Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα Γιάννινα σηκώνουν το πέπλο της σιωπής

Τα Γιάννινα σηκώνουν το πέπλο της σιωπής

  • A-
  • A+

Ηταν κι εκείνη η ημέρα κρύα, χειμωνιάτικη περισσότερο, κι ας είχε μπει η άνοιξη. Ξημερώματα της 25ης Μαρτίου 1944, πάνω από 1.900 Γιαννιώτες Εβραίοι συγκεντρώνονται από τις γερμανικές δυνάμεις στην άκρη της λίμνης, στον Μώλο των Ιωαννίνων.

Από εκεί θα ξεκινήσει ο μακρύς δρόμος του μαρτυρίου τους, όταν με ανοιχτά φορτηγά θα φτάσουν στη Λάρισα και με τα τρένα στο Αουσβιτς για να εκτελεστούν μερικές μέρες μετά, μαζί με χιλιάδες άλλους Ελληνες.

Στον τόπο που ξεκίνησαν όλα, στην πλατεία Μαβίλη, τα Γιάννενα επέστρεψαν, μία 25η Μαρτίου πάλι, για πρώτη φορά μετά από 74 χρόνια και μνημόνευσαν εκείνους που χάθηκαν. Σήμερα η πόλη θέλει να θυμηθεί, θέλει να σηκώσει το πέπλο της σιωπής.

Ο Δήμος Ιωαννιτών διοργάνωσε την Κυριακή το μεσημέρι ακόμα μία εκδήλωση μνήμης, σηματοδοτώντας όμως αυτή τη φορά ιστορικά τον τόπο συγκέντρωσης και προσθέτοντας έτσι μία ψηφίδα μνήμης στην πόλη που έχασε μέσα σε ένα πρωινό περίπου το 10% του πληθυσμού της.

Εκείνο το πρωί, οι Γιαννιωτοεβραίοι, ανάμεσά τους πάνω από 600 παιδιά, χάθηκαν μέσα στην παγερή σιωπή, με την «επιχείρηση» να ολοκληρώνεται με επιτυχία, όπως θα αναφέρουν τα ναζιστικά έγγραφα.

Περίπου 100 ήταν όσοι κατάφεραν να επιστρέψουν από τα στρατόπεδα του θανάτου, το 1945, και μαζί με άλλους 60 που είχαν σωθεί στην Αντίσταση και αλλού, κατάφεραν να ανασυστήσουν το 1946 την κοινότητα, η οποία αριθμεί σήμερα περίπου 50 μέλη. Ανάμεσά τους και τρεις επιζήσασες των στρατοπέδων.

Πίσω, χιονισμένος ο Δρίσκος όπως και τότε, ο δρόμος που οδήγησε στον αφανισμό μία από τις πιο λαμπρές εβραϊκές κοινότητες των Βαλκανίων.

Ο τόπος συγκέντρωσης ακόμα ίδιος σχεδόν και σήμερα. Τα πλατάνια, ο ανοιχτός χώρος, οι παλιοί δρόμοι της εβραϊκής συνοικίας μερικά μέτρα παραπάνω, όπως και η Συναγωγή από τη μέσα πλευρά του Κάστρου.

Στην εκδήλωση παρέστη η υφυπουργός Παιδείας, Μερόπη Τζούφη, οι βουλευτές Γιάννης Στέφος και Κώστας Τασούλας και εκπρόσωποι των τοπικών αρχών, ενώ παρά τη βροχή και το κρύο και ο κόσμος που συγκεντρώθηκε ήταν πολύς.

Με πρωτοβουλία της Δημοτικής Πινακοθήκης εκτέθηκε ένα φωτογραφικό υλικό γερμανικών αρχείων από την ημέρα της εκτόπισης, που είχε πρωτοδημοσιευθεί το 2005 στην τοπική εφημερίδα «Ηπειρωτικός Αγών», προκαλώντας πανελλήνια συγκίνηση με διεθνή απήχηση.

Επίσης ομάδα του Δημοτικού Θεάτρου Ιωαννίνων με ένα θεατρικό δρώμενο διηγήθηκε μέσα από μαρτυρίες τις πρώτες εκείνες ώρες του βίαιου ξεριζωμού.

Δάκρυα δικαίωσης

«Τα διαχρονικά πολυπολιτισμικά Γιάννενα οφείλουν να συντηρήσουν αυτόν τον χαρακτήρα τους και στις μέρες μας. Μ' αυτόν τον τρόπο, από τη μια αντιστεκόμαστε στις ιδέες του μίσους, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, από την άλλη ανοίγουμε τις πύλες μας στο μέλλον και στην πρόοδο», τόνισε στην ομιλία του ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, ενώ ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων, Μωυσής Ελισάφ, επισήμανε τη σημασία της μνήμης στις μέρες μας.

Και είναι αλήθεια ότι με αυτήν την εκδήλωση η μνήμη συνάντησε τον τόπο, και τα δάκρυα που έβλεπες στα πρόσωπα γύρω είχαν μέσα τους κι ένα ίχνος δικαίωσης, γιατί δεν ξεχάστηκαν εκείνοι που χάθηκαν.

Δεν έγραψε άδικα τον στίχο «Αχ παινεμένα Γιάννινα, ω ανθότοποι των οραμάτων» ο Γιαννιωτοεβραίος ποιητής Γιοσέφ Ελιγιά.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τα Ιωάννινα δείχνουν τον δρόμο: όχι στην αποκομιδή από ιδιώτες
Εναν πόντο κέρδισαν οι δυνάμεις που πιστεύουν ότι η διαχείριση των απορριμμάτων είναι δημόσια υπόθεση και δεν χρειάζονται ιδιωτικές εταιρείες, μετά το δημοτικό συμβούλιο Ιωαννίνων που συνεδρίασε την Τετάρτη.
Τα Ιωάννινα δείχνουν τον δρόμο: όχι στην αποκομιδή από ιδιώτες
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Προτεραιότητά μου, η ανάδειξη της ταυτότητας των Ιωαννίνων»
Μπορεί τα Γιάννενα να αποφάσισαν ποιον δήμαρχο θέλουν για την επόμενη τετραετία, η εκλογή του Μωυσή Ελισάφ, όμως, αποτελεί είδηση με διεθνή αντίκτυπο, αφού για πρώτη φορά εκλέγεται Ελληνας Εβραίος δήμαρχος.
«Προτεραιότητά μου, η ανάδειξη της ταυτότητας των Ιωαννίνων»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η ελευθερία της πρόσβασης και το άνοιγμα των αρχείων
Μια επιστημονική συνάντηση στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων στις 14-15 Μαΐου θέτει τις προκλήσεις σήμερα για την ανάδειξη και την αξιοποίηση των αρχειακών συλλογών της χώρας.
Η ελευθερία της πρόσβασης και το άνοιγμα των αρχείων
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αναζητώντας τη Νέλλη και τη συλλογική ταυτότητα
Μία επιστροφή, ο δρόμος προς το σπίτι, την πατρίδα, την προσωπική ταυτότητα. Τη Δευτέρα το βράδυ, εκατοντάδες κάτοικοι των Ιωαννίνων, άντρες και γυναίκες όλων των ηλικιών, ακολούθησαν την πορεία της εικαστικού...
Αναζητώντας τη Νέλλη και τη συλλογική ταυτότητα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Ναι» στο Μουσείο Ολοκαυτώματος
Το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης έδωσε την τυπική έγκριση, αλλά όχι ομοφώνως, παρότι όλοι συμφώνησαν στην ανάγκη ίδρυσης όσο και στη συμμετοχή του δήμου στο υπό ίδρυση ίδρυμα -που θα αναλάβει την κατασκευή...
«Ναι» στο Μουσείο Ολοκαυτώματος
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Από την πλατεία Ελευθερίας, στους συρμούς που οδηγούσαν στο Αουσβιτς
Υπό καταρρακτώδη βροχή πλήθος Θεσσαλονικέων συμμετείχε χθες στην 5η Πορεία Μνήμης για τους Εβραίους της πόλης που έπεσαν θύματα της ναζιστικής θηριωδίας, εκδήλωση που διοργανώθηκε σε ανάμνηση της αναχώρησης...
Από την πλατεία Ελευθερίας, στους συρμούς που οδηγούσαν στο Αουσβιτς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας