Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
240 εκατ. για την έρευνα

Το σχέδιο νόμου τέθηκε σε διαβούλευση από τον αναπληρωτή υπ. Παιδείας Κ. Φωτάκη μόλις δόθηκε η έγκριση του δανείου

EUROKINISSI/ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

240 εκατ. για την έρευνα

  • A-
  • A+

Η δρομολόγηση του Ελληνικού Κέντρου Ερευνας και Καινοτομίας φαίνεται πολύ ελκυστικό εγχείρημα, και είναι. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα επιχειρείται η ίδρυση ενός «ανεξάρτητου, ευέλικτου και αξιοκρατικού οργανισμού» που θα προσφέρει υψηλή χρηματοδότηση (240 εκατ. ευρώ, τα περισσότερα από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων) απευθείας και αποκλειστικά για την έρευνα, με αποδέκτες οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο φορέα ή φυσικό πρόσωπο και κυρίως στη βάση μιας επένδυσης που γίνεται σύμφωνα με τα «διεθνή χρηματοδοτικά πρότυπα».

Θα ελέγχεται από το Δημόσιο αλλά δεν θα απειλείται από τις αδυναμίες του. Κι όμως, υπάρχουν κάποιοι που δεν συμμερίζονται το γενικό κλίμα ευφορίας. Ποιοι; Οι διοικήσεις των ΤΕΙ.

Τα Τεχνολογικά Ιδρύματα δεν εξαιρούνται, φυσικά, από τη χρηματοδότηση (αν και εφόσον ενδιαφερθούν). Αποκλείονται, όμως, από τα διοικητικά όργανα του Ιδρύματος που, όπως φαίνεται, θα διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στη χάραξη και άσκηση της ερευνητικής πολιτικής της χώρας τις επόμενες δεκαετίες.

Το χειρότερο, δε, είναι ότι ο αποκλεισμός τους αποτέλεσε όρο της ίδιας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για τη σύναψη του δανείου.

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «Εφ.Συν.», στις διαπραγματεύσεις οι εκπρόσωποι της τράπεζας δεν δέχτηκαν στη διοίκηση του Ιδρύματος διορισμό μελών από τα ΤΕΙ (σε αντίθεση με τα Πανεπιστήμια και τους ερευνητικούς φορείς).

Οπως υποστήριξαν, «στα Ιδρύματα αυτά καταγράφεται κυμαινόμενη ακαδημαϊκή επίδοση και έλλειψη συνοχής, η οποία δεν θα διευκολύνει τη διοίκηση του φορέα σ’ αυτή τη φάση».

Στο σχέδιο νόμου, που τέθηκε προχθές σε διαβούλευση, δεν περιλαμβάνεται καμία ρητή αναφορά στα ΤΕΙ σε ό,τι αφορά τις διατάξεις για τη σύσταση και λειτουργία των οργάνων διοίκησης.

Οργανα, αρμοδιότητες

Συγκεκριμένα, όργανα του Ελληνικού Ιδρύματος Ερευνας και Καινοτομίας είναι η Γενική Συνέλευση, το Επιστημονικό Συμβούλιο και ο διευθυντής.

-Η Γ.Σ., που είναι και το κύριο εκτελεστικό συμμετοχικό όργανο, «αποτελείται από ισάριθμα μέλη με τα Πανεπιστήμια που εδρεύουν στην Ελλάδα και τους ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς του άρθρου 13α του ν. 4310/2014.

Κάθε Πανεπιστήμιο και κάθε ερευνητικός και τεχνολογικός φορέας επιλέγουν από ένα (1) τακτικό και ένα (1) αναπληρωματικό μέλος». Διευκρίνιση: Οι τεχνολογικοί φορείς του άρθρου 13α ν. 4310/2014 ουδεμία σχέση έχουν με τα ΤΕΙ.

-Το Επιστημονικό Συμβούλιο «αποτελείται από εννέα (9) τακτικά μέλη, επιστήμονες διεθνούς κύρους», που εκλέγονται από τη Γ.Σ.

Το γεγονός του εκτοπισμού των ΤΕΙ από επιτελικούς ρόλους στον χώρο ξεπερνά κατά πολύ σε σοβαρότητα ο λόγος για τον οποίο υπαγορεύθηκε, δηλαδή η εικόνα αναξιοπιστίας των Ιδρυμάτων αυτών.

Αυτή την περίοδο επιχειρείται η δημιουργία του ενιαίου χώρου εκπαίδευσης και τεχνολογίας και πληθαίνουν οι λόγοι για μια ουσιαστική και σοβαρή παρέμβαση.

Αντίθετη ακριβώς η εικόνα στην έρευνα. Βέβαια, εδώ υπάρχει και μια καλή προίκα. Ομως η αξιοποίησή της είναι κρισιμότερη. Το υπουργείο Παιδείας δημιουργεί φιλοδοξίες μεγαλύτερες από την επένδυση που εξασφάλισε.

Δεν είναι τυχαίο ότι η επίσημη παρουσίαση του Ελληνικού Ιδρύματος Ερευνας και Καινοτομίας σχεδιάζεται να γίνει από τον ίδιο τον πρωθυπουργό αμέσως μετά την υπογραφή της σύμβασης (στις 15 Ιουλίου) του ελληνικού κράτους με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ), που θα χορηγήσει τα 180 από τα 240 εκατ. ευρώ.

Πρόκειται για ένα δάνειο με δύο ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους: το επιτόκιο, που κυμαίνεται στο 0,8%, και… τη σταθερά γενναιόδωρη πολιτική θέση της ΕΙΒ ως προς την ενίσχυση της έρευνας. Τα υπόλοιπα 60 εκατ. θα διατεθούν από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

To σχέδιο νόμου τέθηκε σε διαβούλευση μόλις δόθηκε η έγκριση του δανείου (τη Δευτέρα) και ύστερα από πολλές προσπάθειες και πιέσεις από τον αν. υπουργό Κώστα Φωτάκη και τον σύμβουλό του -διακεκριμένο ερευνητή- Σπύρο Γεωργάτο. Τα βασικά χαρακτηριστικά θα μπορούσαν να συνοψιστούν στο εξής τρίπτυχο στόχων: ανεξαρτησία-ευελιξία-διαφάνεια.

Εθνική στρατηγική

Ενδεικτικά αναφέρουμε:

1. Συγκροτείται ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που «ανήκει στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και λειτουργεί προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος», «διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου και του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας», αλλά «διαθέτει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια» και «λειτουργεί σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας».

Αυτό το μοντέλο συναντάται σε πολλές χώρες. Οπως υποστηρίζεται, εξασφαλίζει την απαραίτητη απόσταση από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία, αλλά δεν αποτελεί και ιδιωτική εταιρεία, καθώς λειτουργεί «στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής για την έρευνα και την καινοτομία».

2. Οι διαδικασίες αξιολόγησης (που δεν πρέπει να υπερβαίνουν τους τρεις μήνες) «εξασφαλίζουν την ταχεία και απαλλαγμένη από περιττό διοικητικό φορτίο ολοκλήρωση των έργων, εκπόνηση των μελετών και υλοποίηση των προγραμμάτων τα οποία αφορά η πρόσκληση».

3. Σε ό,τι αφορά την οικονομική διαχείριση, όλα δημοσιεύονται, ελέγχονται, τεκμηριώνονται (προκηρύξεις, αναθέσεις, δαπάνες κ.ά.), ο ετήσιος τακτικός έλεγχος γίνεται από ορκωτούς λογιστές κ.ά.

Σε ό,τι αφορά τη θεσμική παρέμβαση: ο υπουργός εποπτεύει το Ιδρυμα, πραγματοποιεί έκτακτους ελέγχους, αποφασίζει κάθε χρόνο την κατανομή της χρηματοδότησης, ελέγχει (δικαίωμα ένστασης) τον διορισμό των μελών της Γ.Σ., με απόφασή του δημοσιεύεται ο Εσωτερικός Κανονισμός κ.ά.

Δύο ακόμη ενδιαφέροντα στοιχεία:

■Η χρηματοδότηση αφορά καθαρά την έρευνα. Η χρηματοδότηση νεοφυών επιχειρήσεων για την εκμετάλλευση ερευνητικών αποτελεσμάτων θα εξασφαλίζεται από ξένους πόρους, όπως ΕΣΠΑ ή ιδιωτικούς.

■Το Ιδρυμα έχει δυνατότητα επαναχρηματοδότησης. Αν επιτευχθούν οι στόχοι της συμφωνίας, τότε μπορεί να χρηματοδοτηθεί για άλλα τρία χρόνια, μετά για άλλα τρία κ.ο.κ.

  

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
«Δημοκρατικό» επιχειρείν στο νέο Πανεπιστήμιο
Στο νέο σχέδιο νόμου για την ανώτατη εκπαίδευση, το υπουργείο Παιδείας προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ του εκδημοκρατισμού στη λειτουργία των ιδρυμάτων και της στροφής των ΑΕΙ-ΤΕΙ σε χρηματοδότηση μέσω των...
«Δημοκρατικό» επιχειρείν στο νέο Πανεπιστήμιο
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Οι αλλαγές χρειάζονται κονδύλια
Ψηλά στην ατζέντα της πολιτικής αντιπαράθεσης, πάλι, η παιδεία, μετά τις σχετικές δηλώσεις του προέδρου της Ν.Δ. Με νέα δήλωσή του, χθες, ο υπουργός Παιδείας κατηγορεί τον κ. Μητσοτάκη για «ανησυχητική άγνοια...
Οι αλλαγές χρειάζονται κονδύλια
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
«Ο αποκλεισμός των ΤΕΙ πάσχει νομιμότητας...»
Την παρέμβαση του υπουργού Παιδείας «προς αποκατάσταση της αναγνωρισιμότητάς τους ως Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα» ζητούν τα ΤΕΙ με αφορμή τον αποκλεισμό τους από τη Γενική Συνέλευση του υπό ίδρυση...
«Ο αποκλεισμός των ΤΕΙ πάσχει νομιμότητας...»
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Μια επιστολή και μια απάντηση
Ο κ. Κώστας Φωτάκης, αναπληρωτής υπουργός Ερευνας & Καινοτομίας, μας έστειλε επιστολή σχετικά με το χθεσινό μας ρεπορτάζ «240 εκατ. για την έρευνα» την οποία και δημοσιεύουμε.
Μια επιστολή και μια απάντηση
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Εθνικός διάλογος για την παιδεία
Την πλήρη αναδιάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήματος έχει στόχο ο εθνικός διάλογος που ξεκινά επισήμως μέσα στην εβδομάδα, ενώ αμέσως μετά τα Χριστούγεννα, στις 28 Δεκεμβρίου, αναλαμβάνει η επιτροπή του Εθνικού...
Εθνικός διάλογος για την παιδεία
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
«Δράσεις 80 εκατ. ευρώ για 2.500 νέους επιστήμονες»
Ανατροπή της μέχρι τώρα στρατηγικής για την έρευνα στην Ελλάδα, με απόρριψη του νεοφιλελεύθερου μοντέλου της αγοράς, συνιστά το νομοσχέδιο για την έρευνα, που προωθεί στη Βουλή ο αναπλ. υπουργός Ερευνας και...
«Δράσεις 80 εκατ. ευρώ για 2.500 νέους επιστήμονες»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

ΚΛΕΙΣΙΜΟ