Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι πολίτες σχεδιάζουν ένα «έξυπνο» καλοκαίρι στην Αθήνα

Ο Σπύρος Τζώρτζης, από τη συνεργατική κολεκτίβα πληροφορικής Sociality, μας εξηγεί πώς να συμπληρώσουμε το χωρικό ερωτηματολόγιο για την Αθήνα το καλοκαίρι

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι πολίτες σχεδιάζουν ένα «έξυπνο» καλοκαίρι στην Αθήνα

  • A-
  • A+
Ενας ηλεκτρονικός χάρτης, όπου οι κάτοικοι συμπληρώνουν τα σημεία που επιλέγουν, απαντώντας σε στοχευμένα ερωτήματα, όπως «Ποια είναι τα πιο ζεστά σημεία της Αθήνας;», «Ποια είναι τα πιο δροσερά;». Ετσι συγκεντρώνονται δεδομένα που έχει ο καθένας για τον χώρο του, τα οποία οδηγούν σε ασφαλή συμπεράσματα, μέσα από την ποσοτική εμπειρία των ανθρώπων.

«Τι σημαίνει να ζεις στην Αθήνα το καλοκαίρι; Τι κάνουμε οι άνθρωποι στην πόλη τις πιο ζεστές μέρες του χρόνου; Πώς είναι η Αθήνα το κατακαλόκαιρο; Και τέλος πάντων, υπάρχει ζωή μετά τον Ιούνιο;». Αυτά τα ερωτήματα κλήθηκαν να απαντήσουν, μεταξύ άλλων, οι Αθηναίοι και οι Αθηναίες που πήραν μέρος στο συμμετοχικό εργαστήριο χαρτογράφησης του καινοτόμου προγράμματος με τα αρχικά ppCITY - ή αλλιώς «Ολοκληρωμένο Σύστημα Λήψης Χωρικών Αποφάσεων & Συμμετοχικού Σχεδιασμού-Σχεδιάζουμε μια έξυπνη Πόλη Μαζί».

Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε πρόσφατα στον φιλόξενο χώρο του περιοδικού Σχεδία Ηοme, στην οδό Κολοκοτρώνη, λίγα μέτρα από την «Εφημερίδα των Συντακτών», ήταν η πρώτη πιλοτική εφαρμογή ενός φιλόδοξου έργου, που υλοποιούν δύο συνεταιρισμοί εργαζομένων (CommonSpace και Sociality) και δύο εταιρείες πληροφορικής (Dotsoft και Get γεωπληροφορική), μαζί με το Γραφείο Ανθεκτικότητας και Συμμετοχικού Σχεδιασμού του Δήμου Αθηναίων.

Το έργο, που εντάσσεται στις συγχρηματοδοτούμενες δράσεις «Ερευνώ-Δημιουργώ-Καινοτομώ» υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Τεχνολογίας, περιλαμβάνει τρεις πρωτότυπες πλατφόρμες-εργαλεία για τους πολίτες, ώστε να μπορούν να σχεδιάζουν οι ίδιοι τις πόλεις τους, σε συνεργασία με τις τοπικές και δημοτικές αρχές.

Μια πρώτη γεύση τού τι σημαίνει αυτό στην πράξη μπορούν να πάρουν οι Αθηναίοι και Αθηναίες, συμπληρώνοντας το χωρικό ερωτηματολόγιο, που θα παραμείνει ενεργό ώς το τέλος του Αυγούστου.

Πρόκειται για έναν ηλεκτρονικό χάρτη, στον οποίο συμπληρώνεις τα σημεία που επιλέγεις, απαντώντας σε στοχευμένα ερωτήματα, όπως για παράδειγμα «Ποια είναι τα πιο ζεστά σημεία της Αθήνας;», «Ποια είναι τα πιο δροσερά;» και «Ποιους χώρους πρασίνου επισκέπτεστε συχνά;».

Το ερωτηματολόγιο, που συνοδεύεται από επιλογές και παρατηρήσεις, για τη χρήση και την αξία των δημόσιων χώρων της πόλης, θα αξιοποιηθεί ώστε να συμπληρωθεί η πρώτη πλατφόρμα του έργου - μια βάση συγκέντρωσης δεδομένων, που θα εντοπίζει, θα κατηγοριοποιεί και θα αναλύει συγκεκριμένα προβλήματα που έχουν να κάνουν με την πόλη - στη συγκεκριμένη περίπτωση ο καύσωνας και η κλιματική αλλαγή.

«Το χωρικό ερωτηματολόγιο είναι ένας πολύ χρήσιμος τρόπος για να συγκεντρώνεις τα δεδομένα που έχουν οι άνθρωποι για τον χώρο τους και να φτάνεις σε ασφαλή συμπεράσματα, μέσα από την ποσοτική εμπειρία των ανθρώπων», μας εξηγεί η Ελένη Μουγιάκου, γεωπόνος με ειδικότητα στην αρχιτεκτονική τοπίου, μέλος της κολεκτίβας εργαζομένων CommonSpace που ειδικεύεται στον συμμετοχικό σχεδιασμό.

Μέτρηση ρύπων

Οι απαντήσεις των Αθηναίων για την καλοκαιρινή πρωτεύουσα θα συνδυαστούν με δεδομένα από αισθητήρες που έχουν τοποθετηθεί σε σημεία της πόλης και μετράνε ρύπους και θερμοκρασία, αλλά και με στοιχεία από τα κοινωνικά δίκτυα που συγκεντρώνει και αξιολογεί η κολεκτίβα Sociality.

Το φθινόπωρο θα ακολουθήσουν και άλλα πιλοτικά προγράμματα, στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, με αντίστοιχα συμμετοχικά εργαστήρια - με τη συμμετοχή δήμων και περιφέρειας.

Οι άλλες δύο πλατφόρμες του έργου περιλαμβάνουν εργαλειοθήκη για τον συμμετοχικό σχεδιασμό - με βιβλιοθήκη καλών πρακτικών και μια κεντρική τράπεζα παρακολούθησης-οπτικοποίησης δεικτών και δεδομένων. Ενα ανακτημένο οικόπεδο του Δήμου Αθηναίων στα Σεπόλια που θα αποδοθεί στους δημότες και μια αυλή σχολείου στη Θεσσαλονίκη θα είναι οι πρώτοι χώροι που θα σχεδιαστούν και θα αναπλαστούν συμμετοχικά, με βάση αποφάσεις που θα συνδιαμορφωθούν με τους ίδιους τους πολίτες.

Πώς η πόλη θα γίνει ανθεκτική και βιώσιμη στις υψηλές θερμοκρασίες

Η Λενιώ Μυριβήλη, απερχόμενη αντιδήμαρχος Αθηναίων και υπεύθυνη του Γραφείου Ανθεκτικότητας και Βιωσιμότητας του δήμου, μιλάει στην «Εφ.Συν.» για το πώς οι ίδιοι οι Αθηναίοι αξιολογούν τις υψηλές θερμοκρασίες και τον καύσωνα ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την πόλη μας για τις επόμενες δεκαετίες.

«Στο πλαίσιο του προγράμματος "Στρατηγική ανθεκτικότητας για την Αθήνα του 2030" μιλήσαμε με πάνω από 1.000 πολίτες της Αθήνας, καταγράφοντας τις αγωνίες και τις σκέψεις τους για το τι θεωρούν ότι απειλεί την πόλη τους και σχεδιάσαμε μαζί τους μια σειρά από δράσεις», μας εξηγεί η κ. Μυριβήλη.

«Μέσα από συνεντεύξεις και εργαστήρια, με βιωματική διάσταση -με Πανεπιστήμια, εμπειρογνώμονες, απλούς πολίτες- αξιολογήσαμε 140 προτάσεις, καταλήγοντας σε 50 δράσεις και υποδράσεις. Δύο βασικοί πυλώνες των δράσεων είναι το πώς η πόλη θα προσαρμοστεί στην κλιματική αλλαγή και πώς θα μειώσει το διοξείδιο του άνθρακα, τα αέρια του θερμοκηπίου, που συμβάλλουν στην άνοδο της θερμοκρασίας».

Με βάση τις απαντήσεις των πολιτών, ο καύσωνας μαζί με τις πλημμύρες, τις πυρκαγιές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι η μία από τις τέσσερις μεγάλες αιφνίδιες απειλές που αντιμετωπίζει η πόλη. Οι άλλες τρεις είναι οι σεισμοί, η έκρηξη βίας και μια ενδεχόμενη κυβερνοεπίθεση.

«Οι στρατηγικές ανθεκτικότητας για τη ζέστη και την κλιματική αλλαγή προϋποθέτουν παρεμβάσεις για δύο βασικά ζητήματα: Πώς θα κατεβάσουμε τις θερμοκρασίες για να είναι η πόλη πιο βιώσιμη. Πώς θα προστατεύσουμε τους πιο αδύναμους πληθυσμούς», συνεχίζει η κ. Μυριβήλη, καταλήγοντας στο αιώνιο ζητούμενο: την αύξηση πρασίνου στην Αθήνα, που παραμένει από τις πιο γκρίζες πρωτεύουσες της Ευρώπης. «Οχι οποιοδήποτε πράσινο. Αλλά κυρίως τα μεγάλα φυλλοβόλα και σκιερά δέντρα. Εχουμε λίγους χώρους πρασίνου, μην ξεχνάμε όμως ότι έχουμε περίπου 90.000 δέντρα σε δεντροστοιχίες, που επιτελούν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο, ρίχνουν τις θερμοκρασίες της πόλης. Ενας δρόμος με δέντρα μπορεί να ρίξει τη θερμοκρασία ώς και δύο βαθμούς», συνεχίζει.

Η σωστή καταγραφή του φυτικού κεφαλαίου της πόλης είναι το πρώτο βήμα. «Να βρούμε ποια δέντρα πρέπει να αλλαχθούν γιατί έχουν γεράσει, πού πρέπει να βάλουμε καινούργια για τις επόμενες δεκαετίες. Δεν είναι εύκολο να πεις σε Αθηναίους "θα αλλάξω δεντροστοιχίες"».

Το δεύτερο βήμα για τη δροσερή πόλη περιλαμβάνει στρατηγική συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, ώστε οι ευάλωτοι πληθυσμοί, ειδικά στον καύσωνα, να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση σε δωρεάν πόσιμο νερό.

Αυτό σημαίνει επέκταση του πρώτου πιλοτικού προγράμματος με τις 3 βρύσες που έχουν τοποθετηθεί σε κεντρικά σημεία της πόλης (Ερμού, πλατεία Ασωμάτων, Κεραμεικός), ώστε να γίνουν τουλάχιστον 13. «Είναι το πιο εγγυημένα καθαρό νερό της πόλης, το εξετάζει η ΕΥΔΑΠ κάθε 15 μέρες, πολύ πιο καθαρό από το πλαστικό μπουκάλι», μας διαβεβαιώνει η αντιδήμαρχος και μας προτρέπει να το προτιμάμε από το εμφιαλωμένο.

Το τρίτο βήμα είναι η επαναξιοποίηση του Αδριάνειου Υδραγωγείου, που λειτουργούσε ώς και τη δεκαετία του '40, κατεβάζοντας νερό από την Πάρνηθα.

«Υπάρχουν εκατομμύρια τόνοι νερού που τραβάει το Αδριάνειο Υδραγωγείο από τον υδροφόρο ορίζοντα, που μένει ανεκμετάλλευτο και καταλήγει στη θάλασσα. Αξιοποιώντας υποδομές θα μπορούμε να αντλούμε νερό με τη μέθοδο της υδρομάστευσης. Τέλος, έχουμε θέσει σε πιλοτική λειτουργία κινητή μονάδα που θα μετατρέπει επί τόπου το μαύρο νερό της αποχέτευσης σε γαλάζιο, κατάλληλο για άρδευση».

Ενα άλλο εργαλείο κατά του καύσωνα είναι η δωρεάν εφαρμογή στο κινητό Extrema Athens, για το ποια άτομα διατρέχουν κίνδυνο από τις υψηλές θερμοκρασίες: «Σου ζητάει ηλικία, φύλο, φαρμακευτική αγωγή και παίρνει πληροφορίες από δορυφόρο για τη συγκεκριμένη περιοχή όπου βρίσκεσαι. Αυτό σου παρέχει προσωποποιημένη πληροφορία αν διατρέχεις θερμικό ρίσκο και ποιο είναι το κοντινότερο σημείο για να προφυλαχθείς από τη ζέστη. Είναι ένα πρόγραμμα που αντέγραψαν το Παρίσι και το Ρότερνταμ, εμπλουτίζοντάς το με τις πιο δροσερές διαδρομές».

Η ζέστη παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους στην πόλη: «Οι υψηλές θερμοκρασίες είναι συνδεδεμένες με τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων παγκοσμίως και το φαινόμενο της θερμικής νησίδας. Υλικά όπως η άσφαλτος και το τσιμέντο εγκλωβίζουν τη θερμότητα και την αφήνουν σιγά σιγά το βράδυ. Αυτό δεν αφήνει την πόλη και τα σώματά μας να επανέλθουν με φυσιολογικό τρόπο», καταλήγει η κ. Μυριβήλη, επιμένοντας ότι ο αγώνας για την πτώση της θερμοκρασίας δεν περνάει μόνο από την τεχνολογία, αλλά κυρίως μέσα από μεθόδους φυσικού κλιματισμού.

«Ακόμα και να βάψουμε δρόμους λευκούς, είναι κι αυτός ένας τρόπος που έχει εφαρμοστεί με επιτυχία στο Λος Αντζελες. Προς το παρόν πειραματιζόμαστε με ένα υλικό που θα έχει καλή πρόσφυση στην άσφαλτο».

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οκτώ κλιματιζόμενες αίθουσες ανοίγει το Σάββατο ο δήμος Αθηναίων
Ο δήμος Αθηναίων διαθέτει το Σάββατο οκτώ κλιματιζόμενες αίθουσες για την προστασία των ευάλωτων ομάδων από τις υψηλές θερμοκρασίες.
Οκτώ κλιματιζόμενες αίθουσες ανοίγει το Σάββατο ο δήμος Αθηναίων
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Το θερμικό αποτύπωμα στους δρόμους και τα κτίρια του κέντρου της Αθήνας
Ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες σημειώθηκαν στο κέντρο της Αθήνας το μεσημέρι της Τετάρτης με τη θερμική ενέργεια που καταγράφηκε να αγγίζει ακόμα και τους 70 βαθμούς Κελσίου. Το θερμικό φορτίο στην Πλατεία...
Το θερμικό αποτύπωμα στους δρόμους και τα κτίρια του κέντρου της Αθήνας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Καύσωνας: Πώς να ντυθούμε, πώς να τραφούμε και τι πρέπει να προσέχουμε
Με τις θερμοκρασίες να σκαρφαλώνουν πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου, όλοι οι πολίτες αλλά και οι ευπαθείς ομάδες απαιτείται να λάβουν κάποια μέτρα προστασίας και πρόληψης ώστε να μη θέσουν σε κίνδυνο την...
Καύσωνας: Πώς να ντυθούμε, πώς να τραφούμε και τι πρέπει να προσέχουμε
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Με δύο πρόσωπα αύριο ο καιρός
Καύσωνας μέχρι την Τετάρτη στην κεντρική και νότια Ελλάδα, αλλά ισχυρές καταιγίδες στη βόρεια, προβλέπει για αύριο το meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου.
Με δύο πρόσωπα αύριο ο καιρός
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Έως 42 βαθμούς η θερμοκρασία στα ηπειρωτικά
Σε εξέλιξη βρίσκεται το κύμα καύσωνα που επηρεάζει τη χώρα μας, με τις μέγιστες θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου σε πολλές περιοχές. Αύριο αναμένονται οι υψηλότερες θερμοκρασίες.
Έως 42 βαθμούς η θερμοκρασία στα ηπειρωτικά
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κλιματιζόμενες αίθουσες σε Αθήνα και Πειραιά
Μέτρα για την προστασία των ευπαθών ομάδων, λόγω του καύσωνα που φέρνει υψηλές θερμοκρασίες μέχρι την Παρασκευή, λαμβάνουν οι δήμοι Αθηναίων και Πειραιά ανοίγοντας κλιματιζόμενες αίθουσες.
Κλιματιζόμενες αίθουσες σε Αθήνα και Πειραιά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας