Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στο σκοτάδι οι φυλακές, το κυβερνητικό «όραμα»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στο σκοτάδι οι φυλακές, το κυβερνητικό «όραμα»

  • A-
  • A+
Επιλεκτική αυστηροποίηση άρθρων του νέου Ποινικού Κώδικα, συρρίκνωση του Κεντρικού Επιστημονικού Συμβουλίου, σιγή ιχθύος για τις συνθήκες κράτησης, αδράνεια του Σώματος Επιθεώρησης και Ελέγχου Καταστημάτων Κράτησης, σιωπή για τα περιστατικά αυτοκτονιών, συμπλοκών και δολοφονιών στα κελιά, κουβέντα για τις κινητοποιήσεις κρατουμένων, πάγωμα των συμβάσεων εξωτερικών φρουρών.

Μετά την απόφαση της κυβέρνησης να καταργήσει έναν από τους πλέον κρίσιμους τομείς ευθύνης του υπουργείου Δικαιοσύνης μεταφέροντας τις φυλακές και το σύνολο του σωφρονιστικού έργου στα χέρια του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, ήταν φανερό ότι σύντομα θα ακολουθούσαν και τα πολύ σκληρότερα μέτρα για τους κρατούμενους στις φυλακές.

Η αρχή έγινε από τις κυβερνητικές παρεμβάσεις προκειμένου να αλλάξουν επιλεκτικά επί το αυστηρότερον άρθρα του νέου Ποινικού Κώδικα πριν καλά καλά εφαρμοστεί. Στη συνέχεια, με στόχο τον απόλυτο έλεγχο, συρρικνώθηκε το Κεντρικό Επιστημονικό Συμβούλιο των Φυλακών, φτάνοντας στο σημείο να εκπαραθυρώνεται ακόμα και ο εισαγγελέας από τη σύνθεσή του.

Στο μεταξύ οι ειδήσεις για όσα συμβαίνουν στις φυλακές είναι σχεδόν ανύπαρκτες και μόνο χάρη στους «στενούς» διαύλους υπουργείου και κυβερνητικών ΜΜΕ υπάρχουν προνομιακές και επιλεκτικές διαρροές για μέρος όσων συμβαίνουν και για ό,τι πρόκειται να συμβεί στις φυλακές της χώρας. Από την επίσκεψη των εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ, που διερευνούν τις συνθήκες κράτησης στην Ελλάδα, η κοινή γνώμη πληροφορήθηκε τον υπερπληθυσμό και τις προσβλητικές για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια συνθήκες που επικρατούν κυρίως σε κρατητήρια και κέντρα κράτησης προσφύγων και μεταναστών.

Τα μόνα στοιχεία που διοχετεύονται από τη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής είναι τα ευρήματα έκτακτων ελέγχων στις φυλακές. Αντίθετα, οι θάνατοι, οι αυτοκτονίες, οι συμπλοκές κ.λπ. το πολύ πολύ να περάσουν στα ψιλά των ειδήσεων και πάντως χωρίς δελτία Τύπου.

Μέσα από τις σελίδες της «Καθημερινής» η γενική γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής, Σοφία Νικολάου, περιέγραψε το κυβερνητικό «όραμα» για τα σωφρονιστικά ιδρύματα και τον περιορισμό των ευεργετικών μέτρων που οδηγούν στην καλύτερη και πιο σύντομη επανένταξη των κρατουμένων. Πρωταρχικό κυβερνητικό καθήκον, σύμφωνα με όσα είπε η Σ. Νικολάου, αποτελεί η πάταξη της ανομίας, η επιβολή της ασφάλειας και η παροχή κινήτρων στους κρατούμενους ώστε να ενταχθούν ξανά στην κοινωνία.

Ελεγχοι

Οι συνεχείς έφοδοι/έλεγχοι στις φυλακές αποτελούν τη βασική πρακτική της κυβέρνησης. «Φανταστείτε ότι όταν ανέλαβα, βρήκα για όλη την επικράτεια να υπάρχουν μόλις τέσσερις ελεγκτές, οι οποίοι μάλιστα ήταν αποσπασμένοι από διάφορες θέσεις του Δημοσίου, άσχετες με τον χώρο των φυλακών» αναφέρει η Σ. Νικολάου. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι μέχρι τις εκλογές το Σώμα Επιθεώρησης και Ελέγχου Καταστημάτων Κράτησης είχε προϊστάμενο επίτιμο αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου και 4 ενεργούς επιθεωρητές που έκαναν δεκάδες τακτικούς και έκτακτους ελέγχους σε όλη τη χώρα.

Αντίθετα, μετά τις εκλογές όλα πάγωσαν, ενώ δεν υπάρχει ακόμα προϊστάμενος στο Σώμα, πράγμα που επιβεβαίωσε απαντώντας σε ερώτηση βουλευτών και ο υφυπουργός ΠροΠο, Ελ. Οικονόμου, στις 2/12/2019: «Αφού ολοκληρωθεί η αναδιοργάνωση και στελέχωση του ανωτέρω Σώματος, θα τεθεί άμεσα σε εφαρμογή η υλοποίηση συνεχών, στοχευμένων και εξειδικευμένων ελέγχων στα Καταστήματα Κράτησης». Αυτή η απάντηση δόθηκε στους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που ρωτούσαν για την πλήρη αδράνεια του συγκεκριμένου Σώματος. Το γεγονός ότι ο νόμος αύξησε τις θέσεις των επιθεωρητών προς το παρόν αποτελεί κενό γράμμα, ενώ οι έφοδοι δεκάδων αστυνομικών ακόμα και μέσα στη νύχτα στα κελιά μάλλον ξεφεύγει από την κανονικότητα ενός κράτους δικαίου.

Η Σ. Νικολάου ρωτήθηκε για τα πρόσφατα αιματηρά επεισόδια στις φυλακές του Αυλώνα, που την οδήγησαν στην απομάκρυνση της ηγεσίας της φυλακής, χωρίς ωστόσο να πει λέξη για όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις θανάτων, συμπλοκών, δολοφονιών (π.χ. Χανιά), τραυματισμών κρατουμένων (π.χ. Βόλος, Αυλώνας), επιθέσεις σε υπαλλήλους εντός (π.χ. Λάρισα) ή εκτός των φυλακών, αποδράσεις (π.χ. Κόρινθος). Δεν έκανε καμία αναφορά η γεν. γραμματέας για κινητοποιήσεις κρατούμενων, όπως γίνεται τώρα στις φυλακές Νιγρίτας. Ενώ ανακοίνωσε μάλιστα τη διεύρυνση της χωρητικότητάς τους με νέες πτέρυγες, δεν εξήγησε γιατί μετάγονται βίαια κρατούμενοι που απλώς διαμαρτύρονται εδώ και μήνες για ζεστό και καθαρό νερό, περίθαλψη αρρώστων, απεντόμωση κ.λπ.

Η ίδια ωστόσο προέταξε ως εξαιρετικά σημαντικό το ότι επί ΣΥΡΙΖΑ δεν χτυπούσαν τα κουδούνια στις φυλακές την ώρα που οι κρατούμενοι έπρεπε να επιστρέψουν στα κελιά τους. Εκανε μάλιστα αναφορά σε αυτοσχέδιο καζίνο (!) και τζακούζι μέσα στον Κορυδαλλό. Ισως στο σημείο αυτό ο διαχρονικός φύλακας Αντ. Αραβαντινός θα μπορούσε να την πληροφορήσει ποια ήταν τα κελιά πολυτελείας, ποιοι επώνυμοι κρατούμενοι τα απολάμβαναν αλλά και πώς τα κατάργησε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Οσο για την «πισίνα» (και όχι τζακούζι) του Νοσοκομείου Κορυδαλλού, υπάρχουν τα δημοσιεύματα του 2012 που επίσης μπορούν να τη διαφωτίσουν.

Χωρίς σχολεία

Η αγωνία της κ. Νικολάου για τα κουδούνια πάντως δεν φαίνεται να συμπεριλαμβάνει τα κουδούνια που δεν χτύπησαν στα υποστελεχωμένα φέτος σχολεία των φυλακών. Σημειώνεται εδώ ότι υπάρχουν ήδη σοβαρές διαμαρτυρίες, π.χ. για τη διακοπή ανέγερσης του κτιρίου επιμόρφωσης στις φυλακές Χανίων ενώ είχαν ξεκινήσει οι εργασίες. Κάθε άλλο παρά προτεραιότητα όμως μαρτυρά η αδρανοποίηση προγραμμάτων εκπαίδευσης στον στόχο ομαλής επανένταξης.

Στη φυλακή των Χανίων υπάρχουν στάσεις εργασίας των εξωτερικών φρουρών διότι, με ευθύνη της Σ. Νικολάου, δεν έγινε η πρόσληψη με 8μηνες συμβάσεις των επιλεγέντων από το ΑΣΕΠ εξωτερικών φρουρών. Ακόμα και η προφανέστατα φιλική προς τη νέα κυβέρνηση Ομοσπονδία Σωφρονιστικών Υπαλλήλων Ελλάδας (ΟΣΥΕ) εξήγγειλε εικοσιτετράωρη απεργία στις 22 Ιανουαρίου για την αποχώρηση 370 υπαλλήλων από τις φυλακές (270 φύλακες και 100 επιστήμονες). Σημειώνεται εδώ πως παραμένουν αδιευκρίνιστοι οι λόγοι που η σημερινή γεν. γραμματέας δεν έπραξε τα δέοντα (νομοθετική ρύθμιση) προκειμένου να κρατήσει το εν λόγω προσωπικό που είχε εξασφαλίσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με πρόγραμμα του ΟΑΕΔ για την αντιμετώπιση των πιεστικών αναγκών.

Η απάντηση της Σ. Νικολάου για τον υπερπληθυσμό αποδεικνύει και την προχειρότητα με την οποία αντιμετωπίζει το ΠροΠο το αφόρητο για τους κρατούμενους και για την ασφάλεια όλων θέμα. Θα εκδοθούν, λέει στη συνέντευξή της, οι πολλοί κρατούμενοι διακινητές παράνομων μεταναστών με κατανεμημένο τρόπο στις χώρες της Ε.Ε. Πέρα από το αν όλοι αυτοί (3.000 περίπου) είναι ή όχι διακινητές, μια και πολύ συχνά ο διακινητής αναθέτει -χωρίς να μπαίνει στη βάρκα- σε κάποιον πρόσφυγα να την οδηγήσει στα νησιά, είναι άξιον απορίας η υπερβολική αυτή αισιοδοξία!

Στα ψυχιατρεία

Με αφορμή δε συγκεκριμένα περιστατικά παροχής βεβαιώσεων -ακόμα και με το αζημίωτο- με μοναδικό στόχο τη μεταφορά κάποιων στο Ψυχιατρείο Κορυδαλλού, η γ.γ. προαναγγέλλει και εδώ αυστηροποίηση, ενώ ήδη η προηγούμενη κυβέρνηση είχε πάρει μέτρα ένταξης του νοσοκομείου και του ψυχιατρείου στο ΕΣΥ ακριβώς για να αποφεύγονται παρόμοια φαινόμενα.

Για ποιους ευάλωτους άραγε θα γίνει πολύ αυστηρή η δυνατότητα μεταφοράς τους στο ψυχιατρείο και πόσες αυτοκτονίες είναι ενδεχόμενο να συμβούν, αν ψυχικά επιβαρυμένοι μεταχθούν εσπευσμένα σε άλλες φυλακές;

Επί της ουσίας:

● Η γεν. γραμματέας αναγγέλλει ξανά την ίδρυση φυλακής Γ’ Τύπου σε αντίθεση με ολόκληρη την επιστημονική κοινότητα αλλά και τις συνδικαλιστικές ενώσεις των σωφρονιστικών, που ήδη από το 2014 είχαν αντιταχθεί απολύτως στην απόφαση αυτή η οποία οδήγησε τότε στο φιάσκο του Δομοκού.

● Με στοιχεία ανακριβή η γ.γ. απαξιώνει (αυστηροποιώντας) τη μεταγωγή στις αγροτικές φυλακές και μάλιστα όταν έχει ανασταλεί επ’ αόριστον η νομοθετική διάταξη του Π.Κ. για την κοινωφελή εργασία ως εναλλακτική ποινή. Οι αγροτικές φυλακές υπάρχουν εδώ και 100 χρόνια στην Ελλάδα έχοντας συμβάλει πολύ θετικά στην επανένταξη. Σήμερα είναι σχεδόν άδειες, όταν αλλού οι κρατούμενοι κοιμούνται στο πάτωμα. Μίλησε η Σ. Νικολάου για 200 αποδράσεις τα τελευταία 4 χρόνια από τις αγροτικές! Τα πραγματικά στοιχεία είναι: 42 αποδράσεις από αγροτικές φυλακές το διάστημα 2015-2018.

● Ανακοίνωσε επίσης περαιτέρω αυστηροποίηση του ευεργετικού μέτρου των αδειών, έτσι, χωρίς αιτία! Κι όμως το μέτρο αυτό έχει παγκόσμια αναγνωριστεί ως ένα από τα αποτελεσματικότερα μέτρα επανένταξης, με σημαντική μείωση των περιπτώσεων υποτροπών και ευεργετική επίδραση στη μείωση βίαιων συμπεριφορών. Η δε Ελλάδα έχει ένα από τα μικρότερα ποσοστά παραβίασης αδειών, μόλις 3%. Συνολικά οι 78 παραβιάσεις αδειών μεταξύ 2015-2018 (λιγότερες από την αμέσως προηγούμενη τετραετία) αποδεικνύει του λόγου το αληθές και απαντά στις κυβερνητικές εμμονές. Με ποια άραγε κριτήρια θα συρρικνωθεί το μέτρο;

● Τέλος, ξανά από την πίσω πόρτα, διαμέσου των ΣΔΙΤ, η κυβέρνηση ανοίγει το πεδίο εισαγωγής ιδιωτικών φυλακών, με ό,τι κινδύνους κι αν εγκυμονεί αυτό για τα κέρδη του κάθε επίδοξου επιχειρηματία και τη συρρίκνωση των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Μια ματιά και μόνο στις ΗΠΑ, ακόμα και μέσα από τις δημοφιλείς σειρές του NETFLIX, αρκεί για να ανατριχιάσει κάθε δημοκρατικός πολίτης.

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Το «στολίδι» της Σοφίας Νικολάου στη Δράμα
Με τυμπανοκρουσίες του υπουργείου ΠροΠο εγκαινιάστηκε το νέο σωφρονιστικό κατάστημα στη Δράμα, αλλά ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί η πρώτη προκήρυξη θέσεων και επομένως δεν υπάρχει περίπτωση σύντομα να...
Το «στολίδι» της Σοφίας Νικολάου στη Δράμα
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Πειθαρχικές φυλακές υψίστης ασφαλείας στον Δομοκό
Φαίνεται ότι πυρετωδώς ετοιμάζεται η νέα φυλακή υψίστης ασφαλείας από τη Γ. Γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Η «αποκάλυψη» έγινε αρχικά από το «Το Βήμα».
Πειθαρχικές φυλακές υψίστης ασφαλείας στον Δομοκό
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κομφούζιο στις φυλακές με κυβερνητική ευθύνη
Κατάσταση ασφυξίας επικρατεί στις ελληνικές φυλακές καθώς τέσσερις μήνες μετά τις εκλογές, δεν έχει συγκροτηθεί ακόμα η Κεντρική Επιτροπή Μεταγωγών και εκκρεμούν αιτήματα κρατουμένων για μετακίνησή τους.
Κομφούζιο στις φυλακές με κυβερνητική ευθύνη
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
«Σεμινάριο» για κουκούλωμα σκανδάλων και επαναφορά των φρονηματικών διώξεων
Οι περισσότερες αλλαγές προς το αυστηρότερο του Π.Κ. σχετίζονται με την τρομοκρατία και, βέβαια, με την πολύ διευρυμένη έννοια που δίνει η Ν.Δ.
«Σεμινάριο» για κουκούλωμα σκανδάλων και επαναφορά των φρονηματικών διώξεων
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
«Τσεκούρι» υποβάθμισης του Επιστημονικού Συμβουλίου Φυλακών
Ενα... 5μελές αντικαθιστά το γνωμοδοτικό όργανο σωφρονιστικής πολιτικής ● Γιατί είναι απόντες οι εισαγγελείς ● Φανερή η πρόθεση της κυβέρνησης να δημιουργήσει ένα συρρικνωμένο και «υπάκουο» ΚΕΣΦ για να...
«Τσεκούρι» υποβάθμισης του Επιστημονικού Συμβουλίου Φυλακών
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Η είδηση της εφόδου «σκέπασε» την είδηση για τον θάνατο κρατουμένου
Σε «αιφνιδιαστική έφοδο», ξημερώματα, μονάδων ΜΑΤ και ΕΚΑΜ στο ψυχιατρείο (!) Κορυδαλλού βρήκε και κατάσχεσε 10 γρ. κοκαΐνης, ένα στιλέτο, 600 ευρώ, 5 γρ. κάνναβης και 6 κινητά τηλέφωνα.
Η είδηση της εφόδου «σκέπασε» την είδηση για τον θάνατο κρατουμένου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας