Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Συντήρηση έργων τέχνης και γκραφίτι

Δεξιά: Η είσοδος του κτιρίου του Ελληνικού Τμήματος του ICOM

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Συντήρηση έργων τέχνης και γκραφίτι

  • A-
  • A+
Η λεγόμενη street art κάνει καμβά της την πόλη και τα τελευταία χρόνια εικονογραφεί την κρίση. Αποτελεί πολιτιστική μας κληρονομιά; Χρήζει αποκατάστασης από τις φθορές; Σε μια διάλεξη στο κτίριο του ICOM, τέθηκαν καινούργιοι προβληματισμοί και μάθαμε για τους συντηρητές του «δρόμου».

Περπατώντας στην περιοχή της πλατείας Αγίων Ασωμάτων στο Θησείο, βλέπει κανείς κτίρια καλυμμένα με γκραφίτι και «υπογραφές» ανήσυχων περαστικών. Παραδόξως, σε ένα από αυτά τα κτίρια στεγάζεται το Ελληνικό Τμήμα του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM) όπου πραγματοποιήθηκε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και επίκαιρη διάλεξη με θέμα «Η street art ως αφορμή αναθεώρησης της πολιτικής διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς».

Στην κατάμεστη αίθουσα παρευρέθησαν άτομα διαφόρων ηλικιών. Την τιμητική τους είχαν και δύο καθηγήτριες από το Πανεπιστήμιο του Τόκιο για τις οποίες η παρουσίαση έγινε στα αγγλικά. Τα μέλη του ελληνικού ICOM σύστησαν την ομιλήτρια Μαρία Χατζηδάκη, διδάσκουσα στο Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Εργων Τέχνης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και γνωστή για την ενασχόλησή της με μια εναλλακτική συντήρηση, αυτήν της τέχνης του δρόμου και των γκραφίτι.

Η συντηρήτρια έθεσε δύο βασικά ερωτήματα: τι συντηρούμε και με ποια κριτήρια; Επισήμανε πως η τέχνη του δρόμου έχει «εικονογραφήσει» την κρίση, κάτι το οποίο αποτελεί σίγουρα αφορμή για συντήρηση.

Καίρια ήταν και η αναφορά της στο φαινόμενο του gentrification (του αστικού εξευγενισμού) και στις επί πληρωμή βόλτες -με τσουχτερό αντίτιμο- που διοργανώνονται από επιτήδειους για όσους επιθυμούν να περιηγηθούν την αθηναϊκή τέχνη του δρόμου.

Ξεκάθαρη έγινε και η διάκριση της λεγόμενης street art και των γκραφίτι. Οπως μάθαμε, η πρώτη παίζει γενικά με την έννοια του χώρου και χρησιμοποιεί διάφορα υλικά, όπως χαρτί, ξύλο ή και σκουπίδια.

Η κ. Χατζηδάκη κατά τη διάρκεια της ομιλίας της έδειξε πολλά παραδείγματα αυτής της τέχνης από διάφορα μέρη, τόσο στην Αθήνα όσο και στο εξωτερικό. Αξιοσημείωτο παράδειγμα που δόθηκε ήταν αυτό του Λευκού Πύργου που επί Κατοχής «φιλοξένησε» ένα γκραφίτι- καμουφλάζ για την αποφυγή αεροπορικών βομβαρδισμών.

Σχετικά με το δίλημμα του τι διατηρούμε, η κ. Χατζηδάκη ανέφερε χαρακτηριστικά: «Στη συντήρηση έχουμε συνηθίσει τα όρια. H street art όμως δεν έχει όρια. Τώρα όλη η πόλη είναι ένα έργο».

Πέρα από την ανάγκη για τη δημιουργία συγκεκριμένου θεσμικού πλαισίου που θα συμβάλει στη νομιμοποίηση έργων που ομορφαίνουν την πόλη, έγινε αναφορά και στις φθορές που αυτά υφίστανται.

Σαφής ήταν η νύξη για τον κοινωνικό χαρακτήρα πολλών γκραφίτι, όπως τα δύο γνωστά έργα του καλλιτέχνη WD με την κουκουβάγια (κοντά στον Σταθμό Λαρίσης) και τον άστεγο (στα Εξάρχεια).

Στο σημείο αυτό, η ομιλήτρια εξιστόρησε στο κοινό πως όταν βανδαλίστηκε το έργο με την κουκουβάγια -κάποιος έγραψε με ροζ σπρέι κατά μήκος του τη λέξη «viral»- κάτοικοι της περιοχής, όπως οι δύο Πακιστανοί που έμεναν απέναντι και περαστικά παιδιά, έκλαιγαν γιατί το έργο αποτελούσε πλέον «κόσμημα» της γειτονιάς τους.

Πριν ξεκινήσει η συζήτηση με το κοινό, μάθαμε πως, με αφορμή όλα αυτά, φοιτητές και φοιτήτριες του τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Εργων Τέχνης έχουν δημιουργήσει (από το 2012) την ομάδα staco (Street Art Conservators), που σε συνεργασία με καθηγητές του τμήματος, όπως η κ. Χατζηδάκη, έχουν διοργανώσει διάφορες δράσεις συντήρησης έργων στον δρόμο καθώς και «καλλιτεχνικούς» περιπάτους.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Βεβήλωσαν με ναζιστικά σύμβολα Λύκειο της Αθήνας
Σβάστικες, ναζιστικά Sieg Heil, ο ναζιστικός κέλτικος σταυρός, το σήμα των SS, «Ζήτω ο φασισμός», «21η Απριλίου». Τα παραπάνω συνθήματα και σύμβολα δεν τα συναντήσαμε σε συγκέντρωση χρυσαυγιτών, αλλά σε...
Βεβήλωσαν με ναζιστικά σύμβολα Λύκειο της Αθήνας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Δεν θέλω η Αθήνα να γίνει μία παιδική χαρά του κάθε καταπιεσμένου»
Ο Δημήτρης Θεοδόσης ασχολείται με τη φωτογραφία πάνω από 30 χρόνια. Συζητάμε μαζί του για την εμπορευματοποίηση της τέχνης, τα πολιτικά συνθήματα στους τοίχους της Αθήνας και τον συνδυασμό της δικής του τέχνης...
«Δεν θέλω η Αθήνα να γίνει μία παιδική χαρά του κάθε καταπιεσμένου»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Καλοκαιρινό μπουρίνι στην Αθήνα
Η αρχική ηλιοφάνεια έδωσε τη θέση της στα πυκνά μαύρα σύννεφα, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει καταιγίδα στην Αθήνα, εν μέσω καλοκαιριού. 
Καλοκαιρινό μπουρίνι στην Αθήνα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ελεύθερες στους δρόμους της Αθήνας;
Η ομάδα URBANA, αποτελούμενη από αρχιτεκτόνισσες, πολεοδόμους και κοινωνικούς επιστήμονες επιχειρεί να δει την Αθήνα μέσα από την οπτική των γυναικών.
Ελεύθερες στους δρόμους της Αθήνας;
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Τους συγχωρώ, αλλά δεν τους δικαιολογώ...»
Ο Αχμέντ Ουαλίντ Ρασίντι που μας μιλά είναι ο 29χρονος Δανός τουρίστας αφγανικής καταγωγής ο οποίος τον περασμένο μήνα, μαζί με την παρέα του, είχε πέσει θύμα ρατσιστικής επίθεσης έξω από μπαρ στο Γκάζι
«Τους συγχωρώ, αλλά δεν τους δικαιολογώ...»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας