Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι Θεσσαλονικείς ζητούν ξεκάθαρες απαντήσεις για το μετρό

Η Αρχαία Αγορά Θεσσαλονίκης σε στιγμιότυπα από τους δύο περιπάτους-ξεναγήσεις που οργάνωσε χθες στο ιστορικό κέντρο της πόλης η Κίνηση Πολιτών για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με στόχο να φέρει το κοινό της συμπρωτεύουσας σε άμεση επαφή με τις υπόγειες αρχαιότητες και δη του σταθμού Βενιζέλου του μετρό. Την ξενάγηση έκανε αφιλοκερδώς ο ξεναγός Ιωάννης Κιουρτζόγλου.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι Θεσσαλονικείς ζητούν ξεκάθαρες απαντήσεις για το μετρό

  • A-
  • A+
Η «Εφ.Συν.», με τη συνδρομή πολιτικών μηχανικών, αρχιτεκτόνων, καθηγητών Πανεπιστημίου, μελετητικών γραφείων αλλά και στοιχείων της ίδιας της Αττικό Μετρό, επιχειρεί σήμερα να εξηγήσει πόσο ολέθρια θα είναι για την καθημερινότητα και την ιστορία της πόλης η απόσπαση των αρχαιοτήτων και η μετάθεση της κατασκευής του σταθμού Βενιζέλου για το... 2025.

Το ενδιαφέρον των Θεσσαλονικέων για όσα συμβαίνουν στο μετρό και ειδικά για τον σταθμό Βενιζέλου, υπόθεση που συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο οραματίζονται οι πολίτες τη σχέση τους με τα αρχαιολογικά ευρήματα, απεικονίστηκε με ευκρίνεια στη χθεσινή επιτυχή ξενάγηση που οργάνωσε η Κίνηση Πολιτών για την Υπεράσπιση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Δύο ομάδες πολιτών, κοντά στα 400 άτομα, σχημάτισαν κανονικές πορείες στο ιστορικό κέντρο της πόλης προκειμένου να μάθουν, να θυμηθούν, να συμπληρώσουν τα κενά στη μνήμη και τη γνώση της ιστορίας.

Σήμερα και αύριο η υπόθεση «σταθμός Βενιζέλου» θα απασχολήσει ολόκληρη την πόλη. Το μεσημέρι με τη συνέντευξη Τύπου που οργανώνει ο ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης (Μαρία Βλαζάκη, Τάσος Κουράκης, Γιάννης Μυλόπουλος) και στη συνέχεια με την ειδική συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου της πόλης. Αύριο, με μεγάλη εκδήλωση στο ΤΕΕ/ΤΚΜ, θέματα για τα οποία γράψαμε αναλυτικά το περασμένο Σάββατο.

Ας προστεθεί σε όλα αυτά και η ευθύβολη ανακοίνωση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων (ΕΚΒΜΜ) σχετικά με το «βυζαντινό σταυροδρόμι» της Θεσσαλονίκης και η έκκλησή του «στις αρμόδιες πολιτικές αρχές για την κατά χώραν και άνευ αποσπάσεως διατήρησή του».

Η «Εφ.Συν.» έχει συμβάλει με ρεπορτάζ, αποκαλύψεις και πλούσια αρθρογραφία στον διάλογο που άνοιξε μετά τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ για την απόσπαση των αρχαιοτήτων.

Η υπόθεση έχει ξεκάθαρα πλέον χαρακτηριστικά ρεβάνς για την ήττα που είχαν υποστεί οι θιασώτες της απόσπασης πριν από εφτά χρόνια ενώ, πίσω από τις κουίντες, οι εργολάβοι τρίβουν τα χέρια τους, καθώς με τις καθυστερήσεις που αναπόφευκτα προκύπτουν θα καρπωθούν –ξανά– εκατοντάδες εκατομμύρια.

Σήμερα, και λίγο πριν από τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, όπου λογικά περιμένει κανείς διάλογο και παράθεση στοιχείων, η εφημερίδα μας επανέρχεται με ένα ρεπορτάζ που επιχειρεί να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις στα βασικά ζητήματα, στηριγμένο σε παρατηρήσεις, σχόλια και στοιχεία που συγκεντρώθηκαν με τη συνδρομή πολιτικών μηχανικών, αρχιτεκτόνων, καθηγητών Πανεπιστημίου, μελετητικών γραφείων αλλά και στοιχεία της ίδιας της Αττικό Μετρό (Α.Μ.).

Ολα αυτά καθιστούν ξεκάθαρο πόσο ολέθρια θα είναι για την καθημερινότητα της πόλης και την ιστορία της μια απόφαση για απόσπαση των αρχαιοτήτων, αφού με την επιλογή αυτή η κατασκευή του σταθμού Βενιζέλου μετατίθεται για το… 2025 (!!!).

Οσο για την… ανακάλυψη ότι η παραμονή των αρχαιοτήτων κοστίζει περισσότερο, δυστυχώς για τους εμπνευστές της, πρέπει να πουν πόσο θα κοστίσουν και μόνο οι αναπόφευκτες καθυστερήσεις…

◻ Ποια είναι η κατάσταση των μελετών σήμερα για τον σταθμό Βενιζέλου;

Οι μελέτες του σταθμού αφορούν τη λύση με την κατά χώραν διατήρηση των αρχαιοτήτων, σε συνδυασμό με την αναθεωρημένη μεθοδολογία κατασκευής του υπόγειου τμήματος (η μελέτη που αποκάλυψε η «Εφ.Συν.» στις 11 Σεπτεμβρίου στο πρωτοσέλιδο θέμα της ημέρας με τίτλο «Κύριε πρωθυπουργέ ιδού η... “ανύπαρκτη” μελέτη!»), με στόχο την παράλληλη διέλευση του συρμού κατά το μεγαλύτερο διάστημα της κατασκευής του σταθμού, και διακοπή της διέλευσης κατά την εκσκαφή και κατασκευή του επιπέδου της αποβάθρας (σύμφωνα με την Απόφαση ΠΑ1428(β)/06.03.2019).

Υπάρχουν 3 διαδοχικά στάδια μελετών:

1. Η Οριστική Μελέτη Επιπέδου 1 (ΟΜ1): Αφορά το σύνολο το σταθμού και στα τρία επιμέρους ειδικά αντικείμενα (στατικά - αρχιτεκτονικά - Η/Μ) και έχει εγκριθεί.

2. Η Οριστική Μελέτη Επιπέδου 2 (ΟΜ2): Υποβάλλεται σε φάσεις, ανά τμήμα και επιμέρους ειδικό αντικείμενο.

2.1. ΟΜ2 Στατικών Πλάκας Οροφής: Εγκεκριμένη.
2.2. ΟΜ2 Στατικών Υπόγειας Εκσκαφής: Αναθεώρηση και Επανυποβολή.
2.3. ΟΜ2 Στατικών Νότιας Εισόδου - Φρέατος: Εγκεκριμένη με παρατηρήσεις.
2.4. ΟΜ2 Φρεατίων Αερισμού: Εγκεκριμένη.
2.5. ΟΜ2 Βόρειας Εισόδου - Φρέατος: Δεν έχει υποβληθεί.
2.6. ΟΜ2 Η/Μ: Δεν έχει υποβληθεί.

3. Μελέτες Εφαρμογής (ΜΕ): Υποβάλλονται σε φάσεις ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών.

3.1. ΜΕ Στατικών Πλάκας Οροφής: Εγκεκριμένη - Κατασκευάζεται.
3.2. ΜΕ Στατικών Φρεατίου Αερισμού: Εγκεκριμένη.
3.3. ΜΕ Στατικών Νότιας Εισόδου - Φρέατος: Εχει υποβληθεί. Ζητήθηκαν συμπληρωματικά στοιχεία.

Οπως είναι φανερό, ακόμα και σε έναν αδαή, οι περισσότερες μελέτες είναι σε φάση έγκρισης και κατασκευής και είναι αισθητή η διαφορά στο έργο συγκριτικά με το 2014.

◻ Σε τι φάση βρίσκεται η κατασκευή του σταθμού;

1. Εχει γίνει η μετακίνηση των δικτύων κοινής ωφέλειας με βάση τη μελέτη διατήρησης κατά χώραν των αρχαιολογικών ευρημάτων.

2. Εχουν οριοθετηθεί και διαχωριστεί με μικροπασσάλους και τοίχους αντιστήριξης το ανατολικό και δυτικό φρέαρ αερισμού, όπου έχει ολοκληρωθεί η ανασκαφική έρευνα μέχρι την εξάντληση του αρχαιολογικού στρώματος. Η στάθμη εκσκαφής τους είναι πλέον ώς το επίπεδο εκκίνησης του pipe jacking, δηλαδή της 1ης εργασίας της υπόγειας εκσκαφής κάτω από το επίπεδο των διατηρούμενων αρχαιοτήτων.

3. Εχει ολοκληρωθεί η προστατευτική κατάχωση των αρχαιολογικών ευρημάτων του κυρίως σταθμού σε όλο το μήκος και πλάτος τους.

4. Εχει κατασκευαστεί το βόρειο τμήμα της πλάκας οροφής του σταθμού επί της προστατευτικής κατάχωσης και είναι υπό κατασκευή το νότιο τμήμα της πλάκας οροφής του σταθμού.

5. Εχουν ολοκληρωθεί οι εγκαταστάσεις για την κατασκευή των διαφραγματικών τοίχων της νότιας εισόδου.

6. Εχουν γίνει όλες οι εργασίες για την οριοθέτηση και εξασφάλιση των διαφραγματικών τοίχων της νότιας εισόδου.

Για να ξεκινήσει είτε η υπόγεια εκσκαφή είτε η απόσπαση των αρχαιολογικών ευρημάτων απαιτείται η κατασκευή του νότιου τμήματος της πλάκας οροφής και η αφαίρεση της προστατευτικής κατάχωσης. Αν οι αρχαιότητες διατηρηθούν κατά χώραν, η κατασκευή του κυρίως σταθμού θα συνεχιστεί τον Ιούνιο του 2020, ενώ, αν αποσπαστούν οι αρχαιότητες η κατασκευή του σταθμού θα ξεκινήσει αρχές του… 2022 (!).

◻ Τι προβλέπει η Μελέτη Στατικών Υπόγειας Εκσκαφής;

Η πολυσυζητημένη μελέτη που αποκάλυψε η «Εφ.Συν.» είναι η μελέτη ΟΜ2 Στατικών Υπόγειας Εκσκαφής, η οποία επιστράφηκε για αναθεώρηση και επανυποβολή με 5 γενικά σχόλια που εξειδικεύονται σε 20 ειδικά σχόλια.

Η μελέτη περιγράφει τις φάσεις κατασκευής του σταθμού, ενώ διέρχονται οι συρμοί της βασικής γραμμής του μετρό Θεσσαλονίκης, με την υπόθεση ότι το έργο θα είναι έτοιμο τέλη του 2020.

Η αντιστήριξη των αρχαιολογικών ευρημάτων περιγράφεται κατά τις φάσεις Α - Β - Γ. Στις υπόλοιπες 11 φάσεις κατασκευής αναλύεται η διαδικασία εκσκαφής του σταθμού χωρίς την ανάγκη διακοπής της κυκλοφορίας των συρμών, μέχρι πριν από το επίπεδο εκσκαφής της αποβάθρας.

◻ Η επιστροφή της μελέτης για αναθεώρηση και επανυποβολή σημαίνει πως η διατήρηση των αρχαίων κατά χώραν είναι αδύνατη;

Κατ’ αρχάς, η γενική μέθοδος ΝΑΤΜ χρησιμοποιείται ευρέως από το 1960. Η στήριξη των αρχαιολογικών ευρημάτων κάτω από τη στάθμη του αρχαιολογικού στρώματος θα γίνει με τη χρήση οριζόντιων διαμήκων δοκών (pipe jacking), μέθοδος που εξασφαλίζει μικρές κατασκευαστικές αποκλίσεις, ασφάλεια εκσκαφής και τον μικρότερο δυνατό εργοταξιακό χώρο στο επίπεδο της επιφάνειας.

Το σύνολο των σχολίων που διατυπώνονται για τη μελέτη αφορούν διευκρινίσεις όσον αφορά την παράλληλη διέλευση των συρμών κατά την κατασκευή του σταθμού. Τα κεντρικά σχόλια αφορούν αποκλειστικά το κατώτερο τμήμα της εκσκαφής και είναι ουσιώδη μόνο υπό την υπόθεση της παράλληλης διέλευσης των συρμών της βασικής γραμμής.

Με βάση τις παραδοχές του νέου προέδρου της Α.Μ., η βασική γραμμή δεν θα είναι έτοιμη πριν από το τέλος του 2022 άσχετα με τον σταθμό Βενιζέλου. Αν θεωρηθεί πως η πρόθεσή του είναι τετελεσμένη, υπάρχει επαρκέστατο χρονικό διάστημα για τη διάνοιξη της υπόγειας εκσκαφής με τη μέθοδο της κατά χώραν διατήρησης των αρχαιολογικών ευρημάτων.

Σε άλλα σχόλια η Α.Μ. ζητά είτε διευκρινίσεις είτε παρατηρεί πως υπάρχει υπερδιαστασιολόγηση των επιμέρους μεγεθών, δηλαδή πως η υποστήριξη μπορεί να καταστεί εφικτή με μικρότερα μεγέθη διατομών και να μειωθεί το κόστος της λύσης.

Συμπέρασμα: τα σχόλια της Α.Μ. είναι σαφώς ορθά και πρέπει να ληφθούν υπόψη για τη βελτίωση της μελέτης, αλλά σε καμία περίπτωση δεν καθιστούν τη λύση ανέφικτη ή αδύνατη, στο πεδίο της ταχύτερης ολοκλήρωσης του έργου, μάλιστα, πιθανότατα διατηρεί το προβάδισμα σε σύγκριση με τις εναλλακτικές της απόσπασης και κατασκευής ή απόσπασης-κατασκευής και επανατοποθέτησης. Με δεδομένο πως οι όποιες εργασίες κατασκευής μπορούν λόγω απαιτούμενων προπαρασκευαστικών ενεργειών να ξεκινήσουν στα μέσα του 2020, υπάρχει ικανό και ασφαλές χρονικό διάστημα για την πλήρη ενσωμάτωσή τους.

◻ Ποια είναι η ταχύτερη λύση;

Για να ξεκινήσει η κατασκευή του κυρίως σταθμού στην περίπτωση της απόσπασης και επανατοποθέτησης πρέπει να κατασκευαστεί το νότιο τμήμα της πλάκας οροφής του σταθμού, να αφαιρεθεί στο σύνολό της η προστατευτική κατάχωση, να πραγματοποιηθεί η απόσπαση των αρχαιολογικών ευρημάτων σε επιφάνεια 1.300 τ.μ. και να ολοκληρωθεί ανασκαφή υπό στεγασμένο χώρο με περιορισμένες εξόδους αποκομιδής αρχαιολογικού υλικού σε βάθος 3,5 μέτρων.

Σημειωτέον, η προστατευτική κατάχωση χρειάστηκε 12 μήνες για να ολοκληρωθεί, ενώ ο συνήθης χρόνος αποσπάσεων για επιφάνειες 200 τ.μ. είναι 4 μήνες. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί, με βάση την ώς τώρα εμπειρία του μετρό, πως υπό ιδανικές συνθήκες η μέγιστη απόδοση ανασκαφής σε μεγάλες επιφάνειες ήταν 0,40 μ. τον μήνα. Με αυτά τα δεδομένα, το σύνολο των αρχαιολογικών εργασιών –υπό ιδανικές συνθήκες– θα διαρκέσει δύο χρόνια. Η κατασκευή των υπόλοιπων επιπέδων του σταθμού θα συνεχίσει στις αρχές του 2022.

Αντίθετα, στην περίπτωση της κατά χώραν διατήρησης των αρχαιολογικών ευρημάτων μπορεί να ξεκινήσει η υπόγεια εκσκαφή στα μέσα του 2020. Σε κάθε περίπτωση, λοιπόν, στις αρχές του 2022 θα έχουν υλοποιηθεί πάνω από τις μισές φάσεις εκσκαφής του σταθμού.

Με τα παραπάνω δεδομένα θεωρείται ασφαλής η υπόθεση ολοκλήρωσης του σταθμού Βενιζέλου με κατά χώραν διατήρηση των αρχαιοτήτων το τέλος του 2023 ή τις αρχές του 2024. Ενώ με τη λύση της απόσπασης και επανατοποθέτησης ο σταθμός ολοκληρώνεται 1-2 χρόνια μετά.

Αυτό οφείλεται όχι μόνο στην καθυστέρηση λόγω των πολλαπλών αρχαιολογικών εργασιών αλλά και στην ανάγκη επανατοποθέτησής τους που αναγκαστικά θα ολοκληρωθεί μετά το πέρας των κατασκευαστικών εργασιών του σταθμού και θα διαρκέσει τουλάχιστον έξι μήνες. Εκτός και αν δεν περιλαμβάνεται στο χρονοδιάγραμμα η επανατοποθέτησή τους…

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Γιατί κρύβεται η «Αττικό Μετρό»
Μπορεί κυβέρνηση και «Αττικό Μετρό» (Α.Μ.) να διαλαλούν ότι δεν θέλουν «κολοβό» μετρό, αλλά κάνουν ό,τι μπορούν για να είναι κολοβός κάθε διάλογος, αφού δεν προσέρχονται ούτε σε αυτόν που οργανώνει το...
Γιατί κρύβεται η «Αττικό Μετρό»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η ακαδημαϊκή κοινότητα παίρνει θέση για το μετρό
Οι κοσμήτορες πέντε σχολών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου ενώθηκαν για να ανακοινώσουν ένα μεγάλο συνέδριο, για να βγει κεντρική θέση στο ζήτημα των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου ● Σαφείς οι αποστάσεις από τη...
Η ακαδημαϊκή κοινότητα παίρνει θέση για το μετρό
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η Σύγκλητος «σφάζει με το βαμβάκι» το ΚΑΣ
Ηχηρό ράπισμα στην επίμαχη απόφαση του ΚΑΣ, στις επιλογές του υπουργείου Πολιτισμού και της Αττικό Μετρό από τη Σύγκλητο του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για το θέμα των αρχαιοτήτων τού υπό...
Η Σύγκλητος «σφάζει με το βαμβάκι» το ΚΑΣ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αρχαία με... αυτοκτονικές τάσεις
Το ΚΑΣ αποφάσισε μόνο το αποτρόπαιο: να ξεπατώσει τις ανεπανάληπτες αρχαιότητες χωρίς να υφίσταται καμία μελέτη απόσπασης παρά μόνο με ένα σχολιαστικό κείμενο της... μελέτης
Αρχαία με... αυτοκτονικές τάσεις
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Βενιζέλου και Εγνατία η δίκη μας Πομπηία»
Εκκωφαντική απάντηση έδωσαν χθες βράδυ οι πολίτες της Θεσσαλονίκης στα κυβερνητικά σχέδια για αποξήλωση των αρχαιοτήτων από τον σταθμό Βενιζέλου του Μετρό.
«Βενιζέλου και Εγνατία η δίκη μας Πομπηία»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κραδασμοί, σεισμοί και καταποντισμοί
Οι θιασώτες της απόσπασης των αρχαιοτήτων από τον σταθμό Βενιζέλου για να πείσουν τα μέλη του ΚΑΣ παρουσίασαν προμελέτη 200 σελίδων που επικαλείται εξωπραγματικούς κινδύνους.
Κραδασμοί, σεισμοί και καταποντισμοί

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας