Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
14 Ιστορίες Αντίστασης για την ελεύθερη Αθήνα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

14 Ιστορίες Αντίστασης για την ελεύθερη Αθήνα

  • A-
  • A+

Εργάζονταν στο «στόμα του λύκου»: στα επιταγμένα από τους ναζί κατακτητές εργοστάσια παραγωγής υλικών για την τροφοδοσία της πολεμικής τους μηχανής που έσπερνε τον όλεθρο σε όλη την Ευρώπη και τη χώρα μας.

Και ήταν ακριβώς εκεί που εκδηλώθηκαν οι πρώτες αντιστασιακές πράξεις από τους εργάτες που δούλευαν σ’ αυτά, οι οποίοι έκαναν σαμποτάζ, χαλώντας τα μηχανήματα, καθυστερώντας την παραγωγή, διακινώντας προκηρύξεις με αιτήματα εργατικά, κοινωνικά, επισιτιστικά και το όραμα της... απελευθέρωσης.

Αλλωστε, η πρώτη οργάνωση του ΕΑΜ ήταν Εργατική (ΕΕΑΜ). Αγνωστοι καθημερινοί άνθρωποι, τότε που το τίμημα του αγώνα για τη λευτεριά της πατρίδας ήταν συχνά η ζωή τους.

Αναπάντεχες μαρτυρίες αντίστασης, από ως επί το πλείστον άγνωστες δράσεις ανθρώπων, που συνθέτουν τη μεγάλη εικόνα του αγώνα κατά της ναζιστικής κατοχής, παραδίδει η ιστορική έρευνα στη συλλογική μνήμη μέσα από μια έκθεση στο πλαίσιο των φετινών εκδηλώσεων για την Απελευθέρωση της Αθήνας «12 Οκτωβρίου 1944. Η Αθήνα ελεύθερη».

«Ξεναγός μνήμης»

↳ Ιανουάριος 1943, Διαταγή του Γερμανού διοικητή Νοτιοανατολικής Ευρώπης με την οποία επιβαλλόταν η ποινή του θανάτου σε περιπτώσεις σαμποτάζ (Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων). Σημείωση συντάκτη: Φαντάζεται κανείς τι έκταση είχαν πάρει τα σαμποτάζ ώστε να εκδοθεί και ειδική διάταξη... Πηγή: Ενημερωτικό υλικό της έκθεσης «14 Ιστορίες Αντίστασης»

Η έκθεση αρχειακού υλικού «14 Ιστορίες Αντίστασης», που επιμελήθηκαν οι ιστορικοί Γιάννης Γκλαβίνας και Μενέλαος Χαραλαμπίδης (διάρκεια 5-30 Οκτωβρίου, στο Πάρκο Ελευθερίας, Κτίριο 6, πρώην ΕΑΤ-ΕΣΑ), αποτελεί μία από τις 32 δράσεις που διοργανώνονται στο πλαίσιο του «Η Αθήνα ελεύθερη» οι οποίες στόχο έχουν την ανάδειξη της επετείου της απελευθέρωσης της πρωτεύουσας από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής τον Οκτώβριο του 1944 και την καθιέρωσή της ως μιας ημέρας γιορτής για την Αθήνα.

Παράλληλα, όπως επισήμαναν οι ομιλητές κατά τη χθεσινή παρουσίαση του προγράμματος των εκδηλώσεων «Η Αθήνα ελεύθερη», αποτελεί μια απόπειρα Δημόσιας Ιστορίας η οποία έρχεται να καλύψει ένα μεγάλο κενό στην επίσημη μνήμη της περιόδου της Κατοχής που θέλει να εορτάζεται η είσοδος στον πόλεμο και όχι η νικηφόρος λήξη του με την απελευθέρωση, 4 χρόνια αργότερα.

Ταυτόχρονα επιχειρεί όχι μόνο να αποτυπώσει τα δεινά που υπέστη η χώρα στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής, αλλά και να αποτίσει φόρο τιμής στον αγώνα του ελληνικού λαού ενάντια στον φασισμό και τον ναζισμό και την ανάπτυξη του αντιστασιακού κινήματος που οδήγησε στην ελευθερία της πατρίδας καθώς και να γεφυρώσει το χάσμα της γνώσης μεταξύ ιστορικής έρευνας και κοινωνίας.

↳ Αύγουστος 1943, Προκήρυξη της Κεντρικής Επιτροπής του Εργατικού ΕΑΜ με αναφορά στα όσα διαδραματίστηκαν στο εργοστάσιο Σταυριανού (Γενικά Αρχεία του Κράτους, Κεντρική Υπηρεσία, Αρχείο Ηρακλή Πετιμεζά). «Στις 16 Ιουλίου 1941 ιδρύθηκε το Εργατικό Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΕΑΜ). Στόχοι του ήταν η οργάνωση του συνδικαλιστικού αγώνα για την υπεράσπιση των εργατικών δικαιωμάτων, η αποτροπή της καταλήστευσης της χώρας από τους κατακτητές, ο αγώνας ενάντια στην κερδοσκοπία και τη μαύρη αγορά. Η δράση του Εργατικού ΕΑΜ ήταν τεράστια. Μέλη του οργάνωσαν δεκάδες απεργίες σε εργοστάσια, δημόσιες υπηρεσίες, εμπορικά καταστήματα, ακόμη και στις επιταγμένες και αυστηρά φρουρούμενες από τους Γερμανούς επιχειρήσεις. Εκατοντάδες μέλη του εκτελέστηκαν από τους ναζί ή σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια μαχών.» Πηγή: Ενημερωτικό υλικό της έκθεσης «14 Ιστορίες Αντίστασης»

Πριν από έξι χρόνια διοργανώθηκε ο πρώτος ιστορικός περίπατος στην Αθήνα της Αντίστασης και της Κατοχής με «ξεναγό μνήμης» σε κτίρια και σημεία της πόλης τον ιστορικό Μενέλαο Χαραλαμπίδη, που έριξε πάνω τους το φως της Ιστορίας από μια σκοτεινή εποχή διάρκειας 1.265 μερόνυχτων.

Ηταν τόσος ο κόσμος και το ενδιαφέρον του, που πλέον «Η Αθήνα ελεύθερη» για τέταρτη χρονιά τελεί υπό την αιγίδα πέντε φορέων (Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, Περιφέρεια Αττικής, Δήμος Αθηναίων, Γενικά Αρχεία του Κράτους, ΕΡΤ) οι οποίοι συνδιοργανώνουν εκθέσεις τεκμηρίων, συναντήσεις λόγου και τέχνης, ιστορικούς περιπάτους, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, προβολές ντοκουμέντων και κινηματογραφικών έργων, εκπαιδευτικά προγράμματα και εργαστήρια.

Ημερίδα για τον Ν. Πλουμπίδη

Στις φετινές εκδηλώσεις ξεχωρίζει η συμμετοχή των μαθητών από Μουσικά Σχολεία σε ένα πρόγραμμα που εκτείνεται σε όλη την πόλη και τον Νοέμβριο θα μεταφερθεί στον Πειραιά, ενώ συμμετέχει και πλήθος φορέων -υπουργεία, δήμοι, αρχειακοί φορείς, μουσεία, σχολεία, πανεπιστημιακά ιδρύματα.

Από την ημερίδα και την έκθεση για τον Νίκο Πλουμπίδη, στην έκθεση για τις εκδόσεις της εποχής (Κατοχή-Αντίσταση), αλλά και αυτήν για την ηρωική διάσωση από τον ΕΛΑΣ του Πειραιά του εργοστασίου της ΔΕΗ στο Κερατσίνι που ήθελαν να ανατινάξουν οι ναζί φεύγοντας για να βυθίσουν στο σκοτάδι την Αττική, μέχρι τις συζητήσεις που περιλαμβάνουν και την παιδική λογοτεχνία με την Αλκη Ζέη αλλά και τα καλλιτεχνικά δρώμενα με τη συναυλία της Μαρίας Φαραντούρη και αυτές των Μουσικών Σχολείων, η πρόσκληση στις εκδηλώσεις, που έχουν ελεύθερη είσοδο, αποτελεί μια πρόκληση αυτογνωσίας αλλά και αγώνα για την ελευθερία σε καιρούς που οι επίδοξοι συνεχιστές των ναζί «δεν έχουν σηκώσει μόνο κεφάλι, αλλά και χέρια και πόδια», όπως επισημάνθηκε χθες.

Κι ακόμη επειδή «ο αγώνας ενάντια στη λήθη είναι αγώνας ενάντια στην εξουσία», «και ίσως η Ιστορία μάς κάνει καλύτερους ανθρώπους», σύμφωνα με όσα ακούστηκαν στη χθεσινή παρουσίαση.

 Δείτε εδώ ολόκληρο το πρόγραμμα που ξεκινά την 1η Οκτωβρίου.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η πόλη κάτω από την πόλη που έσωζε ζωές
Πόσες φορές έχουμε περάσει πάνω από ένα μεταλλικό καπάκι στο κέντρο της Αθήνας, αγνοώντας ότι από κάτω του μπορεί να κρύβεται ένας ολόκληρος ξεχασμένος κόσμος; Υπόγειοι θάλαμοι, σκοτεινές στοές, κάθετες...
Η πόλη κάτω από την πόλη που έσωζε ζωές
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία
Στη συμβολή των οδών Γλάδστωνος και Πατησίων είχε τα γραφεία της η Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωση, η κυριότερη φιλοναζιστική οργάνωση. Εκεί γράφτηκε και μία από τις λαμπρότερες σελίδες στην ιστορία...
Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Περίπατος ιστορικής μνήμης και γνώσης στην Καισαριανή
Τα χνάρια που άφησαν οι μάχες της Καισαριανής κατά την περίοδο των Δεκεμβριανών θα ακολουθήσουν όσοι βρεθούν την Κυριακή στις 10.30 το πρωί στην κεντρική πλατεία Καισαριανής.
Περίπατος ιστορικής μνήμης και γνώσης στην Καισαριανή
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Φόρος τιμής στους ηρωικούς μαχητές των Αν. Συνοικιών της Αθήνας
Το Σάββατο 28 Απρίλη έχει προγραμματιστεί ένα οδοιπορικό - φόρος τιμής στα κάστρα και στους μαχητές του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της περιόδου 1941-1945. Η ξενάγηση περιλαμβάνει το «Κάστρο» του Υμηττού και...
Φόρος τιμής στους ηρωικούς μαχητές των Αν. Συνοικιών της Αθήνας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μπλόκο στις ναζιστικές φιέστες
Η Ομάδα Εργασίας «Angreifbare-Traditionspflege», που έχει βάλει στόχο να παραπέμψει στη Δικαιοσύνη τους αυτουργούς ναζί μέσω ιστορικών ερευνών, διοργανώνει και φέτος εκδηλώσεις διαμαρτυρίας εναντίον της...
Μπλόκο στις ναζιστικές φιέστες
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Ημέρα της Νίκης» στην Αθήνα
Το Συντονιστικό Συμβούλιο Ρώσων Συμπατριωτών στην Ελλάδα διοργάνωσε εορταστικές εκδηλώσεις για την «Ημέρα της Νίκης» κατά του φασισμού, στις 9 Μαΐου
«Ημέρα της Νίκης» στην Αθήνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας