Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ανάσα ελευθερίας για τους κρατούμενους μαθητές του Κορυδαλλού
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ανάσα ελευθερίας για τους κρατούμενους μαθητές του Κορυδαλλού

  • A-
  • A+
Με συγκίνηση και ενθουσιασμό υποδέχθηκαν οι κρατούμενοι που φοιτούν στο 2ο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας τον μονόλογο της ηθοποιού Ιωάννας Μπιλίρη «Εκδρομή των κοριτσιών που χάθηκαν», ανταμείβοντάς την με το πιο ζεστό χειροκρότημα ● Μιλούν στην «Εφ.Συν.» η πρωταγωνίστρια, οι συντελεστές της παράστασης, οι μαθητές και οι καθηγητές του σχολείου ● «Ουδέν νεώτερον» για την ίδρυση εκπαιδευτικών δομών στα υπόλοιπα κέντρα κράτησης.

«Το όνομά μου είναι Νέτι. Γυρνάω πίσω μετά από έξι χρόνια πολέμου· υπάρχει άραγε κανείς εκεί που να θυμάται το όνομά μου;»

Κρατώντας μια καφέ βαλίτσα στο χέρι, η ηθοποιός Ιωάννα Μπιλίρη κάνει πρόβα τον μονόλογό της και είναι αγχωμένη λες και θα παίξει μπροστά στο πιο απαιτητικό θεατρόφιλο κοινό. Και όμως, δεν βρίσκεται σε θέατρο αλλά στην αίθουσα διδασκαλίας του 2ου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας των Φυλακών Κορυδαλλού, και οι θεατές που σε λίγα λεπτά θα παρακολουθήσουν με απόλυτη προσήλωση τη συγκλονιστική ερμηνεία της είναι οι μαθητές-κρατούμενοι στο σχολείο.

Η ώρα είναι λίγο πριν από τις 9 (χθες το πρωί) και, περνώντας πίσω από βαριές σιδερένιες πόρτες που κλείνουν με κρότο η μία μετά την άλλη, παίρνουμε θέση δίπλα στους μαθητές.

Η παράσταση αρχίζει, είναι Ιούνιος του 1941 και η Νέτι, η πρωταγωνίστρια του διηγήματος της Αννα Ζέγκερς «Η ιστορία των κοριτσιών που χάθηκαν» φτάνει στο λιμάνι Βερακρούς του Μεξικού, κυνηγημένη από το ναζιστικό καθεστώς. Μακριά από την πατρίδα της, νιώθει φυλακισμένη, αλλά έχει σύμμαχό της τα μεγαλύτερα «όπλα» που διαθέτουν όλοι οι φυλακισμένοι: τις αναμνήσεις και τη φαντασία της. Και έτσι ξεκινάει να εξιστορεί μια σχολική εκδρομή στην προπολεμική Γερμανία, τις ανέμελες στιγμές με τις φίλες της, τα γέλια και τα πειράγματά τους.

Η ηθοποιός τις παριστάνει με εκπληκτική μαεστρία· βλέπεις τη Μαριάννα πάνω στην τραμπάλα, τα μαλλιά της Σόφι να ανεμίζουν, τη Λόρε να χασκογελάει με αγόρια... και παράλληλα βλέπεις πού κατέληξαν οι ζωές τους εξαιτίας της θηριωδίας των ναζί: εκτοπίσεις, αυτοκτονίες, βομβαρδισμοί, βασανιστήρια, καταδόσεις, φιλίες που χάθηκαν.

Και η Νέτι αφηγείται και αφηγείται και αναζητεί τον χαμένο χρόνο. Τον ίδιο χρόνο που αναζητούν και οι μαθητές-κρατούμενοι για να τον αξιοποιήσουν εποικοδομητικά όσο θα μείνουν στη φυλακή. Και είναι ακριβώς αυτή η φράση που ξεχωρίζει από τον μονόλογό της η πρωταγωνίστρια γι’ αυτό το ασυνήθιστο θεατρικό σανίδι, μιας αίθουσας ενός σχολείου μιας φυλακής: «Να μην παραδίνομαι ταπεινά στον χρόνο, να τον δαμάζω με οποιονδήποτε τρόπο. Αυτό θα κάνω κι εδώ. Σε τούτο τον τόπο».

Οι θεατές την καταχειροκροτούν και εκείνη, κρατώντας την καφέ βαλίτσα της, υποκλίνεται μπροστά από τον γαλάζιο πάγκο της και τους λέει: «Το έργο μιλάει γι’ αυτό που βιώνετε κι εσείς, για την έλλειψη ελευθερίας· αν και φυλακές, μικρότερες και μεγαλύτερες, υπάρχουν και έξω. Το ζήτημα είναι τι κάνουμε γι’ αυτό».

Η Ιωάννα Μπιλίρη είναι αποφασισμένη να κάνει ό,τι μπορεί, γι’ αυτό θα επιστρέψει στο σχολείο, όπου κάθε Τρίτη θα κάνει θεατρικό παιχνίδι με τους μαθητές. «Δεν πρόκειται για εθελοντισμό στο κράτος, αλλά για αλληλεγγύη στους φυλακισμένους», λέει στην «Εφ.Συν.» και συστήνει με καμάρι τους συνεργάτες της.

Ο Χρήστος Ευθυμίου είναι ηλεκτρολόγος και φρόντισε τον φωτισμό της παράστασης. «Το έργο μιλάει για ιδανικά όπως η φιλία, το νοιάξιμο και η ελευθερία και γι’ αυτό ταιριάζει απόλυτα σε έναν τέτοιο χώρο, αλλά και σε οποιονδήποτε παρόμοιο, όπως τα κλειστά κέντρα κράτησης προσφύγων και μεταναστών. Μιλάει ακόμα για την εξουσία των ισχυρών. Οταν ο αξιωματικός των ναζί απειλεί τη Λόρε “αν τολμήσεις και με απατήσεις, θα σε οδηγήσω σε στρατόπεδο συγκέντρωσης”, πόσο απέχει από τις γυναικοκτονίες που βλέπουν συχνά το φως της δημοσιότητας;»

Η Γιέλενα Γκάγκιτς, υπεύθυνη για τον ήχο, εστιάζει στην έννοια της πατρίδας. «Η πατρίδα δεν είναι ένας τόπος, είναι οι άνθρωποί του και γι’ αυτό είναι σημαντικό να δίνεται ευκαιρία σε κρατούμενους να παρακολουθούν έργα που προβάλλουν τέτοιες αξίες», μας λέει συγκινημένη και προσθέτει: «Το σχολείο είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να επαναπαυόμαστε. Θα πρέπει όλοι να σταθούμε αρωγοί σ’ αυτούς τους ανθρώπους». Τη μουσική της παράστασης επιμελήθηκε ο Γιάννης Μπιλίρης και, κάνοντας τον παραλληλισμό του έργου με τη φυλακή, λέει ότι «και στα δύο προσπαθείς να επιβιώσεις, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».

Αλλά πώς είδαν την παράσταση οι μαθητές; Για τον Αλεξέι, «αυτό που είδαμε ήταν σαν μια ολόκληρη ταινία· οι χαρακτήρες που παριστάνει η ηρωίδα και η περιγραφή της μοίρας τους, που πολλές φορές δεν εξαρτάται από τους ίδιους, με συγκλόνισαν».

Ο Μάριος σχολιάζει «πως η τέχνη μπορεί να σε κάνει να ταξιδέψεις ακόμα και αν γύρω σου υπάρχουν κάγκελα» και ο Γιάννης συμπληρώνει ότι «αυτές είναι πολύ σημαντικές εκδηλώσεις για να ερχόμαστε εμείς οι μέσα σε επαφή με τους έξω».

Δίπλα του κάθεται ο Παναγιώτης Βλαστός, που βρίσκεται στη φυλακή 26 χρόνια. «Με αυτές τις πρωτοβουλίες ξεφεύγει το μυαλό. Τόσα χρόνια μέσα χάνεις το λεξιλόγιο και είναι ωραία αυτή η επαφή με τη γλώσσα αλλά και με τις νέες εικόνες που αποκτάς, γιατί στη φυλακή το χρώμα είναι ίδιο, μονότονο, και σε τρελαίνει», μας λέει.

«Οι μαθητές βλέπουν το σχολείο σαν ένα παράθυρο προς την ελευθερία. Ξέρετε πόσο με συγκλονίζει κάθε πρωί που με ρωτάνε: “Τι είδατε σήμερα στον δρόμο καθώς ερχόσασταν εδώ;”»

Τον λόγο παίρνουν οι καθηγητές. Ο μαθηματικός Γιώργος Λαμπρόπουλος, ως εκπρόσωπος του Συλλόγου Διδασκόντων, εξηγεί ότι όλα τα εργαστήρια είναι δομικό στοιχείο των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, «κάτι που λείπει από την τυπική εκπαίδευση γιατί εκεί δεν είναι υποχρεωτικό, επαφίεται στους εκπαιδευτικούς». Και εντοπίζει και άλλη μια διαφορά: «Εδώ οι μαθητές δεν χαίρονται όταν έρχονται Σαββατοκύριακα ή διακοπές και μπορώ να σας πω ότι κλαίνε μόλις τελειώνουν τον δεύτερο κύκλο σπουδών».

Ο Θανάσης Στραβοσκούφης είναι κοινωνιολόγος και τα τελευταία δύο χρόνια διδάσκει στο συγκεκριμένο σχολείο ως ωρομίσθιος. «Οι μαθητές βλέπουν το σχολείο σαν ένα παράθυρο προς την ελευθερία. Ξέρετε πόσο με συγκλονίζει κάθε πρωί που με ρωτάνε: Τι είδατε σήμερα στον δρόμο καθώς ερχόσασταν εδώ;».

Την παράσταση παρακολουθεί και η συντονίστρια εκπαίδευσης στις γυναικείες φυλακές Κορυδαλλού, εκεί όπου 140 κρατούμενες δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση παρότι ο νόμος 4521/2018 προβλέπει την ίδρυση Δημοτικών Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας και δημόσιων ΙΕΚ σε όλα τα καταστήματα κράτησης της χώρας.

Κάποιοι μαθητές τη ρωτούν με αγωνία αν έχει κάποιο νεότερο για το πότε θα λειτουργήσει το σχολείο για τις γυναίκες. Ενας από αυτούς είναι ο Γιώργος, που κατάφερε μέσα στη φυλακή να τελειώσει και τις τρεις τάξεις του Λυκείου, να δώσει πανελλαδικές εξετάσεις και να είναι τώρα πρωτοετής φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. «Τώρα διαβάζω εδώ στη φυλακή, αλλά αν περάσω όλα τα μαθήματα του πρώτου εξαμήνου, θα μπορέσω να πηγαίνω στο πανεπιστήμιο με βραχιολάκι», λέει και χαρακτηρίζει άδικο να μην έχουν και οι γυναίκες την ίδια δυνατότητα.

Αλλά νεότερα δεν υπάρχουν, όπως δεν υπάρχουν και για τα υπόλοιπα καταστήματα κράτησης καθώς, παρά τον νόμο, καμία εκπαιδευτική δομή δεν έχει ιδρυθεί σε καμία φυλακή, με αποτέλεσμα όσοι κρατούμενοι φοιτούσαν στις υπάρχουσες δομές και πήραν μεταγωγή να μην μπορούν να ολοκληρώσουν τη φοίτησή τους.

Ενας από αυτούς είναι ο Θέμης Δήμου, που ξεκίνησε χθες απεργία πείνας διεκδικώντας να συνεχίσει τις σπουδές του στο Τμήμα Μηχανολογίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, οι οποίες διακόπηκαν όταν μεταφέρθηκε από τις φυλακές Κορυδαλλού στις φυλακές Λάρισας. «Δεν διεκδικώ ούτε κάποια χάρη ούτε κάποια ευνοϊκή μεταχείριση. Διεκδικώ την ολοκλήρωση των σπουδών για τις οποίες έχω κάνει τόση προσπάθεια και έχω αφιερώσει τόσα χρόνια από τη ζωή μου, στις πιο αντίξοες συνθήκες, μέσα στη φυλακή», αναφέρει στην επιστολή του.

Οι ώρες περνούν, το σχολείο ετοιμάζεται να κλείσει, οι επισκέπτες να φύγουν και οι μαθητές να επιστρέψουν λίγα μέτρα πιο μέσα, στο κέντρο κράτησης. Και είναι και εκείνα τα λόγια της Νέτι που μόλις έχει φτάσει στο Μεξικό «για να ανακαλύψω μόνη μου τον καινούργιο τόπο εξορίας που μου έχουν επιβάλει».

Σαν μικροί τόποι εξορίας είναι οι φυλακές, αλλά ας μην αφήσουμε τους κατοίκους τους να τους ανακαλύψουν μόνοι. Ας σταθούμε δίπλα τους για να επιστρέψουν πιο εύκολα ανάμεσά μας.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Σχολείο χωρίς καθηγητές στις φυλακές Κορυδαλλού
Την ανησυχία τους για τη μη κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών στο 2ο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας που λειτουργεί στον χώρο των φυλακών Κορυδαλλού εκφράζουν οι μαθητές και ο Σύλλογος Διδασκόντων.
Σχολείο χωρίς καθηγητές στις φυλακές Κορυδαλλού
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βλέπει βασανισμό στις φυλακές της Πάτρας
Το Δίκτυο Αλληλεγγύης Κρατουμένων, που δημοσιοποίησε επώνυμη καταγγελία για βασανισμό του κρατούμενου Monshi Arif, κατηγορεί το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ότι καλύπτει αρχιφύλακα.
Δεν βλέπει βασανισμό στις φυλακές της Πάτρας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τρίτος θάνατος κρατουμένου μέσα σε ένα μήνα
Απαγχονισμένος με σκοινί βρέθηκε στη Δ’ πτέρυγα των φυλακών Κορυδαλλού ένας 41χρονος βαρυποινίτης, αλβανικής καταγωγής, που είχε προφυλακιστεί για φόνο. Ο κρατούμενος βρέθηκε νεκρός το απόγευμα της Παρασκευής...
Τρίτος θάνατος κρατουμένου μέσα σε ένα μήνα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η περιφέρεια Αττικής δίπλα στους μαθητές - κρατούμενους
Το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας που λειτουργεί μέσα στις φυλακές Κορυδαλλού επισκέφτηκαν ο αντιπεριφερειάρχης Πειραιά Γιώργος Γαβρίλης και ο δήμαρχος Κορυδαλλού Σταύρος Κασιμάτης και είχαν την ευκαιρία να...
Η περιφέρεια Αττικής δίπλα στους μαθητές - κρατούμενους
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Οχι στον Κορυδαλλό»
Μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς και κάτοικοι συγκεντρώθηκαν χθες έξω από τις φυλακές Κορυδαλλού, απαιτώντας να μη διεξαχθεί εκεί η δίκη της Χρυσής Αυγής. Παράλληλα στις 11.30 το πρωί έκλεισαν όλα τα σχολεία του...
«Οχι στον Κορυδαλλό»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας