• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 1.2°C / 4.2°C
    2 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -0.4°C / 3.8°C
    2 BF
    41%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 5.0°C
    5 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    4 BF
    40%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 1.3°C
    4 BF
    59%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    0°C -1.2°C / 0.4°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -4.6°C / -3.2°C
    2 BF
    42%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    2 BF
    71%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 7.8°C
    4 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 1.8°C / 2.9°C
    3 BF
    75%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.6°C
    5 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 2.3°C / 2.3°C
    6 BF
    52%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    5 BF
    57%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 1.7°C
    2 BF
    51%
  • Λαμία
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    2°C -0.5°C / 1.7°C
    1 BF
    86%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    3 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.1°C / 3.6°C
    0 BF
    90%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.7°C / 2.7°C
    2 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.3°C / 1.1°C
    2 BF
    50%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -4°C -3.9°C / -3.9°C
    2 BF
    63%

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι δύο από τα 10 ΑΕΙ στα οποία έγιναν ήδη ηλεκτρονικές εκλογές με ταξινομική ψήφο. Δεξιά, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, ο οποίος με δηλώσεις στην «Εφ.Συν.» υποστηρίζει ότι η νέα διαδικασία «είναι πολύπλοκη και καταστρατηγεί τη συνταγματική αρχή της ισοτιμίας της ψήφου»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ελεγχος των ΑΕΙ με το νέο εκλογικό σύστημα

  • A-
  • A+
Στρεβλώσεις στην ανάδειξη των συμβουλίων διοίκησης και των πρυτανικών αρχών προκαλεί ο νέος νόμος και η ΚΥΑ που επέβαλε η Νίκη Κεραμέως στα ΑΕΙ • Στο Συμβούλιο της Επικρατείας προσέφυγε η ΠΟΣΔΕΠ, χαρακτηρίζοντας αδιαφανή την εκλογική διαδικασία και ζητώντας ακύρωση της απόφασης.

Tο νέο εκλογικό σύστημα ανάδειξης Συμβουλίων Διοίκησης των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της χώρας, το οποίο ψήφισε πρόσφατα η κυβέρνηση της Ν.Δ., εφαρμόστηκε ήδη στα δέκα πρώτα ΑΕΙ που η θητεία των πρυτανικών αρχών τους ολοκληρώθηκε στις 31 Αυγούστου. Η μέχρι τώρα εμπειρία λέει ότι πρόκειται για ένα δαιδαλώδες και εξαιρετικά πολύπλοκο σύστημα, που φέρνει στο τραπέζι νέους όρους, όπως αυτόν της ταξινομικής ψήφου και του εκλογικού μέτρου, ενώ προβλέπει μέχρι και μεταφορά ψήφων από την πρώτη στη δεύτερη και τρίτη κατανομή. Και όλα αυτά ηλεκτρονικά. Πέραν τούτου, ασκείται εντονότατη κριτική και σε νομικό επίπεδο, αφού δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν ότι η εν λόγω διαδικασία ανάδειξης των οργάνων διοίκησης των ΑΕΙ καταστρατηγεί βασικές αρχές του Συντάγματος.

Θυμίζουμε ότι η σύνθεση των συμβουλίων διοίκησης είναι 11μελής και σε αυτά συμμετέχουν έξι καθηγητές που εκλέγονται από το σύνολο των μελών ΔΕΠ καθώς και πέντε εξωτερικά μέλη («Εφ.Συν.» 5/11/22, «Επιχειρηματίες και πολιτικοί θέλουν να μπουν στα ΑΕΙ») που επιλέγονται από τα εσωτερικά μέλη. Το Συμβούλιο Διοίκησης είναι αυτό που αξιολογεί τις υποψηφιότητες για τη θέση του Πρύτανη και με μυστική ψηφοφορία και πλειοψηφία οκτώ ενδεκάτων εκλέγεται ο πρύτανης, που είναι έτσι κι αλλιώς ένας εκ των έξι εσωτερικών μελών του συμβουλίου, και ο οποίος με τη σειρά του επιλέγει τους αντιπρυτάνεις και τους κοσμήτορες.

Οπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς, το σύστημα αυτό ευνοεί τις πελατειακές σχέσεις περισσότερο από κάθε προηγούμενο. Αρκεί να δούμε τις περιπτώσεις των Πανεπιστημίων Θεσσαλίας, Μακεδονίας και Αιγαίου, όπου η διαδικασία συγκρότησης των Συμβουλίων Διοίκησης έχει κολλήσει στην επιλογή των εξωτερικών μελών αφού τα έξι εσωτερικά μέλη, που είναι χωρισμένα σε δύο «στρατόπεδα», δεν μπορούν να καταλήξουν στα πρόσωπα που θα επιλεγούν για τις πέντε θέσεις των εξωτερικών μελών καθώς προκύπτει απόλυτη ισοψηφία. Οσο δε για την εκλογή των πρυτάνεων, πληροφορίες μας λένε ότι ήδη έχουν καταγραφεί περιπτώσεις πιέσεων για ψήφο σε συγκεκριμένα πρόσωπα για τις θέσεις των εσωτερικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης ως αντάλλαγμα για ψήφο για τη θέση του πρύτανη.

Τα ιδρύματα τα οποία εφάρμοσαν μέχρι στιγμής το νέο σύστημα είναι το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τα Πανεπιστήμια Θεσσαλίας, Μακεδονίας, Αιγαίου, Πειραιώς, Πελοποννήσου, Ιωαννίνων, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το Πολυτεχνείο Κρήτης και το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο.

Το εκλογικό μέτρο

Η εκλογή των εσωτερικών μελών διοίκησης γίνεται με το σύστημα της ταξινομικής ψήφου, δηλαδή οι εκλογείς ταξινομούν τους υποψηφίους κατά σειρά προτίμησης, από ένα ενιαίο ψηφοδέλτιο, ενώ η εκλογή κάποιου διασφαλίζεται μόνο εφόσον έχει ξεπεράσει σε ψήφους πρώτων προτιμήσεων το εκλογικό μέτρο. Ως εκλογικό μέτρο ορίζεται το άθροισμα της μονάδας με το πηλίκο της διαίρεσης του αριθμού των έγκυρων ψηφοδελτίων διά του αριθμού των εκλόγιμων θέσεων συν ένα.

Η καταμέτρηση των ψήφων γίνεται σε αλλεπάλληλους γύρους κατά τους οποίους εκλέγεται κάθε φορά ένας υποψήφιος εφόσον επιτυγχάνει το εκλογικό μέτρο και αποκλείεται εκείνος ο υποψήφιος με τις λιγότερες ψήφους. Στην περίπτωση που καταγραφεί περίσσευμα ψήφων σε σχέση με το εκλογικό μέτρο, τότε τα ψηφοδέλτια μεταφέρονται στη δεύτερη προτίμηση κάθε ψηφοφόρου του, ενώ στην περίπτωση απόρριψης ενός υποψηφίου όλες οι ψήφοι μεταφέρονται στην αμέσως επόμενη προτίμηση με συγκεκριμένους συντελεστές βαρύτητας κάθε φορά. Ουσιαστικά, μετακυλίεται η ψήφος και αν η πρώτη προτίμηση ενός εκλογέα δεν εκλεγεί τότε η ψήφος του μεταφέρεται στη δεύτερή του προτίμηση κ.ο.κ.

Εδώ τίθεται ένα πολύ σοβαρό ζήτημα. Η Κοινή Υπουργική Απόφαση «Διαδικασία εκλογής μελών του Συμβουλίου Διοίκησης των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και θέματα σχετικά με την εφαρμογή της ταξινομικής ψήφου» (99286/Ζ1 - ΦΕΚ’ Β 4211/9.8.2022), που ορίζει τις λεπτομέρειες της εκλογικής διαδικασίας δεν ορίζει τους συντελεστές βαρύτητας στη δεύτερη, τρίτη κ.λπ. κατανομή. Αυτό σημαίνει ότι εκείνοι που δημιούργησαν το λογισμικό έφτιαξαν έναν αλγόριθμο που δεν γνωρίζει το εκλογικό σώμα. Ενδεικτικό είναι ότι ζητήθηκε αναβολή των εκλογών από τους δημιουργούς του λογισμικού καθώς «το σύστημα δεν ήταν έτοιμο», αλλά το υπουργείο αρνήθηκε να τη δώσει. Το ίδιο υπουργείο που εμπόδιζε τα Ιδρύματα να προχωρήσουν στις αρχαιρεσίες τους βάσει του παλιού συστήματος, παρατείνοντας ετσιθελικά τις θητείες των προηγούμενων πρυτανικών αρχών μέχρι να εκδοθεί η ΚΥΑ για το νέο μοντέλο διοίκησης!

Την ίδια στιγμή, εντοπίζεται ακόμη μία στρέβλωση: η ΚΥΑ ορίζει ότι μόνο ένας υποψήφιος από κάθε σχολή μπορεί να εκλεγεί, επομένως συναντάται το φαινόμενο υποψήφιοι που έχουν συγκεντρώσει περισσότερες ψήφους από άλλους συνυποψηφίους τους να μην καταφέρνουν να εκλεγούν τελικά. Αντιστοίχως, ενδέχεται να ανακύψει μέχρι και πρύτανης που θα έχει λάβει ελάχιστες ψήφους από τα μέλη ΔΕΠ (το κατεξοχήν εκλογικό σώμα), αλλά θα... εξασφαλίσει τις κρίσιμες ψήφους εντός του Συμβουλίου.

«Η εκλογική διαδικασία έχει αναδείξει ότι είναι και πολύπλοκη και καταστρατηγεί τη συνταγματική αρχή της ισοτιμίας της ψήφου των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας για την εκλογή ενός συγκεντρωτικού συλλογικού οργάνου, διαλύοντας έτσι τη δημοκρατική λειτουργία των Πανεπιστημίων όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά το 1982. Θεωρώ ότι το ζήτημα του τρόπου διοίκησης και ανάδειξης των διοικητικών οργάνων των Πανεπιστημίων πρέπει να γίνεται στο πλαίσιο του αυτοδιοίκητου και να λαμβάνεται υπόψη η ελεύθερη και δημοκρατική βούληση της ακαδημαϊκής κοινότητας», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και καθηγητής του τμήματος Χημείας.

«Το εκλογικό σύστημα της ταξινομικής ψήφου θεωρείται ως το πλέον αναλογικό. Ομως, εξαιτίας της προϋπόθεσης ότι κάθε σχολή εκπροσωπείται μόνο από ένα μέλος στο Συμβούλιο Διοίκησης (ή τον περιορισμό της εκλογής μέχρι δύο μελών από κάθε σχολή, εάν κάποιο πανεπιστήμιο έχει λιγότερες από 6 σχολές), η διαδικασία εκλογής παύει να είναι αναλογική. Εάν, για παράδειγμα, σε κάποια σχολή υπάρχει ένας μοναδικός υποψήφιος, εκλέγεται ακόμη και με μία ψήφο. Αντίθετα, εάν σε κάποια άλλη σχολή του ιδίου Πανεπιστημίου υπάρχουν δύο ή περισσότεροι υποψήφιοι, οι οποίοι συγκέντρωσαν μεγάλο αριθμό ψήφων, θα εκλεγεί μόνο ένας από αυτούς, αυτός που συγκέντρωσε τις περισσότερες ψήφους. Σε περίπτωση ισοψηφίας, θα επιλεγεί με κλήρωση αυτός που θα καταλάβει τη θέση στο Συμβούλιο Διοίκησης», μας εξηγεί η Κυριακή Σωτηράκογλου, καθηγήτρια Γεωπονικού Πανεπιστημίου και εσωτερικό μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του ΓΠΑ, σχολιάζοντας παράλληλα ότι «η θέσπιση αυτού του περιορισμού από τον νέο νόμο είναι εύλογη, γιατί με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η υπερεκπροσώπηση κάποιων μεγάλων σχολών και δίνεται βήμα και στις μικρότερες σχολές».

Από την πλευρά της η Λίλιαν Αντωνίου, μέλος της εκτελεστικής γραμματείας της ΠΟΣΔΕΠ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού & Ερευνητικού Προσωπικού) και αντιπρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Διδακτικού – Ερευνητικού Προσωπικού του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΕΣΔΕΠ ΠΑΔΑ), υποστηρίζει ότι «το γεγονός ότι οι υποψήφιοι κατεβαίνουν και εκλέγονται ως άτομα σημαίνει ότι ακόμη και αν ορισμένοι κατέβαιναν με κοινές θέσεις δεν εκλέγονται τελικά ως παράταξη ή ομάδα, οπότε κάλλιστα μπορούν να υπερκερασθούν από άλλους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται ως προς την πολιτική του κάθε ιδρύματος, ως προς την ελεγξιμότητά της κ.ά.».

Αρνητική κριτική

Το παραπάνω μοντέλο διοίκησης εισέπραξε αρνητική κριτική από πολλές Συγκλήτους ήδη από την περίοδο της δημόσιας διαβούλευσης. Ενδεικτικά, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο υποστήριξε ότι η εκλογή του πρύτανη θα είναι «φαλκιδευμένη», η Σύγκλητος του Παντείου χαρακτήρισε το σύστημα «υπερσυγκεντρωτικό» και τόνισε ότι «δίνει υπερεξουσίες στον/την Πρύτανη, περιθωριοποιεί τους Αντιπρυτάνεις και μεταφέρει ενισχυμένες αρμοδιότητες σε ένα ολιγομελές όργανο, το Συμβούλιο Διοίκησης, το οποίο δεν έχει νομιμοποιηθεί στο σύνολό του από την ακαδημαϊκή κοινότητα», με το Γεωπονικό να προσθέτει: «Αποτέλεσμα του νέου μοντέλου διοίκησης είναι να μην υπάρχει δημοκρατική νομιμοποίηση από την πανεπιστημιακή κοινότητα των οργάνων διοίκησης, ενώ ελλοχεύει ο κίνδυνος για αδιαφανείς διαδικασίες και διαπλοκή».

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης ανέφερε ότι «ένα ολιγομελές, μη δημοκρατικά νομιμοποιημένο σώμα θα διαφεντεύει τις τύχες του Πανεπιστημίου και θα παίρνει όλες τις κρίσιμες αποφάσεις για την πορεία του, ερήμην των μελών του», το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο τόνισε ότι με το νέο σύστημα «ανατρέπεται στο σύνολό της η δημοκρατική δομή διοίκησης και λειτουργίας του ελληνικού δημόσιου Πανεπιστημίου», ενώ μέχρι και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθήνας –που υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο εισήγαγε πολλές θετικές διατάξεις– εξέφρασε διαφωνία ως προς το σύστημα διοίκησης αφού «εντοπίζονται προβλήματα στο επίπεδο της συγκρότησης του Συμβουλίου Διοίκησης, καθώς και σε εκείνο των αρμοδιοτήτων του, εγείροντας εν τέλει ερωτήματα ως προς την αποτελεσματικότητά του».

Παρά τις καταγεγραμμένες ενστάσεις, η υπουργός προχώρησε στην ψήφιση και εφαρμογή του νόμου, ανακοινώνοντας, μάλιστα, μετά την ολοκλήρωση των εκλογικών διαδικασιών στα δέκα πρώτα ΑΕΙ, ότι η συμμετοχή στις ηλεκτρονικές εκλογές ξεπέρασε το 95%. «Το γεγονός του τόσο υψηλού βαθμού συμμετοχής των μελών ΔΕΠ στη διαδικασία ανάδειξης των μελών των Συμβουλίων Διοίκησης προσδίδει και τη μέγιστη νομιμοποίηση στα όργανα διοίκησης των ΑΕΙ, ενώ εξασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα των απόψεων στο εσωτερικό των Συμβουλίων», ανέφερε η σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας.

Πάντως η ΠΟΣΔΕΠ προσέφυγε προ ημερών στο Συμβούλιο της Επικρατείας ζητώντας την ακύρωση της επίμαχης ΚΥΑ, υποστηρίζοντας ότι με το νέο σύστημα εκλογής παραβιάζονται αρχές του Συντάγματος. «Γενικά, η διαδικασία είναι αδιαφανής, άρα αντιδημοκρατική, διαβλητή και αναξιόπιστη, δεδομένου μάλιστα ότι οι λεπτομέρειες του αλγορίθμου δεν είναι γνωστές και αρκούντως απλές ώστε να τις κατανοούν οι εκλογείς και να τους αποδίδουν τη δέουσα σημασία», σχολιάζει στην «Εφ.Συν.» η Λίλιαν Αντωνίου.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Διαφωνίες της Συνόδου Πρυτάνεων στο νέο νομοσχέδιο Κεραμέως
Τη μεγάλη μείωση εισακτέων που φέρνουν οι αλλαγές στον νέο τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια επισημαίνει και η Σύνοδος των Πρυτάνεων, εκφράζοντας και την αντίθεσή της σε μια σειρά ζητήματα που εισάγονται με το...
Διαφωνίες της Συνόδου Πρυτάνεων στο νέο νομοσχέδιο Κεραμέως
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Επιχειρηματίες και πολιτικοί θέλουν να μπουν στα ΑΕΙ
Τα βιογραφικά των εξωτερικών μελών των Συμβουλίων Διοίκησης Πανεπιστημίων απέδειξαν ότι το νέο μοντέλο, που νομοθέτησε η Κεραμέως, δεν έχει σχέση με τον ακαδημαϊκό χαρακτήρα των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Επιχειρηματίες και πολιτικοί θέλουν να μπουν στα ΑΕΙ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
«Πόρτα» και από τις διοικήσεις των ΑΕΙ στον νόμο-πλαίσιο Κεραμέως
Εξαπλώνεται στην πανεπιστημιακή κοινότητα η ρητή εναντίωση στον νέο νόμο-πλαίσιο που φέρνει για τα ΑΕΙ η υπουργός Παιδείας. Μετά τις αντιδράσεις των φοιτητών και εργαζομένων, σειρά έχουν οι διοικήσεις.
«Πόρτα» και από τις διοικήσεις των ΑΕΙ στον νόμο-πλαίσιο Κεραμέως
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Πρυτανικό «όχι» στην Κεραμέως
Οι πρυτάνεις αρνούνται κατηγορηματικά τη συνδιοίκηση με τα Συμβούλια Ιδρύματος. Πληθαίνουν οι αντιδράσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας ● Βέλη ακόμα και από Διαμαντοπούλου κατά του νόμου!
Πρυτανικό «όχι» στην Κεραμέως
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Γνωμοδότηση-κόλαφος για τον νόμο-πλαίσιο Κεραμέως
Κρίσιμα ζητήματα συμβατότητας του νομοσχεδίου με την αυτοδιοίκηση των ΑΕΙ, προβλήματα διαφάνειας, νομιμοποίησης των οργάνων, διαπιστώνουν, μεταξύ άλλων, συνταγματολόγοι την άποψη των οποίων ζήτησε η ΠΟΣΔΕΠ.
Γνωμοδότηση-κόλαφος για τον νόμο-πλαίσιο Κεραμέως
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Πόρτα στην Κεραμέως από τους πρυτάνεις
Σαφείς αποστάσεις από την υπουργό Παιδείας παίρνουν οι πρυτάνεις, καθώς χωρίς τη Νίκη Κεραμέως θα διεξαχθεί τελικά το προσεχές Σάββατο μέσω τηλεδιάσκεψης η έκτακτη Σύνοδος Πρυτάνεων για το Σχέδιο Νόμου για...
Πόρτα στην Κεραμέως από τους πρυτάνεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας