Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
75 χρόνια μετά το Μπλόκο

Πορτρέτα των εκτελεσμένων στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

75 χρόνια μετά το Μπλόκο

  • A-
  • A+
Στις 17 Αυγούστου 1944 Γερμανοί κατακτητές και ντόπιοι συνεργάτες τους απέκλεισαν τη μαρτυρική προσφυγική συνοικία, συγκέντρωσαν τους άνδρες από 14 έως 60 χρόνων στην πλατεία Οσίας Ξένης, εκτέλεσαν περισσότερους από 200, συνέλαβαν αρκετές χιλιάδες και έστειλαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης 1.800 από αυτούς. Ο Δήμος Νίκαιας- Αγ. Ιωάννη Ρέντη διοργανώνει εκδηλώσεις τιμής και μνήμης από τις 20 ώς τις 25 Σεπτεμβρίου.

Aυτός ο Σεπτέμβρης -και κάθε Σεπτέμβρης- είναι ένας μήνας που αξίζει ο καθένας να βρεθεί στις λαϊκές γειτονίες της Β’ Πειραιά. Τα τελευταία έξι χρόνια είναι ο μήνας του Παύλου Φύσσα, με τις αντιφασιστικές εκδηλώσεις να κορυφώνονται με την καθιερωμένη συναυλία μνήμης «Σιγά μη φοβηθώ» στις 17 του μήνα στο Κερατσίνι και με τη μεγάλη πορεία στις 18 Σεπτεμβρίου από το Κερατσίνι μέχρι τον Πειραιά.

Είναι όμως και μια εξαιρετική ευκαιρία, ειδικά φέτος, στην επέτειο των 75 χρόνων από την αιματοβαμμένη 17η Αυγούστου του 1944, να παρευρεθεί κάποιος στις εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τους εκτελεσμένους του Μπλόκου της Κοκκινιάς «40 ημέρες μετά…», που διοργανώνει ο Δήμος Νίκαιας-Αγ. Ιωάννη Ρέντη από τις 20 ώς τις 25 Σεπτεμβρίου στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς (Ηλιουπόλεως 102Α).

Ρεμπέτικα της Κατοχής στο 4ο Φεστιβάλ Κιθάρας, θεατρικές παραστάσεις, απαγγελίες ελληνικών και ξένων ποιημάτων και συζητήσεις περιλαμβάνονται στο φετινό πρόγραμμα για την προσφυγούπολη που έζησε «το μεγαλύτερο και αιματηρότερο μπλόκο που έγινε σε ελληνική συνοικία» («Ριζοσπάστης», φ. 18/8/1945), με περισσότερους από 200 εκτελεσμένους και 3.000, κατ’ άλλους 5.000, συλληφθέντες.

Και μόνο η σκέψη των γεγονότων προκαλεί ανατριχίλα. Ηταν γύρω στις 3 τα ξημερώματα εκείνης της Πέμπτης 17 Αυγούστου 1944, όταν δεκάδες μηχανοκίνητα και πεζοπόρα τμήματα του γερμανικού στρατού μαζί με Ελληνες ταγματασφαλίτες εισέβαλαν στη Νίκαια από την περιοχή της Πέτρου Ράλλη, στο ύψος του Γ’ Νεκροταφείου και από το Περιβολάκι (πλατεία Δαβάκη) και την περικύκλωσαν.

Χωρισμένοι σε πεντάδες

Οι ταγματασφαλίτες απαίτησαν από τους άνδρες ηλικίας 14 έως 60 ετών να συγκεντρωθούν στην κεντρική πλατεία (πλατεία Οσίας Ξένης) προκειμένου να ελεγχθούν. Τότε οι Γερμανοί εισέβαλαν στα σπίτια και όσους εντόπισαν μέσα σ’αυτά ή στις γύρω γειτονιές, τους εκτέλεσαν επί τόπου. Οι συγκεντρωμένοι, γονατιστοί με το κεφάλι ψηλά στον καυτό ήλιο, στην πλατεία υπολογίζονται σε 6.000-8.000 (υπάρχουν αρκετές αναφορές για ακόμα περισσότερους).

Χωρίστηκαν σε πεντάδες με κενά μεταξύ τους, έτσι ώστε οι κουκουλοφόροι να ξεδιαλέγουν τους μελλοθάνατους. Στο τέλος της ημέρας εκατοντάδες πτώματα θάφτηκαν στο Γ’ Νεκροταφείο, ενώ χιλιάδες Κοκκινιώτες οδηγήθηκαν ως όμηροι στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου.

Από αυτούς, 1.800 μεταφέρθηκαν την επόμενη μέρα στο Ρουφ και από εκεί στα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Μανχάιμ, Μπούχενβαλντ, Νταχάου, Αουσβιτς, Μπίμπλις. Ομως, ο εφιάλτης δεν είχε τέλος.

Στις 24 Σεπτεμβρίου 1944, στο 40ήμερο μνημόσυνο για τους εκτελεσθέντες, χιλιάδες λαού είχαν συγκεντρωθεί, μετά την επιμνημόσυνη δέση, στην πλατεία Οσίας Ξένης, όταν δέχτηκαν τα γερμανικά πυρά από πολυβολείο. Δέκα νεκροί, τριάντα πέντε τραυματίες.

Γόνιμος διάλογος

Στην επέτειο της δεύτερης αυτής σφαγής διεξάγονται φέτος οι εκδηλώσεις μνήμης, με την κεντρική εκδήλωση να πραγματοποιείται την Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου στις 8 το απόγευμα, στην πλατεία 17ης Αυγούστου ’44 (Οσία Ξένη).

«Σ’ αυτό το 40ήμερο μνημόσυνο για τους εκτελεσμένους του Μπλόκου, μέσα από την τέχνη ανασύρουμε εκείνα τα κομμάτια που μας διαμόρφωσαν στο διάβα του ιστορικού χρόνου.

Αυτή τη χρονιά με τους δημάρχους του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων θα προχωρήσουμε σε έναν ειλικρινή και γόνιμο διάλογο με στόχο τον προγραμματισμό κοινών δράσεων. Αυτή η σειρά πρωτοβουλιών στόχο έχει να κρατήσουμε τις μνήμες ζωντανές, γιατί αν δεν ξέρουμε ποιοι είμαστε δεν θα γνωρίζουμε και το ποιοι θέλουμε να γίνουμε», υπογραμμίζει ο δήμαρχος Νίκαιας-Αγ. Ιωάννη Ρέντη, Γιώργος Ιωακειμίδης.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Ο Πειραιάς του Β' Παγκοσμίου Πολέμου»
Εκδήλωση με θέμα «Ο Πειραιάς του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Άγνωστες σελίδες από τον μεγάλο βομβαρδισμό της 11ης Ιανουαρίου 1944» πραγματοποιείται στην Τετάρτη 9 Ιανουαρίου, στις 7 το απόγευμα, στην ιστορική...
«Ο Πειραιάς του Β' Παγκοσμίου Πολέμου»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
14 Ιστορίες Αντίστασης για την ελεύθερη Αθήνα
Αναπάντεχες μαρτυρίες αντίστασης, από ως επί το πλείστον άγνωστες δράσεις ανθρώπων, που συνθέτουν τη μεγάλη εικόνα του αγώνα κατά της ναζιστικής κατοχής, παραδίδει η ιστορική έρευνα στη συλλογική μνήμη μέσα...
14 Ιστορίες Αντίστασης για την ελεύθερη Αθήνα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
9η Μαΐου, μια μέρα που θα ’ναι πάντα κόκκινη...
Μικροί και μεγάλοι έδωσαν το «παρών» στην πορεία του Αθάνατου Τάγματος με την οποία τίμησαν τη μεγάλη αντιφασιστική νίκη των λαών στον Β’ Παγκόσμιο. 73 χρόνια πριν, η σημαία των κολασμένων της Γης κυμάτιζε στο...
9η Μαΐου, μια μέρα που θα ’ναι πάντα κόκκινη...
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Πορείες μνήμης από το «Αθάνατο Τάγμα» σε όλη την Ελλάδα
Εκδηλώσεις μνήμης για τη μεγάλη αντιφασιστική νίκη της 9ης Μαΐου πραγματοποιούν Ρώσοι, ρωσόφωνοι και μετανάστες από τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ. Κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο του Σοβιετικού Στρατιώτη.
Πορείες μνήμης από το «Αθάνατο Τάγμα» σε όλη την Ελλάδα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τεκμηριωμένα... δωσίλογος
Μία από τις πιο σημαντικές «οδομαχίες» μνήμης δόθηκε στη Θεσσαλονίκη και ειδικότερα στην αρμόδια επιτροπή ονοματοθεσιών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, η οποία πριν από οκτώ μήνες είχε...
Τεκμηριωμένα... δωσίλογος
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η μνήμη ψάχνει δρόμους να εκφραστεί
Κυριακάτικο πρωινό με ήλιο και καλό καιρό με θέα τη λίμνη Ιωαννίνων, αυτό το πρώτο του Οκτωβρίου. Απέναντι από την πόλη, ψηλά στο Μιτσικέλι, στην πλατεία στις Λιγκιάδες, μια σύντομη τελετή, όπως κάθε χρόνο,...
Η μνήμη ψάχνει δρόμους να εκφραστεί

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας