Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο άνθρωπος που γελούσε ακόμα κι όταν διηγιόταν τον βασανισμό του

Η χούντα έχει πέσει και η φωτογραφία απεικονίζει τους τελευταίους πολιτικούς κρατούμενους οι οποίοι μόλις έχουν βγει από τις φυλακές Διαβατών. Στην κάτω σειρά, δεύτερος από αριστερά ο Γ. Κοκοζίδης.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο άνθρωπος που γελούσε ακόμα κι όταν διηγιόταν τον βασανισμό του

  • A-
  • A+

«Με παίρνουν από το “χειρουργείο” και με πηγαίνουν στο γραφείο του Καραμήτσου. Με αρπάζουν δυο από τα πόδια και δυο από τα χέρια και απειλούν να με πετάξουν από το παράθυρο του τετάρτου ορόφου. Το μόνο που σκέφτηκα εκείνες, τις “τελευταίες μου στιγμές”, ήταν τι να φωνάξω όταν με πετάξουν στο δρόμο: “Ζήτω το ΚΚΕ - Ζήτω η Σοβιετική Ενωση” ή “Ζήτω η Σοβιετική Ενωση - Ζήτω το ΚΚΕ”. Κι ενώ προσπαθούσα να βρω ποιο πρώτο ποιο δεύτερο, άκουσα τη φωνή του Καραμήτσου: “Κατεβάστε τον κάτω. Αυτός θα σαπίσει στη φυλακή”».

Ο αφηγητής της ιστορίας αυτής από τα χρόνια της χούντας Γρηγόρης Κοκοζίδης άφησε χθες την τελευταία του πνοή στη Θεσσαλονίκη σε ηλικία 83 ετών.

Ακουσα την ιστορία από τον ίδιο σε ταβέρνα της Θεσσαλονίκης, καθήμενος ανάμεσα σε ανθρώπους του αντιδικτατορικού αγώνα που ο καθείς τους είχε χαμηλότερη ποινή τα ισόβια. Τον τσιγκλούσαν «Γρηγόρη, πες μας για την τραμπάλα στην Ασφάλεια» και νόμιζα αστειεύονταν. Ηταν η πρώτη φορά που συναντούσα τον Κοκοζίδη, που γελούσε διηγούμενος την εικονική εκτέλεση που είχε υποστεί.

Παρατηρούσα αυτόν τον λαϊκό άνθρωπο με προσοχή, τόση που πρόδιδε τις αμφιβολίες μου ότι οι ζαβολιάρηδες της συντροφιάς κάνανε κάποιο από τα συνηθισμένα τους πειράγματα. Ο Κοκοζίδης με κοίταξε με βλέμμα διατρητικό, σπαθί ασταμάτητο ο τρόπος που κοιτούσε ακόμη και στις φωτογραφίες της Κρατικής Ασφάλειας. Ρώτησε μόνο «σ’ αρέσουν οι ιστορίες από το τότε;» έγνεψα ναι, και έβαλε το χέρι σε μια σακούλα από όπου έβγαλε ένα έντυπο-βιβλίο, «πάρε να μάθεις». Οι άλλοι της κομπανίας σοβαρεύτηκαν: «φρεσκαδούρα, μόλις κυκλοφόρησε, μόνος το έγραψε, μόνος το έβγαλε, μια ζωή παρανομία ο Γρηγόρης», «έχει τη φωτογραφία του και τα αποτυπώματά του, κράτα-το κειμήλιο, πρώτη φορά γράφονται αυτά».

Και φυσικά το κράτησα, έχει πάνω του τα αποτυπώματα όλων των βασανισμένων συντρόφων και συντροφισσών του Κοκοζίδη, με τις φωτογραφίες τους να αποτυπώνουν τη δροσιά της νεότητας και να κρύβουν όλη την αγριότητα που υπέστησαν στα μπουντρούμια της Ασφάλειας, ατόφιο κεφάλαιο στο μαρτυρολόγιο αυτής της γενιάς.

Και φυσικά, στο βιβλίο που εξέδωσε με τη βοήθεια του συντρόφου του Γιώργου Αδαμίδη («Η αντιδικτατορική κομμουνιστική νεολαία Θεσσαλονίκης, 1969-12974» διατίθεται δωρεάν, αν υπάρχουν πλέον αντίτυπα, από την Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων 1940-1974), ο Κοκοζίδης, ιδρυτικό στέλεχος της ΚΝΕ Θεσσαλονίκης μέσα στη χούντα, ονοματίζει και τον πράκτορα της ΚΥΠ που είχε φτάσει μεταδικτατορικά να γίνει γραμματέας της οργάνωσης πόλης Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ.

«Αποχαιρετάμε έναν άνθρωπο ο οποίος τίμησε με τη ζωή του τις ιδέες και τους αγώνες της Αριστεράς», έλεγε χθες η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης και αυτό ακριβώς έκανε ο Κοκοζίδης, χωρίς ποτέ να ζητήσει κανένα αντιγύρισμα.

Γεννήθηκε το 1937 στη Μεθώνη Πιερίας και μεγάλωσε στη Νέα Ζωή, σημερινό Λουδία, του νομού Θεσσαλονίκης, όπου σήμερα στις 3 το μεσημέρι η οικογένειά του και οι σύντροφοί του θα τον αποχαιρετήσουν με πολιτική κηδεία.

Νέος εντάχθηκε στη νεολαία της ΕΔΑ, ήταν παρών στην ομιλία του Γρηγόρη Λαμπράκη τη μέρα της δολοφονίας του, εξορίστηκε στη Γυάρο και τη Λέρο, τυφλώθηκε προσωρινά από ρευματικό πυρετό, το 1969 αποφυλακίστηκε για λόγους υγείας, αλλά μόλις γιατρεύτηκε συνέχισε την αντιστασιακή του δράση, συνελήφθη για δεύτερη φορά και βασανίστηκε άγρια στα κρατητήρια της Ασφάλειας της οδού Βαλαωρίτου.

Ηταν ένας από τους τελευταίους πολιτικούς κρατούμενους που αποφυλακίστηκαν μετά την πτώση της χούντας. Αγωνιστής σε όλους τους τομείς, ο Κοκοζίδης ήταν ιδρυτής του Συλλόγου Φίλων Παιδιών με σύνδρομο Ντάουν.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Προσωρινό «λουκέτο» στο μουσείο... μισαλλοδοξίας
Το μουσείο μισαλλοδοξίας και ντροπής για τη δημοκρατία, το Βλαχογιάννειο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα στη Βέροια, ανέστειλε τη λειτουργία του μετά τις καταγγελίες του Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων...
Προσωρινό «λουκέτο» στο μουσείο... μισαλλοδοξίας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η Ελένη Μπενά-Κελτεμλίδου πέρασε στην Ιστορία
​Αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης και του αντιδικτατορικού αγώνα, ιστορικό στελέχος της Αριστεράς και πρώην βουλευτίνα, η Ελένη Μπενά-Κελτεμλίδου έφυγε από τη ζωή στα 97 της χρόνια. Γεννήθηκε το 1920,...
Η Ελένη Μπενά-Κελτεμλίδου πέρασε στην Ιστορία
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι 300 λέξεις που προκάλεσαν διεθνή πολιτικό σάλο
Σήμερα είναι μέρος ενός τουριστικού περιπάτου. Μια διαδρομή για ρέκτες της Ιστορίας, τουρίστες που αγκομαχούν στην ανηφόρα μπροστά στην πύλη ενός πύργου, μέρος των κάστρων της Θεσσαλονίκης. Κανείς δεν μπορεί...
Οι 300 λέξεις που προκάλεσαν διεθνή πολιτικό σάλο
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δημοκρατία με… κενά μνήμης
Ο Προκόπης Παυλόπουλος θα τιμήσει με το μεγάλο παράσημο Ανώτερος Ταξιάρχης του Τάγματος του Φοίνικος τον συνεργάτη των συνταγματαρχών Νικόλαο Ι. Μέρτζο. Οργή επικρατεί στις τάξεις των βασανισθέντων και...
Δημοκρατία με… κενά μνήμης
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μνήμες αντίστασης και αντιφασισμού στη Θεσσαλονίκη
​Πολύγραφοι και χειρόγραφα, ντοκουμέντα από τις φυλακές, ωρολογιακοί μηχανισμοί που είχαν κατασχεθεί από τις αρχές ακόμη και το παιδικό καρότσι–φόβητρο που μετέδιδε αντιχουντικά συνθήματα στην παραλία της...
Μνήμες αντίστασης και αντιφασισμού στη Θεσσαλονίκη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τα άγνωστα ματωμένα δρομολόγια του μαρτυρίου
Ενας άγνωστος, αταύτιστος και θρυλούμενος από στόμα σε στόμα των κρατουμένων της χούντας μέχρι σήμερα τόπος μαρτυρίου αποκαλύπτεται και επιβεβαιώνεται μέσα από τις καταθέσεις του οδηγού της ΚΥΠ Α.Π. που...
Τα άγνωστα ματωμένα δρομολόγια του μαρτυρίου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας