Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εστειλαν τους μαθητές... άοπλους στη μάχη της τηλεκπαίδευσης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εστειλαν τους μαθητές... άοπλους στη μάχη της τηλεκπαίδευσης

  • A-
  • A+
Το 55,5% των παιδιών που απάντησαν συμμετέχει στα μαθήματα με κινητό τηλέφωνο, αφού δεν υπάρχει στο σπίτι άλλο διαθέσιμο μέσο όπως σταθερός ή φορητός υπολογιστής ή τάμπλετ. ● Η πλειοψηφία κάνει λόγο για αναποτελεσματικότητα, δυσκολίες εκμάθησης, αργή κάλυψη της απαραίτητης ύλης, έλλειψη αλληλεπίδρασης, αδυναμία συγκέντρωσης, απουσία του κοινωνικού ρόλου του σχολείου, αλλά και αρνητικές συνέπειες στη σωματική αλλά και την ψυχική υγεία.

Ανέκδοτο έχει καταντήσει η τηλεκπαίδευση στη χώρα. Τόσο λόγω των παλινωδιών που τη συνόδευσαν, με εκατοντάδες χιλιάδες μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών να παλεύουν επί ώρες να συνδεθούν σε ένα σύστημα που κρασάρει συνεχώς, όσο και λόγω των δηλώσεων της υπουργού Παιδείας, που επιχειρεί να χτίσει μια μαγική εικόνα στην οποία όλα είναι καλώς καμωμένα, αλλά και των υποσχέσεων της κυβέρνησης για εξασφάλιση τεχνολογικού εξοπλισμού στους οικονομικά ασθενέστερους προκειμένου να μην αποκλείεται κανένας μαθητής ή μαθήτρια από την εκπαιδευτική διαδικασία.

«Την περασμένη εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 1,6 εκατ. τηλεδιασκέψεις, πάνω από 21 εκατομμύρια αθροιστικά συμμετοχές μαθητών, πάνω από 74 εκατομμύρια λεπτά μαθήματος, με κάθε ώρα να διαρκεί κατά μέσο όρο σαράντα με σαράντα πέντε λεπτά» δήλωσε προ ημερών η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως, απαντώντας σε σχετική ερώτηση που της έγινε στη Βουλή. Ωστόσο, ενδιαφέρον έχει να δούμε τι λένε οι τηλεκπαιδευόμενοι, οι ίδιοι οι μαθητές.

Ο δρ Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και διευθυντής του 1ου ΓΕΛ Κερατσινίου, Γιώργος Μακρίδης, διεξήγαγε έρευνα με αντικείμενο την εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά την πρώτη εβδομάδα εφαρμογής της τηλεκπαίδευσης στα σχολεία της δευτεροβάθμιας.

Σε αυτήν συμμετείχαν 230 μαθητές και μαθήτριες σε σύνολο 355 μαθητών του σχολείου και τα αποτελέσματα ποσοτικοποιούν αυτό που όλοι -πλην της υπουργού- γνωρίζουμε. Οτι δηλαδή το μέτρο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα, τα οποία είχαν διαπιστωθεί ήδη από τον περασμένο Μάρτιο και παρ' όλα αυτά δεν υπήρξε καμία σχετική πρόβλεψη για να επιλυθούν.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 55,5% των μαθητών που απάντησαν συμμετέχει στα μαθήματα με κινητό τηλέφωνο, αφού δεν υπάρχει στο σπίτι άλλο διαθέσιμο μέσο όπως σταθερός ή φορητός υπολογιστής ή τάμπλετ για να το χρησιμοποιήσουν.

Πιο αναλυτικά, σε σχέση με την κατοχή του απαραίτητου τεχνολογικού εξοπλισμού, ένα 30% των μαθητών δήλωσε ότι το μοναδικό μέσο που διαθέτουν είναι το κινητό τους τηλέφωνο, ενώ μόνο το 3,5% των νοικοκυριών μπορεί να θεωρηθεί προνομιούχο αφού διαθέτει και τα υπόλοιπα μέσα. Πολύ χαμηλά είναι και τα ποσοστά των νοικοκυριών που διαθέτουν σταθερό υπολογιστή (γύρω στο 25%) αλλά και τάμπλετ (14%), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό κατοχής λάπτοπ προσεγγίζει το 48%.

Αναφορικά δε με τη συμμετοχή αυτή καθεαυτή στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση, ένας στους δύο μαθητές αδυνατεί να παρακολουθήσει τα τηλεμαθήματα αφού τα παραπάνω τεχνολογικά μέσα, όπου αυτά υπάρχουν, χρησιμοποιούνται από άλλα άτομα στο σπίτι (είτε από γονείς λόγω τηλεργασίας είτε από αδέλφια μαθητές ή φοιτητές λόγω παράλληλων μαθημάτων). Σε ερώτηση πολλαπλών επιλογών σχετικά με το πώς και για ποιους σκοπούς χρησιμοποιούν τα παραπάνω ηλεκτρονικά μέσα, οι μαθητές δήλωσαν σε ποσοστό 89% ότι χρησιμοποιούν το κινητό, που παραμένει το «δημοφιλέστερο» τεχνολογικό μέσο, κυρίως για επικοινωνία, για σύνδεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και για ψυχαγωγία.

Αντίθετα, όσον αφορά τη χρήση φορητού ή σταθερού υπολογιστή, το μεγαλύτερο συγκριτικά ποσοστό (62,6%) δήλωσε ότι τον χρησιμοποιεί για τη δημιουργία σχολικών εργασιών και κατά δεύτερο λόγο για διασκέδαση και ψυχαγωγία (41,3%). Ο ερευνητής τονίζει ιδιαίτερα τα αντίστοιχα χαμηλά ποσοστά των μαθητών που χρησιμοποιούν το κινητό (38,3%) ή το τάμπλετ (8,7%) για την εκπόνηση σχολικών εργασιών, κάτι που δείχνει την ανεπάρκεια των μέσων αυτών για τη συγκεκριμένη χρήση, διευκρινίζοντας φυσικά ότι μέχρι πρότινος η εν λόγω απάντηση δεν θα υπήρχε καν ως επιλογή. Πέραν όμως των ποσοτικών στοιχείων, ιδιαίτερη αξία έχουν και οι απαντήσεις που έδωσαν οι μαθητές σε ανοικτή ερώτηση σχετικά με το πώς αξιολογούν την εφαρμογή της τηλεκπαίδευσης.

Το 31,8% εξέφρασε αρνητικά σχόλια και εκτιμήσεις, το 15,5% θετικά σχόλια, ενώ η πλειοψηφία των μαθητών (52,7%) χρησιμοποίησε παράλληλα θετικά αλλά και αρνητικά σχόλια. Οι περισσότερες αρνητικές εκτιμήσεις επικεντρώνονται στην αδυναμία αντικατάστασης της διά ζώσης εκπαίδευσης από την εξ αποστάσεως, με τα παιδιά να κάνουν λόγο για αναποτελεσματικότητα, δυσκολίες εκμάθησης, αργή κάλυψη της απαραίτητης ύλης, έλλειψη αλληλεπίδρασης και ουσιαστικής επικοινωνίας, αδυναμία συγκέντρωσης, απουσία του κοινωνικού ρόλου του σχολείου κ.ά., στις δυσκολίες της εφαρμογής της (έλλειψη του απαραίτητου τεχνολογικού εξοπλισμού από την πλευρά των μαθητών, δημιουργία ανισοτήτων, πληθώρα τεχνικών προβλημάτων, προβληματική εφαρμογή από ανέτοιμους εκπαιδευτικούς κτλ) και στις αρνητικές συνέπειες στη σωματική αλλά και την ψυχική τους υγεία (πνευματική κόπωση, πονοκέφαλοι, οφθαλμολογικά προβλήματα, καθιστικός τρόπος ζωής, άγχος και ανασφάλεια για τις επικείμενες εξετάσεις κτλ).

Οι μαθητές αναγνωρίζουν μεν την αναγκαιότητα και τη χρησιμότητα της τηλεκπαίδευσης κατά τη συγκεκριμένη συγκυρία, την οποία μάλιστα βλέπουν και σαν ευκαιρία να εξοικειωθούν περισσότερο με τις νέες τεχνολογίες, ωστόσο η άποψη που κυριαρχεί είναι ότι το διά ζώσης μάθημα και η λειτουργία του σχολείου δεν μπορούν να αντικατασταθούν από την εξ αποστάσεως εκπαίδευση.

Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι σημαντικότερες δυσκολίες αφορούν αφενός την τεχνολογική διάσταση του θέματος και αφετέρου τη διαδικασία μετάδοσης της γνώσης, της κατανόησης και ανατροφοδότησης των μαθητών. «Ακόμη και στην περίπτωση που η προσπάθεια των μαθητών και των εκπαιδευτικών είναι αρκετά σοβαρή, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν φαίνεται σε καμία περίπτωση να υποκαθιστά τη διά ζώσης εκπαιδευτική διαδικασία αλλά και τον ψυχο-παιδαγωγικό και κοινωνικό ρόλο του σχολείου.

Ακόμα και η ανάπτυξη των δεξιοτήτων στην κατεύθυνση αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών προσκρούει στον καθαρά εργαλειακού τύπου ατομικό τρόπο παρουσίασης, που πιθανότατα δημιουργεί ακόμα μεγαλύτερες αποστάσεις οι οποίες ξεπερνούν το μαθησιακό και προσεγγίζουν το κοινωνικό πεδίο. Από τη διαδικασία απουσιάζουν η επικοινωνία, η κοινωνική αλληλεπίδραση, αλλά και η δυναμική της ομάδας. Το ότι ένα 30% των μαθητών συμμετέχει στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση με αποκλειστικό μέσο το κινητό του τηλέφωνο μας οδηγεί στο θλιβερό συμπέρασμα των κοινωνικών συνεπειών που έχει η απόλυτη ή η σχετική φτώχεια στις υποβαθμισμένες περιοχές» σχολιάζει στην «Εφ.Συν.» ο κ. Γ. Μακρίδης.

Απαντήσεις

Μερικές από τις απαντήσεις που έδωσαν οι μαθητές στο πώς αξιολογούν την εξ αποστάσεως εκπαίδευση:

● «Δεν είναι τόσο αποτελεσματική όσο η διά ζώσης, αλλά σε μια τέτοια κατάσταση όπως αυτή που επικρατεί στις μέρες μας είναι η μόνη λύση».

● «H κυβέρνηση θα μπορούσε να προβληματιστεί και να διερευνήσει όλους τους παράγοντες που ίσως παρεμποδίζουν την αποδοτικότητα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης (π.χ. αδυναμία παρακολούθησης μαθημάτων από μαθητές που δεν κατέχουν ούτε καν ίντερνετ, μείωση της ύλης των πανελληνίων). Ωστόσο, ας ελπίσουμε ότι η εξ αποστάσεως εκπαίδευση είναι μια λύση για τη συνέχιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας στα πλαίσια της πανδημίας».

● «Δεν είναι καθόλου αποδοτική, ειδικά για κάποια παιδιά όπως εγώ που δεν διαθέτουν τον απαραίτητο ηλεκτρονικό εξοπλισμό».

● «H εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν μπορεί να αναπληρώσει το διά ζώσης μάθημα επειδή η ύλη των μαθημάτων δεν είναι τόσο εύκολο να καλυφθεί, αλλά είναι καλύτερο από το τίποτα...».

● «Η προσωπική μου άποψη είναι ότι η εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν είναι αρκετά αποτελεσματική, αφού αρκετές φορές γίνονται αδικίες και δεν υπάρχει άμεση επαφή του καθηγητή με τον μαθητή, αλλά και του μαθητή με τον συμμαθητή. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση καλό θα ήταν να είναι η τελευταία δυνατή επιλογή».

● «Δεν υπάρχει πραγματική αλληλεπίδραση. Είναι διαφορετική η έρευνα και η αναζήτηση γνώσης και διαφορετική η μετάδοση της γνώσης μέσω της επαφής των δασκάλων ή των καθηγητών. Χάνεται η έμπνευση».

● «Λίγο σκατά... Είναι εύκολο να αποσπάσαι, το μάθημα είναι πιο δύσκολο και κουραστικό, χάνεται το κοινωνικό κομμάτι του σχολείου»...

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Μαθητές από ευπαθείς ομάδες εκτός εκπαιδευτικής διαδικασίας
Η μη συμπλήρωση του απαιτούμενου αριθμού μαθητών που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες για τον σχηματισμό διαδικτυακών τμημάτων αποκλείει αρκετούς από αυτούς από την εκπαιδευτική διαδικασία.
Μαθητές από ευπαθείς ομάδες εκτός εκπαιδευτικής διαδικασίας
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Τηλε-απομόρφωση: Από την Πεύκη στην Ωλένα και στα γύρω χωριά
Στην περίπτωση της Ωλένας κάποια παιδιά δεν διαθέτουν ούτε λάπτοπ ούτε ίντερνετ, καθώς τα τιμολόγια του ΟΤΕ στο χωριό είναι δυσβάστακτα...
Τηλε-απομόρφωση: Από την Πεύκη στην Ωλένα και στα γύρω χωριά
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Τάμπλετ ακούμε και τάμπλετ δεν βλέπουμε στα σχολεία
Παρά τη διαβεβαίωση του πρωθυπουργού ότι θα ζητούσε από τη Νίκη Κεραμέως να επισπεύσει τη διανομή ηλεκτρονικού εξοπλισμού, ελάχιστος αριθμός φορητών υπολογιστών έχει δοθεί σε μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Τάμπλετ ακούμε και τάμπλετ δεν βλέπουμε στα σχολεία
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Νέο φιάσκο: και τρίτα άτομα μπαίνουν στην τηλεκπαίδευση
Καταγράφονται καταγγελίες από καθηγητές ότι κατά τη διάρκεια του μαθήματός τους, εισέρχονται μαθητές με ψευδώνυμο ή άσχετοι μαθητές ή –ακόμα χειρότερα– μαθητές με όνομα άλλου συμμαθητή τους.
Νέο φιάσκο: και τρίτα άτομα μπαίνουν στην τηλεκπαίδευση
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Υποχρεωτική τηλεκπαίδευση από αύριο, στα θρανία μόνο οι μικροί μαθητές
Πώς θα λειτουργήσουν από Δευτέρα 9 Νοεμβρίου και για όλο το διάστημα του lockdown σχολεία και σχολές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Υποχρεωτική τηλεκπαίδευση από αύριο, στα θρανία μόνο οι μικροί μαθητές
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Συνεχίζουν οι μαθητές τον αγώνα σε πείσμα του κυβερνητικού εκφοβισμού
Νέα συγκέντρωση των μαθητών για τη διεκδίκηση των αιτημάτων τους έξω από το υπουργείο Παιδείας την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου.
Συνεχίζουν οι μαθητές τον αγώνα σε πείσμα του κυβερνητικού εκφοβισμού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας