Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο μύθος του διχασμού την περίοδο 2015-2019
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο μύθος του διχασμού την περίοδο 2015-2019

  • A-
  • A+
Ερευνα της ΜΚΟ Vouliwatch: σε αντίθεση με τις κορόνες της Ν.Δ., του ΚΙΝ.ΑΛΛ. και των φιλικών τους ΜΜΕ περί διχασμού, λαϊκισμού και εμφυλίου, αποδεικνύεται ότι στα χρόνια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ σημειώθηκαν τα υψηλότερα ποσοστά συναίνεσης στη Βουλή ● Το ποσοστό των νομοσχεδίων της κυβέρνησης Τσίπρα που ψήφισε επί της αρχής η Νέα Δημοκρατία ξεπερνά το 60%, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ψηφίσει μέχρι στιγμής τα 11 από τα 30 νομοσχέδια της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Στον δρόμο για τις τριπλές εκλογές του 2019 η δημόσια σφαίρα στην Ελλάδα κατακλύστηκε από δημοσιεύματα για τον νέο διχασμό της κοινωνίας ως αποτέλεσμα και της έντονης πόλωσης στο Κοινοβούλιο. Αν κάποιος παρακολουθούσε συστηματικά τα ΜΜΕ την τετραετία 2015-2019, θα οδηγούνταν στο συμπέρασμα πως ζούσαμε την πιο διχαστική περίοδο των τελευταίων δεκαετιών.

Λέξεις-κλειδιά σε αυτήν την κοινωνική κατασκευή της πραγματικότητας στα περισσότερα ΜΜΕ αλλά και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν οι: διχασμός, εμφύλιος, ΣΥΡΙΖΑ, λαϊκισμός. Πρόσφατη έρευνα της ΜΚΟ Vouliwatch για τα δρώμενα στο Κοινοβούλιο ανατρέπει, εν μέρει, αυτήν την εικόνα καθώς αποδεικνύει πως τα υψηλότερα ποσοστά πολιτικής συναίνεσης καταγράφονται στην ΙΖ΄ κοινοβουλευτική περίοδο, δηλαδή από τον Σεπτέμβριο του 2015 έως τον Ιούλιο του 2019, αμέσως μετά τη «συμφωνία» με τους δανειστές τον Αύγουστο του 2015 για το 3ο Μνημόνιο, το οποίο και εγκρίθηκε στη Βουλή με 222 θετικές ψήφους.

Το κεντρικό συμπέρασμα της έρευνας είναι πως η εικόνα της πολιτικής συναίνεσης στην Ελλάδα, όσον αφορά τουλάχιστον τη νομοθετική παραγωγή, είναι πολύ διαφορετική από αυτήν που οικοδομείται από τα μέσα ενημέρωσης. Ας θυμηθούμε, όμως, πώς φτάσαμε έως εδώ. Η απόπειρα να ταυτιστεί η έννοια του διχασμού με τον ΣΥΡΙΖΑ ξεκινά πολύ πριν από τη διακυβέρνηση του τελευταίου και εντείνεται μετά την αλματώδη εκλογική άνοδό του στις διπλές εκλογές του 2012.

Ενα από τα πολιτικά πρόσωπα που υιοθέτησαν τη συγκεκριμένη ρητορική από νωρίς ήταν ο τότε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος: «Υπάρχει κούραση του ελληνικού λαού, όλοι αδημονούν για χειροπιαστά αποτελέσματα, υπάρχει όμως εθνικός διχασμός γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ έχει επιλέξει τον εύκολο ρόλο της δημαγωγίας και της παροχολογίας και είναι κατώτερος των περιστάσεων» (Μάιος 2014).

Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς ο τότε υπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ ότι «δημιουργεί συνθήκες νέου διχασμού» με αφορμή την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Η λέξη «διχασμός» κυριάρχησε τόσο στην πολιτική σκηνή τα χρόνια της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ όσο και στον τρόπο απεικόνισης της πραγματικότητας από τα ΜΜΕ, αντιπολιτευόμενα στην πλειονότητά τους στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. Δεν είναι φυσικά τυχαία η χρήση της λέξης, αλλά προϊόν μιας αποτελεσματικής επικοινωνιακής στρατηγικής.

Στη ΔΕΘ του 2018, λίγους μήνες μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προχωρά στην ανάρτηση: «Θα φύγουν όπως τους αξίζει. Ηττημένοι και απαξιωμένοι. Ο ΣΥΡΙΖΑ φεύγει, ο διχασμός τελειώνει και η αναγεννημένη Ελλάδα έρχεται». Και επαναλαμβάνει πριν από τις εκλογές του 2019: «Εγώ δεν είμαι με τους λίγους ή με τους πολλούς. Είμαι με όλους. Αυτός ο διχασμός, αυτή η αναβίωση του παρελθόντος μάς πηγαίνει δεκαετίες πίσω. Δεν μας αξίζει. Ο κόσμος θέλει να μιλήσουμε για δουλειές, για τα πανεπιστήμια, για το δημόσιο σύστημα Υγείας. Οχι για τον εμφύλιο!».

Μια στατιστική καταγραφή των λέξεων που χρησιμοποιήθηκαν αυτή την τετραετία δείχνει πως η αναφορά στον εμφύλιο και στον διχασμό πλειοψηφικά προέρχεται κυρίως από δεξιά ΜΜΕ και κεντροδεξιούς πολιτικούς.

«Το μεγαλύτερο κακό που έχει κάνει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. είναι ο διχασμός που έχει προκαλέσει στον τόπο», δήλωσε εμφατικά η Ντόρα Μπακογιάννη στις 22 Μαρτίου 2018. Μετά την άνετη εκλογική νίκη του Ιουλίου 2019, ο διευθυντής της «Καθημερινής» (10/7/2019) Αλέξης Παπαχελάς συνιστά στον ΣΥΡΙΖΑ να ασκήσει δομική αντιπολίτευση, χωρίς «όμως προσπάθεια να ξαναβιώσουμε τον Εμφύλιο και να χρησιμοποιηθεί ο διχασμός της κοινωνίας σαν εργαλείο. Η χώρα έχει ανάγκη να κοιτάξει μπροστά και να προχωρήσει μέσα σε ένα πολύ δύσκολο και ανταγωνιστικό περιβάλλον. Είναι πολύ εύκολο να ξαναγίνει κόλαση το κέντρο της Αθήνας και να παραλύσει το σύμπαν, διαλύοντας ταυτόχρονα το όποιο θετικό κλίμα έχει δημιουργηθεί στις αγορές».

Ακόμα και ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήµης του Παντείου Πανεπιστημίου και παλιός γραµµατέας Κ.Σ. του «Ρήγα Φεραίου», Γιάννης Βούλγαρης, γράφει την επομένη των εκλογών του Ιουλίου 2019 άρθρο γνώμης στα «Νέα» με θέμα «Ανασύνταξη ενάντια στον διχασμό» και κάνει λόγο για «εκλογές που έκλεισαν οριστικά τον δραματικό κύκλο της χρεοκοπίας», υποστηρίζοντας επίσης πως στο μέλλον «ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας θα επιδιώξουν με πείσμα να βραχυκυκλώσουν την αλλαγή και θα βρουν ως κοινό παρονομαστή έναν διχαστικού τύπου αντιδεξισμό».

Οι ψηφοφορίες

Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Vouliwatch, η οποία ανέλυσε τις ψηφοφορίες στο Κοινοβούλιο από το 2015 μέχρι το τέλος του 2019, «πίσω από τις εκατέρωθεν σκληρές ανακοινώσεις των κομμάτων, τους ομηρικούς καβγάδες στη Βουλή, τις κόντρες στα τηλεοπτικά παράθυρα, τους ενίοτε ακραίους χαρακτηρισμούς, ο πήχης της πολιτικής συναίνεσης βρίσκεται πάρα πολύ ψηλά».

Αυτό το χρονικό διάστημα, με τρεις εκλογικές αναμετρήσεις και το πολιτικό θερμόμετρο στα ύψη, η Νέα Δημοκρατία υπερψήφισε περισσότερα νομοσχέδια του ΣΥΡΙΖΑ από όσα καταψήφισε. Συγκεκριμένα, στη δεύτερη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, η Ν.Δ. ψήφισε επί της αρχής το 62% των 291 νομοσχεδίων που έφερε η προηγούμενη κυβέρνηση. Ακόμα και στην περίοδο του πρώτου εξαμήνου του 2015, όπου η πολιτική αντιπαράθεση βρέθηκε στο ζενίθ πριν από το δημοψήφισμα του Ιουλίου, η Νέα Δημοκρατία ψήφισε σημαντικό αριθμό νομοσχεδίων της κυβέρνησης (περίπου 3 στα 10).

Το κόμμα της Φώφης Γεννηματά, είτε ως Κίνημα Αλλαγής είτε ως Δημοκρατική Συμπαράταξη, στην πενταετία έχει ψηφίσει 8 στα 10 νομοσχέδια που εισηγήθηκε η Ν.Δ. και πάνω από 6 στα 10 νομοσχέδια που κατέθεσε ο ΣΥΡΙΖΑ. Αντίστοιχη εικόνα και για το Ποτάμι που όσο ήταν κοινοβουλευτικό κόμμα ψήφισε κατά μέσο όρο 7,5 στα 10 νομοσχέδια που συζητήθηκαν στη Βουλή.

Τα περισσότερα νομοσχέδια της πενταετίας στηρίζονταν σε ευρωπαϊκές οδηγίες ή διεθνείς συμβάσεις και κυρίως αποτελούσαν σε μεγάλο βαθμό μνημονιακές υποχρεώσεις. Τα χαμηλότερα ποσοστά υπερψήφισης νομοσχεδίων καταγράφονται, όπως είναι αναμενόμενο, στο ΚΚΕ. Η θετική του απόκριση σε κυβερνητικά νομοσχέδια επί ΣΥΡΙΖΑ κινείται περίπου στο 5%, τη στιγμή που έχει τηρήσει σχεδόν ανάλογη στάση και επί Νέας Δημοκρατίας.

Τους πρώτους 6 μήνες της νέας κυβέρνησης, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει υπερψηφίσει το ένα τρίτο των νομοσχεδίων που έχει φέρει η Ν.Δ. του Κυριάκου Μητσοτάκη. Συγκεκριμένα, από τα 30 νομοσχέδια της Ν.Δ., ο ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε «ναι» επί της αρχής σε 11 από αυτά, μεταξύ των οποίων: μείωση του ΕΝΦΙΑ, διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός ελληνικής επικράτειας, νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης για τη διαμεσολάβηση, Σύσταση Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) και ρυθμίσεις για τα προϊόντα καπνού, κύρωση συμφωνιών για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Κυβερνοασφάλειας και Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας Δικτύων, νομοσχέδια για την αρχή προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα κ.ά.

Η στατιστική απεικόνιση των κοινοβουλευτικών και πολιτικών συσχετισμών δείχνει πως όσον αφορά τις ψηφοφορίες στη Βουλή του τελευταίου εξαμήνου, η Nέα Δημοκρατία από όλα τα κόμματα παρουσιάζει μεγαλύτερο ποσοστό ταύτισης με το ΚΙΝ.ΑΛΛ. (60%), έχει 46,66% με την Ελληνική Λύση του Κ. Βελόπουλου, 36,66% με τον ΣΥΡΙΖΑ, 30% με το ΜέΡΑ25 και μόλις 10% με το ΚΚΕ.

Ο ΣΥΡΙΖΑ κοινοβουλευτικά είχε μεγαλύτερο ποσοστό ταύτισης με το Ποτάμι (72%) και στη συνέχεια με το ΚΙΝ.ΑΛΛ. (66%). Από την άλλη πλευρά, ο ΣΥΡΙΖΑ, απολύτως αναμενόμενα, έχει τη μικρότερη δυνατή ταύτιση στις ψηφοφορίες με τη Χρυσή Αυγή (μόλις 4%), ενώ το ναζιστικό μόρφωμα παρουσιάζει βαθμό συναίνεσης 35,8% με τη Νέα Δημοκρατία. Βέβαια, η άκριτη παράθεση των στατιστικών μπορεί να οδηγήσει και σε λανθασμένα πολιτικά συμπεράσματα, καθώς η Χρυσή Αυγή και το ΚΚΕ μοιάζει να εμφανίζουν ποσοστό ταύτισης 72% στις ψηφοφορίες, γεγονός που φυσικά δεν έχει καμία σχέση με την πολιτική τοποθέτηση των δύο. Η φαινομενική ταύτιση στα «Οχι» προκύπτει από την αντιευρωπαϊκή και αντιμνημονιακή στάση του ΚΚΕ και την απόπειρα να εμφανιστεί η εγκληματική οργάνωση της Χ.Α. ως ένα αντισυστημικό πολιτικό κόμμα.

Η σύγκλιση των δύο κομμάτων που κυβέρνησαν τον τόπο επί 40 χρόνια (ΠΑΣΟΚ, Ν.Δ.) επιβεβαιώνεται και από το γεγονός πως Ν.Δ. και ΚΙΝ.ΑΛΛ. την τελευταία πενταετία στις τελευταίες τρεις κυβερνήσεις παρουσιάζουν ποσοστό ταύτισης 80%. Υπογραμμίζεται πως επί κυβέρνησης Μητσοτάκη μέχρι στιγμής το ΚΙΝ.ΑΛΛ. και η ακροδεξιά Ελληνική Λύση συμφωνούν στη Βουλή στο εντυπωσιακό 70%.

Τα υψηλά ποσοστά συναίνεσης των τελευταίων χρόνων στο Κοινοβούλιο δεν αναιρούν το γεγονός της συγκρότησης ενός νέου διπολισμού, με τον ΣΥΡΙΖΑ να έχει εδραιώσει πλέον τη θέση ενός ισχυρού πόλου. Πράγματι, και η δική του επικοινωνιακή στρατηγική συγκροτήθηκε, εκτός από το «ηθικό πλεονέκτημα», και πάνω στα διλήμματα παλιό-νέο, δεξιό-αριστερό και προ του 2015 μνημόνιο-αντιμνημόνιο.

Πόλωση για τις Πρέσπες

Αξίζει εδώ να επισημανθεί πως η ιστορικά επιλεκτική κατασκευή της «προαιώνιας τάσης των Ελλήνων στον διχασμό» επανέρχεται συνέχεια στη σύγχρονη ιστορία, με τον σύγχρονο εθνικό μύθο να εστιάζει στον «αιώνιο ψυχισμό του αιωνίως δαιμόνιου Ελληνα που όμως συγκρούεται με τον διπλανό του».

Στην πραγματικότητα, εκτός από την ταραγμένη περίοδο του δημοψηφίσματος του 2015, η στιγμή εκείνη που το ελληνικό Κοινοβούλιο δοκιμάστηκε από συνθήκες πόλωσης με ακραία εθνικιστικά χαρακτηριστικά δεν ήταν άλλη από την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών. Ηταν εκείνη η περίοδος που η Ν.Δ. εργαλειοποίησε τα πατριωτικά και εθνικιστικά αισθήματα μέρους της κοινωνίας, διχάζοντάς την στην πραγματικότητα ανάμεσα σε προδότες και πατριώτες.

Φυσικά, συναίνεση δεν υπήρξε και δεν υπάρχει σε μια σειρά συνταγματικών τομών που επιχείρησε ο ΣΥΡΙΖΑ, π.χ. η συνταγματική κατοχύρωση της κατάργησης των διακρίσεων για λόγους φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού ή η συνταγματοποίηση των συλλογικών συμβάσεων και των βασικών αγαθών (νερό, ρεύμα κ.λπ.) ως «κοινωνικών».

Από την πλευρά της, η Νέα Δημοκρατία επέμεινε στην αναθεώρηση του άρθρου 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και του άρθρου 24 για την προστασία των δασών. Ετσι, για τίποτε από τα παραπάνω δεν υπήρξε δυνατότητα να διαμορφωθεί η πλειοψηφία που απαιτούνταν για συνταγματική αλλαγή. Οι σημαντικότερες αλλαγές που πέρασαν αφορούν κατά κύριο λόγο τον τρόπο εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας που πλέον δεν προϋποθέτει τη διάλυση της Βουλής, όπως και ρυθμίσεις που επέτρεψαν την ψήφιση του νομοσχεδίου για την ψήφο των αποδήμων.

Αυτό που μένει να απαντηθεί είναι ποιος τελικά ευνοήθηκε από τα αυξημένα ποσοστά πολιτικής συναίνεσης στη νομοθετική παραγωγή τα τελευταία χρόνια.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μα δικηγόρος του Καλογρίτσα ο Λοβέρδος;
Ερωτήματα τόσο για τον ίδιο όσο και για το κόμμα του γεννά η είδηση ότι ο βουλευτής του ΚΙΝ.ΑΛΛ. είναι ο δικηγόρος του υποτιθέμενου «κόκκινου» εργολάβου, τον οποίο μόλις το 2016 κατηγορούσαν για διαπλοκή.
Μα δικηγόρος του Καλογρίτσα ο Λοβέρδος;
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Παγίδα τα περί «υπεράριθμου» Δημοσίου
Στο αφήγημα του «υπεράριθμου» Δημοσίου επανέρχεται η Ν.Δ., με τον υπουργό Εσωτερικών, Τ. Θεοδωρικάκο, να ανοίγει χθες θέμα υπέρβασης -από τον ΣΥΡΙΖΑ- του συμφωνημένου με τους δανειστές αριθμού συμβασιούχων.
Παγίδα τα περί «υπεράριθμου» Δημοσίου
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ψηφιακοί σύμβουλοι ψήφου για... αναποφάσιστους
Την τελευταία δεκαετία αρκετές ηλεκτρονικές εφαρμογές ζητούν από πολίτες που είναι αναποφάσιστοι να συμπληρώσουν ερωτηματολόγια ώστε να ενημερωθούν σε ποιου κόμματος τις θέσεις βρίσκονται πιο κοντά.
Ψηφιακοί σύμβουλοι ψήφου για... αναποφάσιστους
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μαζί με τη Νέα Δημοκρατία έρχεται και η ψευδοεπιστήμη!
Ενθουσιασμός επικρατεί στην υπερσυντηρητική Ενωση Ελλήνων Φυσικών για τον ερχομό της Δεξιάς. Ως απάντηση στις επιλογές της σήμερα πραγματοποιείται εκδήλωση με αντικείμενο την ψευδοεπιστήμη.
Μαζί με τη Νέα Δημοκρατία έρχεται και η ψευδοεπιστήμη!
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ανάπτυξη με υγιείς βάσεις και με επίκεντρο τον άνθρωπο
Σχεδόν καθημερινά η παρούσα κυβέρνηση εγκαλείται ότι δεν μπορεί να καταστήσει ελκυστική την Ελλάδα για αξιόλογες επενδύσεις, με αποτέλεσμα να είμαστε καταδικασμένοι σε μια αυτοκαταστροφική πορεία απόκλισης.
Ανάπτυξη με υγιείς βάσεις και με επίκεντρο τον άνθρωπο
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κόντρες σε φόντο κίτρινο
Στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής αρχίζει αύριο η επεξεργασία του νομοσχεδίου του υπουργείου Μεταφορών, το οποίο μεταξύ άλλων θεσπίζει μέτρα για τις εταιρείες διαμεσολάβησης σε υπηρεσίες μεταφοράς και από την...
Κόντρες σε φόντο κίτρινο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας