Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
 Στο μικροσκόπιο οι γκρίζες ζώνες του νομοσχεδίου για το Δημόσιο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στο μικροσκόπιο οι γκρίζες ζώνες του νομοσχεδίου για το Δημόσιο

  • A-
  • A+

Λαμπρό πεδίο για αναβίωση του κομματισμού στη Δημόσια Διοίκηση, σε επίπεδο κρίσεων, μετακινήσεων αλλά και προσλήψεων, «ανοίγουν» οι ρυθμίσεις που προωθεί το υπουργείο Εσωτερικών και φέρνουν ανατροπές στο πλαίσιο επιλογής προϊσταμένων και στο ενιαίο σύστημα κινητικότητας, καθώς και στον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Μάλιστα η στόχευση της κυβέρνησης για ένα κομματικό ρεσάλτο στις θέσεις ευθύνης του Δημοσίου επιβεβαιώνεται σε βαθμό τέτοιο που προωθούμενες διατάξεις του νομοσχεδίου έρχονται σε σύγκρουση με κομβικά σημεία του αφηγήματος της Ν.Δ.

Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης επί του νομοσχεδίου και λαμβάνοντας υπόψη σχόλια και ερωτήματα αναγνωστών της, η «Εφ.Συν.» επιχειρεί μια «ακτινογραφία» επί των... γκρίζων σημείων του νομοσχεδίου που προωθεί ο υπουργός Εσωτερικών Τ. Θεοδωρικάκος και το οποίο αναμένεται προσεχώς να κατατεθεί στη Βουλή, ενσωματωμένο σε έτερο νομοσχέδιο, για τον εκσυγχρονισμό της εκλογικής διαδικασίας.

Επιλογή προϊσταμένων

Πλήρη αλλαγή στάθμισης της μοριοδότησης των υποψήφιων προϊσταμένων, με ενίσχυση της εμπειρίας σε θέσεις ευθύνης, σε βάρος των τυπικών προσόντων, φέρνει το προωθούμενο νομοσχέδιο.

Ο συντελεστής μοριοδότησης της ομάδας των τυπικών εκπαιδευτικών προσόντων (τίτλοι σπουδών κ.λπ.) πέφτει στο 33% (από 40% με το ισχύον πλαίσιο), αυξάνεται ο συντελεστής της εργασιακής εμπειρίας και της άσκησης καθηκόντων σε θέσεις ευθύνης στο 33% (από 25%) και μειώνεται ελαφρώς ο συντελεστής της δομημένης συνέντευξης (34% από 35%).

Ως συνέπεια, ισχυρό προβάδισμα ενόψει των επικείμενων κρίσεων αποκτούν υποψήφιοι που έχουν ασκήσει καθήκοντα σε θέσεις ευθύνης. Αντικειμενικές διαδικασίες κρίσεων έχουν να γίνουν, ανά περιπτώσεις, ακόμα και πάνω από 10 χρόνια, ενώ υπενθυμίζεται ότι με τον «νόμο Μητσοτάκη» (4275/2014) και ειδικότερα μέσω των μεταβατικών διατάξεων επελέγησαν προϊστάμενοι με απευθείας αναθέσεις μέσω υπουργικών αποφάσεων.

Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις εγκαθιδρύουν ένα σύστημα αναξιοκρατικής, κλειστής και απόλυτα ελεγχόμενης διοικητικής ιεραρχίας.

Κρίσεις εκκρεμούν σε θέσεις διευθυντών και στο σύνολο των τμηματαρχών. Για την επιλογή τμηματαρχών, με πρόσχημα τον αυξημένο φόρτο εργασίας του ΑΣΕΠ, με τις προτεινόμενες διατάξεις καταργείται πλήρως η συμμετοχή της Ανεξάρτητης Αρχής στο στάδιο των δομημένων συνεντεύξεων των υποψηφίων.

Θα διενεργούνται πλέον από απολύτως ελεγχόμενα από την κυβέρνηση συμβούλια, όπου «βάρος» θα έχει η γνώμη του οικείου υπουργού. Με λίγα λόγια, επιστρέφουμε στον σκληρό κομματισμό των περασμένων δεκαετιών.

Παράλληλα μπαίνει φρένο στα νέα σε ηλικία στελέχη του Δημοσίου και στην ανανέωση προσώπων σε θέσεις ευθύνης. Πώς; Περιορίζεται στο ένα τρίτο, περίπου, η μοριοδότηση της προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα.

Με το ισχύον σύστημα προβλέπεται μοριοδότηση 25 μορίων/έτος προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή 175 μόρια στην επταετία, που είναι και το ανώτατο χρονικό όριο αναγνώρισης. Αντιθέτως, με τις προωθούμενες διατάξεις του υπουργείου Εσωτερικών, η αναγνώριση προϋπηρεσίας υπολογίζεται ανά μήνα, κάθε μήνας μοριοδοτείται με 0,83 μόρια, ακολούθως κάθε έτος με 9,96 μόρια και η επταετία με 69,72 μόρια.

Η «συρρίκνωση» των μορίων που προσφέρει η αναγνώριση προϋπηρεσίας κινείται αντίθετα με το αφήγημα της Ν.Δ. που, κατά τα άλλα, ομνύει στον ιδιωτικό τομέα. Και δεν είναι το μόνο.

Με το νομοσχέδιο μειώνεται ο συντελεστής βαρύτητας των μορίων που προσφέρει η αξιολόγηση. Ενώ στις μεταβατικές διατάξεις επαναλαμβάνεται η ρύθμιση περί μη προσμέτρησης του σχετικού κριτηρίου, στο πάγιο σύστημα διατηρείται μεν στο ίδιο ποσοστό (20%) για τις θέσεις προϊσταμένων Τμημάτων, όμως μειώνεται από 20% σε 15% για τις θέσεις προϊσταμένων Διευθύνσεων και από 20% σε 10% για τις θέσεις προϊσταμένων Γενικών Διευθύνσεων.

Είναι εξαιρετικά περίεργο πώς μια κυβέρνηση που έχει ταχθεί αναφανδόν υπέρ της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων μειώνει σημαντικά τον βαθμό επίδρασης της αξιολόγησης στις διαδικασίες κρίσεων για θέσεις ευθύνης.

Δεν μπορεί να παραβλεφθεί πως και το ισχύον πλαίσιο («νόμος Βερναρδάκη», 4369/2016) είχε δεχτεί κριτική ότι μοριοδοτούσε υπέρμετρα τα τυπικά προσόντα έναντι της προϋπηρεσίας σε θέσεις ευθύνης.

Τώρα, όμως, με τον νόμο που προωθεί ο κ. Θεοδωρικάκος οδηγούμαστε στο άλλο άκρο. Ενδεικτικά είναι και τα σχετικά παραδείγματα (βλ. παρακάτω):

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

1 Εστω υπάλληλοι Χ και Ψ

Ο Χ έχει 22 χρόνια δημόσιας υπηρεσίας και έχει διατελέσει 10 χρόνια γενικός διευθυντής. Δεν διαθέτει άλλο προσόν, πέρα από βασικό τίτλο σπουδών. Ο Ψ έχει 25 χρόνια δημόσιας υπηρεσίας, έχει διατελέσει 5 χρόνια διευθυντής και 5 χρόνια τμηματάρχης. Είναι κάτοχος 2 αναγνωρισμένων και συναφών μεταπτυχιακών και μιλά πολύ καλά δύο ξένες γλώσσες.

Μόρια:

Υπάλληλος Χ

α) Εκπαιδευτικά προσόντα: 100 μόρια από βασικό τίτλο σπουδών

β) Εμπειρία σε θέσεις ευθύνης:

● 6,5 μόρια για κάθε μήνα σε θέση γενικού διευθυντή (6,5 επί 12 μήνες επί 10 χρόνια) = 780 μόρια

● 1,5 μόριο για κάθε μήνα δημόσιας υπηρεσίας εκτός του χρόνου που έχει διανυθεί σε θέση ευθύνης (1,5 επί 12 μήνες επί 12 χρόνια) = 216 μόρια

Μόρια β΄ ομάδας: 780+216 = 996

Συντελεστής βαρύτητας α΄ ομάδας: 33% - Μόρια: (0,33 χ 100 =) 33

Συντελεστής βαρύτητας β΄ ομάδας: 33% - Μόρια: (0,33 χ 996 =) 328,68

ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΡΙΩΝ: 361,68

Υπάλληλος Ψ:

α) Εκπαιδευτικά προσόντα:

● 100 μόρια από βασικό τίτλο σπουδών

● 180 μόρια από δύο μεταπτυχιακά

● 60 μόρια από δύο ξένες γλώσσες

Μόρια α΄ ομάδας: 340

β) Εμπειρία σε θέσεις ευθύνης:

● 3 μόρια για κάθε μήνα άσκησης καθηκόντων τμηματάρχη (3 μόρια x 12 μήνες x 5 χρόνια) = 180 μόρια

● 4,5 μόρια για κάθε μήνα άσκησης καθηκόντων διευθυντή (4,5 μόρια x 12 μήνες x 5 χρόνια) = 270 μόρια

● 1,5 μόριo για κάθε μήνα δημόσιας υπηρεσίας εκτός του χρόνου που έχει διανυθεί σε θέση ευθύνης (1,5 μόριο x 12 μήνες x 15 χρόνια) = 270 μόρια.

Μόρια β΄ ομάδας: 180 + 270 + 270 = 720

Συντελεστής βαρύτητας α΄ ομάδας: 0,33 - Μόρια: (0,33 χ 340 =) 112,2

Συντελεστής βαρύτητας β΄ ομάδας: 0,33 - Μόρια: (0,33 χ 720 =) 237,6

ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΡΙΩΝ: 349,80

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο υπάλληλος Χ μόνο εκ του γεγονότος ότι έχει διατελέσει προϊστάμενος ανώτερης ιεραρχικής βαθμίδας και παρά τα λιγότερα χρόνια υπηρεσίας, αλλά και τους τίτλους σπουδών του υπαλλήλου Ψ, προηγείται ενόψει της δομημένης συνέντευξης.

2 Εστω υπάλληλοι Χ και Ψ

Ο υπάλληλος Χ είναι πτυχιούχος, έχει 25 χρόνια δημόσιας υπηρεσίας, εκ των οποίων τα 10 σε θέση γενικού διευθυντή.

Ο Ψ έχει 25 χρόνια συνολικής υπηρεσίας, εκ των οποίων τα 15 στο Δημόσιο και τα 10 αναγνωρισμένα στον ιδιωτικό τομέα.

Εχει διατελέσει 3 χρόνια προϊστάμενος τμήματος. Είναι κάτοχος συναφούς διδακτορικού και συναφούς μεταπτυχιακού. Μιλάει άριστα 2 ξένες γλώσσες.

Μόρια:

Υπάλληλος Χ

α) Εκπαιδευτικά προσόντα: 100 μόρια από βασικό τίτλο σπουδών

β) Εμπειρία σε θέσεις ευθύνης:

● 6,5 μόρια για κάθε μήνα σε θέση γενικού διευθυντή (6,5 x 12 μήνες x 10 χρόνια) = 780 μόρια

● 1,5 μόριo για κάθε μήνα δημόσιας υπηρεσίας εκτός του χρόνου που έχει διανυθεί σε θέση ευθύνης (1,5 x 12 μήνες x 15 χρόνια) = 270 μόρια

Μόρια β΄ ομάδας: 780 + 270 = 1.050 – Ισχύει ωστόσο πλαφόν 1.000 μόρια

Συντελεστής βαρύτητας α΄ ομάδας: 33% - Μόρια: (0,33 χ 100 =) 33

Συντελεστής βαρύτητας β΄ ομάδας: 33% - Μόρια: (0,33 χ 1.000=) 330

ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΡΙΩΝ: 363

Υπάλληλος Ψ

α) Εκπαιδευτικά προσόντα:

● 100 μόρια από βασικό τίτλο σπουδών

● 300 μόρια από διδακτορικό

● 150 μόρια από μεταπτυχιακό

● 100 μόρια από δύο ξένες γλώσσες

Μόρια α΄ ομάδας: 650

β) Εμπειρία σε θέσεις ευθύνης και ιδιωτικό τομέα:

● 3 μόρια για κάθε μήνα άσκησης καθηκόντων τμηματάρχη (3 μόρια χ 12 μήνες χ 3 χρόνια) = 108 μόρια

● 1,5 μόριο για κάθε μήνα δημόσιας υπηρεσίας εκτός του χρόνου που έχει διανυθεί σε θέσεις ευθύνης (1,5 μόριο χ 12 μήνες χ 12 χρόνια) = 216 μόρια

● 0,83 μόρια για κάθε μήνα αναγνωρισμένης προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα με οροφή τα 7 έτη (0,83 μόρια χ 12 μήνες χ 7 έτη) = 69,72 μόρια

Μόρια β΄ ομάδας: 108 + 216 + 69,72 = 393,72

Συντελεστής βαρύτητας α΄ ομάδας: 0,33 - Μόρια: (0,33 χ 650 =) 214,5

Συντελεστής βαρύτητας β΄ ομάδας: 0,33 - Μόρια: (0,33 χ 393,72=) 129,9

ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΡΙΩΝ: 344,4

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο υπάλληλος Ψ υπολείπεται ενόψει της δομημένης συνέντευξης του υπαλλήλου Χ που έχει την ίδια προϋπηρεσία και δεν διαθέτει άλλα τυπικά προσόντα, λόγω της θητείας του Χ σε θέση γενικού διευθυντή.

 

Θέματα Αυτοδιοίκησης

Με το προωθούμενο νομοσχέδιο ρυθμίζονται και θέματα αρμοδιότητας των ΟΤΑ (άρθρα 20-25). Μεταξύ άλλων, εισάγεται ο θεσμός των «Αναπτυξιακών Ανώνυμων Εταιρειών ΟΤΑ», που αντικαθιστά τις τεχνικές υπηρεσίες των δήμων.

Οι εργαζόμενοι στην Αυτοδιοίκηση αναφέρονται ήδη σε προσπάθεια ιδιωτικοποίησης υπηρεσιών των ΟΤΑ.

Θεσμοθετείται η απευθείας ανάθεση σε υπεργολάβους της σύνταξης μελετών και της εκτέλεσης έργων των δήμων, με ορισμένα στελέχη της Αυτοδιοίκησης να εξετάζουν το ενδεχόμενο παραβίασης της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων.

Το μείζον όμως είναι ότι παρακάμπτεται πλήρως το ΑΣΕΠ στις προσλήψεις προσωπικού από τις αναπτυξιακές ανώνυμες εταιρείες των ΟΤΑ.

Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, προβλέπεται πως το έκτακτο προσωπικό, δηλαδή οι εργαζόμενοι με Συμβάσεις Ορισμένου Χρόνου ή με Συμβάσεις Εργου, δεν θα προσλαμβάνεται με το ΑΣΕΠ αλλά με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας.

Με λίγα λόγια, ανοίγει διάπλατα ο δρόμος για αδιαφανείς και ρουσφετολογικές προσλήψεις και συμβάσεις έργου κάθε είδους.

Μεταπτυχιακά

Περιορίζεται η μοριοδότηση των μεταπτυχιακών τίτλων, που ενσωματώνονται στον βασικό τίτλο σπουδών (intergraded master) στα 50 μόρια.

Υπενθυμίζεται ότι με εγκύκλιο που είχε βγει από το (πρώην) υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης (με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και κατόπιν γνωμοδότησης του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους) τα συγκεκριμένα μεταπτυχιακά αντιμετωπίζονταν ισότιμα με τα υπόλοιπα μεταπτυχιακά και λάμβαναν 150 μόρια.

Το θέμα θίγει τους πτυχιούχους σχολών 5ετούς διάρκειας και άνω (μηχανικοί, γεωπόνοι κ.λπ.) και ήδη έχει προκαλέσει την αντίδραση της Ενωσης Μηχανικών Δημοσίων Υπάλληλων Διπλωματούχων Ανώτατων Σχολών Αττικής (ΕΜΔΥΔΑΣ).

Κινητικότητα

Δύο είναι οι βασικότερες αλλαγές στο ενιαίο σύστημα μετατάξεων και αποσπάσεων. Η μία είναι η αύξηση του ποσοστού που πρέπει να έχει στελεχωμένο ένας φορέας προέλευσης προκειμένου να αφήσει ελεύθερο προς μετακίνηση έναν υπάλληλό του: από 50% με το ισχύον πλαίσιο σε 65%.

Στην πράξη αυτό αναμένεται να περιορίσει σε σημαντικό βαθμό τον αριθμό των υπαλλήλων που θα έχουν δικαίωμα μετακίνησης, με δεδομένο ότι το μεγαλύτερο μέρος των δημόσιων υπηρεσιών είναι –κατά κοινή ομολογία– υποστελεχωμένο.

Στον αντίποδα, όμως, η εν λόγω πρόβλεψη μεριμνά ώστε να μην προκύψει περαιτέρω υποστελέχωση σε έναν φορέα, σε ενδεχόμενο «κύμα φυγής» υπαλλήλων του.

Δεύτερη βασική αλλαγή είναι ο περιορισμός των κύκλων κινητικότητας από τρεις σε δύο, ή μάλλον… σε ενάμιση!

Στον δεύτερο κύκλο θα εντάσσονται αυτομάτως μόνον όσοι φορείς δεν στελέχωσαν θέσεις μέσω μετατάξεων του πρώτου κύκλου, είτε λόγω μη υποβολής αιτήσεων είτε λόγω ακαταλληλότητας των υποψηφίων για την προκηρυσσόμενη θέση.

Πρακτικά, περιορίζεται η δυνατότητα των φορέων να ανανεώνουν το προσωπικό τους ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Προβλήματα, όμως, αναμένεται να προκαλέσει η θέσπιση ασφυκτικών προθεσμιών για την ολοκλήρωση εκκρεμών διαδικασιών.

Σύμφωνα με προωθούμενη διάταξη, οι αποφάσεις για εκκρεμείς μετακινήσεις των δύο προηγούμενων κύκλων κινητικότητας πρέπει να εκδοθούν εντός δύο μηνών από την έκδοση του νόμου σε ΦΕΚ (με εξαίρεση όσες αποφάσεις θα έχουν σταλεί για δημοσίευση στο Εθνικό Τυπογραφείο ή έχουν διατυπωθεί με σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου οργάνου αξιολόγησης της αίτησης).

Με δεδομένο ότι στην ελληνική διοικητική πραγματικότητα (παρά τις διαδοχικές ρυθμίσεις της προηγούμενης κυβέρνησης στην κατεύθυνση απλοποίησης των διαδικασιών) οι συγκεκριμένες διαδικασίες παραμένουν χρονοβόρες, ελλοχεύει κίνδυνος να στερηθούν υποψήφιοι υπάλληλοι τη δυνατότητα μετακίνησής τους, χωρίς να φέρουν οι ίδιοι καμία ευθύνη.

Εμπειρα στελέχη του Δημοσίου εκφράζουν φόβους ότι σε μια αδιέξοδη κατάσταση, υπάλληλοι με πρόσβαση στους πολιτικούς προϊσταμένους τους θα πιέσουν για την έγκαιρη υλοποίηση των μετακινήσεών τους.


 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μέτρα για να μην ξεμείνουν από προσωπικό οι δήμοι
Ρύθμιση που προφυλάσσει τις ανταποδοτικές υπηρεσίες καθαριότητας των δήμων από τυχόν «εκκένωσή» τους από προσωπικό, μέχρι να αναλάβουν καθήκοντα οι διοριστέοι μέσω ΑΣΕΠ, κατέθεσε το υπουργείο Εσωτερικών.
Μέτρα για να μην ξεμείνουν από προσωπικό οι δήμοι
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Καταργούνται οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις
Η κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων θα αποτελέσει την πρώτη αλλαγή που θα εφαρμόσει η κυβέρνηση στον «Καλλικράτη», κίνηση που ουσιαστικά απελευθερώνει τις εκλεγμένες από τον λαό τοπικές διοικήσεις και...
Καταργούνται οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Πέντε χρόνια περιμένουν δικαίωση οι αδιόριστοι επιτυχόντες του ΑΣΕΠ
Επιμένουν στη διεκδίκηση της αποκατάστασης της αδικίας που έχουν υποστεί οι αδιόριστοι επιτυχόντες του ΑΣΕΠ, εκφράζοντας ένα αίτημα που έρχεται να ταυτιστεί με αντίστοιχη απαίτηση στελεχών της Αυτοδιοίκησης...
Πέντε χρόνια περιμένουν δικαίωση οι αδιόριστοι επιτυχόντες του ΑΣΕΠ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Απεργία-αποχή στις 25 Ιανουαρίου
Μόνο για να ψηφίσουν θα συμμετάσχουν στις εκλογικές διαδικασίες οι δημοτικοί υπάλληλοι, καθώς η Εκτελεστική Επιτροπή της ΠΟΕ-ΟΤΑ σε χθεσινή της συνεδρίαση αποφάσισε την απεργία-αποχή των εργαζομένων στους ΟΤΑ...
Απεργία-αποχή στις 25 Ιανουαρίου
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Λύση τώρα» ζητά ξανά η ΠΟΕ-ΟΤΑ
Η ΠΟΕ-ΟΤΑ καλεί το υπουργείο Εσωτερικών και την ΚΕΔΕ προκειμένου να μεριμνήσουν γρήγορα ώστε να βρεθεί οριστική λύση στο θέμα της αδειοδότησης συνολικά 1.100 δημοτικών παιδικών σταθμών και να αποφευχθούν...
«Λύση τώρα» ζητά ξανά η ΠΟΕ-ΟΤΑ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η Χρυσή Αυγή μπήκε στον ΕΔΣΝΑ με υπουργική εγκύκλιο
Στο διοικητικό συμβούλιο του περιφερειακού φορέα εκλέχτηκε ο χρυσαυγίτης Ηλίας Παναγιώταρος, βάσει της διαδικασίας που αποφασίστηκε από το υπουργείο Εσωτερικών, ενώ έμειναν εκτός ο Θ. Τζήμερος και οι...
Η Χρυσή Αυγή μπήκε στον ΕΔΣΝΑ με υπουργική εγκύκλιο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας