Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ομάδα κρούσης για ανασυγκρότηση στο Μάτι
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ομάδα κρούσης για ανασυγκρότηση στο Μάτι

  • A-
  • A+

Νομοθετικές ρυθμίσεις για τη διόρθωση των οικιστικών στρεβλώσεων που αποκάλυψαν οι μεγάλες πυρκαγιές στην Αττική, προανήγγειλε ο Γιώργος Σταθάκης. «Οι παρεμβάσεις θα ξεκινήσουν από τις παραλίες», είπε ο υπουργός Περιβάλλοντος μιλώντας χθες σε τηλεοπτική εκπομπή στον ΑΝΤ1. Οι τροπολογίες θα ανακοινωθούν σήμερα και θα κατατεθούν στη Βουλή μέσα στο επόμενο διήμερο, αλλά δεν αποκλείεται να θεσμοθετηθούν με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, σε περίπτωση που δεν θα προλάβουν να ψηφιστούν από την Ολομέλεια, όπως προβλέπεται για πολεοδομικές ρυθμίσεις.

Για την αποτελεσματικότερη παρέμβαση στις οικιστικές περιοχές που έπληξε η φωτιά, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», θα δημιουργηθεί ειδική επιτροπή με χαρακτήρα Task Force. Σε πρώτη φάση θα αφορά το Μάτι, για το οποίο θα εκπονηθεί σχέδιο πρότυπης πολεοδομικής ανασυγκρότησης με δρόμους και χώρους πράσινου. Δεν αποκλείεται όμως να αναληφθούν πρωτοβουλίες για το σύνολο των οικισμών αυθαιρέτων, αλλά και γι’ αυτές που έχουν ενταχθεί στο σχέδιο αλλά δεν διαθέτουν υποδομές.

Θα περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την απελευθέρωση των ακτών που θα κινούνται σε δύο κατευθύνσεις:

  • Την επιτάχυνση των διαδικασιών για την έκδοση των πρωτοκόλλων, τα οποία απαιτούνται για να κατεδαφιστούν οι μάντρες που έχουν κατασκευαστεί κατά μήκος των ακτών και εμποδίζουν την πρόσβαση των πολιτών στη θάλασσα. Σήμερα οι αρμοδιότητες μοιράζονται ανάμεσα στα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών και Περιβάλλοντος, καθώς και στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση, με αποτέλεσμα να έχουν εκδοθεί τελεσίδικες αποφάσεις κατεδάφισης που μένουν στα χαρτιά.
  • Την προώθηση των διαδικασιών οριοθέτησης του αιγιαλού, με προοπτική να ολοκληρωθεί ώς το τέλος του 2019 και να αποκαλύψει τις αυθαιρεσίες σε βίλες επωνύμων και μεγάλα ξενοδοχεία που έχουν χτιστεί στην κυριολεξία «πάνω στο κύμα». Το τελευταίο εξηγεί τις μεγάλες καθυστερήσεις στη χάραξη της γραμμής αιγιαλού, που θεσμοθετήθηκε με νόμο του 2001 και έως τώρα έχει υλοποιηθεί μόνον στο 10% της ακτογραμμής που φτάνει τα 15.000 χλμ.

Με αφορμή την... αναδρομική κριτική που άσκησε ο πρόεδρος της Ν.Δ. στον νόμο για τα αυθαίρετα, συνεργάτης του υπουργού Περιβάλλοντος υπενθύμισε με νόημα πως ο 4495/2017 εγκρίθηκε με μεγάλη πλειοψηφία, αφού, εκτός από τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝ.ΕΛΛ., ψηφίστηκε από Ν.Δ., τη «Δημοκρατική Συνεργασία» και το «Ποτάμι».

Πολεοδομικά γραφεία

Επισήμανε ότι αφορά τον έλεγχο και την προστασία του δομημένου περιβάλλοντος, με μέτρα που εξασφαλίσουν διαφάνεια και ταχύτητα στην έκδοση των νέων οικοδομικών αδειών. Περιλαμβάνουν μέτρα για την αναδιάρθρωση των πολεοδομικών γραφείων, που θα εξελιχθούν σε ελεγκτικούς μηχανισμούς, ενώ οι οικοδομικές άδειες θα εκδίδονται με ευθύνη των ιδιωτών μηχανικών.

Ο νέος νόμος έχει διαφορετική φιλοσοφία για τα αυθαίρετα σε σχέση με τους προηγούμενους νόμους. Στοχεύει στην πλήρη καταγραφή όλων των πολεοδομικών παρανομιών που, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι περισσότερες σε οικοδομές που έχουν χτιστεί με νόμιμη άδεια και στις εντός σχεδίου περιοχές! Πρόκειται για πιλοτές που έχουν μετατραπεί σε διαμερίσματα και καταστήματα, ρετιρέ που έχουν γίνει δωμάτια, τα παιχνίδια με το ύψος των οικοδομών σε περιοχές με μεγάλη κλίση που επέτρεψαν το παράνομο... ψήλωμα των πολυκατοικιών και τα «ψιλά γράμματα» των νόμων που οδήγησαν σε αύξηση των επιτρεπόμενων τετραγωνικών μιας οικοδομής. Τα εκτός σχεδίου αυθαίρετα χωρίς οικοδομική άδεια υπολογίζονται στο 25% των δηλώσεων που έχουν υποβληθεί έως τώρα και ξεπερνούν το 1,5 εκατομμύρια.

Για να διευκολυνθούν οι ιδιοκτήτες, θεσπίστηκαν εκπτώσεις έως και 50%, μείωση του παράβολου από 500 σε 250 ευρώ και προβλέφθηκαν πολλές δόσεις για όσους υποβάλουν δηλώσεις αυθαιρέτου ώς τον Οκτώβριο. Αυξήθηκαν επίσης τα πρόστιμα για όσους δεν θα υποβάλουν δήλωση, καθώς και για αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν μετά τον Σεπτέμβριο του 2011, την «κόκκινη γραμμή» που έχει θέσει το ΣτΕ για να δεχτεί τις ρυθμίσεις. Αυθαίρετα που ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες και θα εντοπιστούν από τις πολεοδομίες θα επιβαρυνθούν με υπέρογκα πρόστιμα, από τα οποία θα απαλλαγούν αν κατεδαφίσουν σε 30 ημέρες και με δικά τους μέσα τα παράνομα κτίσματα.

Ο... τελευταίος νόμος

Ο υπουργός Περιβάλλοντος διαβεβαιώνει πως θα είναι ο όγδοος και τελευταίος νόμος για νομιμοποίηση αυθαιρέτων. Ο πρώτος ήταν ο 720/1977 που καταργήθηκε το 1980 με απόφαση του ΣτΕ και διορθώθηκε με τον 947/1979. Η πρώτη μεγάλη τομή έγινε με τον περίφημο νόμο Τρίτση 1337/1983, που οδήγησε στην πρώτη μεγάλη τακτοποίηση περίπου 700.000 αυθαιρέτων. Συνοδεύτηκε με την ένταξη 300.000 στρεμμάτων στο σχέδιο, βήμα που έμεινε μισό γιατί σε ελάχιστες περιπτώσεις προχώρησαν οι πράξεις εφαρμογής. Πρόκειται για τον ανασχεδιασμό των γειτονιών αυθαιρέτων και την εξασφάλιση κοινόχρηστων χώρων μέσα από εισφορές σε γη και χρήμα από ιδιοκτησίες που μπήκαν στο σχέδιο και επομένως πολλαπλασίασαν την αξία τους. Οι εισφορές αποδείχτηκαν ο «αδύνατος κρίκος» που δεν επέτρεψε ώς σήμερα να δημιουργηθούν οι απαραίτητες υποδομές σε αυτές τις περιοχές.

Δύο νόμοι, του 2002 και του 2009, ακυρώθηκαν από το ΣτΕ, ενώ την ίδια τύχη είχε και ο 4014/2011. Ακολούθησε ο 4178/2014 που έγινε δεκτός και ο κύκλος έκλεισε με τον νόμο Σταθάκη.

Προτάσεις του ΕΜΠ για τις πληγές από τη φωτιά

Η συνεργασία του Πολυτεχνείου με το υπουργείο Περιβάλλοντος για την αντιμετώπιση των «πληγών» που άφησαν πίσω τους οι φονικές πυρκαγιές επισημοποιήθηκε κατά τη χθεσινή συνάντηση του υπουργού Γιώργου Σταθάκη με τον πρύτανη Γιάννη Γκόλια, στην οποία παραβρέθηκε και η γενική γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού Ειρήνη Κλαμπατσέα, η οποία είναι καθηγήτρια της Αρχιτεκτονικής Σχολής. Από την περασμένη εβδομάδα, ο πρύτανης του Πολυτεχνείου είχε στείλει επιστολή με την οποία γνωστοποιούσε προς όλους τους αρμόδιους φορείς της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης ότι διαθέτει το επιστημονικό δυναμικό του στη μεγάλη μάχη για την επούλωση των «πληγών» που άφησε η φωτιά στο φυσικό και το δομημένο περιβάλλον της Αττικής.

Η πρόταση που υπέβαλε αφορά τον επανασχεδιασμό των οικισμών και την αξιοποίηση της τεχνολογίας για την πρόβλεψη και την παρακολούθηση των πυρκαγιών, η οποία περιλαμβάνει συστήματα ειδοποίησης του πληθυσμού. Το Πολυτεχνείο έχει ήδη δώσει δείγματα γραφής στην οργάνωση των οικισμών μετά τις μεγάλες πυρκαγιές στην Ηλεία το 2007 και σε δασικές περιοχές της Αττικής το 2009.

Θα έρθουν μπουλντόζες;

EUROKINISSI/ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΠΟΥΓΙΩΤΗΣ

Μετά από ρητή τοποθέτηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, όλοι οι νόμοι της τελευταίας δεκαετίας που αφορούν νομιμοποίηση αυθαιρέτων αποκλείουν τη νομιμοποίηση σε ορισμένες κατηγορίες οικοδομών. Συγκεκριμένα:

  • -Οσες έχουν χτιστεί σε δάση, ρέματα, ζώνη αιγιαλού και παραλίας, περιοχές NATURA, αρχαιολογικούς χώρους και παραδοσιακούς οικισμούς.
  • -Οσες κατασκευάστηκαν μετά τον Σεπτέμβριο του 2011, οπότε τέθηκε σε εφαρμογή ο νόμος 4014.

Πολλά αυθαίρετα που εμπίπτουν σε αυτές τις περιπτώσεις έχουν πιαστεί στην «τσιμπίδα» των πολεοδομιών και σε αρκετές περιπτώσεις έχουν εκδοθεί τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις για την κατεδάφισή τους. Το υπουργείο Περιβάλλοντος ετοιμάζει... μπουλντόζες, που μένει να αποδειχτεί ότι δεν πρόκειται για «ασκήσεις επί χάρτου».

Οικιστικές πυκνώσεις

Προθεσμία ώς τις 27 Αυγούστου θα έχουν οι 29 δήμοι, σε σύνολο 325 σε όλη τη χώρα, για να αποστείλουν στο υπουργείο Περιβάλλοντος τους χάρτες με τις «οικιστικές πυκνώσεις», όπως έχουν πολιτογραφηθεί οι διαμορφωμένοι οικισμοί αυθαιρέτων σε δάση. Υπολείπονται άλλοι 15, οι οποίοι όμως βρίσκονται σε διαδικασία υποβολής των χαρτών.

Το υπουργείο, παρά τις πυρκαγιές, φαίνεται ότι θα υλοποιήσει τα αρχικά σχέδιά του για τακτοποίηση οικισμών που δεν μπορούν να ενταχθούν στο σχέδιο γιατί βρίσκονται σε περιοχές που είχαν δασικό χαρακτήρα στις αεροφωτογραφίες του 1945. Οι ιδιοκτήτες των αυθαιρέτων δεν επιτρέπεται επίσης να υποβάλουν δηλώσεις νομιμοποίησης.

Φρένο στα αυθαίρετα με τα ηλεκτρονικά τοπογραφικά

Από τις 16 Ιουλίου έκλεισε ένα σημαντικό «κανάλι» για πολεοδομικές παρανομίες, το οποίο βάζει την πιο αποτελεσματική «κόκκινη γραμμή» στη δημιουργία νέας γενιάς αυθαιρέτων. Με απόφαση του αρμόδιου υπουργού Γιώργου Σταθάκη, που ήδη δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, θεσπίζεται για πρώτη φορά η υποχρεωτική υποβολή ηλεκτρονικών τοπογραφικών διαγραμμάτων στη σύνταξη συμβολαίων για τη μεταβίβαση ακινήτων στις εκτός σχεδίου περιοχές και οικοδομών στις εντός σχεδίου περιοχές που δεν διαθέτουν άδεια δόμησης.

Με αυτόν τον τρόπο καταργείται ένα «παράθυρο» μέσα από το οποίο ορισμένοι επιτήδειοι για χρόνια κατάφερναν να... εξαφανίζουν τα αυθαίρετα! Από το 1983 επιβάλλεται κατά τη σύνταξη συμβολαίων μεταβίβασης ενός ακινήτου (δωρεά, γονική παροχή, αγοραπωλησία, κ.λπ.) να υπάρχει τοπογραφικό διάγραμμα που συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση μηχανικού, σύμφωνα με την οποία στο οικόπεδο υπάρχει οικοδομή που έχει κατασκευαστεί με νόμιμη οικοδομική άδεια και, σε περίπτωση που υπάρχουν παρανομίες, έχουν νομιμοποιηθεί. Η πατέντα ήταν απλή: αφού δεν επιτρέπεται η μεταβίβαση αυθαιρέτων, στο συμβόλαιο εμφανιζόταν μόνον το οικόπεδο χωρίς το ακίνητο με τις παρανομίες.

Με αυτό το τρικ κατάφερναν να μειώσουν και τους φόρους μεταβίβασης, αφού η φορολογία είναι χαμηλότερη για ένα αδόμητο ακίνητο σε σχέση με αυτό που συμπεριλαμβάνει και οικοδομή. Εχει μάλιστα ενδιαφέρον ότι ο Αρειος Πάγος, με την υπ' αριθμόν 183/2017 απόφασή του δικαίωσε ιδιοκτήτη που υπέβαλε το 2008 τοπογραφικό στο οποίο δεν εμφανιζόταν το κτίσμα και συνοδευόταν από βεβαίωση μηχανικού ότι ήταν αδόμητο. Στο σκεπτικό του Γ' Τμήματος του ανώτατου δικαστηρίου αναφέρεται ότι κάθε δικαιοπραξία με απόκρυψη οιασδήποτε ανύπαρκτης κατασκευής είναι έγκυρη, δεν πάσχει από ακυρότητα και δεν υπάρχουν έννομες συνέπειες! Με τον όρο «ανύπαρκτη κατασκευή» ο Αρειος Πάγος αναφέρεται σε αυθαίρετα που είχαν κατασκευαστεί πριν από τον νόμο 1337/1983 που φέρει την υπογραφή του Αντώνη Τρίτση και αποτελεί την πρώτη απόπειρα αντιμετώπισης της παράνομης δόμησης.

Τριάντα πέντε χρόνια μετά, ο σημερινός υπουργός Περιβάλλοντος Γιώργος Σταθάκης κάνει ένα σημαντικό βήμα θεσμοθετώντας την ηλεκτρονική υποβολή τοπογραφικών διαγραμμάτων, ενώ από τον Σεπτέμβριο θα ξεκινήσουν να λειτουργούν σε πιλοτική βάση οι πρώτες ηλεκτρονικές πολεοδομίες, με προοπτική να επεκταθούν σε όλη τη χώρα ώς τα τέλη Οκτωβρίου.

«Είναι πολύ θετικό μέτρο και θα έχει θετικές επιπτώσεις στον εντοπισμό και κυρίως στην πρόληψη της αυθαίρετης δόμησης», δήλωσε στην «Εφ.Συν.» ο Μιχάλης Καλογιαννάκης, πρόεδρος του Συλλόγου Τοπογράφων-Μηχανικών, ο οποίος μας ενημερώνει ότι οι εκπρόσωποι του κλάδου συμμετείχαν ενεργά στη διατύπωση των νέων ρυθμίσεων που αποτελούσαν από χρόνια αίτημα των μηχανικών. «Είναι μια πολύ σημαντική πλατφόρμα, ιδιαίτερα χρήσιμη για το Δημόσιο, γιατί περιλαμβάνει δεδομένα τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν σε πολλές περιπτώσεις», επισημαίνει και προσθέτει ότι το σύστημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο άμεσο μέλλον και για το Κτηματολόγιο.

«Είναι ένα μέτρο που έπρεπε να έχει θεσμοθετηθεί από χρόνια», μας είπε ο Θεόφραστος Βαβουρέλλης, μέλος της Αντιπροσωπείας του Τεχνικού Επιμελητηρίου, της λεγόμενης «Βουλής» των μηχανικών, και εκπρόσωπος της «Ριζοσπαστικής Κίνησης Μηχανικών». Θεωρεί ότι θα κλείσει και το τελευταίο «παραθυράκι» για την αυθαίρετη δόμηση.

---------
!
Το 1983, όταν ο Αντώνης Τρίτσης έθεσε σε εφαρμογή την πρώτη Επιχείρηση Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης, η «φωτογραφία» των ελληνικών πόλεων, ακόμα και στην Αττική, ήταν πολύ διαφορετική. Οι δυτικοί δήμοι, που είχαν δεχτεί το μεγαλύτερο μεταναστευτικό κύμα από τη ρημαγμένη επαρχία, ήταν στην ουσία εκτός σχεδίου. Μικρά σπίτια, τα περισσότερα πρόχειρες κατασκευές, ξεφύτρωναν στις παρυφές των μεγάλων βιομηχανικών κέντρων που λειτουργούσαν σε αυτές τις περιοχές.

Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του Καματερού, που διέθετε σχέδιο πόλης μόνον για ένα μικρό κομμάτι του σημερινού κέντρου, ενώ οι υπόλοιπες γειτονιές, τα εννέα δέκατα της δομημένης επιφάνειας, ήταν εκτός των τειχών. Δεν υπήρχαν οι στοιχειώδεις υποδομές μιας πόλης και το Δημόσιο νοίκιαζε αυθαίρετο κτίσμα για να στεγάσει τα σχολεία.

  

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Σωτηρία» για δύο ιστορικούς κινηματογράφους
Γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής του υπουργείου Περιβάλλοντος κήρυξε διατηρητέα τη χρήση των αιθουσών «Αττικόν» και «Απόλλων», οι οποίες δεν έχουν υποστεί φθορές από την πυρκαγιά του 2012.
«Σωτηρία» για δύο ιστορικούς κινηματογράφους
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δασική πυρκαγιά στη Νέα Μάκρη
Ξέσπασε νωρίς το πρωί και βρίσκεται σε εξέλιξη σε δασική έκταση του δήμου Μαραθώνος. Αυτή την ώρα επιχειρούν 20 πυροσβέστες με 7 οχήματα και 2 ομάδες πεζοπόρο τμήμα. Χθες, φωτιά εκδηλώθηκε σε χαμηλή βλάστηση...
Δασική πυρκαγιά στη Νέα Μάκρη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Άγνωστες οι προθέσεις του Ηλ. Ψινάκη
Ηχηρό μήνυμα στο δήμαρχο Μαραθώνα έστειλε το δημοτικό συμβούλιο που αποφάσισε ομόφωνα να ζητήσει την παραίτησή του, για λόγους ευθιξίας. Ωστόσο, ο Ηλίας Ψινάκης, δε μοιάζει διατεθειμένος να εγκαταλείψει το...
Άγνωστες οι προθέσεις του Ηλ. Ψινάκη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Ήθελα να βλέπω τους πυροσβέστες να τρέχουν να σβήσουν τις φωτιές»
Συνελήφθη 35χρονος, ύποπτος για πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν στην περιοχή του Μαραθώνα και ενώ ακόμα δεν είχε σβήσει η πυρκαγιά στο Μάτι. Ο συλληφθείς φέρεται να δήλωσε πως «του άρεσε να βάζει φωτιά και να...
«Ήθελα να βλέπω τους πυροσβέστες να τρέχουν να σβήσουν τις φωτιές»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Την παραίτηση Ψινάκη ζητούν 25 δημοτικοί σύμβουλοι
Την παραίτηση του δημάρχου Μαραθώνα Ηλία Ψινάκη ζητούν οι 25 απ' τους 32 δημοτικούς συμβούλους εν μέσω σφοδρών επικρίσεων απ' την τοπική κοινωνία για τις φονικές πυρκαγιές. Τον χαρακτηρίζουν «ανεπιθύμητο και...
Την παραίτηση Ψινάκη ζητούν 25 δημοτικοί σύμβουλοι
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τι έδειξαν οι αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές
Με εξαίρεση το 1ο ΕΠΑΛ Ραφήνας, οι φονικές πυρκαγιές δεν προκάλεσαν προβλήματα στα σχολικά κτίρια της Ανατολικής Αττικής. Εμεινε ανέπαφο ακόμα και το σχολικό συγκρότημα στον Νέο Βουτζά, που στεγάζει...
Τι έδειξαν οι αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας