Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εκκληση για τη σωτηρία του εργοστασίου της ΠΥΡΚΑΛ
Φωτογραφία / Βαγγέλης Γκίνης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εκκληση για τη σωτηρία του εργοστασίου της ΠΥΡΚΑΛ

  • A-
  • A+

Τον χαρακτηρισμό του συγκροτήματος του εργοστασίου της ΠΥΡΚΑΛ στην Ελευσίνα ως μνημείου και ιστορικού τόπου, καθώς και των κτιρίων του Πυροτεχνουργείου και του Γομωτηρίου ως νεότερων μνημείων -χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1930- αλλά και κινητού μηχανολογικού-υλικοτεχνικού εξοπλισμού ζητούν με επιστολές και ψηφίσματα από το υπουργείο Πολιτισμού και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) τέσσερις φορείς που δραστηριοποιούνται στην προστασία της αρχιτεκτονικής και βιομηχανικής κληρονομιάς.

Πρόκειται για την αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία για την προστασία της φυσικής και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς Ελλάδας και Κύπρου ΜONUMENTA, η οποία συνέταξε και τον φάκελο της πρότασης σε συνεργασία με την τοπική Κίνηση Πολιτών Εcoeleusis, την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), το ελληνικό τμήμα του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών ΙCOMOS και τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανώτατων Σχολών (ΣΑΔΑΣ).

Η ιστορία του

Το εργοστάσιο της ΠΥΡΚΑΛ, που βρίσκεται στο 26ο χλμ. της παλαιάς εθνικής οδού Αθηνών-Κορίνθου στην Ελευσίνα, αποτελεί τοπόσημο της βιομηχανικής ιστορίας της πόλης των αρχών του προηγούμενου αιώνα και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα δείγματα της βιομηχανικής κληρονομιάς της Ελλάδας, που άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη νεότερη ιστορία της. Η ΠΥΡΚΑΛ δημιουργήθηκε το 1908 ως αποτέλεσμα της συγχώνευσης δύο επιχειρήσεων που είχαν ξεκινήσει τη λειτουργία τους στα τέλη του 19ου αιώνα, της Εταιρείας Ελληνικού Πυριτιδοποιείου, Χημικών και Βιομηχανικών Προϊόντων (γνωστή ως Μπαρουτάδικο), που εξόπλιζε τον ελληνικό στρατό με φυσίγγια, και του Καλυκοποιείου των αδελφών Μαλτσινιώτη, που λειτουργούσε με μεγάλη επιτυχία από το 1891 στον Υμηττό. Το εργοστάσιο έκλεισε το 2017, αφήνοντας πίσω του ένα σπουδαίο κτιριακό απόθεμα και έναν σημαντικό ελεύθερο χώρο. Την ίδια χρονιά αγοράστηκε από την εταιρεία «Ελληνικά Πετρέλαια ΕΛΠΕ», προκειμένου να δημιουργηθεί μια «νεκρή ζώνη» μεταξύ των διυλιστηρίων και του αστικού ιστού.

Το βιομηχανικό συγκρότημα περιλαμβάνει δύο τομείς, στα βόρεια το Πυροτεχνουργείο (83 κτίρια) και στα νότια το Γομωτήριο (51 κτίρια), το μεγαλύτερο μέρος των οποίων χτίστηκε τη δεκαετία του 1930. Ανάμεσά τους βρίσκονται και εμβληματικά κτίρια, όπως οι δύο θολωτές αποθήκες αδρανών υλικών, τα κτίρια των συνεργείων πυροσωλήνων και καψυλίων, ο υδατόπυργος, το συγκρότημα των επτά καταφυγίων, τα κτίρια των γραφείων και το χυτήριο. Σε πολλά από τα προαναφερόμενα κτίρια έχουν εφαρμοστεί πρωτοποριακές τεχνολογίες σκυροδέματος και χωροδικτυωμάτων (στεγάστρων) που εκφράζουν με τρόπο εμβληματικό τη βιομηχανική ανάπτυξη της Ελλάδας. Παράλληλα ο μηχανολογικός εξοπλισμός -κατά κύριο λόγο από μηχανουργεία του Βελγίου, της Γερμανίας και της Γαλλίας, με κάποια δείγματα ελληνικών μηχανουργείων του Πειραιά- τεκμηριώνει τη δυναμικότητα της βιομηχανίας στην εποχή της ακμής της.

Η Σύμβαση της Γρανάδας

Το βιομηχανικό αυτό σύνολο, λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, τεχνικής, βιομηχανικής, κοινωνικής και εν γένει ιστορικής και επιστημονικής σημασίας του, φέρει όλες εκείνες τις αξίες που, σύμφωνα με τον νόμο «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» και τη Σύμβαση της Γρανάδας για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ευρώπης, επιτρέπουν τον χαρακτηρισμό του ως μνημείου. «Ο χαρακτηρισμός αυτός πρέπει να αφορά και κινητά αντικείμενα που συνδέονται με τις χρήσεις που είναι σύμφωνες με τον χαρακτήρα του ως μνημείου καθώς και τον περιβάλλοντα χώρο ή στοιχεία αυτού» αναφέρει το ΙCOMOS.

«Η προσπάθεια του σημερινού ιδιοκτήτη, τον Δεκέμβριο 2017, να κατεδαφίσει τα κτίρια, η οποία απετράπη με την παρέμβαση της Κίνησης Πολιτών Ecoeleusis (ανάκληση άδειας τον Ιανουάριο 2018), δείχνει ότι το μνημείο χρήζει προστασίας. Ο εξοπλισμός που σώζεται στο μεγαλύτερο μέρος του αλλά και το αρχειακό υλικό, που παραμένει σε αποθήκες, θα πρέπει άμεσα να προστατευτούν» επισημαίνει η ΜONUMENTA. «Ο χώρος πρασίνου μέσα στον οποίο αναπτύχθηκε η ΠΥΡΚΑΛ μπορεί να αποτελέσει μια τόσο αναγκαία ζώνη προστασίας ανάμεσα στα διυλιστήρια και στην πόλη της Ελευσίνας» σημειώνει η ΕΛΛΕΤ.

Το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς (TICCIH) εκτιμά ότι τα βιομηχανικά αυτά κατάλοιπα της ΠΥΡΚΑΛ θα εμπλουτίσουν τη βιομηχανική κληρονομιά της Ελευσίνας και ότι είναι δυνατόν να ενταχθούν σε ένα σχέδιο ανάπτυξης του χώρου με πολλαπλά οφέλη για την πόλη και εν όψει της ανακήρυξης της Ελευσίνας ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2021.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι μεγάλοι χαμένοι από τις εξορύξεις υδρογονανθράκων
Οικονομοτεχνική μελέτη που παρουσίασε το WWF Ελλάς με τίτλο «Το πραγματικό κόστος του πετρελαίου» προειδοποιεί για σοβαρές επιπτώσεις στον τουρισμό και την αλιεία των περιοχών όπου έχουν ξεκινήσει έρευνες για...
Οι μεγάλοι χαμένοι από τις εξορύξεις υδρογονανθράκων
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας των ζώων
Αίτημα-πρόταση κατατέθηκε από 55 βουλευτές, ώστε η επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος να περιλαμβάνει ιδιαίτερη αναφορά στη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος και της πανίδας. Υπέρ ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝ.ΕΛΛ.,...
Συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας των ζώων
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Λήγει η προστασία του νόμου Κατσέλη για την πρώτη κατοικία
Στη δέσμευση ότι θα επανεξεταστεί στις αρχές Δεκεμβρίου από την κυβέρνηση το θέμα επέκτασης της προστασίας της πρώτης κατοικίας όσων έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη (Ν. 3869/2010) προχώρησε ο υπουργός...
Λήγει η προστασία του νόμου Κατσέλη για την πρώτη κατοικία
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Ανάσα» με επιδοτήσεις για τους σεισμοπαθείς
Σε σύσκεψη που έγινε το πρωί της Πέμπτης στη Γ.Γ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής με φορείς της Λέσβου και σε συνέντευξή του στην ΕΡΑ Αιγαίου, ο κ. Σπίρτζης ανακοίνωσε συγκεκριμένα ποσά για τους σεισμοπαθείς,...
«Ανάσα» με επιδοτήσεις για τους σεισμοπαθείς
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η Ακαδημία Πλάτωνος λέει το δικό της Mallών Λαβέ
Οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής βγαίνουν ξανά στον δρόμο, έπειτα από το «πράσινο φως» που άναψε η κυβέρνηση στην πολυεθνική Artume–Blackrock για την ανέγερση του εμπορικού κέντρου Academy Gardens, έργο που...
Η Ακαδημία Πλάτωνος λέει το δικό της Mallών Λαβέ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Διορία για το γκρέμισμα του τοίχου που φράζει το ρέμα Πικροδάφνης
Οι φορείς που δραστηριοποιούνται στην προστασία του ρέματος επισημαίνουν ότι θα τον γκρεμίσουν μόνοι τους την Κυριακή, σε περίπτωση που δεν κινηθούν οι αρμόδιοι φορείς.
Διορία για το γκρέμισμα του τοίχου που φράζει το ρέμα Πικροδάφνης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας