Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Διατηρητέα... ερείπια

Το τελευταίο περιστατικό στο Μεταξουργείο ευτυχώς είχε «θύματα» μόνο δύο σταθμευμένα οχήματα. Στο παρελθόν όμως έχουν χαθεί ζωές και έχουν καταγραφεί σοβαροί τραυματισμοί

EUROKINISSI/ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Διατηρητέα... ερείπια

  • A-
  • A+

Η κατάρρευση, τα ξημερώματα της Κυριακής, του εγκαταλειμμένου κτιρίου στη διασταύρωση της Μεγάλου Αλεξάνδρου με την Αρτεμισίου, στην καρδιά του Μεταξουργείου, είναι άλλο ένα καμπανάκι για τη σωτηρία των ιστορικών κέντρων της Αθήνας, του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης, αλλά και άλλων μεγάλων πόλεων.

Το τελευταίο περιστατικό ευτυχώς είχε «θύματα» μόνον δύο σταθμευμένα οχήματα, στο παρελθόν όμως είχαν χαθεί ζωές και είχαν καταγραφεί σοβαροί τραυματισμοί διερχόμενων, αλλά και άστεγων που αναζητούν καταφύγιο...

Είναι τα άψυχα κουφάρια που παλιά ήταν ευλογία, αλλά από δεκαετίες έχουν μετατραπεί σε ανοιχτές πληγές για τα αστικά κέντρα.

Στην πλειονότητά τους είναι νεοκλασικά και διατηρητέα, που για διάφορους λόγους έχουν μείνει αναξιοποίητα από τους ιδιώτες ιδιοκτήτες, ενώ δεν είναι λίγα αυτά που ανήκουν στο Δημόσιο.

Στην πρώτη κατηγορία υπάρχουν αρκετοί που ανυπομονούν να καταρρεύσουν τα παλιά κτίρια για να κτίσουν νέα, πολυώροφα και μεγαλύτερης απόδοσης.

Το κράτος απλώς αδιαφορεί για την ανακαίνισή τους, παρόλο που οι παρεμβάσεις θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και, το σπουδαιότερο, θα στεγαστούν υπηρεσίες που σήμερα χρησιμοποιούν νοικιασμένα κτίρια.

Μόνο τα ασφαλιστικά ταμεία διαθέτουν 1.126 αναξιοποίητα ακίνητα, από τα οποία τα μισά είναι κενά και το 25% χαρακτηρίζονται ερείπια. Τα αποκαλυπτικά στοιχεία ήρθαν στο φως στα τέλη του 2017, με την καταγραφή ομάδας του Εργαστηρίου αστικού περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου, στο πλαίσιο του προγράμματος αξιοποίησής τους που ήδη υλοποιεί το υπουργείο Εργασίας.

Η εικόνα όμως είναι αποκαρδιωτική ακόμα και σε μικρή ακτίνα γύρω από το Σύνταγμα. Δίπλα στην Παλιά Βουλή, στην οδό Κολοκοτρώνη, αλλά και στη Φιλελλήνων, οι σκαλωσιές και οι λινάτσες έχουν επιστρατευτεί για τη στοιχειώδη προφύλαξη των περαστικών από δύο αρχιτεκτονικά «διαμάντια» που ανήκουν στην περιουσία της Βουλής.

Στη διασταύρωση της Σταδίου με την Αμερικής, ένα νεοκλασικό ερείπιο, που ανήκει σε κληροδότημα, ήταν απειλή για τους περαστικούς και πρόσφατα «ντύθηκε» με καλαίσθητα πετάσματα που παρέχουν μεγαλύτερη ασφάλεια...

Η πρώτη καταγραφή

Η πρώτη συστηματική καταγραφή, που είχε γίνει το 2003 στο τότε υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ, είχε εντοπίσει 9.200 κενά κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αξίας σε όλη τη χώρα, καθώς και 770 οικισμούς με παραδοσιακό χαρακτήρα.

Στόχος της πρωτοβουλίας ήταν να εκπονηθεί σχέδιο για την αξιοποίησή τους, με παροχή χαμηλότοκων δανείων και φορολογικών κινήτρων, γιατί η ανακαίνιση των νεοκλασικών είναι δύσκολη και κυρίως ακριβή υπόθεση.

Από τότε όμως διασώθηκαν ελάχιστα ενδιαφέροντα κτίρια, κυρίως από τράπεζες και μεγάλες επιχειρήσεις, που είχαν τα οικονομικά μέσα για να στεγάσουν τα γραφεία τους σε ακίνητα αυτής της κατηγορίας, τα οποία προσθέτουν προσθέτουν γόητρο.

Το 2014, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, έπειτα από πρωτοβουλία του σημερινού δημάρχου Γιώργου Καμίνη, κατέγραψε 1.800 εγκαταλειμμένα κτίρια μόνο στα όρια του Δήμου Αθηναίων.

Στα διατηρητέα είχαν προστεθεί και διαμερίσματα σε παλιές πολυκατοικίες που είχαν είχαν μείνει κενά, γιατί είναι ασύμφορη η ανακαίνισή τους. Την ίδια εποχή ο Δήμος Θεσσαλονίκης εντόπισε 700 κενά κτίρια, από τα οποία τα 200 είναι διατηρητέα.

Η δημοτική αρχή της Αθήνας έχει επεξεργαστεί σχέδιο για το ζωντάνεμα των άδειων κτιρίων, με προτεραιότητα στα νεοκλασικά. Μεταξύ άλλων, προβλέπει την παραχώρησή τους χωρίς αντάλλαγμα από τους ιδιοκτήτες τους στους δήμους, οι οποίοι θα αναλάβουν το κόστος ανακαίνισης και θα τα χρησιμοποιήσουν για ορισμένο χρονικό διάστημα για κάλυψη κοινωνικών αναγκών.

Η γειτονιά του Μεταξουργείου

Το Μεταξουργείο είναι μία από τις πρώτες γειτονιές που αναπτύχθηκαν μετά το 1833 και την ανακήρυξη της Αθήνας σε πρωτεύουσα του νεότερου ελληνικού κράτους. Αποτέλεσε περιοχή κατοικίας για οικογένειες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, μέλη των οποίων δούλευαν στις επιχειρήσεις που άρχισαν να λειτουργούν κατά μήκος της οδού Πειραιώς, με κυριότερο το εργοστάσιο του μεταξιού που άρχισε να λειτουργεί το 1854 και έδωσε το όνομά του στη συνοικία. Βρίσκεται επί της Μεγάλου Αλεξάνδρου, του μεγαλύτερου δρόμου που ξεκινά από την πλατεία Μεταξουργείου και καταλήγει στην Ιερά Οδό, κοντά στο Γκάζι, έχοντας διατρέξει ολόκληρη την ιστορική γειτονιά.

Απομεινάρια εκείνης της εποχής είναι τα διώροφα λαϊκά σπίτια, που για διάφορους λόγους άρχιζαν να ρημάζουν μετά τον πόλεμο. Μόλις το 2011, με απόφαση του τότε αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος, Νίκου Σηφουνάκη, κηρύχθηκαν 51 κτίρια διατηρητέα, από τα οποία τα εννέα βρίσκονται στην οδό Αρτεμισίου. Θερμοπυλών, Πλαταιών, Κεραμεικού και Γρανικού είναι μερικοί από τους μικρότερους δρόμους της περιοχής με παλιά κτίρια που κινδυνεύουν με κατάρρευση αν δεν ληφθούν μέτρα.

Μοναδικές εξαιρέσεις είναι παλιές βιοτεχνίες, το ίδιο το εργοστάσιο μεταξιού, αλλά και σπίτια, που τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί σε χώρους πολιτισμού, κυρίως σε μικρά θέατρα. Ορισμένα κτίρια αγοράστηκαν από ανθρώπους της τέχνης, που δημιούργησαν μικρές κυψέλες κατοικίας, δίνοντας νέα πνοή στην περιοχή που έχει προνομιακή θέα στην Ακρόπολη.

To δεκαόροφο ξενοδοχείο επί της οδού Φαλήρου
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Αθωώθηκαν» από τη σύμβουλο του Καμίνη οι πολεοδομικές υπερβάσεις στην Ακρόπολη
Πλήρη κάλυψη στο πολεοδομικό «έγκλημα» στην περιοχή Μακρυγιάννη έδωσαν στην ουσία οι σύμβουλοι της παράταξης του Γιώργου Καμίνη για το πολυώροφο κτίριο που επισκιάζει την Ακρόπολη.
«Αθωώθηκαν» από τη σύμβουλο του Καμίνη οι πολεοδομικές υπερβάσεις στην Ακρόπολη
Τo δεκαώροφο ξενοδοχείο επί της οδού Φαλήρου.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ο δήμος τα ρίχνει στους νόμους
Αντί για αυτοψία στο προκλητικό για το δημόσιο αίσθημα δεκαώροφο κτίριο στην οδό Φαλήρου, το οποίο επισκιάζει την Ακρόπολη, ο Δήμος Αθηναίων εξέδωσε ανακοίνωση για να υπερασπιστεί τη νομιμότητα της οικοδομικής...
Ο δήμος τα ρίχνει στους νόμους
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ξαναζωντανεύει το ιστορικό κέντρο της Αθήνας
Εμβληματικά ξενοδοχεία στην «καρδιά» της πρωτεύουσας, νεοκλασικά, οικόπεδο-φιλέτο στην Πλάκα και σύγχρονα κτίρια γραφείων έχουν δύο κοινά σημεία αναφοράς: ανήκουν σε ασφαλιστικά ταμεία και ρημάζουν εδώ και...
Ξαναζωντανεύει το ιστορικό κέντρο της Αθήνας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Από την αχρησία στην αξιοποίηση
Πενήντα διαμερίσματα και δέκα ακίνητα ιδιοκτησίας του Δημοσίου, τα οποία είναι εδώ και χρόνια κλειστά, θα ανακατασκευαστούν και θα αποκτήσουν νέα χρήση. Με τον τρόπο αυτό θα απαλλάξουν τον προϋπολογισμό από...
Από την αχρησία στην αξιοποίηση
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Νομοθετική παρέμβαση ζητά ο δήμος Αθηναίων για τα πολυώροφα κτήρια στη σκιά της Ακρόπολης
Το «μπαλάκι» στην κυβέρνηση ρίχνει ο δήμος Αθηναίων σχετικά με τα πολυώροφα κτήρια στου Μακρυγιάννη που έχουν προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις των κατοίκων.
Νομοθετική παρέμβαση ζητά ο δήμος Αθηναίων για τα πολυώροφα κτήρια στη σκιά της Ακρόπολης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας