Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ολη η ιστορία του τρένου σε ένα μουσείο

Η Ροτόντα στο Μηχανοστάσιο του Πειραιά κατασκευάστηκε το 1912 και διαθέτει 12 «μπούκες», όπως αποκαλούν οι σιδηροδρομικοί τους χώρους όπου γίνεται η συντήρηση των μηχανών

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ολη η ιστορία του τρένου σε ένα μουσείο

  • A-
  • A+
Η «Τύρινθα», ο «Ερύμανθος», η νεότερη «Μαίρη» και άλλα μοναδικά πολύτιμα εκθέματα στολίζουν το παροπλισμένο Μηχανοστάσιο του ΟΣΕ στη Λεύκα του Πειραιά, που διαμορφώθηκε σε εθνικό μουσείο της ιστορίας του τρένου.

Μέσα σε έξι μήνες και με τη συμμετοχή δεκάδων εθελοντών σιδηροδρομικών αλλά και ειδικών του Πολυτεχνείου, ζωντάνεψε το παροπλισμένο Μηχανοστάσιο του ΟΣΕ στη Λεύκα του Πειραιά, που διαμορφώθηκε σε εθνικό μουσείο της ιστορίας του τρένου.

Θα είναι το σημείο αναφοράς σε ένα δίκτυο μουσείων και σιδηροδρομικών πάρκων που υπάρχουν στην Ελλάδα. Ενα μέρος των μοναδικών κειμηλίων, που είχαν διασωθεί χάρη στις προσπάθειες των Φίλων του Σιδηρόδρομου και στόλιζαν το μουσείο που λειτουργούσε στα Σεπόλια, βρίσκεται ήδη στο οριστικό του στέκι.

Την Τρίτη το βράδυ οι πολυάριθμοι φίλοι του «μουντζούρη» παρέλαβαν το κλασικό εισιτήριο για να ανεβούν στο τρένο και να δώσουν το «παρών» στην πιο συμβολική εκδήλωση που οργανώθηκε από τον ΟΣΕ με αφορμή τα 150 χρόνια του ελληνικού σιδηρόδρομου.

Στην «παρέα» των πολύτιμων εκθεμάτων ήδη προστέθηκαν τρεις ιστορικές μηχανές, η «Τύρινθα», απόκτημα του 1884, ο «Ερύμανθος» (1892) και η νεότερη «Μαίρη» (1929), που σηματοδοτούν τις τεχνολογικές εξελίξεις.

Ο χώρος, άλλωστε, με τα πετρόχτιστα κτίρια και τον πολύτιμο μηχανολογικό εξοπλισμό του, από μόνος του αποτελεί ένα διαχρονικό «βιβλίο» της ιστορίας του σιδηρόδρομου.

Ο χώρος, με τα πετρόχτιστα κτίρια και τον πολύτιμο μηχανολογικό εξοπλισμό του, αποτελεί ένα διαχρονικό «βιβλίο» της ιστορίας του σιδηρόδρομου. Πρόκειται για μια έκταση 106 στρεμμάτων, όπου το 1886 ξεκίνησε η κατασκευή της μεγαλύτερης επισκευαστικής βάσης του δικτύου, μιας «σιδηροδρομικής πολιτείας»

Πρόκειται για έκταση 106 στρεμμάτων, ανάμεσα στη σιδηροδρομική γραμμή και την οδό Ρετσίνα, στην οποία από το 1886 ξεκίνησε η κατασκευή της μεγαλύτερης επισκευαστικής βάσης του δικτύου, μιας «σιδηροδρομικής πολιτείας» με συνολικά δώδεκα κτίρια.

Η επιλογή του Πειραιά δεν ήταν τυχαία, καθώς, εκτός από το μεγαλύτερο λιμάνι, ήταν η πρώτη περιοχή που απέκτησε βιομηχανική ζώνη και επιπλέον το ακίνητο βρισκόταν στο σημείο διαχωρισμού των δύο γραμμών που υπήρχαν τότε, των Συνόρων και της Πελοποννήσου - οι μακρινοί πρόγονοι του ΟΣΕ.

Τη μεγαλύτερη αρχιτεκτονική αξία έχει η Ροτόντα, η ημικυκλική επισκευαστική βάση, η οποία είναι η μοναδική που διασώζεται στη χώρα μας σε πλήρη μορφή. Στις εγκαταστάσεις στου Ρέντη υπάρχει άλλη μία, αλλά είναι 20 χρόνια νεότερη και έχει απομείνει μόνον το ένα τέταρτό της.

Η Ροτόντα στο Μηχανοστάσιο του Πειραιά κατασκευάστηκε το 1912 και διαθέτει 12 «μπούκες», όπως αποκαλούν οι σιδηροδρομικοί τους χώρους όπου γίνεται η συντήρηση των μηχανών.

Χαρακτηριστικά της είναι το εσωτερικό αίθριο, που στηρίζεται σε κολόνες με λιτά κιονόκρανα, και η περιστρεφόμενη πλάκα, που λειτουργούσε ως μοχλός μεταφοράς των βαγονιών στο εσωτερικό της επισκευαστικής βάσης.

«Είναι ένα κτίριο-μηχανή, που συντηρήθηκε και μπορεί να λειτουργήσει», μας είπε η Δώρα Χατζή, από την ομάδα των αρχιτεκτόνων του Πολυτεχνείου, η οποία μέσα σε έξι μήνες αποτύπωσε τα κτίρια και τις μηχανές, υλοποιώντας τις πρώτες παρεμβάσεις στα ιστορικά κτίρια.

Σε μικρή απόσταση υπάρχει το κύριο συγκρότημα επισκευών, το καμινευτήριο και το χυτήριο όπου γινόταν η κατασκευή των βασικών υλικών, το σύμπλεγμα των κτιρίων που στέγαζε εργασίες επισκευής οχημάτων, το λεβητοποιείο και η κατοικία του επιστάτη.

Ως τα τέλη της δεκαετίας του 1960 προστέθηκαν νέες εγκαταστάσεις, ενώ αναβαθμίστηκαν και συντηρήθηκαν οι παλιές οι οποίες είχαν υποστεί μεγάλες ζημιές κατά τους βομβαρδισμούς που είχαν κάνει οι Γερμανοί λίγο πριν από την αποχώρησή τους από την Ελλάδα.

Στο Μηχανοστάσιο, όταν βρισκόταν σε πλήρη ανάπτυξη, δούλευαν 350 σιδηροδρομικοί όλων των ειδικοτήτων, δίνοντας την ψυχή τους για να παραδίδουν τροχαίο υλικό με τις αυστηρότερες προδιαγραφές ασφάλειας.

«Οταν τα υλικά και οι μηχανές δεν επαρκούσαν, επιστρατεύαμε το μυαλό μας», μας είπε συγκινημένος ένας συνταξιούχος που τον συναντήσαμε να καμαρώνει μια από τις ιστορικές μηχανές.

Μας μίλησε για τις ευρεσιτεχνίες που επινοούσαν, πολλές από τις οποίες θεωρούνται ώς σήμερα πρωτοποριακές.

Λίγο αργότερα δάκρυσε όταν βραβεύτηκε, για πρώτη φορά και μετά θάνατο, ο Χριστόδουλος Χριστοδούλου, ο αρχιμηχανικός έλξης του ΟΣΕ που πρωτοστάτησε στη δημιουργία του μουσείου το οποίο λειτούργησε από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 στην οδό Σώκου, στα Σεπόλια.

Την τιμητική πλακέτα παρέλαβαν τα παιδιά του, υπό τα θερμά χειροκροτήματα των σιδηροδρομικών, εν ενεργεία και συνταξιούχων, που δούλεψαν με αυταπάρνηση για να γίνει πράξη το νέο μουσείο. Ανάμεσά τους και εργαζόμενοι στην ΕΕΣΣΤΥ, τη θυγατρική του ΟΣΕ στον τομέα της συντήρησης του τροχαίου υλικού, που ιδιωτικοποιήθηκε πρόσφατα.

«Λειτουργούσε ώς το καλοκαίρι του 2005 και οι τότε κυβερνώντες σχεδίαζαν να κατεδαφίσουν τα ιστορικά κτίσματα για να προωθήσουν “επενδυτικά” σχέδια», μας ενημέρωσε ο καθηγητής της Αρχιτεκτονικής Σχολής Νίκος Μπελαβίλας, ο οποίος συμμετέχει στην επιστημονική ομάδα που ασχολείται από το 1998 με τη «σιδηροδρομική πολιτεία».

Οι κινητοποιήσεις των κατοίκων και των τοπικών φορέων, του ελληνικού τμήματος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Βιομηχανικής Αρχιτεκτονικής και του Πολυτεχνείου έφεραν καρπούς και, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, ακύρωσαν τα σχέδια και διέσωσαν τον ιστορικό χώρο.

«Εδώ και δεκαπέντε χρόνια το Μηχανουργείο ήταν ένα κουφάρι, αλλά ξαναβρίσκει τη θέση που του αξίζει στην ιστορία του ελληνικού σιδηρόδρομου», τόνισε στον σύντομο χαιρετισμό του ο Γιώργος Κακουλάκης, πρόεδρος του ΟΣΕ.

Είπε ότι οι παρεμβάσεις στη Ροτόντα αποτελούν την πρώτη φάση του προγράμματος, που θα επεκταθεί και σε άλλα κτίρια, στα οποία θα φιλοξενούνται εκδηλώσεις. «Θέλουμε να γίνει ζωντανή κυψέλη, πάντα με άξονα τον σιδηρόδρομο», τόνισε με έμφαση.

«Είναι αποτέλεσμα της δουλειάς των εργαζομένων», πρόσθεσε ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ Παναγιώτης Θεοχάρης, σημειώνοντας πως «ο σιδηρόδρομος είναι ουσιώδες εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης, που συνδέεται με τον πολιτισμό και την ιστορία της χώρας».

Στο χθες, το σήμερα και κυρίως το αύριο του σιδηρόδρομου εστίασε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Σπίρτζης.

«Είμαστε υπερήφανοι για έργα υποδομών σε όλη τη χώρα, αλλά είμαστε εκατό φορές υπερήφανοι γιατί έπειτα από δεκαετίες ολοκληρώθηκε η διπλή ηλεκτροκίνητη γραμμή Αθήνα-Θεσσαλονίκη», τόνισε και αναφέρθηκε στα υπόλοιπα σιδηροδρομικά έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως η γραμμή Κορίνθου-Πατρών, η σύνδεση των λιμανιών της Βόρειας Ελλάδας με το σιδηροδρομικό δίκτυο και τις γειτονικές χώρες στα Βαλκάνια, τα νέα εμπορευματικά κέντρα και κυρίως οι συνδυασμένες μεταφορές, για τις οποίες σημείωσε ότι «ενισχύουν τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην υπογειοποίηση της σιδηροδρομικής γραμμής που διχοτομεί την πυκνοδομημένη περιοχή των Σεπολίων.

Τα έργα ξεκίνησαν και πάνω από τη γραμμή προβλέπεται η δημιουργία πάρκου, που λείπει από τις υποβαθμισμένες γειτονιές.

«Δεν υπάρχει μέλλον χωρίς γνώση της Ιστορίας», είπε ο Χρήστος Σπίρτζης, υπογραμμίζοντας ότι «ο σιδηρόδρομος είναι συνυφασμένος με την ανάπτυξη της χώρας».

Στα εγκαίνια του νέου μουσείου του ΟΣΕ παρευρέθηκαν ο αντιπεριφερειάρχης Πειραιά Γιώργος Γαβρίλης, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ στον Πειραιά Ελλη Σταματάκη, Γεωργία Γεννιά, Θοδωρής Δρίτσας και Κώστας Δουζίνας, καθώς και ο δήμαρχος Νίκαιας-Αγ.Ι.Ρέντη Γιώργος Ιωακειμίδης.

Στις ξεχωριστές παρουσίες συγκαταλέγεται και ο πρύτανης της Σχολής Καλών Τεχνών Πάνος Χαραλάμπους, εμπνευστής του διαγωνισμού για φοιτητές και απόφοιτους με θέμα την ιστορία του σιδηρόδρομου. Τα έργα του παρουσιάζονται σε διάφορες γωνιές της Ροτόντας.

 

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Στ. Λαρίσης - Πειραιάς με ηλεκτροκίνητο τρένο
Στα τέλη Ιουνίου ο ηλεκτροκίνητος προαστιακός θα φτάσει ώς τον σταθμό Λαρίσης και τον Πειραιά, που θα μειώσει τη διάρκεια της διαδρομής περίπου κατά 15 λεπτά, ενώ λίγο αργότερα θα ολοκληρωθεί η ανακαινισμένη...
Στ. Λαρίσης - Πειραιάς με ηλεκτροκίνητο τρένο
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Στην... πρίζα η γραμμή Πειραιάς-Σταθμός Λαρίσης-Τρεις Γέφυρες
Είκοσι χρόνια μετά την έναρξη των πρώτων έργων, η ηλεκτροκίνηση... έφτασε στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της Αθήνας και χθες ξεκίνησε η δοκιμαστική λειτουργία της γραμμής ώς τις Τρεις Γέφυρες, που συναντά...
Στην... πρίζα η γραμμή Πειραιάς-Σταθμός Λαρίσης-Τρεις Γέφυρες
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αθήνα - Θεσσαλονίκη σε 4 ώρες από Δευτέρα
«Στοίχημα» με το αυτοκίνητο αλλά και το αεροπλάνο βάζει το ηλεκτροκίνητο τρένο, το οποίο από τη Δευτέρα ξεκινά τα δρομολόγια στη γραμμή Αθήνα - Θεσσαλονίκη χρονικής διάρκειας περίπου τεσσάρων ωρών
Αθήνα - Θεσσαλονίκη σε 4 ώρες από Δευτέρα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Στη Δυτική Αττική έφτασε ο προαστιακός
Με καθυστέρηση 13 χρόνων το δίκτυο του προαστιακού εντάσσεται στην εξυπηρέτηση των κατοίκων πολλών δήμων του δυτικού λεκανοπεδίου. Λίγες ημέρες μετά την ένταξη στην ηλεκτροκίνηση της γραμμής από τις Τρεις...
Στη Δυτική Αττική έφτασε ο προαστιακός
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αλλάζει ριζικά ο προαστιακός
Στο τελικό στάδιο βρίσκεται το «λίφτινγκ» στον σταθμό Λαρίσης που αφορά τις αποβάθρες και τους άλλους χώρους. Η νέα εικόνα είναι μια ευχάριστη έκπληξη για όσους ταξιδεύουν με τον σιδηρόδρομο, αλλά η...
Αλλάζει ριζικά ο προαστιακός
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
24ωρη απεργία σε ΟΣΕ, Προαστιακό την Πέμπτη
Με στάση εργασίας από τις 12 το μεσημέρι ώς τις 4 μ.μ. συνεχίζουν αύριο οι εργαζόμενοι στο μετρό, τον Ηλεκτρικό και το τραμ τις δεκαπενθήμερες κινητοποιήσεις κατά της ένταξης της ΣΤΑΣΥ στο νέο υπερ-ταμείο. Την...
24ωρη απεργία σε ΟΣΕ, Προαστιακό την Πέμπτη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας