Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Σκόνη, ό,τι μου είχε μείνει από τους γονείς μου έγινε σκόνη...»

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Σκόνη, ό,τι μου είχε μείνει από τους γονείς μου έγινε σκόνη...»

  • A-
  • A+

Λένε πως εκείνη θα μπορούσε να δραπετεύσει. Λένε πως δεν ήθελε να τον εγκαταλείψει. Λένε πως έμεινε μαζί του μέχρι τέλους. Η ηλικιωμένη γυναίκα που έμεινε στο πλάι του κατάκοιτου άντρα της και ξεψύχησε μαζί του ήταν γείτονισσά τους. Δεν ξέρουν τα ονόματά τους. Ξέρουν όμως άλλα ονόματα, ξέρουν άλλους ανθρώπους που χάθηκαν - δεν υπάρχει κανείς που να μην έχει κάποιον νεκρό ή αγνοούμενο συγγενή, φίλο, γείτονα εδώ.

Οι άντρες του Στρατού μπαίνουν στο ένα σπίτι μετά το άλλο στο Μάτι και οι γείτονες στέκουν έξω από τα χαλάσματα αμίλητοι. Μια βουβή λιτανεία που ξεφυσά κάθε φορά με ανακούφιση όταν οι στρατιωτικοί βγαίνουν από τα καμένα σπίτια χωρίς να έχουν εντοπίσει ανθρώπους.

«Πόσοι είναι; Πόσοι ακόμα;», «Τι ξέρετε;», «Ποιος είναι;», «Οχι γαμώτο, η Μαρία...», «Η Χριστίνα κολυμπούσε επί 4 ώρες με τον εγγονό της...», «Αγνοείται ο Τάσος;», «Βρέθηκαν τα διδυμάκια;». Σκόρπιες φράσεις, σύντομες κουβέντες, καθώς οι άνθρωποι βγάζουν από τα σπίτια ό,τι απέμεινε.

Η γη ακόμα είναι καυτή και οι κορμοί των δέντρων καπνίζουν. «Κάποτε εδώ ήταν παράδεισος και τώρα σεληνιακό τοπίο... Τι απέμεινε; Και ποιος φταίει; Θα μας πει κανείς; Ποιος θα πάρει την ευθύνη για όλους αυτούς τους νεκρούς;» Ημέρα δεύτερη του πένθους - το σοκ γίνεται σιγά σιγά οργή.

«Ημουν εδώ με τον 7χρονο εγγονό μου όταν έφτασαν οι φλόγες πάνω από το σπίτι μας. Τον βούτηξα κι αρχίσαμε να τρέχουμε. Ο μικρός άρχισε να κλαίει. Σκάσε τώρα και κλαις μετά, τώρα δεν κλαίμε, τρέχουμε. Ετσι είπα στο παιδί...». Η κυρία Μαρία, φορώντας χειρουργική μάσκα, κατάμαυρη από την καπνιά, μαζεύει σε σακούλες τα αποκαΐδια του σπιτικού της. «Μη στέκεσαι εκεί, θα σου πέσει το ταβάνι στο κεφάλι», μας λέει ενώ μας οδηγεί από δωμάτιο σε δωμάτιο.

«Τόσα χρόνια ήμουν ένας καλός πολίτης αυτής της χώρας, πλήρωνα φόρους, στήριζα το κράτος. Κι όταν το χρειαστήκαμε, αυτό το κράτος δεν ήταν πουθενά. Κανείς δεν μας ειδοποίησε να εκκενώσουμε τον οικισμό, κανείς δεν μας έδινε οδηγίες μέσα στο χάος. Φυσικά κι έγιναν όλα πολύ γρήγορα, φυσικά και φυσούσε πολύ, αλλά, αναρωτιέμαι, το κράτος μας σώζει όταν οι πυρκαγιές εκτυλίσσονται αργά κι όταν ο άνεμος είναι ήπιος; Δηλαδή δεν έχει σχέδια για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης; Οχι ένα σχέδιο, αλλά πολλά κι εναλλακτικά;».

«Υπάρχει αλληλεγγύη»

Την ώρα που η κυρία Μαρία έτρεχε με τον εγγονό της προς τη θάλασσα, ο άντρας της γύριζε πίσω μέσα στις φλόγες για να βγάλει από το σπίτι τη γριούλα γειτόνισσά τους. «Δεν ήταν κάτι σπουδαίο, όλοι αυτό θα έκαναν», λέει ο Κώστας. «Υπάρχει αλληλεγγύη κι ανθρωπιά κι αυτό φάνηκε αυτές τις ώρες». Δεν ξέρουμε αν ο κύριος Κώστας έχει διαβάσει το δηλητηριώδες σχόλιο του πρώην πρωθυπουργού της Σουηδίας Καρλ Μπιλτ, που την ώρα της φρίκης βρήκε να σχολιάσει ότι «οι χώρες της Ε.Ε. προστρέχουν σε βοήθεια. Πάλι».

Πάντως μας ζήτησε να γράψουμε το εξής και σας το μεταφέρουμε αυτολεξεί: «Εμείς έχουμε μάθει να πολεμάμε και θα ξαναφτιάξουμε τις ζωές μας με αξιοπρέπεια και θάρρος. Και τα λεφτά αυτής της Ευρώπης, που καμία σχέση δεν έχει με την Ευρώπη της αλληλεγγύης και της συναδέλφωσης των λαών που ονειρευτήκαμε, δεν τα θέλουμε».

Η γυναίκα με την καπνιά στο πρόσωπο και τα χέρια, τις πέρλες στ’ αυτιά και το κάποτε ροζ φόρεμα θα μπορούσε να είναι η μαμά του καθενός μας. «Εγώ θα ήθελα να τα πω και με το όνομά μου, αλλά θα φωνάζει ο άντρας μου. Να τα γράψεις όμως όπως σου τα λέω: θα γίνω αναρχική, α ν α ρ χ ι κ ή! Πάει και τέλειωσε!

»Κάθομαι τόσα χρόνια και μου κόβουν τη σύνταξη, πληρώνω φόρους, πληρώνω ΕΝΦΙΑ, πληρώνω - κι εγώ δεν ξέρω πια τι πληρώνω! Γιατί πληρώνω; Για να υπάρχει κράτος! Και μας δουλεύουν όλοι τους, και ετούτοι εδώ και οι προηγούμενοι και όλοι τους. Πρόγνωση καιρού δεν είχαν; Πρόβλεψη για τις επικίνδυνες περιοχές δεν είχαν; Σχέδιο διάσωσης δεν είχαν; Αν όλα αυτά δεν είναι δουλειά του κράτους, ποιανού είναι; Αφού λοιπόν το κράτος με θέλει μόνο για να πληρώνω, αναρχική θα γίνω κι ας λέει ο άντρας μου».

Η Ανα Μπούτου εργάζεται για το CNTV κι είναι μια από τους δεκάδες ξένους δημοσιογράφους που έχουν έρθει στην Αθήνα τις τελευταίες μέρες. Από τον Λίβανο μέχρι την Αμερική κι από τη Γερμανία μέχρι την Κίνα, η ελληνική τραγωδία κάνει τον γύρο του κόσμου. Οι Πορτογάλοι βλέπουν σε ό,τι έγινε στην Ελλάδα πολλά κοινά με τη δική τους περσινή τραγωδία, όπου χάθηκαν σε πυρκαγιές 150 άνθρωποι.

«Πιο ευάλωτος ο Νότος»

«Εσείς, η Ισπανία κι εμείς είναι σαφές πως δεν έχουμε πρόληψη τέτοιων φαινομένων», λέει η Ανα. «Διάβασα ότι δεν έχετε αρκετούς πυροσβέστες, και σε εμάς η Πυροσβεστική έχει πλήρως αποδιοργανωθεί. Η κυβέρνηση δεν μας λέει καν πόσα πυροσβεστικά αεροπλάνα έχει η χώρα μας! Η κλιματική αλλαγή προκαλεί υπερθέρμανση κι αυτό προκαλεί ακόμα περισσότερες πυρκαγιές - ειδικά ο Νότος γίνεται πιο ευάλωτος. Και την ίδια ώρα οι πολιτικές λιτότητας επηρεάζουν και τον μηχανισμό προστασίας, αφού το κράτος δεν έχει χρήματα. Οσο γι’ αυτόν τον περίφημο ευρωπαϊκό μηχανισμό πρόληψης και αντιμετώπισης που εξήγγειλε η Ευρώπη πέρσι, ακόμα δεν τον έχουμε δει, είναι μόνο στα χαρτιά...».

Ο Αναστάσιος Κουραντζής στέκεται καταμεσής ενός σκελετού που κάποτε ήταν σπίτι. Γύρω του λιωμένες ηλεκτρικές συσκευές και σωροί από θρύψαλα - είναι όλο του το βιος που μετέφερε πριν από μόλις έξι μήνες, όταν ήρθε για να ζήσει μόνιμα εδώ. «Κοίτα, αυτό ήταν το πορσελάνινο σερβίτσιο της μητέρας μου. Κι αυτά... αυτή η σκόνη... αυτά ήταν κάποτε τα βιβλία του πατέρα μου... Σκόνη, ό,τι μου είχε μείνει από τους γονείς μου έγινε σκόνη... Τι να σας πω;»

Η γειτόνισσά του, η Αγγελική, μας υποδέχεται με την ίδια φράση: «Τι να σας πω; Να σας πω μόνο δόξα τω Θεώ που βγήκαμε όλοι ζωντανοί κι όλα τα άλλα θα ξαναγίνουν. Μόνο μη μας ξεχάσετε. Τώρα είμαστε καλά κι ασφαλείς - αν και ακούμε πως τις νύχτες έρχονται για πλιάτσικο κι έχουμε δει και κάτι ύποπτους τύπους να τριγυρίζουν με φορτηγά. Το ρεύμα θα αργήσει να αποκατασταθεί και μέχρι τότε δεν θα μπορούμε να μείνουμε στα σπίτια μας. Γι’ αυτό, σας παρακαλώ, μη μας ξεχάσετε».

Ενας γκριζομάλλης άντρας με σαγιονάρες και παντελόνι παραλλαγής μας ανοίγει την πόρτα του νεκρού πια κήπου του. «Ελάτε, θέλετε ένα ποτήρι νερό;» Τον ρωτάμε αν είναι καλά. «Καλύτερα δεν γίνεται. Εσωσα μόνος μου το σπίτι, είναι να μην είμαι καλά;» Χήρος, συνταξιούχος ταξιτζής, ο Γιάννης Λέπουρας ζει μόνιμα στο Μάτι. Είναι περήφανος που κατάφερε να σώσει το σπιτάκι του, μια μικρή μονοκατοικία, υπερυψωμένο ισόγειο με περιμετρική βεράντα. Πάνω στο τραπέζι δύο δεκάλιτρες πλαστικές φιάλες με νερό, ένα ραδιόφωνο με μπαταρίες, μια ηλεκτρική γεννήτρια.

«Τι πάει να πει αυθαίρετα»

«Αυτά που λένε ότι ήταν βαλτές οι φωτιές είναι παραμύθια. Ηταν τα γυρίσματα του αέρα που μας έκαψαν - ο αέρας αυτός δεν παλευόταν, ήταν πολλά Μποφόρ. Και να ήταν αρχικά εμπρησμός, πού να μαντέψουν προς τα πού θα πάει η φωτιά; Λένε ότι εδώ ήταν δασική έκταση, ότι τα σπίτια μας ήταν αυθαίρετα, δεν είχε ρυμοτομία... Και τι πάει να πει ότι ήταν αυθαίρετα; Εμείς το αγαπάγαμε το Μάτι και το φροντίζαμε, ήταν καταπράσινο. Δεν το είχαμε αποψιλώσει όπως αλλού».

Στην αυλή με τα νεκρά λουλούδια και τα απανθρακωμένα δέντρα, σ’ αυτό το καταφύγιο που είναι πια στάχτες, ο κύριος Γιάννης μιλάει συνεχώς για τη γειτόνισσά του που «έφυγε να γλιτώσει, χάθηκε και τη βρήκαν στον δρόμο νεκρή». Στο βλέμμα αυτού του ηλικιωμένου και περήφανου ανθρώπου φαίνεται πως το πρώτο σοκ έχει καταλαγιάσει, αλλά τώρα είναι που το πένθος βαθαίνει: «Το βράδυ δεν κοιμήθηκα καθόλου, σήμερα το πρωί είναι χειρότερα κι από χθες. Δεν ακούγεται πια τίποτα - ούτε σπουργίτι να τιτιβίζει. Νεκρική σιωπή...».

  

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αλληλεγγύη, το λουλούδι που ανθίζει μέσα από φλόγες και στάχτες
Η συμπαράσταση που δείχνουν εμπράκτως στους πυρόπληκτους εκατοντάδες συμπολίτες μας είναι παραπάνω από συγκινητική. Μικροί και μεγάλοι συρρέουν σε...
Αλληλεγγύη, το λουλούδι που ανθίζει μέσα από φλόγες και στάχτες
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Εν ολίγοις τι μας είπαν; Οτι φταίμε εμείς που καήκαμε»
Ερείπια που κάποτε ήταν σπίτια, καμένα ποδήλατα και φερ φορζέ, σκελετοί από δέντρα και ίχνη από παιδικά παιχνίδια. Μέσα σε απόλυτη σιγή συνεργεία...
«Εν ολίγοις τι μας είπαν; Οτι φταίμε εμείς που καήκαμε»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Στους 85 οι νεκροί, νοσηλεύονται 57
Μέσα σε βαρύ πένθος η Ελλάδα μετράει τις ανθρώπινες απώλειες της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι και στη Ραφήνα. Οι επιβεβαιωμένοι νεκροί μέχρι αργά χθες...
Στους 85 οι νεκροί, νοσηλεύονται 57