Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα σχολικά βιβλία θέλουν εκσυγχρονισμό
ΕUROKINISSI /ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα σχολικά βιβλία θέλουν εκσυγχρονισμό

  • A-
  • A+

Τα βιβλία δεν χάνουν την αξία τους, όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσα χέρια κι αν αλλάξουν. Κι όμως, υπάρχει ένα είδος βιβλίων που έχει... ημερομηνία λήξης. Ο λόγος για τα σχολικά εγχειρίδια, τα οποία δεν θα έπρεπε να έχουν «χρόνο ζωής» παραπάνω από πέντε χρόνια, ούτως ώστε να εξυπηρετούν τον εκπαιδευτικό τους σκοπό, να κρατούν τους μαθητές σε επαφή με το σήμερα και να τους εισάγουν σε σύγχρονους προβληματισμούς.

Δυστυχώς, τα βιβλία στις δύο πρώτες βαθμίδες εκπαίδευσης -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων- δίνουν μια εικόνα ξεπερασμένη, βρίσκονται κυριολεκτικά μια δεκαετία πίσω από τις παιδαγωγικές εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο, με το περιεχόμενό τους να χαρακτηρίζεται από μονομέρεια, γενικεύσεις, αναχρονισμούς, ανακολουθία στη δομή της ύλης.

Αφορμή για το σημερινό ρεπορτάζ αποτέλεσε η καταγγελία μιας ειδικής παιδαγωγού, που μας επισήμανε ένα κείμενο που περιέχεται στο βιβλίο της Νεοελληνικής Γλώσσας που διδάσκεται στη Β’ Γυμνασίου.

Ελληνική φιλοξενία

Συγκεκριμένα, πρόκειται για το κείμενο με τίτλο «Ελλάδα είναι οι άνθρωποι», ένα από τα τρία εισαγωγικά κείμενα της πρώτης ενότητας με θέμα «Από τον τόπο μου σ’ όλη την Ελλάδα: Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα - πολιτισμό», στην οποία εξετάζεται το υποκείμενο του ρήματος, η παραγωγή λέξεων με αχώριστα μόρια και οι τρόποι με τους οποίους αναπτύσσεται μια παράγραφος.

Το κείμενο έχει ως κεντρικό θέμα τη θρυλούμενη «ελληνική φιλοξενία» και αποτελεί απόσπασμα από τον ταξιδιωτικό οδηγό των εκδόσεων Road, «Ανεξερεύνητη Πελοπόννησος», με ημερομηνία έκδοσης το 2001.

Αφού, λοιπόν, ο συντάκτης του κειμένου μάς εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι Ελληνες υποδέχονταν τους ξένους, συγκρίνει την αρχαιοελληνική με τη νεοελληνική φιλοξενία και γράφει:

«Οι σημερινοί Ελληνες είναι αρκετά διαφορετικοί. Πολλοί από αυτούς που ζουν και εργάζονται στις τουριστικές περιοχές, αν και περηφανεύονται για την καταγωγή τους, αγνοούν παντελώς το νόημα της λέξης φιλοξενία. Για να μην αναφέρουμε ότι οι περισσότεροι δεν είναι καν Ελληνες.

»Ξανθές τουρίστριες που βρήκαν τον τρόπο για δωρεάν ή και κερδοφόρες διακοπές σάς σερβίρουν μη ελληνικά ποτά, ενώ εσείς απολαμβάνετε ξένη μουσική παρέα με δεκάδες άλλους ξένους. Ξένοι σερβιτόροι σάς δίνουν ξενόγλωσσα μενού για να παραγγείλετε ξένες σπεσιαλιτέ.

»Ξένες ρεσεψιονίστ σάς εξυπηρετούν μιλώντας τη δική τους γλώσσα, για να έχετε μια αξέχαστη διαμονή σε ένα περιβάλλον που δεν έχει καμία σχέση με την πατρίδα μας», ενώ λίγο πιο κάτω διαβάζουμε: «Αλλά αν είναι μια φορά δύσκολο να ανακαλύψετε αμόλυντα και αυθεντικά τοπία, είναι δύο φορές δύσκολο να ανακαλύψετε αυθεντικούς Ελληνες».

Η ειδική παιδαγωγός Αθηνά Μαυροειδή μάς λέει ότι έμεινε ενεή διαβάζοντας το κείμενο που της πήγε μαθήτριά της, για να τη βοηθήσει με τις ερωτήσεις κατανόησης. «Μου φάνηκε ρατσιστικό και σεξιστικό. Δεν το πίστευα! Πώς είναι δυνατόν να έχει εγκριθεί ένα τέτοιο κείμενο και να διδάσκεται σε παιδιά Γυμνασίου; Τόσα χρόνια, τόσοι φιλόλογοι, δεν βρέθηκε κάποιος να θέσει το ζήτημα; Εκτός και αν οι περισσότεροι επιλέγουν να μην το διδάξουν. Θεωρώ ότι πρέπει να αφαιρεθεί από την ύλη», δηλώνει στην «Εφ.Συν.».

Η πανεπιστημιακός Θάλεια Δραγώνα επισημαίνει στην «Εφ.Συν.» ότι η διδασκαλία ενός τέτοιου κειμένου σήμερα, «την εποχή των μεγάλων μετακινήσεων πληθυσμών», είναι βλαβερή για τους μαθητές και τις μαθήτριες:

«Αυτή η παράγραφος είναι πράγματι ιδιαίτερα προβληματική, καθώς το περιεχόμενό της είναι ιδεολόγημα ρατσιστικό και -θεωρώ- καταδικασμένο από την πλειοψηφία. Το περί “αυθεντικών Ελλήνων” συνοδεύεται από την καταδίκη των τουριστικών περιοχών της χώρας, ονομάζοντάς τες “περιβάλλον που δεν έχει καμία σχέση με την πατρίδα μας”, επειδή σε αυτές τις περιοχές “ξένες τουρίστριες σερβίρουν μη ελληνικά ποτά” και άλλα παρόμοια.

»Η υπερβολή της αντίθεσης “ξένοι/αυθεντικοί Ελληνες” γίνεται σχεδόν γελοιογραφική με τα “τοπία” που δεν είναι “τοπία αμόλυντα και αυθεντικά”. Η όλη κατασκευή είναι βλαβερή για τους μαθητές και τις μαθήτριες, πόσο μάλλον την εποχή μεγάλων μετακινήσεων πληθυσμών και το οξύτατο σε όλη την Ευρώπη πρόβλημα των προσφύγων. Ομολογώ ότι ξαφνιάστηκα, διότι το κείμενο είναι αντίθετο με μια από τις επιμελήτριες που γνωρίζω και η οποία χαίρει εκτίμησης στην κοινότητα των γλωσσολόγων».

Χρηματοδότηση

Το βιβλίο Νεοελληνικής Γλώσσας που διδάσκεται στη Β’ Γυμνασίου

Απευθυνθήκαμε στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) για τις απαραίτητες διευκρινίσεις.

«Τα κείμενα που περιέχονται στα βιβλία δεν είναι πρότυπα, δεν είναι θέσφατα. Αντίθετα, προσφέρονται για κριτική. Αλλωστε, μην ξεχνάμε ότι η Λογοτεχνία και η Νεοελληνική Γλώσσα δεν είναι μαθήματα ηθικής διαπαιδαγώγησης, αλλά μαθήματα γλωσσικής εκπαίδευσης και κριτικής εξέτασης και αυτό τονίζουμε και στις επιμορφώσεις των εκπαιδευτικών», μας λέει ο Λευτέρης Βεκρής, σύμβουλος Α΄ Φιλολογικών μαθημάτων του ΙΕΠ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το υλικό είναι παρωχημένο.

«Τα βιβλία εκδόθηκαν το 2006 και από τότε δεν έχει γίνει καμία αλλαγή. Πράγματι, υπάρχουν κείμενα μέσα από τα οποία αναπαράγονται στερεοτυπικές αντιλήψεις. Γενικά, πρέπει να έχουμε στον νου μας ότι τα ανοιχτά και ευέλικτα προγράμματα σπουδών και τα ανοιχτά εκπαιδευτικά υλικά, που μπορούν να ενημερώνονται συνεχώς, αποτελούν καλή πρακτική για την εκπαίδευση», τονίζει ο κ. Βεκρής, ο οποίος μας πληροφορεί ότι υπάρχει χρηματοδοτικό πρόγραμμα για την αλλαγή του εκπαιδευτικού υλικού, το οποίο όμως δεν έχει ξεκινήσει ακόμη.

Φυσικά, και το προαναφερθέν κείμενο δεν αποτελεί τη μοναδική αστοχία στα σχολικά εγχειρίδια, αλλά είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που αποδεικνύει την επείγουσα ανάγκη εκσυγχρονισμού του περιεχομένου του εκπαιδευτικού υλικού.


 

 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Προσαγωγή δέκα μαθητών «δι’ ασήμαντον αφορμήν»
Σε 10 προσαγωγές μαθητών που συμμετείχαν στην κατάληψη του 7ου Επαγγελματικού Λυκείου Λάρισας προχώρησε η Αστυνομία στο πλαίσιο προκαταρκτικής έρευνας που διέταξε η Εισαγγελία της Λάρισας.
Προσαγωγή δέκα μαθητών «δι’ ασήμαντον αφορμήν»
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Εχασαν την προθεσμία, χάνουν και την εργασία
Περίπου 600 αναπληρωτές και ωρομίσθιοι εκπαιδευτικοί καταγγέλλουν ότι η εγκύκλιος για την κάλυψη κενών στα σχολεία βγήκε Μεγάλη Πέμπτη, μεσούσης της σχολικής αργίας, χωρίς να κοινοποιηθεί στις οικείες...
Εχασαν την προθεσμία, χάνουν και την εργασία
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Διάψευση ΙΕΠ για κατάργηση της «Αντιγόνης» από το Λύκειο
Διαψεύδει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) ότι καταργείται η διδασκαλία του εμβληματικού έργου του Σοφοκλή «Αντιγόνη». Σύσσωμος ο εκπαιδευτικός κόσμος αντέδρασε στην πρόταση του ΙΕΠ για...
Διάψευση ΙΕΠ για κατάργηση της «Αντιγόνης» από το Λύκειο
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Ρατσιστικό μάθημα από καθηγητή Θρησκευτικών
Ρατσιστικές αναφορές σχετικά με τους πρόσφυγες που φτάνουν στην Ελλάδα φέρεται να έκανε καθηγητής θρησκευτικών σε Γυμνάσιο του Κιάτου, σύμφωνα με όσα καταγγέλλει γονέας σε επιστολή του στην «Εφ.Συν.». Ο γονέας...
Ρατσιστικό μάθημα από καθηγητή Θρησκευτικών
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Μετρώντας τα κενά του 1ου Πειραματικού Λυκείου Αθηνών
Μπορεί η υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, να λέει πως έχουν καλυφθεί όλα τα κενά στα σχολεία, η πραγματικότητα όμως τη διαψεύδει... Το Δεκαπενταμελές Μαθητικό Συμβούλιο του 1ου Πειραματικού Λυκείου Αθηνών με...
Μετρώντας τα κενά του 1ου Πειραματικού Λυκείου Αθηνών
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Αγωνία και συγκίνηση για τα σχολεία που χτίζουν γέφυρες
Κατάμεστο το αμφιθέατρο του ΕΚΠΑ στην εκδήλωση αποχαιρετισμού του πρωτοποριακού προγράμματος για τα παιδιά (και όχι μόνο) της μειονότητας ● Αδεια παρέμεινε η τιμητική θέση για την υπουργό Παιδείας ή τον...
Αγωνία και συγκίνηση για τα σχολεία που χτίζουν γέφυρες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας