Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Θησαυροί φυλαγμένοι στο υπόγειο του «συλλέκτη» ΑΠΘ

Το κτίριο διοίκησης του ΑΠΘ

ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ / ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ

Θησαυροί φυλαγμένοι στο υπόγειο του «συλλέκτη» ΑΠΘ

  • A-
  • A+

Στην καρδιά του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μερικά μέτρα κάτω από τη γη, ο χρόνος δεν προσδιορίζεται από περιοδικά φυσικά φαινόμενα, αλλά μετράται με τις αισθήσεις. Η μυρωδιά που διαχέεται σε έναν χώρο 1.300 τετραγωνικών μέτρων, στο δεύτερο υπόγειο της Κεντρικής Βιβλιοθήκης, διεγείρει την περιέργεια: Είναι το άρωμα των παλαιών βιβλίων; Είναι μια ... ευχάριστη εκδοχή της κλεισούρας; «Ω, ώστε έτσι μυρίζει η ιστορία!», είναι η αναπάντεχη διαπίστωση, καθώς τα κλειδιά μιας αρμαθιάς ξεκλειδώνουν μία μία δεκάδες πύλες στον χωροχρόνο, όπου οι πρωταγωνιστές του 1821 συναντούν τον Louis XIV, ο Όμηρος συναντά τον Χριστιανόπουλο κι ο Wagner τον Τσιτσάνη.

Μπροστά από τα εκατοντάδες ράφια στους δαιδαλώδεις διαδρόμους του υπογείου, όπου φυλάσσονται οι Συλλογές Σπανίων του ΑΠΘ, ανάμεσα σε χιλιάδες βιβλία από τον 15ο αιώνα έως τον 20ό αιώνα, ανάμεσα σε γκραβούρες, λιθογραφίες, χαρακτικά και ιστορικά κειμήλια, κλείνοντας για λίγο τα μάτια διαπιστώνει κανείς -ως άλλος γευσιγνώστης όπου η ανάδευση του κρασιού απελευθερώνει τα αρώματά του- πως η μυρωδιά της περγαμηνής διαφέρει από εκείνη ενός δερματόδετου βιβλίου, ενός χειρογράφου ή μιας φωτογραφίας. Κι έτσι η όσφρηση αποκτά όψη και η ξενάγηση στη βιβλιοθήκη εντυπώνεται στη μνήμη ως μία πρωτόγνωρη εμπειρία. Το ΑΠΘ ως … συλλέκτης παρουσιάζει στο Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων τις Συλλογές του.

Η Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΒΚΠ-ΑΠΘ) αποτελεί τη μεγαλύτερη πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη και δεύτερη σε μέγεθος στη χώρα μετά την Εθνική Βιβλιοθήκη. Ξεκίνησε να λειτουργεί το 1927 και τον πρώτο πυρήνα της συλλογής της αποτέλεσαν τα βιβλία του πρώην εφόρου της Εθνικής Βιβλιοθήκης Γ. Κωνσταντινίδη, τα βιβλία του Ελληνικού επί Τουρκοκρατίας Γυμνασίου Θεσσαλονίκης και τα βιβλία του Διδασκαλείου Αρρένων.

Στη συνέχεια εμπλουτίστηκε με τα βιβλία της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Αθηνών και αργότερα με τη δωρεά βιβλίων από τον Τραπεζούντιο ευεργέτη του Πανεπιστημίου Κ. Κωνσταντινίδη. Στη συλλογή της Βιβλιοθήκης προστέθηκαν ακόμα αρκετά βιβλία που προέρχονταν από ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα που εγκαταλείφθηκαν στην Τουρκία μετά το 1922 και παραδόθηκαν στη Βιβλιοθήκη του ΑΠΘ από την Επιτροπή Ταμείου Ανταλλαξίμων Περιουσιών.

Ο εμπλουτισμός συνεχίστηκε με αγορές και δωρεές σπουδαίων ιδιωτικών συλλογών, όπως των Νικολάου Πολίτη, Γεωργίου Χατζηδάκη, Αλέξανδρου Σβώλου, Αλέξανδρου Δελμούζου, Αβροτέλη Ελευθερόπουλου, Αλέξανδρου Παπαναστασίου, Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Αλέξανδρου Πάλλη, Παύλου Καλλιγά, Χρυσού Ευελπίδη, Δημοσθένη Στεφανίδη, Παναγιώτη Κονδύλη, Ιωάννη Μάντακα, τη Συλλογή Μακεδονία κ.ά. Το 1963 στις συλλογές της Βιβλιοθήκης προστέθηκε η σημαντικότερη δωρεά, αυτή της ιδιωτικής συλλογής του ομογενούς από την Αίγυπτο, Ιωάννη Τρικόγλου.

«Προσήλωση στον εκπαιδευτικό ρόλο της Βιβλιοθήκης»

Οι συλλογές του Αριστοτελείου εμπλουτίζονται διαρκώς, με πιο πρόσφατες προσθήκες τη Συλλογή & το Αρχείο Κέντρου Μαύρης Θάλασσας και τη Συλλογή Μέγα - Χριστιανόπουλου. Επιπλέον, η ΒΚΠ λαμβάνει μέριμνα για τα τεκμήρια που απαιτούν εξειδικευμένο χειρισμό, όπως τη Χαρτοθήκη σε συνεργασία με το CartoGeoLab ΑΠΘ, τη Φωτοθήκη σε συνεργασία με το Μουσείο Φωτογραφίας, την Πινακοθήκη.

«Με αναπτυγμένη την αυτοσυνείδηση του μεγέθους της και με την αυτάρκεια που τη διακρίνει, η ΒΚΠ-ΑΠΘ αποτελεί πρότυπο ακαδημαϊκής βιβλιοθήκης», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθηγητής Νίκος Παπαϊωάννου, σημειώνοντας πως το «πανεπιστήμιο- συλλέκτης» δε συνιστά αυτοσκοπό, αλλά «υπηρετεί, ως οφείλει, το άνοιγμά μας στην κοινωνία εκπληρώνοντας τον εκπαιδευτικό και τον ευρύτερο παιδευτικό ρόλο μιας πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης αυτής της αξίας, μέσα από την εκπόνηση διπλωματικών εργασιών, μέσα από την προαγωγή της έρευνας, των συνεργιών, της διεπιστημονικότητας, της καινοτομίας, της δημιουργικής επαναπροσέγγισης των ψηφιακών τεχνολογιών με τις ανθρωπιστικές επιστήμες».

Η καταλογράφηση, συντήρηση, ψηφιοποίηση του όγκου των συλλογών, που αντιστοιχεί σε εκατομμύρια τεκμήρια, δεν αποτελεί μόνο υποχρέωση και ηθικό χρέος που ανέλαβε το Πανεπιστήμιο έναντι των δωρητών και της κοινωνίας, αλλά αναδεικνύει ένα πολυσύνθετο έργο, το οποίο απαιτεί διαρκείς επενδύσεις, τόσο στη συντήρηση των χώρων και τη συνεχή αναδιαμόρφωση τους, ώστε τα νέα αρχεία που παραλαμβάνονται να βρίσκουν την κατάλληλη θέση, όσο και στη φροντίδα των ίδιων των τεκμηρίων.

«Για τη διαφύλαξη των πολύτιμων τεκμηρίων πρέπει σε μόνιμη βάση να έχουμε εξασφαλισμένες τις κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας, προφανώς μεριμνώντας ιδιαιτέρως για την πυρασφάλεια και κάθε είδους πιθανή έκθεση σε εξωτερικό κίνδυνο», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η προϊσταμένη διεύθυνσης της ΒΚΠ-ΑΠΘ Κατερίνα Νάστα.

Σε ό,τι αφορά τη συντήρηση των τεκμηρίων, ευλόγως δεν χρήζουν όλα των ίδιων παρεμβάσεων. Στο σύνολό τους αφού καταλογραφηθούν και καθαριστούν τοποθετούνται σε ειδικά κουτιά από αντιόξινο χαρτί, το οποίο τα διατηρεί στις σωστές συνθήκες. Όπου υπάρχει ανάγκη γίνεται αποκατάσταση μέσα από παρεμβατικές επεμβάσεις όπως η αποξίνιση, ενώ τα τελευταία χρόνια, όπως υπογράμμισε η προϊσταμένη διεύθυνσης, καταβάλλεται προσπάθεια να καταφέρει να αποκτήσει η ΒΚΠ-ΑΠΘ και εργαστήριο συντήρησης για την παρακολούθηση της κατάστασης των μοναδικών και πολύτιμων τεκμηρίων της.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η ακαδημαϊκή κοινότητα παίρνει θέση για το μετρό
Οι κοσμήτορες πέντε σχολών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου ενώθηκαν για να ανακοινώσουν ένα μεγάλο συνέδριο, για να βγει κεντρική θέση στο ζήτημα των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου ● Σαφείς οι αποστάσεις από τη...
Η ακαδημαϊκή κοινότητα παίρνει θέση για το μετρό
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Σοβαρή καταγγελία, ασόβαρη απάντηση
Στον Δήμο Θεσσαλονίκης μεταφέρθηκε το... κυνήγι των πτυχίων που ξεκίνησε με τον διοικητή της ΕΥΠ συνεχίστηκε με τους διοικητές των νοσοκομείων και υπουργούς και τώρα καταλήγει στον Γ.Γ. του Δήμου.
Σοβαρή καταγγελία, ασόβαρη απάντηση
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αποκλεισμοί από το ΑΣΕΠ ελέω ΔΟΑΤΑΠ
Η κατάθεση αιτήσεων στον διαγωνισμό για εκπαιδευτικούς λήγει στις 24 Φεβρουαρίου και περισσότεροι από 500 πτυχιούχοι εξωτερικού δεν μπορούν να συμμετάσχουν, αφού καθυστερεί επί μήνες η αναγνώριση των τίτλων...
Αποκλεισμοί από το ΑΣΕΠ ελέω ΔΟΑΤΑΠ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η Σύγκλητος «σφάζει με το βαμβάκι» το ΚΑΣ
Ηχηρό ράπισμα στην επίμαχη απόφαση του ΚΑΣ, στις επιλογές του υπουργείου Πολιτισμού και της Αττικό Μετρό από τη Σύγκλητο του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για το θέμα των αρχαιοτήτων τού υπό...
Η Σύγκλητος «σφάζει με το βαμβάκι» το ΚΑΣ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δυσανεξία στις πολιτικές εκδηλώσεις
Οι πανεπιστημιακές αρχές του ΑΠΘ παραχώρησαν αίθουσα για να γίνει εκδήλωση του ΚΚΕ και της ΚΝΕ ενοχλήθηκαν, όμως, επειδή ο κόσμος κατέκλυσε ώς και τους διαδρόμους και διαμαρτυρήθηκαν άλλοι φοιτητές.
Δυσανεξία στις πολιτικές εκδηλώσεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας