Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αντισυνταγματικό το πλαφόν των 6.000 €
EUROKINISSI / ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Αντισυνταγματικό το πλαφόν των 6.000 €

  • A-
  • A+

Με ομοφωνία στον Αρειο Πάγο κρίθηκαν αντισυνταγματικές και αντίθετες με το κοινοτικό δίκαιο και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) οι διατάξεις του νόμου Στουρνάρα (ν. 4092/2012) που αφορούν τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης που υποχρεούται να καταβάλλει το «Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης Ευθύνης από Ατυχήματα Αυτοκινήτων» σε περιπτώσεις θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων που προκλήθηκαν από άγνωστο ή ανασφάλιστο αυτοκίνητο ή από αυτοκίνητο ασφαλισμένο κατά τον χρόνο του ατυχήματος σε ασφαλιστική εταιρεία της οποίας μεταγενέστερα ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας.

Βέβαια η συγκεκριμένη αντισυνταγματικότητα δεν συγκίνησε τους όψιμους υπερασπιστές του Συντάγματος, ούτε τα ΜΜΕ, που στην περίπτωση του νόμου Παππά αφιέρωναν συνεχή πρωτοσέλιδα.

Αυτή η απόφαση το πολύ πολύ να συγκινήσει τα απροστάτευτα θύματα των τροχαίων! Η «Εφ.Συν.» έχει διεξοδικά αναφερθεί στη συγκεκριμένη αντισυνταγματικότητα με δημοσιεύματα τον Νοέμβριο του 2016.

Οι σχετικές αποφάσεις της Ολομέλειας 4 και 5/2017 είναι ομόφωνες, γεγονός σπάνιο στα δικαστικά χρονικά του Αρείου Πάγου, η δε απόφαση 3/2017 ελήφθη με συντριπτική πλειοψηφία (42 προς 1), καθώς μόνο ένα μέλος μειοψήφησε. Με δυο λόγια, ο Αρειος Πάγος θεωρεί μη σύννομη τη θέσπιση ανώτατου ορίου αποζημίωσης στα θύματα τα 6.000 ευρώ, με συγκεκριμένες αναφορές στις ευρωπαϊκές οδηγίες που ισχύουν και για την Ελλάδα.

Εκτακτη επιδότηση

«Επίσης, τo επιβληθέν ανώτατο όριο των 6.000 ευρώ είναι αντίθετο και προς την αρχή της stricto sensu αναλογικότητας (άρθρο 25 § 1 εδάφ. δ’ του Συντάγματος), διότι η παρέμβαση αυτή του νομοθέτη δεν είναι πρόσφορη για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού, ήτοι για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του Επικουρικού Κεφαλαίου, αλλά ούτε και αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού αυτού, αφού θα μπορούσε να επιτευχθεί το αποτέλεσμα αυτό με ηπιότερο τρόπο, είτε με το να προβλεφθεί μία έκτακτη επιδότησή του από τον κρατικό προϋπολογισμό, είτε με το να υποχρεωθεί αυτό να εξυγιάνει τα οικονομικά του μέσω της αύξησης των εσόδων του και του περιορισμού των λειτουργικών του δαπανών».

Ο Αρειος Πάγος κρίνει ότι ο νόμος Στουρνάρα «με το να περιορίσει δραστικά το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης καταργεί ουσιαστικά την αστική αυτή απαίτηση των δικαιούχων, που γεννήθηκε με τον θάνατο συγγενικού προσώπου σε τροχαίο ατύχημα.

»Κατά συνέπεια, είναι ασυμβίβαστη προς τη διάταξη του άρθρου 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, αφού τείνει σε αδικαιολόγητη αποστέρηση περιουσιακού στοιχείου των ως άνω προσώπων χωρίς να συντρέχουν λόγοι δημόσιας ωφέλειας. Και τέτοιο λόγο δεν συνιστά το ταμειακό απλώς συμφέρον του Επικουρικού Κεφαλαίου».

Υπάρχουν κι άλλα σημεία της απόφασης σχετικά με την αναδρομικότητα κ.λπ., που ενισχύουν περισσότερο την ανάγκη αλλαγής του συγκεκριμένου νόμου. Απομένει τώρα στην εκτελεστική και νομοθετική εξουσία να προχωρήσει (ή όχι) στη συμμόρφωση.

Το ιστορικό της υπόθεσης

Οι διατάξεις που περιορίζουν τα δικαιώματα των θυμάτων τροχαίων ατυχημάτων και των οικογενειών τους περιλήφθηκαν σε νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών επί υπουργίας Γ. Στουρνάρα και ψηφίστηκαν με τον νόμο 4092/12.

■ Ο Αρειος Πάγος ασχολήθηκε για πρώτη φορά με τις διατάξεις αυτές το 2015 και με δύο αποφάσεις του Δ Τμήματός του (το οποίο δικάζει αποκλειστικά υποθέσεις τροχαίων ατυχημάτων) έκρινε τις αποφάσεις αυτές αντισυνταγματικές και αντίθετες με το κοινοτικό δίκαιο και την ΕΣΔΑ. Το θέμα παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια.

■ Οι υποθέσεις συζητήθηκαν στην Ολομέλεια στις 17-11-2016 και πρόσφατα δημοσιεύτηκαν οι αποφάσεις 4 και 5/2017 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.

■ Η εικόνα που έχει σχηματιστεί είναι ότι, παρά τις αποφάσεις του Αρείου Πάγου, το Επικουρικό Κεφάλαιο θα συνεχίσει να ταλαιπωρεί τους παθόντες και να κάνει αναιρέσεις επί των τελεσίδικων αποφάσεων που δικαιώνουν τις οικογένειες των θυμάτων, επιδιώκοντας την καθυστέρηση στην αποζημίωσή τους και ευελπιστώντας ενδεχομένως σε αλλαγή των συσχετισμών στον Αρειο Πάγο με τη νέα δικαστική χρονιά.

■ Η εντύπωση που έχει δοθεί και εξηγεί και τη σθεναρή υπεράσπιση των διατάξεων αυτών από την Ενωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος είναι ότι τα οργανωμένα οικονομικά συμφέροντα στην ασφαλιστική αγορά ήθελαν τον νόμο αυτό ως πολιορκητικό κριό για να περιορίσουν δραστικά τα δικαιώματα των θυμάτων στο σύνολό τους (όχι μόνο όταν υπόχρεο σε αποζημίωση είναι το Επικουρικό Κεφάλαιο, αλλά ακόμη και όταν υπόχρεη είναι μία οποιαδήποτε ασφαλιστική εταιρεία).

■ Οι Δικηγορικοί Σύλλογοι εκφράστηκαν ανοιχτά κατά των διατάξεων αυτών, τόσο με παρεμβάσεις στην Οικονομική Επιτροπή της Βουλής όσο και με ανακοινώσεις, συνεντεύξεις Τύπου και επιστημονικά συνέδρια, αλλά ακόμη και με νομικές παρεμβάσεις στη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου υπέρ των θυμάτων.

Νομοθετική κατάργηση των ανίσχυρων διατάξεων

Του Ηλία Κλάππα *

EUROKINISSI

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με τις 4 και 5/2017 αποφάσεις της και με εντυπωσιακή και σπάνια για τα δικαστικά χρονικά ομοφωνία έλυσε οριστικά και αμετάκλητα ένα ζήτημα που ταλάνισε επί μακρόν τη Δικαιοσύνη και είχε τεράστιες κοινωνικές συνέπειες για μία ιδιαιτέρως ευάλωτη κοινωνική ομάδα και, συγκεκριμένα, τις οικογένειες των θυμάτων θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων.

Η επόμενη ημέρα απαιτεί πρωτοβουλίες και δράσεις σύμφωνες με το κράτος δικαίου. Η πολιτεία διά του υπουργείου Δικαιοσύνης και κάθε άλλου συναρμόδιου υπουργείου πρέπει άμεσα να προχωρήσει στη νομοθετική κατάργηση των διατάξεων που κρίθηκαν ανίσχυρες ως αντισυνταγματικές και αντίθετες με το κοινοτικό δίκαιο και την ΕΣΔΑ, συμμορφούμενη, όπως έχει υποχρέωση, με τις αμετάκλητες αποφάσεις της Δικαιοσύνης.

Η διοίκηση του Επικουρικού Κεφαλαίου Τροχαίων Ατυχημάτων υποχρεούται να σεβαστεί πλήρως τις αποφάσεις της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, να βάλει τέλος στη βιομηχανία αναιρέσεων κατά των τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων που δικαιώνουν τις οικογένειες των θυμάτων τροχαίων ατυχημάτων και, δίχως να κρυφτεί πίσω από την αμφίβολης νομιμότητας αναστολή εκτέλεσης αποφάσεων σε βάρος του Επικουρικού Κεφαλαίου ώς τις 31-12-2018, να εκτελέσει άμεσα τις τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις, δίνοντας τέλος στην απίστευτη δοκιμασία και δικαστική ταλαιπωρία των παθόντων.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, ως εποπτεύουσα αρχή της ασφαλιστικής αγοράς, απαιτείται να πάρει πρωτοβουλίες για την επαναφορά της συνταγματικής νομιμότητας και την αποκατάσταση της αξιοπιστίας και αποτελεσματικότητας του συστήματος υποχρεωτικής ασφάλισης τροχαίων ατυχημάτων, στο οποίο σημαντική θέση κατέχει το Επικουρικό Κεφάλαιο.

Επιπλέον, οφείλει να αποτρέψει ρεβανσιστικές πρωτοβουλίες από τους κύκλους εκείνους που αισθάνονται ηττημένοι από τις αποφάσεις του Αρείου Πάγου, με τις οποίες θα επιχειρείται ενδεχομένως εκ νέου ο περιορισμός της ευθύνης του Επικουρικού Κεφαλαίου και, αντίστοιχα, ο δραστικός περιορισμός των δικαιωμάτων των θυμάτων των τροχαίων ατυχημάτων και των οικογενειών τους.

Τέτοιες πρωτοβουλίες θα υπονόμευαν το κράτος δικαίου, ερχόμενες σε αντίθεση με το γράμμα και των πνεύμα των αποφάσεων της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.

Επιπλέον, όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, πολιτεία, Τράπεζα της Ελλάδος, Επικουρικό Κεφάλαιο και όποιοι άλλοι συναρμόδιοι πρέπει να ενδιαφερθούν σοβαρά και να προσδιορίσουν την οικονομική θέση του Επικουρικού Κεφαλαίου με εγκυρότητα και λογιστική ακρίβεια, λαμβάνοντας υπόψη τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του.

Περαιτέρω, οφείλουν άμεσα να βρουν λύσεις στα οικονομικά προβλήματα που τυχόν αντιμετωπίζει, αν κριθεί ότι δεν επαρκούν οι μέχρι σήμερα θεσμοθετημένοι πόροι του, ώστε να εξομαλυνθεί και η διαδικασία αποπληρωμής των οφειλών του βάσει δικαστικών αποφάσεων.

Οπως έκρινε ο Αρειος Πάγος, οι λύσεις αυτές δεν μπορούν να δοθούν σε βάρος των δικαιωμάτων των θυμάτων και των οικογενειών τους, αφού η βιωσιμότητα του Επικουρικού Κεφαλαίου πρέπει και μπορεί να εξασφαλιστεί με άλλα ηπιότερα για την κοινωνία μέτρα.

* δικηγόρος Πειραιά και σύμβουλος Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά

  

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Ερευνες για τον ξυλοδαρμό στις φυλακές Αυλώνα
​Μετά τον άγριο ξυλοδαρμό του ενός από τους φερόμενους ως δράστες του βιασμού και της δολοφονίας της Ελένης Τοπαλούδη, του 19χρονου, το υπουργείο Δικαιοσύνης αποφάσισε τη μεταφορά του σε άλλη φυλακή. Σύμφωνα...
Ερευνες για τον ξυλοδαρμό στις φυλακές Αυλώνα
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Μια αντισυνταγματικότητα που δεν σηκώνει θύελλες
Η «Εφ.Συν.» έχει επανέλθει με δημοσιεύματα στο ζήτημα της αντισυνταγματικότητας του Νόμου που χάρισε στις ασφαλιστικές εταιρείες κι άλλα προνόμια μετά την κατασπατάληση του επικουρικού κεφαλαίου. Οπως...
Μια αντισυνταγματικότητα που δεν σηκώνει θύελλες
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Συνήγορος Εύης Στατήρη: «Στη σωστή κατεύθυνση η τροπολογία» για τους όρους αποφυλάκισης
Στην Ολομέλεια της Βουλής προς συζήτηση μπαίνει σήμερα και η τροπολογία που αφορά την υπό όρους αποφυλάκιση προφυλακισμένων συγγενών κατηγορουμένων. Ο συνήγορος της Εύης Στατήρη, Θ. Μαντάς δηλώνει στην ...
Συνήγορος Εύης Στατήρη: «Στη σωστή κατεύθυνση η τροπολογία» για τους όρους αποφυλάκισης
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Γιατί πληρώνουμε τις ασφαλιστικές εταιρείες;
Στις 16/1/2015 (κατόπιν αναβολής) πρόκειται να διεξαχθεί η συζήτηση της προσφυγής των δικηγορικών συλλόγων της χώρας στον Αρειο Πάγο κατά του Ν. 4092 που ψηφίστηκε επί υπουργίας Γ. Στουρνάρα και ευνοεί τις...
Γιατί πληρώνουμε τις ασφαλιστικές εταιρείες;
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Πειθαρχικός έλεγχος για τρεις ανώτατους δικαστές
Στον υπουργό Δικαιοσύνης Μιχάλη Καλογήρου διαβιβάστηκε από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου η πειθαρχική έρευνα για τρεις ανώτερους δικαστικούς λειτουργούς, έρευνα την οποία προκάλεσαν οι σοβαρές καταγγελίες...
Πειθαρχικός έλεγχος για τρεις ανώτατους δικαστές
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Το επιλεκτικά λαλίστατο προεδρείο της ΕΔΕ
Απαντήσεις έδωσε χθες μιλώντας στον ραδιοσταθμό «News 24/7» ο υπουργός Δικαιοσύνης Σταύρος Κοντονής στις εικασίες περί σκοπιμοτήτων του προεδρείου της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων αλλά και της Ν.Δ. Εξέφρασε...
Το επιλεκτικά λαλίστατο προεδρείο της ΕΔΕ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας