Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου καλεί την ελληνική κυβέρνηση να δώσει απαντήσεις για τον θάνατο του Πακιστανού Μοχάμεντ Γκιουλζάρ, που καταγγέλλεται ότι έπεσε νεκρός από ελληνικά πυρά στον Εβρο τον Μάρτιο του 2020, όταν βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη η στρατιωτική και αστυνομική επιχείρηση βίαιης αποτροπής και επαναπροώθησης προσφύγων και μεταναστών που είχαν συρρεύσει στα σύνορα με παρακίνηση της τουρκικής κυβέρνησης.
Το Δικαστήριο του Στρασβούργου κοινοποίησε την 1η Ιουλίου στην ελληνική κυβέρνηση την προσφυγή του Σαλμάν Μουχάμαντ, γιου του νεκρού, για τον θάνατο του 43χρονου πατέρα του. Ζητά από την Ελλάδα να απαντήσει αν παραβιάστηκε το δικαίωμα του Γκουλζάρ στη ζωή και αν έκαναν κατάλληλη έρευνα οι ελληνικές αρχές.
Την υπόθεση είχε καταγγείλει στην Εισαγγελία Αρείου Πάγου στις 8 Μαΐου 2020 ο Παναγιώτης Δημητράς, εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ). Η καταγγελία διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Θράκης και περαιτέρω στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ορεστιάδας. Στις 16 Ιουλίου 2021, η αντεισαγγελέας Πρωτοδικών Ορεστιάδας πρότεινε στον εισαγγελέα Εφετών Θράκης την αρχειοθέτηση της υπόθεσης. Μεταξύ άλλων, το σκεπτικό της απόφασης (τη δημοσιοποίησε χθες το ΕΠΣΕ) αναφέρει ότι οι καταγγελίες «αποτελούν αναπαραγωγή δημοσιευμάτων αμφιβόλου εγκυρότητας», ενώ, επικαλούμενη κατάθεση αστυνομικού ισχυρίζεται ότι «ουδέποτε έλαβαν χώρα τα καταγγελλόμενα περιστατικά, ούτε και αποτελεί πρακτική των ελληνικών δυνάμεων η χρήση όπλων προκειμένου να αποτραπεί η είσοδος των παρατύπως εισερχομένων υπηκόων τρίτων χωρών».
Ωστόσο, εξονυχιστική έρευνα [Forensic Architecture, Bellingcat, Lighthouse Reports, Spiegel, Pointer (KRO-NCRV), SKY News] ανασυστήνει σε βίντεο τα γεγονότα και αποκαλύπτει «χρήση πραγματικών πυρών από Ελληνες στρατιώτες στον Εβρο στις 4 Μαρτίου, κοντά στο σημείο και στην ώρα που τραυματίστηκαν επτά πρόσφυγες και μετανάστες από πραγματικά πυρά, ο ένας από τους οποίους θανάσιμα», όπως έγραφε τότε η «Εφ.Συν.» («Αποκαλυπτικό βίντεο για τον θάνατο του Μ. Γκουλζάρ στον Εβρο από πυρά», 8/5/2020). Επισήμαινε το δημοσίευμα: «Οι Ελληνες στρατιώτες φέρουν όπλα ίδιου διαμετρήματος με τη σφαίρα που αφαιρέθηκε από το σώμα του νεκρού Μοχάμεντ Γκιουλζάρ, όπως περιγράφεται στο έγγραφο της αυτοψίας, ενώ δεν εντοπίζονται πουθενά Τούρκοι στρατιώτες και αστυνομικοί που φέρουν παρόμοιο οπλισμό σε εκείνη την περιοχή εκείνο το πρωί».
Τις καταγγελίες για τον θάνατο του Γκουλζάρ είχε επιβεβαιώσει και έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας στις 30 Απριλίου 2020, αναφερόμενη γενικότερα στη βία των ελληνικών αρχών στον Εβρο εκείνη την περίοδο.
Οι ελληνικές αρχές κατηγορούνται επίσης για τον θάνατο άλλου πρόσφυγα, του Μοχάμαντ Αραμπ, από πυροβολισμούς δύο μέρες νωρίτερα, στις 2 Μαρτίου 2020. Και γι’ αυτή την υπόθεση έχει γίνει προσφυγή στο Δικαστήριο του Στρασβούργου. Σύμφωνα με το ΕΠΣΕ, η προσφυγή έχει γίνει παραδεκτή από το Δικαστήριο του Στρασβούργου με την καταγραφή της και εκκρεμεί η κοινοποίησή της στην Ελλάδα.
