Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Δυο χωριά, δυο τραγωδίες

Ο Δημοσθένης Κοντογιάννης, που διατέλεσε πρόεδρος του Κομμένου, έχασε 14 μέλη της οικογένειάς του. Κάηκαν ζωντανοί στο σπίτι τους.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δυο χωριά, δυο τραγωδίες

  • A-
  • A+

Αποστολή στις Βρυξέλλες

Δικαίωση και να μην ξεχαστούν. Αυτό ζητούν τα εκατοντάδες θύματα της ναζιστικής θηριωδίας από το Κομμένο Αρτας και το Λίντιτσε της Τσεχίας. Αντιπροσωπείες από τα δύο μαρτυρικά χωριά που μπήκαν σε τροχιά αδελφοποίησης συναντήθηκαν την περασμένη Τετάρτη σε εκδήλωση της ομάδας της Αριστεράς (GUE) στο Ευρωκοινοβούλιο.

Στο Κομμένο ο χρόνος σταμάτησε στις 16 Αυγούστου 1943. Μετά το πανηγύρι της προηγούμενης ημέρας κι έναν γάμο, 120 πάνοπλοι Γερμανοί στρατιώτες μπήκαν τα ξημερώματα στο χωριό αφήνοντας πίσω τους 317 άμαχους νεκρούς, ανάμεσα στους οποίους 97 παιδιά, δύο ιερείς και τουλάχιστον δύο έγκυες γυναίκες.

Η εντολή τους ήταν να καταστρέψουν το χωριό και να σκοτώσουν «ό,τι κινείται» στο πλαίσιο εκκαθαριστικής επιχείρησης τρομοκράτησης του πληθυσμού, καθώς γύρω χωριά φιλοξενούσαν αντάρτες κυρίως του ΕΔΕΣ, ενώ τα επισκέπτονταν και εκείνοι του ΕΛΑΣ. Η επίθεση ήταν απρόκλητη και στο Κομμένο δεν βρέθηκε ούτε ένα τουφέκι.

Περίπου έναν χρόνο νωρίτερα, στις 10 Ιουνίου του 1942, με προσωπική εντολή του Χίτλερ, οι ναζιστικές δυνάμεις είχαν κυριολεκτικά εξαφανίσει το Λίντιτσε (14 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Πράγας) από τον χάρτη.

Σε αντίποινα για τη δολοφονική επίθεση κατά του Ράινχαρτ Χάιντριχ, αρχιτέκτονα του Ολοκαυτώματος, από την τσεχοσλοβακική αντίσταση, εκτελέστηκαν οι 173 άνδρες του Λίντιτσε άνω των 15 ετών και οι 184 γυναίκες με 82 παιδιά στάλθηκαν σε θαλάμους αερίων.

Το ισοπέδωσαν

Το μνημείο με τα 82 παιδιά από το Λίντιτσε που βρήκαν τον θάνατο σε θαλάμους αερίων.

Κάποτε εκεί έστεκε το χωριό

Ορισμένα παιδιά που θεωρήθηκε ότι ανήκαν στην «άρια φυλή» δόθηκαν για υιοθεσία σε γερμανικές οικογένειες. Το χωριό κάηκε και ισοπεδώθηκε με δυναμίτες και μπουλντόζες. Στη θέση του σπάρθηκε σιτάρι. Μετά το τέλος του πολέμου ξαναχτίστηκε λίγα μέτρα πιο μακριά και εκεί που υπήρχε το παλιό χωριό στήθηκε μνημείο των 82 παιδιών που βρήκαν φρικτό θάνατο.

«Αυτά δεν ήταν μεμονωμένα περιστατικά. Συνέβησαν σε όλη την Ευρώπη. Δεν πρέπει να ξεχαστούν, τα παιδιά μας πρέπει να μάθουν», σχολίασε η Τσέχα ευρωβουλευτής, Κατερίνα Κονέκνα.

Ο Ελληνας ευρωβουλευτής, Στέλιος Κούλογλου, μίλησε για μία ιστορική συνάντηση που έπρεπε να έχει γίνει εδώ και καιρό και αναφέρθηκε στο ηθικό και όχι οικονομικό αίτημα για τις γερμανικές αποζημιώσεις, καθώς αποτελούν μία μορφή αναγνώρισης αυτών των εγκλημάτων.

Κάθε οικογένεια σε αυτά τα δυο χωριά έχει να διηγηθεί ένα αληθινό δράμα με χαμένους συγγενείς, ορφάνια, το βαρύ φορτίο και πένθος με το οποίο έπρεπε να συνεχίσουν οι επιζώντες:

«Η γιαγιά μου επέζησε ως το μοναδικό μέλος μιας οικογένειας που ξεκληρίστηκε και κατάφερε να ξεκινήσει μία νέα οικογένεια. Πηγαίναμε εκεί που βρισκόταν το παλιό χωριό και μου έλεγε να μην ξεχνάμε τον τρόμο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο νέο Λίντιτσε ζουν 562 άτομα. Ενα τέτοιο έγκλημα δεν πρέπει να ξανασυμβεί, αλλά δεν ξέρω αν ο κόσμος έχει πάρει το μάθημά του», είπε η Βερόνικα Κελέροβα, δήμαρχος του νέου Λίντιτσε.

Η Θεοδώρα Σκουραβέλη βιάστηκε μπροστά στα μάτια του συζύγου της Βασίλη και ύστερα

εκτελέστηκαν και οι δύο μαζί με τα δύο παιδιά τους, 1 και 3 ετών.

Το Κομμένο, που αποτελεί ιστορική έδρα του σημερινού Δήμου Νικολάου Σκουφά Αρτας, εκπροσώπησε η αντιδήμαρχος, Αφροδίτη Βλαχοπάνου, που μίλησε για τις ομοιότητες στην ιστορία των δύο χωριών και ανταλλαγές που πρέπει να συνεχιστούν μέσω της αδερφοποίησης.

«Η Χριστίνα Δήμου, η μητέρα του πατέρα μου, ορφανή από πατέρα, ήταν 13 χρόνων όταν είδε τον Γερμανό στρατιώτη να πυροβολεί τη μάνα της. Ετρεξε στην αγκαλιά της και την πυροβολεί κι εκείνη. Δεν την πέτυχε. Λιποθύμησε πάνω στο νεκρό σώμα της μητέρα της και ο Γερμανός στρατιώτης νόμιζε ότι την είχε σκοτώσει. Υπήρξε τυχερή. Ομως ποτέ δεν ένιωσε τυχερή. Οταν τη ρωτούσα πώς έζησε μετά, μου έλεγε: ‘‘Κάθε βράδυ έβλεπα την οικογένειά μου στον ύπνο μου και τους παρακαλούσα να με πάρουν και εμένα μαζί τους’’», τόνισε η Κωνσταντίνα Δήμου, εκπροσωπώντας τη νεότερη γενιά του χωριού.

Εχουν πάντα πένθος

Στον ματωμένο γάμο της Αλεξάνδρας (η νύφη είναι η γυναίκα πίσω από αυτήν που κρατάει

το μωρό) και του Θεοχάρη χάθηκαν 40 ψυχές. Ολη η οικογένεια Μάλλιου που απεικονίζεται

στη φωτογραφία εκτελέστηκε εκτός από τα δύο μικρά παιδιά, τη Μαρία 11 ετών και

τον Αλέκο 13, τα οποία στη φωτογραφία κατά σύμπτωση κρατάει ο πατέρας τους

(στη μέση με το μουστάκι).

«Στο Κομμένο έχουμε μεγαλώσει με αυτό. Από μικρά παιδιά καθαρίζαμε όλοι το χωριό για να γίνει το μνημόσυνο. Χάσαμε 4 μέλη της οικογένειάς μας. Η μητέρα μου δεν ήθελε να πηγαίνουμε σε πανηγύρια στα γύρω χωριά τον Δεκαπενταύγουστο. Είχε πάντα πένθος. Σκοπός της συνάντησης είναι να μη μείνει στην αφάνεια η σφαγή αμάχων και παιδιών. Πρέπει να γνωρίζει η νεολαία γιατί και σήμερα γίνονται τέτοια εγκλήματα. Παλιότερα στη Γιουγκοσλαβία, τώρα στη Συρία» δήλωσε στην «Εφ.Συν.» ο Ηλίας Λάμπρης, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών.

Η μητέρα του, Ευσταθία Κοντογιάννη, που έφυγε από τη ζωή το 2004, ήταν τότε 13 ετών. Στη μνήμη της όπως και των συγγενών του που χάθηκαν, μας διηγήθηκε την ιστορία της, όπως του την έλεγε πάντοτε με δυσκολία: «Εφτασαν 4-5 Γερμανοί στρατιώτες στο σπίτι. Εσφαξαν τη μητέρα μου, 50 ετών, τον αδερφό μου Ηλία, 10 ετών (σ.σ. ο κ. Λάμπρης πήρε το όνομά του), την αδερφή μου Βασιλική 20 ετών και τη μικρή μου αδερφή Λαμπρινή, 3 ετών. Εγώ ήμουν 13 χρόνων. Ενας Γερμανός έφυγε από την ομάδα και με χτυπούσε με την ξιφολόγχη στα πλευρά για να με διώξει. Εφυγα και κρύφτηκα στα καλαμπόκια κοντά στο σπίτι μας. Εβλεπα το χωριό να καίγεται».

Εβδομήντα έξι χρόνια μετά, τα εγκλήματα παραμένουν ατιμώρητα. Για τη Γερμανία επισήμως έχουν λήξει. Οπως μας είπε ο συγγραφέας από το Κομμένο, Δημήτρης Βλαχοπάνος, οι επανορθώσεις δεν είναι θέμα χρημάτων αλλά μία παραδοχή του εγκλήματος και ένα εξαιρετικά επίκαιρο εγερτήριο στους λαούς να καταδικάσουν το ναζισμό.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι επίγονοι ζητάνε και τα ρέστα
Οι υπερήλικες απόγονοι του στρατηγού Αθανάσιου Χρυσοχόου ζητούν με αγωγή 600 χιλ. ευρώ από τους Τρ. Μηταφίδη, Αλ. Γρίμπα και Σπ. Σακέττα για προσβολή της μνήμης του πατέρα τους. Επικαλούνται αδιάσειστα...
Οι επίγονοι ζητάνε και τα ρέστα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τα «αμίλητα» αντιφασιστικά σκίτσα του Μιχ. Κουντούρη
Μια συλλογή των αιχμηρών και με πολλαπλές ερμηνείες αντιφασιστικών σκίτσων του Μιχάλη Κουντούρη στην «Εφ.Συν.» αποτελεί το λεύκωμα η «Θεωρία των άκρων» που παρουσιάστηκε χθες.
Τα «αμίλητα» αντιφασιστικά σκίτσα του Μιχ. Κουντούρη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Χέβι μέταλ» η κόντρα ΓΣΕΕ - ΠΑΜΕ
Οχι απλά σε σκληρό ροκ αλλά σε χέβι μέταλ παραπέμπει η αντιπαράθεση ανάμεσα στο ΠΑΜΕ και τη ΓΣΕΕ δύο ημέρες πριν από τη διεξαγωγή του επαναληπτικού συνεδρίου της Συνομοσπονδίας σε ξενοδοχείο της Ρόδου (στις...
«Χέβι μέταλ» η κόντρα ΓΣΕΕ - ΠΑΜΕ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Στερνή πικρή γεύση από τα γλυκά Karavan
Ενας μικρός παράδεισος σε λίγα τετραγωνικά για όσους αγαπούσαν τα ανατολίτικαγλυκά ήταν τα καταστήματα Karavan. Η γνωστή αλυσίδα, με παρουσία άνω των 30 ετών, βάζει τίτλους τέλους. Στα 5 εναπομείναντα...
Στερνή πικρή γεύση από τα γλυκά Karavan
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η κινητοποίηση έφερε ραντεβού
Συνάντηση με τον πρωθυπουργό θα έχουν το Σάββατο οι συνταξιούχοι, που χθες πραγματοποίησαν δυναμική κινητοποίηση προς το μέγαρο Μαξίμου. Στο κάλεσμα των Συνεργαζόμενων Συνταξιουχικών Οργανώσεων ΙΚΑ - ΟΑΕΕ -...
Η κινητοποίηση έφερε ραντεβού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας