Αθήνα, 28°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
28°C
31.3° 25.2°
2 BF
46%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
26°C
27.5° 23.0°
4 BF
53%
Πάτρα
Αραιές νεφώσεις
30°C
35.4° 27.1°
4 BF
44%
Ιωάννινα
Αίθριος καιρός
29°C
28.9° 28.9°
3 BF
37%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
26°C
25.9° 25.2°
3 BF
29%
Βέροια
Αραιές νεφώσεις
25°C
26.0° 22.3°
2 BF
58%
Κοζάνη
Ελαφρές νεφώσεις
22°C
22.4° 21.8°
3 BF
53%
Αγρίνιο
Αυξημένες νεφώσεις
31°C
30.7° 30.7°
3 BF
29%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
25°C
27.1° 24.8°
2 BF
62%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
25°C
25.9° 24.4°
2 BF
57%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
25°C
25.4° 22.8°
2 BF
53%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
21°C
20.7° 20.7°
3 BF
73%
Κεφαλονιά
Αραιές νεφώσεις
30°C
29.9° 29.9°
4 BF
35%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
26°C
25.9° 25.9°
3 BF
44%
Λαμία
Αυξημένες νεφώσεις
27°C
27.2° 23.5°
3 BF
52%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
26°C
30.5° 26.0°
4 BF
56%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
28°C
30.8° 25.4°
2 BF
27%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
21°C
23.3° 21.0°
3 BF
70%
Κατερίνη
Σποραδικές νεφώσεις
23°C
26.1° 23.1°
3 BF
61%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
20°C
19.8° 19.8°
2 BF
79%
ΜΕΝΟΥ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Κατερίνα Ροζάκου - Λαμπρινή Στύλιου

«Δεν υπάρχει τίποτα “φυσικό” ή “κανονικό” στην ανθρώπινη ύπαρξη»

Οπως όλοι γνωρίζουμε μετά τις αποκαλύψεις του Αδώνιδος Γεωργιάδη, αντιπροέδρου της κυβερνήσεως, η Κοινωνιολογία κάνει τα παιδιά μας αριστερά, εξ ου και πατάχθηκε από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Σαν να μην μας έφτανε αυτή η πληγή για τη νεολαία μας, την Παρασκευή διοργανώνουν διήμερο συνέδριο και οι κοινωνικοί ανθρωπολόγοι! Τι είναι η Κοινωνική/Πολιτισμική Ανθρωπολογία κι ετούτοι οι περίεργοι τύποι που αφιερώνουν τη ζωή τους στο να μελετούν την ετερότητα, σύγχρονα κοινωνικά φαινόμενα, αλλά και όλα όσα θεωρούμε «κανονικά»;

Για να σοβαρευτούμε, τα τελευταία τουλάχιστον δέκα χρόνια η Ελλάδα έχει ξαναγίνει πεδίο ανθρωπολογικού ερευνητικού ενδιαφέροντος για επιστήμονες ακόμα και από Πανεπιστήμια του εξωτερικού. Η Ανθρωπολογία είναι μια επιστήμη που μετρά 35 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα και οι κοινωνικοί/ές ανθρωπολόγοι ίδρυσαν τον σύλλογό τους στην Ελλάδα το 2020. Τώρα ετοιμάζουν το πρώτο τους συνέδριο που υπό τη γενική θεματική «Η Ανθρωπολογία στο δημόσιο πεδίο» ανιχνεύει τους τρόπους που η Ανθρωπολογία και οι ανθρωπολόγοι μπορούν να εμπλακούν και να συνεισφέρουν σε μια σειρά από κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα.

Μιλάμε με την πρόεδρο Κατερίνα Ροζάκου και την αντιπρόεδρο του συλλόγου, Λαμπρινή Στύλιου.

 Πόσο επικίνδυνη άραγε είναι η Κοινωνική Ανθρωπολογία;

Λαμπρινή Στύλιου: Εξαρτάται. Επικίνδυνη για ποιον ή ποιους και για ποιο λόγο; Η Ανθρωπολογία εξετάζει τους πολλούς και διαφορετικούς τρόπους που οι άνθρωποι σε διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά πλαίσια ζουν τις ζωές τους, δρούνε, παράγουν, σκέφτονται, νιώθουν και οργανώνουν τις σχέσεις τους –με άλλους ανθρώπους, με τα ζώα, με το περιβάλλον– και τις κοινωνίες τους και πώς νοηματοδοτούν οι ίδιοι όλα αυτά. Η Ανθρωπολογία εκκινεί από τη θέση ότι δεν υπάρχει τίποτα «δεδομένο», «φυσικό» ή «κανονικό» στην ανθρώπινη ύπαρξη, συμπεριφορά ή πράξη. Αν η κριτική σκέψη, η αμφισβήτηση και η κατανόηση του κόσμου στον οποίο ζούμε ως ανοιχτής και σύνθετης διαδικασίας, μακριά από μανιχαϊστικά σχήματα και εύκολες και απλουστευτικές ταξινομήσεις, είναι επικίνδυνη, τότε ναι, ίσως η Κοινωνική/Πολιτισμική Ανθρωπολογία είναι επικίνδυνη.

 Ακούγεται συχνά σαν μομφή ότι οι ανθρωπιστικές επιστήμες δεν είναι και τόσο επιστήμες. Πού είναι τα πειράματα; Πού είναι οι μετρήσεις; Πού είναι τα γραφήματά σας;

Κατερίνα Ροζάκου: Πράγματι, κάποιοι ισχυρίζονται ότι η επιστήμη είναι άμεσα συνυφασμένη με τα μετρήσιμα δεδομένα, τα αντικειμενικά στοιχεία και τα πειράματα. Ωστόσο, ακόμα και για τις φυσικές επιστήμες, πόσο μπορούμε να επικαλούμαστε την αλήθεια ανεξάρτητα από τις συνθήκες παραγωγής της γνώσης, για παράδειγμα; Ταυτόχρονα, και η ποσοτικοποίηση των κοινωνικών επιστημών είναι προβληματική, όχι μόνο γιατί τείνει να είναι υπεραπλουστευτική, αλλά διότι κινείται από προκαθορισμένες υποθέσεις οι οποίες τίθενται προς επαλήθευση. Οι ανθρωπολόγοι δεν συλλέγουν απλώς στοιχεία, αλλά μαθαίνουν διά της εμπειρίας, μυούνται στον τρόπο ζωής ανθρώπων, βιώνουν την καθημερινότητά τους και προσπαθούν να την προσεγγίσουν με τους όρους και τις σημασίες των συνομιλητών/τριών τους.

 Ασχολείστε με όλα τα θέματα που αφορούν την καλή ερευνητική δημοσιογραφία - από τη μετανάστευση μέχρι την εκπαίδευση, από το φύλο μέχρι τη φτώχεια. Πώς διαφέρει η δική σας δουλειά στο πεδίο;

Κ.Ρ: Μοιάζουν πολύ, οπωσδήποτε: και οι δυο καταγράφουν κοινωνικά φαινόμενα στο πεδίο, συλλέγουν και εντάσσουν στην ανάλυσή τους πληροφορίες για το υπόβαθρο, τις δομικές συνθήκες και τις σχέσεις εξουσίας. Η Αμερικανίδα Sherry Ortner μάλιστα αναφέρεται με τον όρο «σκοτεινή Ανθρωπολογία» σε μια κυρίαρχη τάση από τη δεκαετία του 1980 προς τη μελέτη των «σκληρών διαστάσεων της κοινωνικής ζωής», την περιθωριοποίηση, τις ανισότητες, τη μετανάστευση, τη φτώχεια, τις έμφυλες διακρίσεις. Ωστόσο, πρέπει να σημειώσουμε ότι πέρα από την ενασχόλησή της με θέματα αιχμής, η Ανθρωπολογία στρέφεται στο τετριμμένο, το καθημερινό. Ανασύροντάς το στο εθνογραφικό φως, αναδεικνύει τη σημασία του και μας κάνει να σκεφτούμε τις πολλαπλές σημασίες και αφανείς όψεις που μπορεί να έχει μια συνηθισμένη δραστηριότητα, όπως, για παράδειγμα, η φροντίδα των παιδιών, η κοινωνικότητα στον δημόσιο χώρο κ.ά.

 Οι κοινωνικές επιστήμες είναι γενικότερα υπό διωγμό - αρκεί να δει κανείς τις χρηματοδοτήσεις για την έρευνα και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Πώς ερμηνεύεται;

Λ.Σ: Αν και δεν είναι κάτι τόσο καινούργιο, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει πολύ πιο έντονο. Στη σημερινή νεοφιλελεύθερη συνθήκη, τα Πανεπιστήμια αναμένονται να λειτουργήσουν ως μηχανές του καπιταλισμού, παράγοντας γνώση και έρευνα που είναι «χρήσιμη» για την αγορά, και μια αντίληψη για την εκπαίδευση ως ιδιωτική επένδυση με σκοπό τη μεγιστοποίηση του ατομικού κέρδους. Οι αλλαγές αυτές έχουν επηρεάσει όλα τα επιστημονικά πεδία. Ωστόσο, οι συνέπειές τους είναι μεγαλύτερες και περισσότερο έντονες στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες, καθώς οι γνώσεις που συνδέονται με αυτές θεωρείται ότι δεν έχουν άμεση μετατρεψιμότητα στην οικονομία. Επιπλέον, οι ήδη μειωμένες χρηματοδοτήσεις λειτουργούν ως άλλοθι για περαιτέρω μείωσή τους, καθώς με χαμηλή χρηματοδότηση είναι δύσκολο να αντεπεξέλθουν στους όρους ανταγωνιστικότητας και στα αυστηρά και προσαρμοσμένα στους όρους της αγοράς κριτήρια που ισχύουν στις διαδικασίες αξιολόγησης πανεπιστημιακών προγραμμάτων και ερευνών.


📍 Το 1ο Συνέδριο του Συλλόγου Κοινωνικών Ανθρωπολόγων Ελλάδας: «Η Ανθρωπολογία στο Δημόσιο Πεδίο» πραγματοποιείται την Παρασκευή και το Σάββατο στο Σεράφειο Δήμου Αθηναίων (Εχελιδών 19 & Πειραιώς 144). Ταυτόχρονα θα μεταδίδεται και διαδικτυακά στο κανάλι του ΣΚΑΕ στο You Tube. Ολόκληρο το πρόγραμμα του συνεδρίου μπορείτε να το βρείτε εδώ: anthroassociation.gr

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
«Δεν υπάρχει τίποτα “φυσικό” ή “κανονικό” στην ανθρώπινη ύπαρξη»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας