Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πολλαπλά δύσκολη η πανδημία για τα ευάλωτα άτομα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πολλαπλά δύσκολη η πανδημία για τα ευάλωτα άτομα

  • A-
  • A+
Αν ο κορονοϊός έχει δυσκολέψει τα πιο προνομιούχα τμήματα της κοινωνίας τόσο πολύ, ας αναλογιστούμε πόσο αφόρητη έχει γίνει η ζωή για τις κοινωνικές ομάδες που ήδη ζούσαν στο περιθώριο και πλέον «εξαφανίστηκαν» ολοκληρωτικά, όπως η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα • Ιδιαίτερα επικίνδυνος ο κατ’ οίκον εγκλεισμός όταν στο σπίτι υπάρχουν μίσος και κακοποιητικές συμπεριφορές.

Η πανδημία είναι ένα από εκείνα τα γεγονότα που τέμνουν κάθετα την Ιστορία, χωρίζοντας τις ζωές μας σε πριν και μετά. Μας επηρεάζει όλους σε κάθε επίπεδο, ωστόσο όσους από εμάς είναι ευάλωτοι έτσι κι αλλιώς λόγω του φύλου, της φυλής, μιας αναπηρίας ή εξαιτίας του σεξουαλικού προσανατολισμού ή της ταυτότητας φύλου μάς αγγίζει πολύ παραπάνω. Ετσι, όλο το προηγούμενο διάστημα η επιστημονική κοινότητα έκανε μια σειρά από έρευνες για να διαπιστώσει και να προτείνει μέτρα για τις ευάλωτες ομάδες - ειδικά για κάποιες που σε ορισμένες γωνιές της Γης καταδιώκονται μέχρι θανάτου.

Η πανδημία επηρέασε αναπόφευκτα και τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, με πρώτο θύμα της τις εκδηλώσεις περηφάνιας, που δίνουν ορατότητα αλλά και ηχηρά μηνύματα ισότητας και αλληλεγγύης σε όλο τον κόσμο. Οπως διαβάζουμε, πάνω από 220 φεστιβάλ χρειάστηκε να αναβληθούν ή να ματαιωθούν σε όλο τον κόσμο - ανάμεσά τους και τα δικά μας στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις της Ελλάδας.

Τα Ηνωμένα Εθνη κάλεσαν τις κυβερνήσεις να πάρουν υπόψη τους τις σοβαρές επιπτώσεις της πανδημίας στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα όταν σχεδιάζουν και εφαρμόζουν στρατηγικές για την πανδημία. Την 1η Απριλίου η Ευρωπαία επίτροπος για την Ισότητα Ελένα Ντάλι κάλεσε τα κράτη-μέλη να δεσμευτούν σε ένα πλαίσιο προστασίας σε σχέση με τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα και λίγες μέρες αργότερα διαβεβαίωσε ότι η γνώση θα αποτυπωθεί στις στρατηγικές που αναμένονται για το τέλος του τρέχοντος έτους.

Κοινότητα σημαίνει ασφάλεια

Γιατί όμως η πανδημία επηρεάζει τόσο πολύ την κοινότητα; Διαβάζουμε στον εξαιρετικό οδηγό που εξέδωσε για την αντιμετώπισή της η Colour Youth - Κοινότητα LGBTQ Νέων Αθήνας:

«Ο τρόπος με τον οποίο τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα περνούν την κοινωνική απομόνωση είναι καθοριστικός για την ψυχική τους υγεία κατά τη διάρκειά της. Για τα άτομα τα οποία διαμένουν με μη υποστηρικτική οικογένεια καταγωγής/γονεϊκή οικογένεια, αυτό το χρονικό διάστημα ενδέχεται να επιφέρει έντονα συναισθήματα ή συναισθηματικές αλλαγές, καθώς και αντιπαραθέσεις με τα μέλη του σπιτιού. Οι διακρίσεις που βιώνουν τα ΛΟΑΤΚΙ+ νέα άτομα σχετικά με την ταυτότητα του φύλου τους ή/και τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους στην οικογένεια επιβαρύνουν τη σωματική και ψυχική ευημερία τους στην πραγματικότητα στην οποία καλούμαστε να προσαρμοστούμε. Ομοφοβικές, αμφιφοβικές και τρανσφοβικές αντιδράσεις των γονέων ή άλλων μελών της κατοικίας μπορούν να ταράξουν και να αυξήσουν τα επίπεδα άγχους και φόβου του ατόμου, μιας και περιορίζονται οι επιλογές που έχει για μετακίνηση λόγω των αυστηρών μέτρων κυκλοφορίας. (...) Εξίσου επώδυνη ενδέχεται να είναι η κοινωνική απομόνωση και για ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπους που μένουν μόνοι στα σπίτια τους.

Αυτή η δυσκολία εντείνεται συμπληρωματικά με την απομάκρυνση από τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Μέσω της κοινότητας, δίνεται η δυνατότητα στα άτομα να κοινωνικοποιηθούν, να ενδυναμωθούν ατομικά και συλλογικά, να συζητήσουν παρόμοιους προβληματισμούς και δυσκολίες που φέρει το ετεροκανονιστικό πλαίσιο, να συνδεθούν μέσω του μοιράσματος κοινών ή και διαφορετικών βιωμάτων καθώς και να νιώθουν πως υπάρχει ένας χώρος ο οποίος είναι σταθερός και ασφαλής που μπορεί να συμπεριλάβει αυτές τους τις εμπειρίες (Ferris, 2006; Flanders, Dobinson, & Logie, 2015). (...) Η έννοια της κοινότητας περιλαμβάνει, πέρα από τη συνδιαλλαγή και τη διασύνδεση, την αίσθηση της επαφής, μία λέξη που επαναπροσδιορίζεται σε βιωματικό επίπεδο για όλα μας αυτή την περίοδο».

Οσα αναφέρει η Colour Youth επιβεβαιώνονται από έρευνα που πραγματοποίησαν σε 310 συμμετέχοντες τα University College London (UCL) και Sussex University, της οποίας τα αποτελέσματα δείχνουν αναμφίβολα ότι τα νεότερα άτομα ΛΟΑΤΚΙ+ στο δείγμα είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα στρες και καταθλιπτικά συμπτώματα κατά τη διάρκεια της πανδημίας απ’ ό,τι τα ηλικιωμένα άτομα.

Ενας πιθανός λόγος είναι ότι οι νεότεροι ΛΟΑΤΚΙ+ είναι πιο πιθανό να έχουν ζήσει την καραντίνα με άτομα που δεν γνωρίζουν ή δεν υποστηρίζουν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως το 69% των συμμετεχόντων εμφάνισαν συμπτώματα κατάθλιψης και 9 στους 10 βίωσαν ομοφοβία ή τρανσφοβία. Περίπου 1 στους 6 δήλωσε πως βίωσε διακρίσεις στη διάρκεια της πανδημίας λόγω της σεξουαλικότητάς του. Το ποσοστό αυξάνεται σε περισσότερο από 1 στους 3 ανάμεσα σε όσους ζουν στα σπίτια τους, όπου δεν υπήρξαν ανοιχτοί σχετικά με την ταυτότητά τους.

Η Λάια Μπεκάρες του Sussex University, μία από τις συγγραφείς της μελέτης, είπε πως η πανδημία είχε «ολέθριο αντίκτυπο» στην ψυχική υγεία της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+, με τα νεαρότερα τρανς και μη δυαδικά (non-binary) άτομα να βιώνουν εντονότερες διακρίσεις, αναφέροντας τα υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης.

Ο έτερος συγγραφέας Ντίλαν Nιλιαπό από το UCL σχολίασε πως οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι αισθάνονται «αποκομμένοι» από τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα και πως δυσκολεύονταν χωρίς ένα δίκτυο στήριξης. Τα ευρήματα της μελέτης μοιάζουν με εκείνα της πρόσκλησης του Guardian στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα σχετικά με τις εμπειρίες τους εν μέσω πανδημίας. Πολλά νεαρά άτομα είπαν πως δεν είχαν πρόσβαση σε άλλα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ενώ βρίσκονταν με τις οικογένειές τους, και εκείνοι που μετακόμισαν σε συγγενείς τους στη διάρκεια της καραντίνας ένιωθαν πως τους «έσπρωχναν πίσω στην ντουλάπα».

Τα βιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+

Κατά τη διάρκεια της καραντίνας ο Guardian κάλεσε τους ΛΟΑΤΚΙ+ αναγνώστες να μοιραστούν τις εμπειρίες τους μέσα από τις στήλες του.

Στις 5 Αυγούστου η εφημερίδα έκανε ένα πλήρες ρεπορτάζ στηριγμένο στις ιστορίες που έστειλαν οι αναγνώστες. Εκεί διαβάζουμε: «Οι εμπειρίες των ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπων σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο κατά την καραντίνα ήταν τόσο διαφορετικές όσο η ίδια η κοινότητα. Παντρεμένοι και συγκάτοικοι μεγαλύτερης ηλικίας ομοφυλόφιλοι άντρες και λεσβίες ένιωσαν κυρίως ότι η πανδημία δεν είχε μεγαλύτερη επίδραση σε αυτούς από όσο στους ετεροφυλόφιλους συναδέλφους τους. Αλλά για πολλούς από τους περισσότερους από 200 που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Guardian, οι τελευταίοι μήνες έχουν φέρει σημαντικές προκλήσεις, αφού έζησαν εβδομάδες ομοφοβίας, διφοβίας και τρανσφοβίας, αυξημένης απομόνωσης και επιδείνωσης της ψυχικής υγείας».

Στις 20 Μαρτίου η Human Rights Campaign έδωσε στη δημοσιότητα αναφορά όπου υπογραμμίζει ότι τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα είναι πιο ευάλωτα απέναντι στον ιό – αφού είναι λιγότερο πιθανό να έχουν υγειονομική κάλυψη, εργάζονται σε δουλειές που έχουν επηρεαστεί έντονα, όπως η σίτιση και η παροχή υπηρεσιών, ενώ μόλις το 29% των ερωτηθέντων κατά την έρευνα δήλωσε ότι ο εργοδότης τούς έδινε άδεια μετ’ απολαβών για λόγους υγείας και ότι ήταν σε θέση να τη χρησιμοποιήσουν.

«Καθώς ο ιός συνεχίζει να καλπάζει, η τρανς νεολαία αντιμετωπίζει ακόμη μεγαλύτερο ρίσκο, και κάποιοι οργανισμοί αγωνίζονται ενάντια σε πρακτικές διακρίσεων που στοχοποιούν τα νεαρά τρανς άτομα σε καταφύγια κατά μήκος της χώρας», σημειώνει σε άρθρο του στο ΛΟΑΤΚΙ+ περιοδικό Advocate ο Τσαρλς Α. Σάμπτερ Τζούνιορ (7.4.2020), όπου αναφέρεται ότι η ΛΟΑΤΚΙ+ νεολαία στην Αμερική είναι 120% πιθανότερο να βρεθεί άστεγη σε σχέση με τους στρέιτ και cis συνομηλίκους τους, ενώ η τρανς νεολαία αντιμετωπίζει υψηλό ρίσκο και μοναδικούς τύπους διακρίσεων και τραύματος όταν είναι άστεγη (βλ. «Η πανδημία έκανε ακόμα πιο ορατή την ευαλωτότητα της ΛΟΑΤΚΙ νεολαίας», Πέτρος Θεοδωρίδης, 12/4/2020, t-zine.gr)

Καραντίνα σε τοξικό περιβάλλον

Για την ώρα δεν έχουμε ανάλογες μελέτες για το τι συμβαίνει στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα την περίοδο της πανδημίας στην Ελλάδα. Πληροφορίες από εργαζόμενους στον χώρο της ψυχικής υγείας ωστόσο αναφέρουν ότι τα αιτήματα για την έναρξη θεραπείας ή ψυχολογικής υποστήριξης δεν έχουν σταματήσει ούτε κι αυτές τις (ήσυχες κάποτε) μέρες του Αυγούστου.

Η δε μοναδική δωρεάν γραμμή υποστήριξης 11528 – Δίπλα Σου, που καλύπτει χρόνια τώρα πάγιες ανάγκες της κοινότητας σε ασφαλείς υπηρεσίες υγείας, αφού οι εργαζόμενοι προσέφεραν αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες τους για ένα διάστημα, αναγκάστηκε από τον Ιούλιο να αναστείλει τη λειτουργία της μέχρι τον Σεπτέμβριο καθώς δεν έχει λάβει την απαραίτητη χρηματοδότηση για την κάλυψη των βασικών εξόδων της.

Ωστόσο, μέχρι τις 10 Ιουλίου που η Γραμμή λειτουργούσε, όπως ανακοίνωσε «η πανδημία έφερε στο προσκήνιο την ευαλωτότητα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας και ιδιαίτερα των νέων ανθρώπων, πολλοί από τους οποίους αναγκάστηκαν να παραμείνουν σε ένα μη υποστηρικτικό και συχνά κακοποιητικό για αυτούς οικογενειακό περιβάλλον. Στις σαφώς αυξημένες σε αριθμό κλήσεις που δέχεται η Γραμμή αυτό το διάστημα καταγράφεται άγχος το οποίο εναλλάσσεται με την αγωνία και τον φόβο για την επιστροφή στις σχολικές αίθουσες όπου καραδοκεί ο ομοφοβικός, ο τρανσφοβικός κι ο αμφιφοβικός εκφοβισμός».

Στο θέμα είχε αναφερθεί στις 17 Μαΐου και η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, Αμφιφοβίας και Τρανσφοβίας.

«Ειδικά στις σημερινές συνθήκες αντιμετώπισης της πανδημίας του κορονοϊού, τα άτομα αυτά αντιμετωπίζουν συχνά ακόμη μεγαλύτερες διακρίσεις σε βάρος τους και περιορισμούς στην πρόσβαση των υπηρεσιών υγείας», είχε πει ανάμεσα σε άλλα η ΠτΔ, η οποία κατέληγε: «Υποστηρίζουμε το δικαίωμα του καθενός στην ελεύθερη έκφραση, την ασφάλεια, τον αυτοκαθορισμό και την ίση μεταχείριση».

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Tρισδιάστατη» αλληλεγγύη από την κοινότητα των makers
Από τις πρώτες μέρες της υγειονομικής κρίσης εμφανίστηκαν πανελλαδικά πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, με εγχειρήματα που ειδικεύονται στην τρισδιάστατη εκτύπωση να δηλώνουν άμεση διαθεσιμότητα για την κατασκευή...
«Tρισδιάστατη» αλληλεγγύη από την κοινότητα των makers
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η βαρεμάρα του Σαββατοκύριακου χωρίς... Δευτέρα
Πώς επιβιώνουν οι μαθητές χωρίς σχολείο μέσα στους τέσσερις τοίχους του δωματίου τους με μοναδικά εφόδια ένα κινητό ή ένα λάπτοπ ● Ποιες μπορεί να είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του εγκλεισμού στην ψυχική...
Η βαρεμάρα του Σαββατοκύριακου χωρίς... Δευτέρα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αστεγοι, ευάλωτοι, έγκλειστοι: διπλά εκτεθειμένοι στον κορονοϊό
Eπρεπε να φτάσουμε στην έξαρση της πανδημίας για να αρχίσει δειλά να γίνεται λόγος και από επίσημα χείλη για τις ευάλωτες ομάδες.Οχι μόνο για εκείνες που θεωρούνται ευπαθείς στον ιό, αλλά και για όσους το...
Αστεγοι, ευάλωτοι, έγκλειστοι: διπλά εκτεθειμένοι στον κορονοϊό
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ουρές για rapid test και χαρτιά υγείας!
Οι Θεσσαλονικείς αναμφίβολα βρίσκονται σε κατάσταση μεγάλης ανησυχίας για το δεύτερο κύμα πανδημίας αν κρίνει κανείς από τον κόσμο που συνέρρευσε στην παραλία για να κάνει το δωρεάν τεστ κορονοϊού.
Ουρές για rapid test και χαρτιά υγείας!
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ποια μέτρα εξετάζει η κυβέρνηση για την αναχαίτιση της πανδημίας
Στο τραπέζι η διεύρυνση της τηλεργασίας, ο αποκλεισμός μετακίνησης από νομό σε νομό και η μετάθεση του απαγορευτικού κυκλοφορίας νωρίτερα.
Ποια μέτρα εξετάζει η κυβέρνηση για την αναχαίτιση της πανδημίας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Συναγερμός στη Θεσσαλονίκη για το lockdown
Άλλα 275 νέα κρούσματα κατέγραψε ο ΕΟΔΥ • Δεκαπλάσιες τιμές του ιού στα λύματα της Θεσσαλονίκης • Στο 5% τα θετικά κρούσματα στα rapid tests • Ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για τις συνθήκες λειτουργίας των...
Συναγερμός στη Θεσσαλονίκη για το lockdown

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας