Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αποφάσεις - καταπέλτης από το Ευρωπαϊκό δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
AP Photo/Christian Lutz
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αποφάσεις - καταπέλτης από το Ευρωπαϊκό δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

  • A-
  • A+
Οταν καταλύεται το κράτος δικαίου από το ίδιο το κράτος (αστυνομία, δικαιοσύνη), τότε υπάρχει και η λύση του Στρασβούργου ● Δύο αποφάσεις του ΕΔΔΑ δικαιώνουν τα θύματα αστυνομικής βίας και βάζουν φραγμό στην ατιμωρησία της ένστολης αυθαιρεσίας, δημιου­ρ­γώντας παράλληλα ισχυρό δεδικασμένο για αντίστοιχες υποθέσεις που φτάνουν στα ελληνικά δικαστήρια.

Εξευτελιστική μεταχείριση πολιτών κατά τη διάρκεια αστυνομικής επιχείρησης

«Η εισβολή ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας σε σπίτι υπόπτου και η απρόκλητη χρήση βίας για τη σύλληψή του συνιστούν εξευτελιστική μεταχείριση και αποτελούν πλήγμα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια», αποφάνθηκε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) για μια υπόθεση ένστολης αυθαιρεσίας στο Contes της Γαλλίας που θυμίζει πολύ όσα διαδραματίστηκαν στο Κουκάκι τον Δεκέμβριο του 2019 κατά την αστυνομική επιχείρηση στο σπίτι της οικογένειας Ινδαρέ.

Ο 64χρονος Joseph Castellani κρίθηκε ύποπτος για απειλή και αντίσταση κατά της αρχής με χρήση βίας και δόθηκε εντολή να συλληφθεί από τις ειδικές δυνάμεις, οι οποίες εισέβαλαν στην οικία του και άσκησαν βία εναντίον του, χωρίς εκείνος να τους προκαλέσει και κυρίως χωρίς να διασφαλιστούν οι απαραίτητες εγγυήσεις για την παρέμβασή τους. Το «ντου» των πάνοπλων αστυνομικών στο σπίτι του Castellani έγινε με παραβίαση της εισόδου της οικίας, ενώ ο ύποπτος υπέστη σοβαρούς τραυματισμούς και οι αστυνομικοί τον ταπείνωσαν μπροστά στην οικογένειά του.

Η υπόθεση έφτασε στη Δικαιοσύνη, αλλά οι Γάλλοι δικαστές έκριναν δικαιολογημένη την παρέμβαση των ειδικών δυνάμεων και επιδίκασαν στον προσφεύγοντα ένα μικρό ποσό αποζημίωσης λόγω της μη παροχής ιατρικής περίθαλψης την ώρα που, τραυματισμένος, τελούσε υπό κράτηση.

Ο Γάλλος πολίτης, αφού εξάντλησε όλα τα ένδικα μέσα στην πατρίδα του, προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το οποίο διαπίστωσε πως «δεν έχει αποδειχθεί ότι η παρέμβαση των ειδικών δυνάμεων είχε αιτιώδη συνάφεια με το επιζήμιο αποτέλεσμα που υπέστη ο προσφεύγων». Επιπλέον, το Στρασβούργο, αναγνωρίζοντας τους σημαντικούς τραυματισμούς τού προσφεύγοντος και την ψυχική του ταλαιπωρία, επισήμανε ότι η παρέμβαση ειδικών δυνάμεων, οι οποίες συνήθως εμπλέκονται σε καταστάσεις ακραίας βίας, θα μπορούσε να συνεπάγεται ιδιαίτερους κινδύνους κατάχρησης εξουσίας και παραβίασης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Επομένως, αποφάνθηκε, η παρέμβαση τέτοιων μονάδων έπρεπε να περιβάλλεται από επαρκείς εγγυήσεις.

Στην απόφαση σημειώνεται ότι η επιχείρηση σύλληψης στο σπίτι του προσφεύγοντος έγινε με βίαιο τρόπο από ένοπλους αστυνομικούς, ενώπιον τρίτων ατόμων, χωρίς σωστό σχεδιασμό και ότι η φυσική δύναμη που χρησιμοποιήθηκε δεν ήταν αναγκαία. Πρόκειται για παραβίαση του άρθρου 3 της Σύμβασης για απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση του προσφεύγοντος και έτσι το δικαστήριο επιδίκασε να του καταβάλει το γαλλικό κράτος αποζημίωση για ηθική βλάβη ποσού 22.800 ευρώ.

Μέχρι να δικαιωθεί από το Στρασβούργο ο J. Castellani σύρθηκε ως κατηγορούμενος, όπως και ο σκηνοθέτης Δημήτρης Ινδαρές και οι δύο γιοι του που έχουν παραπεμφθεί σε δίκη για τα αδικήματα βίας κατά υπαλλήλων, εξύβρισης και απόπειρας παράνομης βίας, διατάραξης και λειτουργίας της υπηρεσίας, απείθειας, επικίνδυνης σωματικής βλάβης και οπλοκατοχής. Κατά την προκαταρκτική εξέταση της υπόθεσης, η οικογένεια Ινδαρέ προσκόμισε φωτογραφικό και βιντεοληπτικό υλικό το οποίο αποτυπώνει την αστυνομική βία την οποία υπέστησαν, ενώ κατέθεσε έγκληση σε βάρος των αστυνομικών.

 

Δημήτρης Ινδαρές: «Είναι επιτακτική ανάγκη να ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα η μετριοπαθής πτέρυγα των κυβερνώντων»

Ποτέ καμιά δημοκρατική πλειοψηφία δεν νομιμοποίησε τη βία στην Ελλάδα. Ακόμη και η δράση των κουκουλοφόρων, παρά την τραγική για τη δημοκρατία αμφιθυμία της προηγούμενης πολιτικής περιόδου, που δημιουργούσε μάλιστα την τοξικότατη αίσθηση της ανοχής, λάμβανε πάντα δημοσιότητα και δεχόταν την κριτική και τη δημόσια αγανάκτηση, που σωστά προβαλλόταν ευρύτατα από τα μέσα.

Οι αυθαιρεσίες, όμως, και η επιθετικότητα των κρανοφόρων της τρέχουσας περιόδου δεν τυχαίνει δυστυχώς ανάλογης δημοσιότητας. Τα περιστατικά μιας βίας μόνο κατ’ όνομα θεσμικής, σύμφωνα με τις καταγγελίες παθόντων και μαρτύρων, αποκρύπτονται, αν δεν συγκαλύπτονται κιόλας. Τα Μέσα δεν «παίζουν» το θέμα γιατί, φαίνεται, δεν πουλάει.

Ομως ο θυμός που προκαλείται και συσσωρεύεται έτσι αστόχαστα είναι κρίμα να γίνει το άλλοθι ενός νέου φαύλου κύκλου. Είναι επιτακτική ανάγκη η μετριοπαθής πτέρυγα των κυβερνώντων να ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα, προτού θρηνήσουμε ανθρώπινη ζωή από τον ζήλο των οργάνων. Γιατί υπάρχει θέμα. Η θερμοκρασία ανεβαίνει χωρίς άλλον ουσιαστικό λόγο παρά μια αντιδραστική ιδεοληψία, που έχει παγιδέψει και μέρος του κέντρου, όπως επίσης και μια σειρά πρώην αριστερών, που προσπαθούν να ξεπλυθούν από τις δικές τους νεανικές ψευδαισθήσεις.

Η τήρηση όμως των νόμων και τα όρια της συμπεριφοράς πολιτών και κράτους δεν είναι μόδα, ούτε συναρτώνται με πλειοψηφίες και φρονήματα. Είναι εδώ και πάντα για όλους, ανεξάρτητα από χρώμα, φύλο, ηλικία. Είναι χαρακτηριστική ως (λάθος) προσέγγιση το ότι η πρόληψη, η αποδόμηση και η ευαισθητοποίηση των πολιτών για το σοβαρό ζήτημα της βίας ανατέθηκε στο υπουργείο «προστασίας» του πολίτη (Ιαν. 2020). Μια σειρά από πρόσφατα περιστατικά επιβεβαιώνουν τις ανησυχίες. Θα πρέπει λοιπόν όλοι να σοβαρευτούμε. Οι καλές προθέσεις δεν αρκούν. Στις λεπτομέρειες της μεγάλης εικόνας κρίνεται το βάθος και η ποιότητα του πολιτεύματος. Κι εκεί ακριβώς επωάζεται το αυγό του φιδιού. Που είναι μάλιστα περισσότερα από ένα.

 

Θεόδωρος Μαντάς, δικηγόρος: «Εξαιρετικά θετική προσδοκία για την υπόθεση Ινδαρέ»

Εξαιρετική απόφαση του ΕΔΔΑ, η οποία καταδικάζει ακόμη μία φορά την αστυνομική βία και αυθαιρεσία. Η συγκεκριμένη απόφαση δεν είναι η πρώτη που καταδικάζει περιστατικά κατάχρησης εξουσίας από την πλευρά των αστυνομικών αρχών, ωστόσο αναδεικνύει τη σαφή θέση του Στρασβούργου για τον σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η συγκεκριμένη απόφαση καταλαμβάνει αναμφίβολα και την υπόθεση του σκηνοθέτη Δημήτρη Ινδαρέ και δημιουργεί μια εξαιρετικά θετική προσδοκία για τη δικαστική έκβαση της υπόθεσής του.

Ανεπαρκείς έρευνες για θάνατο πολιτών κατά τη διάρκεια αστυνομικών ελέγχων

Η Πολωνή Teresa Jabłońska προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για τον θάνατο του γιου της έπειτα από απόπειρα σύλληψης κατά τη διάρκεια αστυνομικού ελέγχου ρουτίνας. H υπόθεση είναι μία από τις εκατοντάδες αντίστοιχες που έχουν συγκλονίσει την παγκόσμια κοινή γνώμη, με τελευταίο παράδειγμα τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ στη Μινεάπολη των ΗΠΑ.

Στις 18 Ιουνίου 2013 αστυνομικοί πραγματοποίησαν έλεγχο στο αυτοκίνητο του D.J. και εντόπισαν δύο μικρά πακέτα λευκής σκόνης. Εκείνος επιχείρησε να διαφύγει τη σύλληψη, δύο αστυνομικοί προσπάθησαν να τον σταματήσουν και ακολούθησε διαπληκτισμός, ενώ στο σημείο κατέφθασαν άλλοι έξι αστυνομικοί. Αφού ακινητοποίησαν τον D.J. και του πέρασαν χειροπέδες, οι αστυνομικοί συνειδητοποίησαν ότι δεν αναπνέει. Οι προσπάθειες ανάνηψης από δύο αστυνομικούς, από δύο διερχόμενους νοσηλευτές και από πλήρωμα ασθενοφόρου που κλήθηκε για βοήθεια ήταν ανεπιτυχείς.

Η ποινική διαδικασία κινήθηκε την επόμενη μέρα και οι εισαγγελικές αρχές συνέλεξαν μαρτυρικές καταθέσεις και αποδεικτικά στοιχεία. Η αυτοψία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αιτία θανάτου ήταν οξεία καρδιακή αναπνευστική ανεπάρκεια που σχετίζεται με χρόνια κυκλοφορική ανεπάρκεια. Σημείωσε, ωστόσο, ότι υπήρχαν τραυματισμοί στον λαιμό του που θα μπορούσαν επίσης να έχουν προκαλέσει τον θάνατό του. Οι εισαγγελικές αρχές εξέτασαν την υπόθεση πέντε χρόνια αργότερα, συλλέγοντας καταθέσεις από περισσότερους μάρτυρες και ζητώντας την έκδοση δεύτερης εγκληματολογικής έκθεσης, αλλά διαπίστωσαν ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που αποκτήθηκαν με τον τρόπο αυτό δεν δικαιολογούσαν το άνοιγμα νέας έρευνας.

Η μητέρα του θύματος προσέφυγε στο ΕΔΔΑ, καταγγέλλοντας τον τρόπο διεξαγωγής της αστυνομικής επιχείρησης, κατά τη διάρκεια της οποίας έγινε υπέρμετρη χρήση βίας, την αποτυχία παροχής αναγκαίας ιατρικής περίθαλψης στον γιο της, καθώς και διεξαγωγή αποτελεσματικής διερεύνησης του θανάτου του. Το Στρασβούργο διαπίστωσε ότι η έρευνα δεν παρείχε σαφείς απαντήσεις σε ορισμένα σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την αναλογικότητα της βίας που ασκήθηκε και τα χτυπήματα που εμφάνισε το θύμα. Διαπίστωσε, επίσης, ότι το εγχώριο δικαστήριο που εξέτασε την έφεση κατά της απόφασης για μη δίωξη των αστυνομικών δεν προέβη σε ανεξάρτητη διαπίστωση πραγματικών περιστατικών, αλλά βασίστηκε στις περιστάσεις του συμβάντος όπως απέδειξε η έρευνα.

Κατά συνέπεια, αποφάνθηκε ότι η έρευνα απέτυχε να προσδιορίσει τις σημαντικές πραγματικές περιστάσεις της υπόθεσης. Αντιθέτως, διαπίστωσε ότι δεν αποδείχτηκε με βεβαιότητα αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της βίας που υπέστη ο θανών και του θανάτου του και ότι παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες χωρίς καθυστέρηση. Ετσι, έκρινε ότι δεν υπήρχε παραβίαση όσον αφορά το ουσιαστικό σκέλος του άρθρου 2 (δικαίωμα στη ζωή), αλλά υπήρξε παραβίαση του διαδικαστικού σκέλους του δικαιώματος στη ζωή (άρθρο 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου) και επιδίκασε στην προσφεύγουσα ποσό 26.000 ευρώ για ψυχική οδύνη.

 

Ιωάννα Κούρτοβικ, δικηγόρος: «Νίκος Σακελλίων, ο δικός μας αδικαίωτος νεκρός»

Η υπόθεση δεν μπορεί παρά να θυμίζει την περίπτωση του δικού μας αδικαίωτου νεκρού, του 24χρονου Νίκου Σακελλίωνος, που κατέρρευσε ξαφνικά κατά τη σύλληψή του τον Μάιο του 2008, «σαν να τον χτύπησε ηλεκτρισμός», όπως κατέθεσε στο δικαστήριο ένας μάρτυρας αστυνομικός. Δύο αστυνομικοί κατέθεσαν ότι τον βρήκαν σε κώμα· ο νεαρός μάρτυρας που είχε δει τυχαία τη σκηνή της σύλληψης και είχε τραβήξει βίντεο τους επτά αστυνομικούς που εμπλέκονταν στο περιστατικό παραπέμφθηκε για ψευδορκία· το σώμα του νεκρού εξαφανίστηκε και έφτασε μετά από δύο ημέρες στην ιατροδικαστική, σε σήψη και με ένα σακουλάκι ηρωίνης στο στόμα, που όμως δεν υπήρχε όταν οι διασώστες εφάρμοσαν ενδοτραχειακή διασωλήνωση για ανάνηψη· ο ιατροδικαστής δεν μπόρεσε να δει στο (αλλοιωμένο από τη σήψη) πτώμα το μικρό έγκαυμα που έφερε στο αριστερό μέρος του στήθους, εξέλιξη ενός τσιμπήματος που περιέγραφαν επίμονα οι διασώστες, και δεν κατέθεσε ποτέ αφού πέθανε από ανακοπή στη διάρκεια της δίκης.

Τα ελληνικά δικαστήρια αποφάνθηκαν ότι η Ελληνική Αστυνομία δεν χρησιμοποιούσε taser (παρ’ όλα αυτά, την ίδια περίοδο ένας αστυνομικός είχε καταδικαστεί πρωτόδικα σε έξι χρόνια κάθειρξη για χρήση taser σε συλληφθέντα) και απάλλαξαν σε όλους τους βαθμούς τούς εμπλεκόμενους, τους οποίους με δραματική αναζήτηση είχε κατορθώσει να εντοπίσει ο πατέρας του νεκρού. Η αθωωτική απόφαση του πρώτου βαθμού προκάλεσε έφεση του εισαγγελέα Εφετών και την αντίστοιχη του Εφετείου αναίρεση από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου («δεν θα μπορούσα να κοιμηθώ αν δεν την έκανα», είχε δηλώσει στη συνήγορο του πατέρα). Καμία δεν δικαιώθηκε. Και ο καταρρακωμένος ψυχικά και ηθικά πατέρας, ηττημένος, αρνήθηκε να προσφύγει στο ΕΔΔΑ και πείστηκε να αποσύρει όλες τις δικαστικές ενέργειες που εκκρεμούσαν. Αμέσως μετά από αυτό, έχασε και τη δουλειά του.

Η συγκάλυψη της υπόθεσης από τις αστυνομικές ανακριτικές αρχές δικαιώθηκε σε όλα τα στάδια. Οι καταθέσεις των αστυνομικών κρίθηκαν ειλικρινείς, μέχρι που κατά λάθος προδόθηκαν από συναδέλφους τους που είχαν παρευρεθεί στο περιστατικό. Τα κινητά που χρησιμοποιήθηκαν από τους αστυνομικούς εξαφανίστηκαν. Τα πράγματα του νεκρού το ίδιο. Η κατασκευή ενός ψευδομάρτυρα από την αστυνομική ανάκριση για να καλύψει τους εμπλεκόμενους δεν απασχόλησε ποτέ κανένα δικαιοδοτικό όργανο. Ο εργολάβος κηδειών που είχε εξαφανίσει τη σορό παραπέμφθηκε και καταδικάστηκε πρωτόδικα σε τρία χρόνια φυλάκιση, αλλά αυτό δεν οδήγησε ποτέ σε αμφιβολίες για τους λόγους της εξαφάνισης, της σήψης του πτώματος και της διαφαινόμενης εκ των υστέρων τοποθέτησης ενός πράγματος που δεν υπήρχε στον λαιμό του νεκρού την ώρα που κατέρρεε. Η υπόθεση ξεπερνούσε το πλαίσιο μιας απλής συναλληλέγγυας κάλυψης. Οι διαπλοκές στα μετόπισθεν δεν βγήκαν ποτέ στον αέρα. Το έγκλημα της συγκάλυψης, πιο πολύ και από αυτό της ανθρωποκτονίας, θα βαραίνει στις συνειδήσεις όλων όσοι ασχολήθηκαν.

* Πηγή αποφάσεων του ΕΔΔΑ: echrcaselaw.com

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Ανεξέλεγκτη, επικίνδυνη, ασύδοτη ΕΛ.ΑΣ.
Ηχητικά ντοκουμέντα και βίντεο από το όργιο καταστολής στα Σεπόλια ● Ο πατέρας της οικογένειας Καττή περιγράφει τη δολοφονική επίθεση μέσα από τον «Ευαγγελισμό» ● Αναβλήθηκε για την 1/12 η δίκη της οικογένειας.
Ανεξέλεγκτη, επικίνδυνη, ασύδοτη ΕΛ.ΑΣ.
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Τα αστυνομικά «ντου» σε σπίτια αποτελούν βάναυσο εξευτελισμό
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε ότι η εισβολή ειδικών δυνάμεων και η απρόκλητη χρήση βίας σε οικία υπόπτου πλήττουν κατάφωρα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Τα αστυνομικά «ντου» σε σπίτια αποτελούν βάναυσο εξευτελισμό
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Δικάζονται οι δύο αστυνομικοί που διέλυσαν τη ζωή ψυχικά ασθενούς
Μια υπόθεση ωμής αστυνομικής βίας που εκτυλίχθηκε τον Μάιο του 2007 στο Αστυνομικό Τμήμα Καλλιθέας με θύμα άτομο που αντιμετωπίζει ψυχιατρικά προβλήματα επανέρχεται στα δικαστήρια.
Δικάζονται οι δύο αστυνομικοί που διέλυσαν τη ζωή ψυχικά ασθενούς
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
«Στο εδώλιο θα έπρεπε να κάθονται και οι γονείς τους»
Οργή και πόνος από τους γονείς της Ελένης Τοπαλούδη που ζήτησαν την καταδίκη των κατηγορουμένων με την ανώτατη προβλεπόμενη ποινή ● Συγκίνησε ακόμη μία φορά η Μάγδα Φύσσα με τη στάση της.
«Στο εδώλιο θα έπρεπε να κάθονται και οι γονείς τους»
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Αναβλήθηκε η δίκη για το Κουκάκι
Για τις 15 Μαΐου 2020 αναβλήθηκε η δίκη του σκηνοθέτη Δημήτρη Ινδαρέ, των δύο γιων και άλλων έξι ατόμων που συνελήφθησαν κατά την επιχείρηση εκκένωσης καταλήψεων στο Κουκάκι.
Αναβλήθηκε η δίκη για το Κουκάκι
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Οι βασανιστές ομολογούν, οι βασανισμένοι κατηγορούνται
Συνεχίζεται σήμερα η δίκη των 15 αντιφασιστών που είχαν συλληφθεί το 2012 και είχαν βασανιστεί φρικτά ● Οι καταθέσεις των αστυνομικών ως μαρτύρων κατηγορίας αποδεικνύουν ότι το κουκούλωμα της υπόθεσης...
Οι βασανιστές ομολογούν, οι βασανισμένοι κατηγορούνται

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας