Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σκοταδιστές στέλνουν στο πυρ το εξώτερον ένα... βλάσφημο κόμικς
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σκοταδιστές στέλνουν στο πυρ το εξώτερον ένα... βλάσφημο κόμικς

  • A-
  • A+
Παραμονές Δεκαπενταύγουστου ένα στριπάκι στο διαδίκτυο προκαλεί την μήνιν θρησκόληπτων, επαναφέροντας στη συλλογική μνήμη τον αφορισμό των Ροΐδη, Λασκαράτου, Καζαντζάκη και τις διαδηλώσεις έξω από θέατρα και κινηματογράφους όπου παίζονταν μη αρεστά έργα.

«ἡ ἐλευθερία τῆς ἐκφράσεως, ἢ τὸ θράσος, ἡ ἀναίδεια, ἀσέβεια, […] ἐθεωρήθη πανταχοῦ, πάντοτε καὶ ὑπὸ πάντων, ἀπὸ κτίσεως κόσµου µέχρι σήµερον, ἀπὸ τοῦ Ἐκκλησιαστοὺ µέχρι τοῦ Περδικάρη, φυσικὴ καὶ ἀναγκαία εἰς τὰ σατυρικὰ συγγράµµατα τοῦ εἴδους τῆς “Ἰωάννας” ὡς τὸ σκόρδον εἰς τὴν σκορδάλµην»
Διονύσιος Σουρλής, εφ. «Αυγή», 1866

Με το όνομα Διονύσιος Σουρλής και υπό τον τίτλο «Επιστολαί ενός Αγρινιώτου», το 1866 ο Εμμανουήλ Ροΐδης αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Αυγή» για να απαντήσει στην Ιερά Σύνοδο που αναθεμάτισε την «Πάπισσα Ιωάννα» ως έργο «κακόηθες και βλάσφημον». Εκατόν πενήντα χρόνια μετά δύο εκκλησιαστικά σάιτ ζητούν τη δίωξη ενός άλλου δημιουργού -και, ω της σύμπτωσης, Αγρινιώτη- τις μέρες του Δεκαπενταύγουστου διότι «προσβάλλει την Παναγία».

«Επιτέλους! Οι άθλιοι στην εποχή μας προσπαθούν να επιβιώσουν διασύροντας Ιερές μορφές και θρησκευτικά σύμβολα», γράφει το «Βήμα Ορθοδοξίας» και καλεί τις αρμόδιες αρχές να λάβουν μέτρα και τους νομικούς να υποβάλουν μηνύσεις: «Η παρακάτω γελοιογραφία ας ξυπνήσει τους δικαστικούς λειτουργούς που βλέπουν αυτά που θέλουν μόνο και να επιβάλλουν την τάξη σε όσους επιχειρούν να βεβηλώνουν ακόμα και το Ιερότερο πρόσωπο της επικρατούσας θρησκείας της χώρας μας. Οταν η λεγόμενη τέχνη εξελίσσεται σε επιθετική και προσβλητική προπαγάνδα με στόχο ιερά πρόσωπα, είναι ένα επικίνδυνο φαινόμενο που απειλεί να συμπαρασύρει και τους πραγματικούς καλλιτέχνες».

Ισως επειδή δημοσίευσε «ρεπορτάζ» για το πώς «η Παναγία θεράπευσε τη γρίπη» στο Αγρίνιο το 1918 κι ο... βλάσφημος εν προκειμένω σκιτσογράφος είναι από το Αγρίνιο, έτερο εκκλησιαστικό site αγρίεψε ακόμα περισσότερο: «ΑΙΣΧΟΣ: ΚΟΡΟΪΔΕΥΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟ», γράφει το «Εκκλησία Online» και κάνει ένα βήμα παραπέρα, αφού προαναγγέλλει ότι καταθέτει μήνυση στους υπευθύνους της σελίδας.

Η σελίδα στο facebook ονομάζεται «Κουλουβάχατα Comics». Στη σελίδα έκαναν αναφορές πλήθος θρησκόληπτοι, ενώ διάφοροι φανατικοί δημοσίευσαν απειλητικά και υβριστικά σχόλια, έμπλεα «χριστιανικής αγάπης».

Τι δείχνει το στριπάκι; Την Παναγία ως κοινή θνητή να ετοιμάζεται να πέσει για ύπνο -αφού πλύνει τα δόντια της και αφήσει το στέφανό της στην κρεμάστρα- υπό τον τίτλο «Η κοίμηση της Θεοτόκου».

Νομική αντεπίθεση

Ολα αυτά διόλου δεν μας εκπλήττουν όταν θυμόμαστε τι έγινε με την παράσταση «Corpus Christi» ή τη δίωξη του μπλόγκερ Γέροντα Παστίτσιου ή το γλυπτό «Phylax» στο Παλαιό Φάληρο.

Το τελευταίο ηχηρό κρούσμα νομικής αντεπίθεσης της θρησκοληψίας ήταν η παράσταση «Jesus Christ Super Star»: τον Φεβρουάριο του 2018 οι ταλιμπάν του χριστιανισμού πολιορκούσαν καθημερινά το θέατρο «Ακροπόλ» με εικόνες της Παναγίας και θυμιατά, έβριζαν, απειλούσαν και -κυριολεκτικά- τραβούσαν από τα ρούχα τους υποψήφιους θεατές της παράστασης, ενώ τρεις μητροπολίτες (ανάμεσά τους και ο κ. Αμβρόσιος που ως γνωστόν προτιμά να τον αποκαλούν «ναζί παρά κατσαπλιά») μήνυσαν τους συντελεστές.

Τότε η Ελληνική Ενωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου αναγκάστηκε, για πολλοστή φορά, να παρέμβει για να υπενθυμίσει την ποινική μας ιδιαιτερότητα, θύμα της οποίας είναι «η ελευθερία του λόγου και της τέχνης, σε πείσμα της συνταγματικής κατοχύρωσής της» και να τονίσει ότι «η υπεράσπιση των διατάξεων (σ.σ. περί βλασφημίας) με επίκληση της κοινωνικής ειρήνης είναι εξόφθαλμα υποκριτική, καθώς όσοι προβάλλουν τέτοια επιχειρήματα είναι, εν τέλει, οι ίδιοι που υποδαυλίζουν τα θρησκευτικά πάθη».

Από τότε μέχρι σήμερα πολλά έχουν αλλάξει, αφού η προηγούμενη κυβέρνηση στην αναθεώρηση του Ποινικού Κώδικα (ορθώς και σύμφωνα με όσα είχε δεσμευθεί να πράξει) κατάργησε αυτό το μεσαιωνικό απομεινάρι, το περίφημο άρθρο περί βλασφημίας, όπως έχουν κάνει το ένα μετά το άλλο όλα τα σύγχρονα κράτη ακολουθώντας την Ευρωπαϊκή Σύμβαση και τη σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Μόλις πριν από τέσσερις μήνες, στην Πάτρα αυτή τη φορά, ο δήμος δεν επέτρεψε τη διεξαγωγή του live των Rotting Christ σε συγκεκριμένο χώρο, επικαλούμενος τεχνικά προβλήματα, με τους διοργανωτές να κάνουν λόγο για πιέσεις από την Εκκλησία, ενώ θρησκευτικές, παραθρησκευτικές και ακροδεξιές ομάδες έκαναν... καμπάνια κατά της συναυλίας. Ολα αυτά προκάλεσαν τα δημοκρατικά αντανακλαστικά του κόσμου (ο Γιάννης Αγγελάκας είχε αναγγείλει ότι θα ακυρώσει και ο ίδιος το δικό του live) κι έτσι εν τέλει η συναυλία προγραμματίστηκε εκ νέου για τον Μάιο.

«Συνεχίσαμε να δίνουμε τη μάχη υπεράσπισης της ελεύθερης έκφρασης των καλλιτεχνών, μην επιτρέποντας στα λίγα ακραία στοιχεία να διαγράψουν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα στη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία», έγραφε στο μήνυμά του το συγκρότημα.

«Μεγάλη γιορτή»

«Στις 19 Μάη στην Πάτρα, δεν θα διεξαχθεί απλά, μία ακόμα, συναυλία. Για όλους εμάς θα είναι μια μεγάλη Γιορτή επικράτησης της ελεύθερης έκφρασης της μουσικής και του πολιτισμού απέναντι στην προσπάθεια παλινόρθωσης, ακραία οπισθοδρομικών, σκοταδιστικών αντιλήψεων».

Την ίδια περίοδο, «μεσούσης της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής», ο δημοσιογράφος Δημήτρης Αλικάκος με το βιβλίο «Λύτρωση – Περί του Αγίου Φωτός» προκαλεί σοκ και δέος στους πιστούς. Στη χώρα που υποδέχεται το «Αγιο Φως» με τιμές αρχηγού κράτους, ο δημοσιογράφος με την έρευνά του τεκμηριώνει το αυτονόητο κι ο σκευοφύλακας του Παναγίου Τάφου Ισίδωρος ομολογεί το... ανομολόγητο, «εγώ ανάβω το Αγιο Φως με αναπτήρα, τι άλλο;».

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ισχυρίστηκε ότι οι συνεντεύξεις υφαρπάχθηκαν και το δημοσιογραφικό προϊόν είναι αποτέλεσμα μοντάζ, ενώ απείλησε με δικαστήρια. Η πρώτη μηνυτήρια αναφορά στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου ήρθε από έναν ιδιώτη που κάνει λόγο για προσβολή του θρησκεύματος και διασπορά… ψευδών ειδήσεων!

Βιβλία στην πυρά

- 1866: η «Πάπισσα Ιωάννα» του Εμμανουήλ Ροΐδη προκαλεί σάλο και τον αφορισμό του συγγραφέα.

- 1953: ο Νίκος Καζαντζάκης εκδίδει τον «Τελευταίο πειρασμό» και η Εκκλησία ζητά τον διωγμό του. Το Βατικανό εγγράφει το βιβλίο στον πίνακα των απαγορευμένων αναγνωσμάτων (Index librorum prohibitorum). Ο συγγραφέας τελικά αφορίστηκε.

- 1976: ο ακαδημαϊκός Τζέιμς Κίρκουπ δημοσιεύει στο βρετανικό «Gay News» ένα ποίημα σύμφωνα με το οποίο ο Χριστός πάνω στον σταυρό έκανε ομοφυλοφιλικές σκέψεις. Ο Κίρκουπ καταδικάζεται για βλασφημία. Ο σχετικός νόμος καταργήθηκε το 1985.

- 1988: ο Σαλμάν Ρουσντί εκδίδει τους «Σατανικούς στίχους» και βλέπει ξαφνικά να ανατρέπεται η ζωή του. Χιλιάδες μουσουλμάνοι ξεσηκώνονται, ο αγιατολάχ Χομεϊνί εκδίδει φετφά κι από το ραδιόφωνο ενημερώνει «τον υπερήφανο μουσουλμανικό λαό όλου του κόσμου ότι ο συγγραφέας του βιβλίου των “Σατανικών στίχων”, το οποίο είναι εναντίον του Ισλάμ, του Προφήτη και του Κορανίου, καθώς και όσοι συμμετείχαν στην έκδοσή του και γνωρίζουν το περιεχόμενό του, καταδικάζονται σε θάνατο. Ζητώ από όλους τους μουσουλμάνους να τους εκτελέσουν όπου τους βρουν». Ενας Ιρανός επιχειρηματίας επικηρύσσει τον Ρουσντί για τρία εκατομμύρια δολάρια. Το αποτέλεσμα; Το 1991 δολοφονείται ο Ιάπωνας μεταφραστής του βιβλίου, μαχαιρώνεται βαριά ο Ιταλός μεταφραστής και πυροβολείται ο Νορβηγός εκδότης. Δύο χρόνια αργότερα, φανατικοί ισλαμιστές πυρπολούν ξενοδοχείο που φιλοξενούσε πολιτιστικό φεστιβάλ στην Τουρκία ώστε να δολοφονήσουν τον Τούρκο μεταφραστή Αζίζ Νεσίν - 37 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.

- 2000: το μυθιστόρημα του Μίμη Ανδρουλάκη «Μν», όπου ο Χριστός παρουσιάζεται να έχει ερωτική σχέση με τη Μαρία Μαγδαληνή, καίγεται δημόσια από φανατικούς και η είδηση κάνει τον γύρο του κόσμου. Το Ελληνορθόδοξο Κίνημα Σωτηρίας (ΕΛΚΙΣ), η Ιερά Μονή Εσφιγμένου του Αγίου Ορους και τρεις ιδιώτες στρέφονται κατά του συγγραφέα και του εκδότη Θανάση Καστανιώτη, υποστηρίζοντας ότι το περιεχόμενο του βιβλίου είναι «υβριστικό, βλάσφημο, ασέβαστο, αντιπαιδαγωγικό, προδοτικό, κατάπτυστο, αισχρό, προϊόν σεξουαλικών απωθημένων, που καθυβρίζει τον Θεό, τον Ιησού Χριστό και εκφράζει με λύσσα το αντιχριστιανικό μένος και πάθος του βλάσφημου συγγραφέως». Η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων απορρίπτεται, αλλά το βιβλίο γρήγορα γίνεται best seller.

Διαβάστε
● Οψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα, Επιμέλεια Γιάννης Ζιώγας, εκδόσεις Νεφέλη, 2008
● Θρησκεία κατά τέχνης, Σταύρος Τσακυράκης, εκδόσεις Πόλις, 2011
● Ο Θεός δεν έχει ανάγκη εισαγγελέα, εκκλησία, βλασφημία και Χρυσή Αυγή, επιμέλεια Δημήτρης Χριστόπουλος, Ηρακλής Καρελίδης, εκδόσεις Νεφέλη, 2013
● Λεξικό Λογοκρισίας στην Ελλάδα, καχεκτική δημοκρατία, δικτατορία, μεταπολίτευση, επιμέλεια Πηνελόπη Πετσίνη, Δημήτρης Χριστόπουλος, εκδόσεις Καστανιώτη, 2018
● Οι επίγειοι προστάτες του Θεού, βλασφημία και ελευθερία, P Dartevelle, PH Denis, J. Robyn, Δημήτρης Δημουλης (επιμέλεια), η «Εφημερίδα των Συντακτών», 2018

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ο αμετανόητος «χωροφύλακας» κ. Αμβρόσιος
«Εκανα ό,τι μπορούσα. Τα υπόλοιπα ο Θεός ας φροντίσει». Με αυτή τη φράση αποχαιρέτησε το ποίμνιό του χθες ο επί 41 χρόνια μητροπολίτης Καλαβρύτων, γνωστός και με το παρατσούκλι «χωροφύλακας».
Ο αμετανόητος «χωροφύλακας» κ. Αμβρόσιος
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Βαριά αμαρτήματα η πλεονεξία και η κατάχρηση εξουσίας
Χτες δόθηκε στη δημοσιότητα επιστολή του μητροπολίτη Δωρόθεου προς τον βουλευτή Κυκλάδων του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκο Συρμαλένιο, με την οποία του γνωστοποιεί «αυτά που με βαρύνουν και δεν μπορώ πλέον να αποκρύπτω».
Βαριά αμαρτήματα η πλεονεξία και η κατάχρηση εξουσίας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Το αίμα νερό δεν γίνεται»
Εξαιρετικά σημαντική είναι η επίσκεψη που από πραγματοποιεί στην Αθήνα ο Οικουμενικός Πατριάρχης, έπειτα από μια μακρά περίοδο που οι σχέσεις Αθήνας και Φαναρίου δεν ήταν οι καλύτερες δυνατές
«Το αίμα νερό δεν γίνεται»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Παραμύθια για έναν κόσμο πολύχρωμο και χωρίς διακρίσεις
Τα λεγόμενα «δικαιωματικά παραμύθια» είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για να προετοιμαστούν τα παιδιά για έναν κόσμο πολύχρωμο και χωρίς διακρίσεις.
Παραμύθια για έναν κόσμο πολύχρωμο και χωρίς διακρίσεις
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η μάχη για το «ιερό δισκοπότηρο» της ηγεσίας
Η απόφαση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου να αποδώσει αυτοκεφαλία στην Ουκρανική Εκκλησία και η απάντηση του Ρώσου Πατριάρχη Κύριλλου να διακόψει τις σχέσεις με το Φανάρι εμφανίζονται ως εκκλησιαστική...
Η μάχη για το «ιερό δισκοπότηρο» της ηγεσίας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αγιασμένα στυλό για τις εξετάσεις
Καθείς και τα όπλα του και η Εκκλησία καλεί τους μαθητές να χρησιμοποιήσουν το υπερόπλο - όχι τη μελέτη, όχι την αυτοσυγκένρωση, όχι την ψυχραιμία, όχι τη θέληση, αλλά την προσευχή, διότι, όπως λένε και στο...
Αγιασμένα στυλό για τις εξετάσεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας