• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 0.6°C / 3.4°C
    3 BF
    74%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    -3°C -6.0°C / -1.5°C
    3 BF
    49%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 1.5°C / 3.0°C
    4 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    -5°C -5.1°C / -5.1°C
    2 BF
    39%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    -3°C -3.1°C / -0.9°C
    3 BF
    59%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    -4°C -6.3°C / -2.1°C
    1 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -9°C -9.6°C / -7.7°C
    4 BF
    57%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    0°C -1.5°C / 2.6°C
    2 BF
    55%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 2.2°C / 4.2°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C -0.1°C / 1.9°C
    4 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.5°C / 6.3°C
    7 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    0°C -0.4°C / 2.6°C
    6 BF
    62%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    3 BF
    48%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    -5°C -5.1°C / -2.5°C
    4 BF
    58%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    -1°C -2.5°C / -1.1°C
    2 BF
    78%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 1.8°C / 4.9°C
    0 BF
    84%
  • Χαλκίδα
    Ασθενής ομίχλη
    2°C -0.1°C / 3.6°C
    0 BF
    69%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -6.7°C / -1.2°C
    2 BF
    47%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    -3°C -5.6°C / -1.4°C
    1 BF
    43%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -9°C -9.2°C / -9.2°C
    2 BF
    58%

Σωρός από σωσίβια χρησιμοποιημένα από πρόσφυγες στον Μόλυβο της Λέσβου

AP Photo/Thanassis Stavrakis, File
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» με τους πρόσφυγες

  • A-
  • A+
Νομικά ερείσματα για να στραφούν κατά της Ε.Ε. και των μεταναστευτικών πολιτικών που έχουν οδηγήσει χιλιάδες ανθρώπους στον θάνατο ή σε συνθήκες ισοδύναμες με κακοποίηση εξετάζουν διανοούμενοι και συλλογικά εγχειρήματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Τι αντίκτυπο θα είχε στο κυρίαρχο αφήγημα για τη μετανάστευση αν χαρακτηριζόταν «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» ο τρόπος με τον οποίο η Ε.Ε. αντιμετωπίζει το λεγόμενο «προσφυγικό ζήτημα»; «Αν, χρησιμοποιώντας τον ίδιο τον νόμο των Ευρωπαίων, τον στρέφαμε ενάντια στους ισχυρούς που νομίζουν ότι είναι υπεράνω του διεθνούς δικαίου; Αλλωστε δεν είναι εγκληματική η πολιτική που ακολουθούν;»

Τα ερωτήματα διατυπώνει η ανθρωπολόγος και εικαστικός Ελπίδα Ρίκου, μην αντέχοντας να παρακολουθεί σιωπηλά την ειδησεογραφία για τους πρόσφυγες. Προβληματισμό που μοιράστηκε με το TWIXTlab, το συλλογικό καλλιτεχνικό εγχείρημα ερευνητικού και εκπαιδευτικού χαρακτήρα στο οποίο συμμετέχει.

Αναζητώντας το νομικό έρεισμα προς αυτή την κατεύθυνση διαπίστωσαν ότι δεν είναι οι μόνοι: πριν από δύο χρόνια οι νομικοί και ακτιβιστές Juan Branco και Omer Shatz υπέβαλαν μια προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο καλώντας το να διερευνήσει κατά πόσο οι πολιτικές της Ε.Ε. και των κρατών-μελών συνιστούν έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.

Στην 245 σελίδων προσφυγή τους ισχυρίζονται ότι η μεταναστευτική πολιτική παραβιάζει το διεθνές δίκαιο: από τους πνιγμούς στη Μεσόγειο, τις επαναπροωθήσεις αλλά και τις αβίωτες συνθήκες στα στρατόπεδα κυρίως της Λιβύης, που ισοδυναμούν με κακοποίηση, αν όχι με θάνατο. Μια βία κατά αμάχων που πλέον συνιστά επίθεση και δεν προκύπτει τυχαία ή κατά λάθος αλλά είναι σκόπιμη, ενώ τα αποτελέσματα αυτής της εγκληματικής πολιτικής, η απώλεια ανθρώπινων ζωών, είναι σε πλήρη γνώση αυτών που την εξασκούν.

Η Κέρστιν Κάρλσον

Σύντομα γνώρισαν την Αμερικανίδα καθηγήτρια Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Νότιας Δανίας και στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Παρισιού, Κέρστιν Κάρλσον, η οποία στην επιστημονική αρθρογραφία της αναδεικνύει τη σημασία που θα είχε η διερεύνηση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής υπό το πρίσμα της διάπραξης εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας από το Διεθνές Δικαστήριο.

«Ζούμε μια τεράστια παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ήρθε η ώρα να καταστήσουμε τους Eυρωπαίους ηγέτες υπόλογους για όσα υποφέρουν οι πρόσφυγες και οι μετανάστες. Χρειάζεται μια νομική αντίδραση» αναφέρει σε σχετικό άρθρο της επικαλούμενη ως βασικά επιχειρήματα τις δεκάδες τεκμηριωμένες με βίντεο βίαιες επαναπροωθήσεις βαρκών, που αποδεικνύουν ότι δεν είναι περιστασιακή αλλά συστηματική παραβίαση, τις εξαφανίσεις ανθρώπων που φτάνουν στην Ευρώπη και τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης.

Μπορεί το Διεθνές Δικαστήριο να έχει ήδη απορρίψει, πριν από λίγα χρόνια, ανάλογη προσφυγή κατά της Αυστραλίας, όμως για την καθηγήτρια αυτή είναι μια καλή ευκαιρία ανάληψης δράσης και αλλαγής πλαισίου αναφοράς για το θέμα: «Ας σκεφτούμε πόσες απαράδεκτες τραγωδίες, όπως ένας πόλεμος, έπαψαν να θεωρούνται ένα ατυχές γεγονός αλλά αναγνωρίστηκαν ως έγκλημα και πόσο σημαντικό είναι κάποιος που θεωρείται υπεύθυνος να λογοδοτήσει. Εχει σημασία ακόμη και το πώς μιλάμε για τα προβλήματα, δηλώνοντας ότι δεν τα ανεχόμαστε πλέον: αυτό ίσως καταφέρει να αλλάξει τις θέσεις των ανθρώπων. Αυτή η προφανής παραβίαση των επαναπροωθήσεων δεν αφορά κάποιους άτυχους ανθρώπους κι ευτυχώς που δεν συνέβη σε μας αλλά σχετίζεται με το τι κάνουν και πώς φέρονται οι κυβερνήσεις» είπε στην εισήγησή της στο πλαίσιο του «corona flowers», μια σειρά διαδικτυακών παρεμβάσεων που διοργάνωσε το TWIXTlab, «συστήνοντάς» την.

Μιλώντας για τη μετανάστευση στο Αιγαίο εν μέσω πανδημίας, έθιξε τη σιωπή που υπάρχει για τις αβίωτες συνθήκες τον καιρό της καραντίνας στις μεταναστευτικές και προσφυγικές δομές και τις επιστροφές «καραβιών απόκληρων», επισημαίνοντας πως ο τρόπος που συζητάμε για το θέμα μπορεί να διασφαλίσει προστασία και δικαιοσύνη κυρίως όταν δηλώνουμε ότι δεν ανεχόμαστε άλλο τους θανάτους και τη συστημική βία της συστηματικής εξαθλίωσης, δεν αποδεχόμαστε ως «πιθανά» όλα αυτά που υφίστανται.

«Αντί να συζητάμε για την Ευρώπη φρούριο, λέμε «δεν τους θέλουμε εδώ». Αυτό είναι τρομακτικό: ζούμε στις πλουσιότερες χώρες και δεν θέλουμε να μοιραστούμε τη ζωή μας. Ο νόμος μετατρέπει το αφήγημα της ατυχίας σε έγκλημα: πώς μια τόσο πλούσια σε δυνατότητες ήπειρος δεν θέλει να σεβαστεί τους νόμους που η ίδια αναγνώρισε στην ανάγκη προστασίας αυτών που κινδυνεύουν, πώς αρνούμαστε να εφαρμόσουμε έναν νόμο που εμείς δημιουργήσαμε.

Ο διεθνής νόμος που έχει παραβιαστεί -εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας- εφαρμόζεται στις κρατικές πολιτικές που εφαρμόζονται ακόμη και εκτός ένοπλων συγκρούσεων» μας λέει, χαρακτηρίζοντας εγκληματική την ευρωπαϊκή πολιτική καθώς μάλιστα μόνο την τελευταία πενταετία έχει οδηγήσει σε θάνατο στη Μεσόγειο περισσότερους από 10.000 ανθρώπους.

Πρωτοβουλία On the Edge

Η καθηγήτρια, μαζί με την ομάδα της, διερευνά τους τρόπους με τους οποίους το διεθνές δίκαιο θα μπορούσε να εμπλακεί στην καταπολέμηση των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συνοδεύουν την προσφυγική κρίση και την παρέμβαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαίου για την έλλειψη ανταπόκρισης της Ε.Ε. απέναντι στον σεβασμό στοιχειωδών κανόνων που οδηγούν στην απελπισία χιλιάδες ανυπεράσπιστους ανθρώπους.

Παράλληλα με Ελληνες συνεργάτες συγκροτούν την πρωτοβουλία On the Edge, με τη συμμετοχή επιστημόνων, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καλλιτεχνών, με πρωταρχικό μέλημα, όπως μας ενημερώνει η κ. Ρίκου, όχι τόσο το να «βοηθήσουμε τους μετανάστες, καθώς αυτή η έννοια έχει ίσως κακοποιηθεί, αλλά να δούμε με ποιους όρους μπορεί να διατυπωθεί ένα αίτημα, μια διαμαρτυρία, μια ανοιχτή επιστολή ίσως προς Ευρωπαίους για αυτό το θέμα και παράλληλα με ποιον τρόπο μπορούμε να εμπλακούμε ώστε να αγγίξουμε ευρύτερες νοοτροπίες δημιουργώντας μια εστία αντίστασης στον εκφασισμό της κοινωνίας μας. Να αντιληφθούμε ως Ελληνες και Ευρωπαίοι την ευθύνη μας και να μη σιωπούμε».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Το εξπρές της Ειδομένης για ανήλικους πρόσφυγες και η «καμπάνα» από το ΕΔΔΑ
Οι πέντε ανήλικοι Αφγανοί της φυλής Χαζάρα έφτασαν στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 2016, όταν είχε κλείσει για τους Αφγανούς ο βαλκανικός διάδρομος προς τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, εκεί όπου επιδίωκαν να πάνε.
Το εξπρές της Ειδομένης για ανήλικους πρόσφυγες και η «καμπάνα» από το ΕΔΔΑ
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Εξηγήσεις για τα κονδύλια της Ε.Ε. για το προσφυγικό
Ο επίτροπος Χρήστος Στυλιανίδης έδωσε απαντήσεις από τις Βρυξέλλες για τα 820 εκατ. ευρώ που διατέθηκαν στην Ελλάδα μέσω μεγάλων ΜΚΟ. «Δεν υπάρχει σκιά», διαβεβαίωσε. Επιτέθηκε στις χώρες που αρνούνται να...
Εξηγήσεις για τα κονδύλια της Ε.Ε. για το προσφυγικό
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ένας χρόνος από τη «μη συμφωνία» Ε.Ε. - Τουρκίας
Kοινή συνέντευξη Τύπου διοργανώνουν σήμερα στην ΕΣΗΕΑ επτά οργανώσεις για την επέτειο της «μη συμφωνίας» Ε.Ε. - Τουρκίας για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, την ώρα που το καθεστώς υποδοχής και ασύλου στα...
Ένας χρόνος από τη «μη συμφωνία» Ε.Ε. - Τουρκίας
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Και 15 χρόνια στο... περίμενε
Περίπου 15 χρόνια θα χρειαστεί να περιμένουν οι χιλιάδες πρόσφυγες που αιτούνται μετεγκατάσταση από την Ελλάδα σε μιαν άλλη ευρωπαϊκή χώρα για να ολοκληρωθεί η διαδικασία, σύμφωνα με τους ρυθμούς που...
Και 15 χρόνια στο... περίμενε
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Η διακήρυξη της αμηχανίας...
Παρότι όλοι συμφώνησαν πως η Τουρκία δεν είναι ασφαλής χώρα για πρόσφυγες και πως εκεί καταπατούνται βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, εντούτοις κατέληξαν πως η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας είναι το αναγκαίο... κακό στην...
Η διακήρυξη της αμηχανίας...
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
«Εσκεμμένη διαστρέβλωση»
Εναν προς έναν καταρρίπτει η Διεθνής Αμνηστία σε έκθεση τους τους ισχυρισμούς ότι η Τουρκία αποτελεί σήμερα ασφαλή χώρα για τους πρόσφυγες και άρα ότι μπορεί να απελαύνονται εκεί οι Σύροι και οι άλλοι...
«Εσκεμμένη διαστρέβλωση»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας