• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.7°C / 11.8°C
    3 BF
    57%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 7.6°C / 10.3°C
    5 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 12.1°C
    2 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 7.9°C
    3 BF
    33%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 6.9°C
    0 BF
    75%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.0°C / 9.3°C
    3 BF
    45%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 3.4°C / 5.6°C
    3 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 9.6°C
    2 BF
    53%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 14.9°C
    4 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.9°C / 9.9°C
    3 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.8°C / 11.8°C
    5 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 7.3°C / 9.7°C
    2 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    4 BF
    76%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.4°C / 8.9°C
    3 BF
    53%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 11.0°C
    2 BF
    54%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    4 BF
    47%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.2°C / 12.1°C
    3 BF
    53%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.3°C / 9.4°C
    2 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.6°C / 10.0°C
    3 BF
    53%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.5°C / 4.5°C
    2 BF
    53%

Η πρώτη σελίδα από το πόρισμα της OLAF. Δεξιά, σκάφος της Frontex επιτηρεί φουσκωτό με πρόσφυγες κοντά στη Σκάλα Συκαμιάς της Λέσβου

AP Photo/Santi Palacios
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πώς η Frontex συγκάλυπτε τις παρανομίες στο Αιγαίο

  • A-
  • A+
Απόρρητο πόρισμα-κόλαφος της OLAF καταγράφει τις μεθοδεύσεις υψηλόβαθμων στελεχών της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής για απόκρυψη επαναπροωθήσεων από το Ελληνικό Λιμενικό που παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα προσφύγων.

Ανακολουθίες, υπεκφυγές, δικαιολογίες, αντιφάσεις, αναληθείς αναφορές, μυστικά και ψέματα, ένα ολόκληρο οπλοστάσιο μεθοδεύσεων χρησιμοποίησαν τουλάχιστον από το 2020 υψηλόβαθμα στελέχη της Frontex για να συγκαλύψουν τις επαναπροωθήσεις του Ελληνικού Λιμενικού, ώστε να μην υπάρξει λογοδοσία για βαρύτατες παραβιάσεις του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου και να συνεχιστούν οι εγκληματικές πρακτικές του στα θαλάσσια ευρωπαϊκά σύνορα.

Οι μεθοδεύσεις αυτές καταγράφονται βήμα βήμα στο απόρρητο πόρισμα-κόλαφο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για την Καταπολέμηση της Απάτης (OLAF) που ερεύνησε την εμπλοκή της Frontex σε παράνομες επαναπροωθήσεις στο Αιγαίο και στη συγκάλυψή τους.

Ολόκληρο το πόρισμα, έκτασης 219 σελίδων και προϊόν πολύμηνης εξαντλητικής έρευνας που περιλάμβανε συνεντεύξεις με 20 αξιωματούχους της Frontex, εσωτερική ηλεκτρονική αλληλογραφία στην υπηρεσία και επιτόπια έρευνα στα γραφεία της υπηρεσίας στη Βαρσοβία, δημοσιοποιήθηκε χτες για λόγους δημοσίου συμφέροντος από το γερμανικό περιοδικό Spiegel, την ερευνητική ομάδα Lighthouse Reports και τη γερμανική οργάνωση για την ελεύθερη πληροφόρηση FragDenStaat και στην Ελλάδα από την ερευνητική ομάδα Reporters United.

Στοιχεία του πορίσματος είχαν δημοσιοποιηθεί σε ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης την άνοιξη. Ωστόσο το ίδιο το πόρισμα κρατούνταν επτασφράγιστο μυστικό από την OLAF και τη Frontex, ακόμα και από την αρμόδια Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών του Ευρωκοινοβουλίου (LIBE), σε μέλη της οποίας δόθηκε καθυστερημένα περιορισμένη πρόσβαση στο έγγραφο σε συνθήκες εμπιστευτικότητας.

Το πόρισμα διαπιστώνει ότι αυτές οι μεθοδεύσεις και ενέργειες των στελεχών της Frontex παραβιάζουν τον εσωτερικό κανονισμό και τον υπαλληλικό κώδικα της Frontex όπως και σειρά ευρωπαϊκών κανονισμών, καθώς επηρέασαν την ικανότητα της Frontex να δρα με σεβασμό στο ευρωπαϊκό δίκαιο και στα θεμελιώδη δικαιώματα και να διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τα θεμελιώδη δικαιώματα στα ευρωπαϊκά σύνορα.

«Βάσισαν τις αποφάσεις τους στις προσωπικές τους προκαταλήψεις και τη χαμηλή εκτίμηση που έτρεφαν για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ιδίως ορισμένους αξιωματούχους [που] θεωρούσαν υπερβολικά προσηλωμένους σε θέματα θεμελιωδών δικαιωμάτων και στη γραφειοκρατία, χωρίς κατανόηση των επιχειρησιακών προκλήσεων στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Το πόρισμα οδήγησε την άνοιξη στην πολύκροτη ταπεινωτική παραίτηση του διευθυντή της Frontex Φαμπρίς Λετζέρι, βραβευμένου λίγο νωρίτερα για τις υπηρεσίες του από τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Νότη Μηταράκη, προκειμένου να αποφύγει να κινηθεί εναντίον του πειθαρχική διαδικασία και να υπάρξουν κυρώσεις. Η OLAF καταγράφει αναλυτικά τις μεθοδεύσεις συγκάλυψης των επαναπροωθήσεων σε σειρά περιστατικών. Μεταξύ αυτών:

● Την καταχώριση των περιστατικών επαναπροώθησης όχι στην τέταρτη κατηγορία των Αναφορών Σοβαρού Περιστατικού, η οποία αφορά περιστατικά παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων που πρέπει να διερευνηθούν για να υπάρξει λογοδοσία, αλλά σε άλλες κατηγορίες. «Αυτό οδήγησε στον αποκλεισμό του αξιωματικού θεμελιωδών δικαιωμάτων από την αξιολόγηση και τον χειρισμό ορισμένων περιστατικών, παρά την πιθανή ύπαρξη ενός στοιχείου [παραβίασης] θεμελιωδών δικαιωμάτων […]».

● Την απόφαση να αλλάξει πορεία αεροσκάφος της Frontex σε άλλη επιχειρησιακή περιοχή, γεγονός που μπορεί με βάση τα στοιχεία να ερμηνευτεί «σαν προσπάθεια να αποφευχθεί η μαρτυρία περιστατικών στο Αιγαίο που πιθανότατα περιλαμβάνει στοιχείο [παραβίασης] θεμελιωδών δικαιωμάτων».

● Το γεγονός ότι απέφυγαν να επανέλθουν στην εξέταση ενεργειών που ενδεχομένως αφορούν την εφαρμογή του άρθρου 46 του Κανονισμού της Frontex, το οποίο προβλέπει την απόσυρση των δυνάμεων της υπηρεσίας σε περιοχές όπου γίνονται παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων.

● Την επανειλημμένη επί σειρά ετών προσπάθεια να περιοριστεί η πρόσβαση αξιωματούχων θεμελιωδών δικαιωμάτων σε στοιχεία, πληροφορίες και συστήματα επικοινωνίας, με τρόπο που παρεμποδίζει το έργο τους.

● Tην απόκρυψη βίντεο του τουρκικού Λιμενικού από αξιωματικούς θεμελιωδών δικαιωμάτων τον Φεβρουάριο του 2021.

● Την απάλειψη αναφορών σε πιθανές παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων από επιστολές προς τις ελληνικές αρχές ώστε το κείμενο να είναι λιγότερο αιχμηρό πολιτικά και λιγότερο σαφές ως προς τη σοβαρότητα των γεγονότων.

● Τον χαρακτηρισμό περιστατικών ως απόρρητων για λόγους εθνικής ασφάλειας ή άμυνας, προκειμένου να μην έχουν πρόσβαση σε αυτά οι αξιωματούχοι θεμελιωδών δικαιωμάτων, παρά το γεγονός ότι ο υπουργός Ναυτιλίας της Ελλάδας δεν ανέφερε παρόμοιους λόγους στην έγγραφη ενημέρωση για τα περιστατικά.

Αντιδράσεις

Το πόρισμα «τεκμηριώνει πως η αμαρτωλή Frontex έκανε τα “στραβά μάτια” σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποκρύπτοντας την αλήθεια και παραπλανώντας το Ευρωκοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή», σημείωσε σε ανάρτησή του ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Παπαδημούλης.

Από την πλευρά του, ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κώστας Αρβανίτης σημείωσε: «Οσο κι αν οι ρήτρες εμπιστευτικότητας δεσμεύουν, τώρα με τη διαρροή ολόκληρης της συντριπτικής έκθεσης ο καθένας πια καταλαβαίνει τι γινόταν και ποιοι συγκάλυπταν. Και σε επίπεδο ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σε επίπεδο διαχείρισης πόρων. Ο καθένας, εκτός από τον κύριο Μηταράκη, που δεν φαίνεται να έχει καμία διάθεση να ζητήσει συγγνώμη για την ανοίκεια οικειότητα με τον βαρύτατα υπόλογο έκπτωτο πρώην επικεφαλής Λετζέρι, τον οποίο βράβευσε ως φίλο της χώρας μας».

Ψέματα και μεθοδεύσεις από το Ελληνικό Λιμενικό

Ψευδείς αναφορές του Ελληνικού Λιμενικού στους ευρωπαϊκούς θεσμούς προκειμένου να αρνηθεί οφθαλμοφανείς επιχειρήσεις επαναπροώθησης προσφύγων αποκαλύπτει η έκθεση της ΟLAF, ενώ καταγράφει επίσης εντολές του Ελληνικού Λιμενικού προς αεροσκάφη επιτήρησης της Frontex να αλλάξουν πορεία προκειμένου να μην καταγράψουν παράνομες επιχειρήσεις.

Είναι χαρακτηριστικό το περιστατικό που συνέβη τη νύχτα μεταξύ 4 και 5 Αυγούστου 2020, όταν αεροσκάφος επιτήρησης της Frontex εντόπισε φουσκωτή βάρκα με 30 επιβαίνοντες περίπου 1,2 ναυτικά μίλια εντός των ελληνικών θαλάσσιων υδάτων την οποία ρυμουλκούσε σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού προς τα τουρκικά ύδατα. «Από τη σκοπιά της έρευνας και διάσωσης, αυτή η κίνηση δεν έχει λογική καθώς η ρυμούλκηση μιας υπερφορτωμένης εύθραυστης βάρκας τη νύχτα προς τα ανοιχτά της θάλασσας […] μπορεί να βάλει σοβαρά σε κίνδυνο τις ζωές των επιβατών. Το αεροσκάφος πήρε αμέσως οδηγίες να πετάξει μακριά από τη σκηνή από ειδικό του Ελληνικού Λιμενικού. Στάλθηκε να κάνει περιπολία πάνω από ελληνικό χερσαίο έδαφος και στη συνέχεια εννιά φορές μπρος και πίσω μεταξύ δύο σημείων όπου δεν παρατηρήθηκε ποτέ καμία δραστηριότητα», διαπιστώνει το πόρισμα.

Σε άλλο περιστατικό στις 18 Απριλίου 2020, αεροσκάφος της Frontex καταγράφει σε βίντεο τρία σκάφη του Ελληνικού Λιμενικού να μετεπιβιβάζουν πρόσφυγες και να ρυμουλκούν τη βάρκα τους, από την οποία είχε αφαιρεθεί η μηχανή. Σε συνεδρίαση της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωκοινοβουλίου, εκπρόσωπος του Ελληνικού Λιμενικού ισχυρίστηκε ότι δεν επρόκειτο για επαναπροώθηση, καθώς οι πρόσφυγες ζήτησαν να επιστρέψουν οι ίδιοι με τη θέλησή τους στην Τουρκία, αφού δεν εξέφρασαν τη βούληση να ζητήσουν άσυλο, και ότι η βάρκα τους δεν ήταν σε κίνδυνο γιατί ο καιρός ήταν καλός.

«Η OLAF σημειώνει ότι η δήλωση του εκπροσώπου του Ελληνικού Λιμενικού δεν ταιριάζει με το περιεχόμενο της αναφοράς [του αεροσκάφους επιτήρησης] ούτε με το υλικό του βίντεο από το περιστατικό, το οποίο δείχνει ξεκάθαρα το σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού να ρυμουλκεί τη φουσκωτή βάρκα με τους μετανάστες επιβαίνοντες παρά τις πολύ κακές καιρικές συνθήκες (τόσο το σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού όσο και το φουσκωτό των μεταναστών ταρακουνιούνταν εμφανώς)», σημειώνει το πόρισμα.

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ιστορίες συγκάλυψης στο Αιγαίο
H διοίκηση της Frontex κατηγορείται ευθέως από την πλέον αρμόδια και έγκυρη ευρωπαϊκή αρχή, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Καταπολέμηση της Απάτης, τη γνωστή OLAF, για παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Ιστορίες συγκάλυψης στο Αιγαίο
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Το ΑΠΕ θυμήθηκε την OLAF
Μια διευκρίνιση απ' την OLAF που ήταν εξαρχής βέβαια γνωστή ως πτυχή για την έρευνα ως προς τη Frontex, έγινε αφορμή για να μιλά για επιβεβαίωση το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.
Το ΑΠΕ θυμήθηκε την OLAF
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Frontex: Ομολογία ενοχής χωρίς τιμωρία για το πόρισμα της OLAF 
Επιβεβαιώνει πλήρως τα ευρήματα του πορίσματος – κόλαφος για τη σκανδαλώδη συγκάλυψη των ελληνικών επαναπροωθήσεων, χωρίς ωστόσο να προχωρά σε ποινική και πειθαρχική διαδικασία απόδοσης ευθυνών ούτε να...
Frontex: Ομολογία ενοχής χωρίς τιμωρία για το πόρισμα της OLAF 
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Οι μάσκες έπεσαν για τις επαναπροωθήσεις
Η μέχρι χθες κρυμμένη έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης αποδεικνύει το συγκροτημένο σχέδιο συγκάλυψης από τη Frontex για τις συστηματικές και παράνομες επαναπροωθήσεις από τις ελληνικές...
Οι μάσκες έπεσαν για τις επαναπροωθήσεις
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ο Αγγ. Μπίνης, ελεγκτής της Frontex
Ο τέως διοικητής της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) Αγγελος Μπίνης θα προσφέρει στη Frontex την τεχνογνωσία του στη συγκάλυψη των παράνομων ελληνικών επαναπροωθήσεων, καθώς έγινε γνωστό ότι τον Σεπτέμβριο...
Ο Αγγ. Μπίνης, ελεγκτής της Frontex

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας