Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ημέρα μνήμης αντιδικτατορικής πάλης

Η «Εφ.Συν.» παρουσιάζει την αναφορά του Κώστα Πύρζα στο Συμβούλιο της Ευρώπης και ένα απόσπασμα από την κατάθεση Καρανικόλα.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ημέρα μνήμης αντιδικτατορικής πάλης

  • A-
  • A+
Υπάρχουν ομολογίες και περιγραφές των ίδιων των ανθρώπων της χούντας, σε επίσημα δικαστικά έγγραφα και δημοσιεύτηκαν στον Τύπο της Μεταπολίτευσης, που επιβεβαιώνουν ότι το «Στρατόπεδο Γ. Μακρή» χρησιμοποιήθηκε τις πρώτες μέρες μετά το πραξικόπημα και ως χώρος κράτησης στελεχών της ΕΔΑ και της Δ.Ν. Λαμπράκη προκειμένου να εξοριστούν στο ξερονήσι της Γυάρου.

Eπρεπε να περάσει μισός αιώνας για να ταυτιστεί και να αναγνωριστεί άλλος ένας τόπος μαρτυρίου δεκάδων αγωνιστών της αντιδικτατορικής πάλης στη Θεσσαλονίκη. Στην Ιστορία κρατούσε θέση υποσημείωσης: «Στρατόπεδο Γ. Μακρή» -πρώην 561 Τάγμα Πεζικού (Τ.Π.)- στην περιοχή Θέρμης (18ο χιλ. Θεσσαλονίκης-Πολυγύρου).

Στις μνήμες των αγωνιστών έτρεχαν άλλες προτεραιότητες, χώρια που οι διηγήσεις δεν έβρισκαν πάντα ευήκοα ώτα, καθότι… δυσάρεστες.

Εστω πενήντα δύο χρόνια μετά, με ζώντες ακόμη κάποιους από τους βασανισθέντες να δίνουν το «παρών», ο Σύνδεσμος Φυλακισθέντων Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-74 (ΣΦΕΑ) αύριο Κυριακή των Βαΐων (ώρα 12.00), ανήμερα της αποφράδας 52ης επετείου του πραξικοπήματος της 21/4/1967, θα τιμήσει και στη Θεσσαλονίκη τους δεσμώτες της χούντας, όπως αυτούς που κακοποίησαν οι βασανιστές της ΚΥΠ και της Εθνικής Ασφάλειας στο «Στρατόπεδο Γ. Μακρή», γεγονότα τα οποία επιβεβαιώνονται από «μαρτυρίες μελών του Συνδέσμου μας που βίωσαν εκεί από πρώτο χέρι την ψυχολογική και σωματική βία, όπως κατήγγειλαν στα στρατοδικεία της χούντας και στα δικαστήρια της Μεταπολίτευσης».

Οπως αναφέρει ο ΣΦΕΑ, υπάρχουν ακόμη «ομολογίες και περιγραφές των ίδιων των ανθρώπων της χούντας, όπως αυτές εμπεριέχονται σε επίσημα δικαστικά έγγραφα και δημοσιεύθηκαν στον Τύπο της Μεταπολίτευσης» που επιβεβαιώνουν ότι «το «Στρατόπεδο Γ. Μακρή» χρησιμοποιήθηκε επίσης τις πρώτες μέρες μετά το πραξικόπημα και ως χώρος κράτησης στελεχών της ΕΔΑ και της Δ.Ν. Λαμπράκη, προκειμένου να εξοριστούν στο ξερονήσι της Γυάρου».

Γι’ αυτό, «ο Σύνδεσμος, στο πλαίσιο της πολύχρονης προσπάθειάς του να γίνει η αντιδικτατορική αντίσταση επισκέψιμος τόπος, ζήτησε και έγινε δεκτό από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας να τοποθετήσει αναμνηστική πλάκα δίπλα στην είσοδο του στρατοπέδου».

Πριν από δύο χρόνια η «Εφ.Συν.» είχε δημοσιεύσει για πρώτη φορά μέρος των ντοκουμέντων που αφορούν τα βασανιστήρια τα οποία είχαν υποστεί αγωνιστές και αγωνίστριες του αντιδικτατορικού αγώνα στο συγκεκριμένο στρατόπεδο (20/4/2017, «Τα άγνωστα ματωμένα δρομολόγια του μαρτυρίου») με τις συγκλονιστικές αναφορές της Καίτης Τσαρουχά-Κομψοπούλου, κόρης του δολοφονημένου βουλευτή της ΕΔΑ, και του μέλους του ΣΦΕΑ Αδάμ Δράγα.

Σε επίπεδο επίσημων εγγράφων ο κύριος όγκος αναφέρεται στη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γιώργη Τσαρουχά και τη δίκη των δολοφόνων του που έγινε την περίοδο 16/5-8/6 του 1979. Πρόκειται για τις αναφορές της Καίτης Τσαρουχά, του μάρτυρα Απόστολου Παπαγεωργίου, πολιτικού υπαλλήλου (οδηγός) της ΚΥΠ την περίοδο της δικτατορίας, ο οποίος αναφέρεται στα δρομολόγια που πραγματοποιούσε με κρατούμενους από τη μονάδα της ΚΥΠ στο 561 Τάγμα Πεζικού, του μάρτυρα Κωνσταντίνου Τσακίρη, ταξίαρχου πεζικού, του μάρτυρα Κωνσταντίνου Καρανικόλα, ο οποίος ήταν οδηγός της ΚΥΠ, του μάρτυρα Λύσανδρου Κούσκουρη ο οποίος ήταν πολιτικός υπάλληλος της ΚΥΠ την περίοδο 1959-1974 και στα πρακτικά της δίκης για τη δολοφονία του Γ. Τσαρουχά. Σήμερα η «Εφ.Συν.» προσθέτει την αναφορά του Κώστα Πύρζα στο Συμβούλιο της Ευρώπης και ένα απόσπασμα από την κατάθεση Καρανικόλα.

Περιγραφές

Ο Κώστας Πύρζας περιγράφει τις συνθήκες της σύλληψής του και το δρομολόγιο μεταφοράς του στο 561 Τάγμα Πεζικού στο Σέδες με την καταγγελία που είχε κάνει το 1970 στο Συμβούλιο της Ευρώπης.

«Οταν εφτάσαμεν εις τον τόπον του προορισμού με οδήγησαν εντός δωματίου-κελίου και τότε μόνον μου έβγαλαν την κουβέρτα (από το κεφάλι). Το κελί αυτό ήτο υγρό, χωρίς παράθυρα και εφωτίζετο αμυδρώς. Με διέταξαν να βγάλω τα ρούχα μου, πλην των εσωρούχων, και να ξαπλώσω καταγής. Κατόπιν με έστησαν στον τοίχον και διέταξαν τον σκοπόν-στρατιώτην, ο οποίος ευρίσκετο εις την πόρταν, να οπλίση και να πυροβολήση παραγγελματικώς, όπως τον επίεσεν ο ανώτερος των άλλων κατά τον βαθμόν. Πράγματι, ούτος όπλισεν, με εσκόπευσεν και αφού άφησαν να περάση ολίγος χρόνος ο επικεφαλής τον διέταξεν να επιστρέψη εις την θέσιν όπου ήδη είχεν προστεθεί και έτερον πρόσωπον. Μετά ταύτα δύο άνδρες μού έπιασαν τα χέρια, με εκράτησαν ακίνητον (…) εκτύπουν την κεφαλήν ενώ ο έτερος (…) εις το πρόσωπον και εις το στήθος ενώ (…) κατά διαστήματα σταματούσαν, με έβριζαν (...) Μετά το πέρας με διέταξαν να ντυθώ, με ετύλιξαν πάλιν εις την κουβέρταν και επιστρέψαμεν εις την Θεσσαλονίκην».

Ο Κωνσταντίνος Καρανικόλας, οδηγός της ΚΥΠ, περιγράφει τη σύλληψη του αγωνιστή Αργύρη Μπάρα, ενώ αναφέρεται και στο περίφημο Τάγμα Πεζικού: «Ομοίως κατά την παλαιάν εκείνην εποχήν εγώ ο ίδιος άκουσα με τα αυτιά μου τον Αναστάσιον Ηλιακόπουλον να λέγει ότι με τον βούρδουλα βγάζει την αλήθεια από τους συλληφθέντας πολίτας. Μάλιστα τον είδα που επεδείκνυε και τον βούρδουλά του (...) Δεν μπορώ να προσδιορίσω πότε ακριβώς έβλεπα τον Ηλιακόπουλον να επιδεικνύει τον βούρδουλά του και να λέγει τα ανωτέρω, ίσως να ήτο και η εποχή που πέθανε ο Τσαρουχάς, ίσως όμως να ήτο και μετά την εποχήν ταύτην».

Θυμίζουμε, τέλος, πως στην έγγραφη απολογία του ο συνταγματάρχης Σταύρος Αναστασιάδης, που μαζί με τους αξιωματικούς Στέφανο Καραμπέρη, Φωκίωνα Καραπάνο, Δημήτριο Σταματόπουλο, Δημήτριο Τασόπουλο καταδικάστηκαν σε συμβολικές ποινές ως ηθικοί αυτουργοί της δολοφονίας του βουλευτή της ΕΔΑ Γιώργη Τσαρουχά, ομολογεί: «Τους βασάνιζαν στην Εθνική Ασφάλεια και το 561 Τ.Π. και τους έφερναν στη μονάδα (ΚΥΠ) ψυχικά και σωματικά ράκη».

❗ O Σύνδεσμος Φυλακισθέντων Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-74 αύριο Κυριακή των Βαΐων (ώρα 12.00) θα τιμήσει και στη Θεσσαλονίκη τους δεσμώτες της χούντας, όπως αυτούς που κακοποίησαν οι βασανιστές της ΚΥΠ και της Εθνικής Ασφάλειας στο «Στρατόπεδο Γ. Μακρή».

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Το «Βέλος» στην καρδιά της χούντας
Μια υποτιμημένη πλευρά της αντιδικτατορικής δράσης, αυτή που προήλθε από «ανταρσία» μέσα από τις Ενοπλες Δυνάμεις και ειδικά το Ναυτικό, φέρνει στο φως ο Σύλλογος Φυλακισθέντων-Εξορισθέντων Αντιστασιακών αύριο...
Το «Βέλος» στην καρδιά της χούντας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Συγκίνηση για φίλους και παλιούς συντρόφους
Ανάμεσα στις πολλαπλές πρωτοβουλίες που έχει πάρει ο Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974 είναι και μια σειρά από εκδηλώσεις για τα 50 χρόνια από το πραξικόπημα του 1967, αλλά και...
Συγκίνηση για φίλους και παλιούς συντρόφους
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μνήμες αντίστασης και αντιφασισμού στη Θεσσαλονίκη
​Πολύγραφοι και χειρόγραφα, ντοκουμέντα από τις φυλακές, ωρολογιακοί μηχανισμοί που είχαν κατασχεθεί από τις αρχές ακόμη και το παιδικό καρότσι–φόβητρο που μετέδιδε αντιχουντικά συνθήματα στην παραλία της...
Μνήμες αντίστασης και αντιφασισμού στη Θεσσαλονίκη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Στο φως οι φάκελοι στρατιωτικών που αγωνίστηκαν ενάντια στην χούντα
Μια σειρά εγγράφων ανάμεσα στους 2.110 φακέλους πολιτικών φρονημάτων που επί δεκαετίες φυλάσσονται στα αρχεία υπηρεσιών του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη αποδεικνύουν ότι η χούντα των συνταγματαρχών...
Στο φως οι φάκελοι στρατιωτικών που αγωνίστηκαν ενάντια στην χούντα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι αντιστασιακοί ζητούν συμπαράσταση στη μάχη απέναντι στους απογόνους του Χρυσοχόου
Οι απόγονοι του κατοχικού στρατηγού Αθανάσιου Χρυσοχόου ζητούν από τους αντιστασιακούς Αλ. Γρίμπα, Σπ. Σακέττα και Τρ. Μηταφίδη 600.000 ευρώ επ’ απειλή προσωπικής κράτησης, δηλαδή εκ νέου φυλάκισής τους! Με...
Οι αντιστασιακοί ζητούν συμπαράσταση στη μάχη απέναντι στους απογόνους του Χρυσοχόου
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Προσκύνημα» και διδαχές
Δύο πολιτικοί κρατούμενοι της χούντας, οι Σπύρος Σακέτας και Νώντας Οχονος βρέθηκαν στο σχολείο δεύτερης ευκαιρίας των φυλακών Διαβατών, σε μια πρωτοβουλία του Συλλόγου Φυλακισθέντων Εξορισθέντων, προκειμένου...
«Προσκύνημα» και διδαχές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας