποτέ να εξορίσει ούτε την Χουρέμ, που ήταν και η μητέρα των τεσσάρων παιδιών του και πολύ περισσότερο την ίδια του τη μητέρα. 

Στην ουσία είχε χρίσει ως δεσποτάτο της μητέρας του ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή της Πογδόριανης η οποία συγκαταλέγει τα σημερινά χωριά του Παρακαλάμου, του Άνω Παρακαλάμου, που θεωρείτο και το κέντρο του Δεσποτάτου, το Παλαιό Μαυρονόρος ( σήμερα είναι εγκαταλελειμμένο και οι κάτοικοι του ζουν στο νέο Μαυρονόρος ) και την Σιταριά, χωριά τα οποία σήμερα αποτελούν μαζί με κάποια ακόμα τον Δήμο Καλαμά.

Η Πογδόριανη γνώριζε τεράστια οικονομική άνθηση και θεωρούνταν κέντρο του εμπορίου. Οι κάτοικοι της περιοχής απολάμβαναν της ελευθερίες που είχαν από την Βαλιδέ Σουλτάνα και διατηρούσαν τόσο την θρησκευτική τους ελευθερία όσο και αυτή της διατήρησης της γλώσσας τους.

Προς το τέλος όμως της ακμής της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, το μέρος λεηλατήθηκε και πυρπολήθηκε από ομάδες αντάρτικων σωμάτων που υπήρχαν στην τουρκοκρατούμενη Ήπειρο και ήταν σε συνεννόηση με την Ηπειρωτική Εταιρεία. 

Οι αντάρτες αντιμετώπισαν με επιτυχία τους Τούρκους, οι οποίοι αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν, χωρίς να μπορέσουν να κάνουν τις απαιτούμενες ενέργειες και να διασώσουν τα πολύτιμα τιμαλφή αλλά και χρήματα της εποχής που υπήρχαν στην κατοικία της Βαλιδέ Σουλτάνας. Κι όπως μαθεύτηκε αργότερα, αρκετοί Τούρκοι τραυματίες και ίσως και μερικοί νεκροί, φορτώθηκαν σε κάρα για τα Γιάννινα. Εκ των ανταρτών, δεν υπήρξαν θύματα, νεκροί ή τραυματίες, γιατί αυτοί πολέμησαν από πλεονεκτικές θέσεις στα γύρω υψώματα, που γνώριζαν πολύ καλά. 

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εκκένωση του χωριού (μετά τη δεύτερη πυρπόλησή του οι κάτοικοι του το εγκατέλειψαν και δημιούργησαν τον σημερινό Παρακάλαμο, το οποίο είναι και το κεντρικό χωριό του Πωγωνίου με περίπου 1.000 μόνιμους κατοίκους σύμφωνα με την τελευταία απογραφή (αν και στην πραγματικότητα είναι πολύ λιγότεροι αφού οι περισσότεροι κάτοικοί του είναι υπερήλικες, ενώ πολλοί δε ζουν πια).

Αυτό δημιούργησε λοιπόν έναν τεράστιο μύθο που υπάρχει μέχρι και τις μέρες μας και πολλοί πιστεύουν ότι ένα μεγάλο κομμάτι του θησαυρού που υπήρχε στο συγκεκριμένο χωριό, στο σπίτι που διέμενε και άνηκε στην Βαλιδέ Σουλτάνα, βρίσκεται μέχρι και σήμερα κρυμμένο καλά σε κάποιο σημείο του χωριού. 

Δεν είναι μάλιστα λίγες οι φορές που οι κάτοικοι βλέπουν αγνώστους να περιφέρονται στο χωριό τους για λίγες μέρες και μετά εξαφανίζονται. 

Κάποιοι δεν έχουν διστάσει να αγοράσουν έναντι αδράς αμοιβής κάποιο από τα εναπομείναντα σπίτια του χωριού, εγκαταλελειμμένα ή όχι και μετά τα γκρεμίζουν. Έχει παρατηρηθεί ακόμη το γεγονός κάποιοι από αυτούς να τα επιστρέφουν χωρίς ανταλλάγματα στους αρχικούς ιδιοκτήτες τους.

Παύλος Μελάς ο Μακεδονομάχος με καταγωγή από τον Άνω Παρακάλαμο

Η οικογένεια του Παύλου Μελά καταγόταν από τον Παρακάλαμο, όμως ο ίδιος γεννήθηκε στη Μασσαλία, έζησε στην Αθήνα και πολέμησε θυσιάζοντας την ζωή του στον αγώνα για την ελευθερία της Μακεδονίας.

Χαρακτηριστικό είναι πως ερείπια από το πατρικό του πατέρα του Μιχαήλ Μελά διασώζονται μέχρι και σήμερα, στην έξοδο του χωριού προς την Παηδονιά.

Παραγωγή: Up Stories

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η Σάμος μετρά τις πληγές της: Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης το νησί
Δύσκολη είναι η σημερινή ημέρα για το νησί της Σάμου, το οποίο προσπαθεί να συνέλθει από τα φονικά 6,7 Ρίχτερ που χτύπησαν χθες το μεσημέρι. Θρήνος για τα δύο μικρά παιδιά που έχασαν τη ζωή τους κάτω από τις...
Η Σάμος μετρά τις πληγές της: Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης το νησί
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Καταγγελία για μαζική επαναπροώθηση προσφύγων στην Τουρκία
Η Aegean Boat Report καταγγέλλει πως σχεδόν 200 άνθρωποι επαναπροωθήθηκαν από το ελληνικό Λιμενικό και περισυλλέγησαν από την τουρκική ακτοφυλακή νότια της Μαρμαρίδας και της Ντάτσα.
Καταγγελία για μαζική επαναπροώθηση προσφύγων στην Τουρκία
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΟΚΔΕ: Πάλη ενάντια στην απειλή του πολέμου το Σάββατο 24/10 στις αντιπολεμικές πορείες
«Ελληνική και Τουρκική αστική τάξη είναι εξίσου ένοχες» τον ανταγωνισμό στην περιοχή λέει η ΟΚΔΕ και καλεί στην Αντιπολεμικές πορείες του Σαββάτου 24/10 σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
ΟΚΔΕ: Πάλη ενάντια στην απειλή του πολέμου το Σάββατο 24/10 στις αντιπολεμικές πορείες
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αντιπολεμική πορεία για την ειρήνη των λαών ενάντια σε πόλεμο, εξοπλισμούς και ΑΟΖ
«Λαός και νεολαία δεν είναι αναλώσιμοι- Κοινός αγώνας σε Ελλάδα και Τουρκία ενάντια σε κυβερνήσεις, ΝΑΤΟ και ΕΕ», φωνάζουν όσοι διαδηλώνουν το Σάββατο 13:00 στα Προπύλαια.
Αντιπολεμική πορεία για την ειρήνη των λαών ενάντια σε πόλεμο, εξοπλισμούς και ΑΟΖ