Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αρον άρον προς μαζικές απελάσεις
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αρον άρον προς μαζικές απελάσεις

  • A-
  • A+
Δίχως επαρκή χρόνο για διαβούλευση και συζήτηση στη Βουλή, η κυβέρνηση εισάγει σήμερα το νομοσχέδιο για το προσφυγικό, το οποίο, όπως καταγγέλλουν οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βρίθει επαχθών μέτρων που παραβιάζουν το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο, οδηγώντας «πλήθος ανθρώπων σε μια γκρίζα ζώνη χωρίς χαρτιά και δικαιώματα».

Με ταχείες διαδικασίες, χωρίς επαρκή χρόνο για διαβούλευση ή για συζήτηση στη Βουλή, χωρίς να λάβει υπόψη της τις περισσότερες παρατηρήσεις οργανώσεων, οι οποίες προειδοποιούν για επαχθή μέτρα που παραβιάζουν τα δικαιώματα όσων ζητούν άσυλο και το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο, ενώ επιφορτίζουν υπερβολικά το έργο της διοίκησης και κρίνονται ανεφάρμοστα, η κυβέρνηση προχωρά σήμερα στην πρώτη συζήτηση στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή του νομοσχεδίου «περί Διεθνούς Προστασίας», που κατατέθηκε στη Βουλή το βράδυ της Δευτέρας με τη διαδικασία του επείγοντος.

Τα μόλις 332 σχόλια στη δημόσια διαβούλευση, αριθμός υπερβολικά μικρός για την έκταση του νομοσχεδίου, τις αλλαγές που φέρνει και τις επιπτώσεις του στη ζωή δεκάδων χιλιάδων, αντανακλά τον εξαιρετικά περιορισμένο χρόνο διαβούλευσης, μόλις τέσσερις εργάσιμες ημέρες από την περασμένη Τετάρτη μέχρι τη Δευτέρα. Η κυβέρνηση επικαλείται τον επείγοντα χαρακτήρα των ρυθμίσεων, χωρίς ωστόσο να πείθει, με δεδομένο ότι ο χρόνος έναρξης της ισχύος του νόμου είναι η 1η Ιανουαρίου του 2020, ημερομηνία που δίνει περιθώριο για εκτενή διαβούλευση και συζήτηση.

Με βιασύνη που εγείρει ερωτήματα, η κυβέρνηση επέλεξε να αγνοήσει το αίτημα της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, ανεξάρτητου συμβουλευτικού οργάνου της πολιτείας, να δοθεί παράταση στη διαβούλευση, προκειμένου να έχει «ουσιαστικό και όχι προσχηματικό» χαρακτήρα. Το ίδιο ζητούσε άλλωστε σχεδόν το σύνολο των οργανώσεων δικαιωμάτων, οι περισσότερες από τις οποίες δεν συμμετείχαν στη διαβούλευση, ενώ αρκετές θα ενημερώσουν για τις θέσεις τους σε συνέντευξη Τύπου την ερχόμενη Τρίτη 29 Οκτωβρίου, λίγο πριν από την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Φυσικά η διαδικασία διαψεύδει πανηγυρικά το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το οποίο ανήγγειλε «ουσιώδη διαβούλευση». Διαψεύδει επίσης για πολλοστή φορά τις προεκλογικές και μετεκλογικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης που τάχα αποκήρυσσε την επείγουσα ψήφιση νομοσχεδίων, αλλά την έχει εφαρμόσει κατά κόρον.

Ανακριβή στοιχεία

Αλλωστε στη θέση της «ουσιώδους διαβούλευσης» η κυβέρνηση είχε επιδοθεί τους προηγούμενους μήνες σε μια εκστρατεία ενημέρωσης με θολά και ανακριβή στοιχεία, επιχειρώντας να πείσει ότι στη χώρα εισέρχονται τάχα κυρίως μετανάστες και όχι πρόσφυγες, συγκαταλέγοντας μέχρι και τους Αφγανούς και τους Σομαλούς στους μετανάστες παρά τα υψηλά ποσοστά αναγνώρισης της προσφυγικής τους ιδιότητας, φτάνοντας στο σημείο να καταλογίζει στην προηγούμενη κυβέρνηση ότι έκανε μόνο 1.804 απελάσεις σε 4,5 χρόνια, αν και τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν περίπου 74.000 απελάσεις από το 2015 ώς το 2018.

Από τα 332 σχόλια της διαβούλευσης η μεγάλη πλειονότητα απορρίφθηκε. Σε πολλές περιπτώσεις η απόρριψη αιτιολογήθηκε με το επιχείρημα ότι η διάταξη του νομοσχεδίου μεταφέρει κατά γράμμα ευρωπαϊκή οδηγία, επιχείρημα βέβαια αμφιλεγόμενο, καθώς οι οδηγίες προβλέπουν ελάχιστες προδιαγραφές και δίνουν στα κράτη τη δυνατότητα ευνοϊκότερων διατάξεων, ανάλογα με την κατάσταση που καλούνται να αντιμετωπίσουν.

Από την άλλη, σε πολλές περιπτώσεις, ο συντάκτης του νομοσχεδίου δεν νιώθει την υποχρέωση να δώσει καμία εξήγηση για την απόρριψη σχολίων. Μάλιστα απορρίπτει σχόλια που υπογραμμίζουν ότι μια διάταξη έρχεται σε αντίθεση με ευρωπαϊκές οδηγίες, χωρίς να διαψεύσει αυτό τον ισχυρισμό. Φαίνεται ότι το υπουργείο επικαλείται το επιχείρημα της μεταφοράς ευρωπαϊκών οδηγιών κατά περίπτωση, ανάλογα με το τι εξυπηρετεί την πολιτική του.

Τέτοια είναι η περίπτωση της διάταξης που προβλέπει πιστοποίηση των θυμάτων βασανιστηρίων, βιασμού και σοβαρής βίας μόνο από δημόσιο ή στρατιωτικό νοσοκομείο, παρόλο που στα σχόλια επισημαίνεται πως δεν υπάρχει κατάλληλα εκπαιδευμένο και καταρτισμένο προσωπικό, ούτε η αναγκαία υλικοτεχνική υποδομή και ότι η διάταξη θέτει χαμηλότερες εγγυήσεις από αυτές της ευρωπαϊκής οδηγίας, ενώ συγκρούεται με απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και αντιβαίνει στον κώδικα ιατρικής δεοντολογίας.

Ο συντάκτης δεν μπαίνει στον κόπο να αντικρούσει αυτά τα επιχειρήματα, απλά επιμένει στη διάταξη, καθώς είναι σύμφωνη με τη στόχευση του ίδιου του νομοσχεδίου. Προφανώς, προκειμένου να αυξήσει τις απελάσεις, η κυβέρνηση βιάζεται να απελάσει ακόμα και θύματα βασανιστηρίων και βίας, επιφέροντας επιπλέον σοβαρές δυσχέρειες στο έργο των δημόσιων νοσοκομείων.

Το ίδιο συμβαίνει για παράδειγμα με το σχόλιο ότι είναι αντίθετη με το ενωσιακό δίκαιο η διάταξη που προβλέπει ότι ανακαλείται σιωπηλά η πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου όποιου αρνείται να συμμορφωθεί σε απόφαση να μεταφερθεί και να παραμείνει στη δομή φιλοξενίας που θα του υποδειχτεί.

Ανάμεσα στις λίγες αλλαγές που δέχεται ο συντάκτης είναι η αύξηση των ασφυκτικών προθεσμιών της διαδικασίας ασύλου στα σύνορα: εφτά μέρες για απόφαση στον πρώτο βαθμό (έναντι δύο ημερών, που προβλεπόταν αρχικά), εφτά για προσφυγή σε δεύτερο βαθμό (έναντι τριών), τέσσερις για εξέταση στον δεύτερο βαθμό (έναντι τριών) και άλλη μία για ειδοποίηση (παραμένει).

Ποινή απόρριψης

Κατά τα λοιπά, παραμένουν διατάξεις που το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες σημειώνει ότι οδηγούν «σε κατάφωρη υπονόμευση θεμελιωδών εγγυήσεων και δικαιωμάτων [...], κατά παράβαση του διεθνούς, ενωσιακού και εθνικού δικαίου καθώς και της αρχής της μη επαναπροώθησης»: καταργείται το αυτόματο ανασταλτικό αποτέλεσμα της προσφυγής σε β’ βαθμό για διευρυμένες ομάδες, αναιρείται ουσιαστικά το δικαίωμα σε πραγματική προσφυγή, γενικεύεται ο γεωγραφικός περιορισμός και η επιβολή της κράτησης ακόμη και για ευάλωτους και απαιτείται από όσους ζητούν άσυλο «να πράξουν τα αδύνατα […] και μάλιστα επί ποινή απόρριψης των αιτήσεων».

Μεταξύ άλλων προβληματικών σημείων, η οργάνωση Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο υπογραμμίζει τον κίνδυνο γενίκευσης της κράτησης όσων ζητούν άσυλο, τον περιορισμό της πρόσβασης στην απασχόληση και τις «εξαιρετικά επαχθείς και μη εξατομικευμένες ρυθμίσεις για τη μείωση των εκκρεμών αιτήσεων ασύλου και των ελλείψεων θέσεων στις δομές φιλοξενίας».

Για «ενδεχόμενες σοβαρές παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων των προσφύγων και μεταναστών» και αλλαγές που «θα οδηγήσουν ένα πλήθος ανθρώπων σε μια γκρίζα ζώνη χωρίς χαρτιά και δικαιώματα» κάνουν λόγο οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, Διεθνής Αμνηστία, ΕλΕΔΑ, ΕΣΠ, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων και HumanRights360.

H κοινή ανακοίνωση των έξι οργανώσεων

Καλούν σε συνέντευξη Τύπου σήμερα (12.00) στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων

Την προηγούμενη εβδομάδα, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έδωσε στη δημοσιότητα το Σχέδιο Νόμου Περί Διεθνούς Προστασίας, που περιλαμβάνει μια συνολική μεταρρύθμιση του ελληνικού συστήματος υποδοχής και ασύλου.

Το Σχέδιο Νόμου τέθηκε σε διαβούλευση για 5 μόνο μέρες: αυτό κατέστησε αδύνατο τον επί της ουσίας σχολιασμό, και κατέδειξε δυστυχώς τον προσχηματικό χαρακτήρα της διαβούλευσης εκ μέρους της κυβέρνησης.

Ως οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, με μακρόχρονη εμπειρία και προσφορά στην προάσπιση δικαιωμάτων, και ιδιαίτερα στο πεδίο του προσφυγικού και μεταναστευτικού ζητήματος, έχουμε φυσικά πολλά να πούμε για ένα σχέδιο νόμου που επηρεάζει τις πραγματικές ζωές και την υγεία δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, αλλά και ολόκληρη την ελληνική κοινωνία. Είναι ευθύνη της Πολιτείας να αφουγκράζεται και να λαμβάνει επί της ουσίας υπόψη τις οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο πεδίο, ιδιαίτερα εν όψει τόσο καθοριστικών νομοθετικών αλλαγών.

Το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου, συμπεριλαμβάνει μια σειρά πολύ κομβικών αλλαγών, που θα οδηγήσουν σε ενδεχόμενες σοβαρές παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων των προσφύγων και μεταναστών/ριών. Θα οδηγήσουν ένα πλήθος ανθρώπων σε μια γκρίζα ζώνη χωρίς χαρτιά και δικαιώματα.

Τη στιγμή που εκπνέει η τόσο σύντομη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης, που δεν επέτρεψε την ουσιαστική συμμετοχή μας, αναλαμβάνουμε την πρωτοβουλία να καλέσουμε σε κοινή συνέντευξη τύπου την Τρίτη 29/10 στις 12.00 στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50 – Αμφιθέατρο Αντώνης Τρίτσης), με σκοπό την ενημέρωση τόσο για τις προτεινόμενες αλλαγές και τις επιπτώσεις που αυτές θα έχουν στο πεδίο και το καθεστώς δικαιωμάτων στη χώρα μας, όσο και για τις θέσεις των οργανώσεών μας.

Γιατροί Χωρίς Σύνορα – Ελληνικό Τμήμα
Διεθνής Αμνηστία – Ελληνικό Τμήμα
Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων
HumanRights360

 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Αυθαιρεσία, κράτηση και αθρόες απελάσεις
Μόλις πέντε μέρες έχουν στη διάθεσή τους όσοι πρέπει να μελετήσουν και να σχολιάσουν το σχέδιο νόμου -έκτασης 40.000 λέξεων και 121 άρθρων- της κυβέρνησης για το άσυλο ● Πρόκειται για μια εισήγηση που κάνει...
Αυθαιρεσία, κράτηση και αθρόες απελάσεις
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Απελαύνουν ακόμα και τους ευάλωτους
Ανάμεσα στις «καινοτομίες» του νομοσχεδίου βρίσκεται αυτή που προβλέπει ότι για να προσφύγει κάποιος στο δευτεροβάθμιο όργανο εξέτασης των αιτημάτων ασύλου, τις Επιτροπές Προσφυγών, πρέπει να συντάξει...
Απελαύνουν ακόμα και τους ευάλωτους
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Διαδικασίες-εξπρές για άσυλο, αποκλεισμός από την αγορά εργασίας
Μια μεγάλη σειρά μέτρων περιλαμβάνει το πολυδιαφημισμένο νομοσχέδιο του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη «περί διεθνούς προστασίας», που τέθηκε χτες σε δημόσια διαβούλευση για λιγότερο από μία εβδομάδα.
Διαδικασίες-εξπρές για άσυλο, αποκλεισμός από την αγορά εργασίας
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Μιλούν για «λαθρομετανάστες», στοχεύουν στους πρόσφυγες
Ιστορία, γεωπολιτική, ανθρώπινα δικαιώματα και άσυλο θυσιάζονται από την κυβέρνηση στον βωμό της νέας ξενοφοβικής πολιτικής για το προσφυγικό/μεταναστευτικό. Στόχος, να περάσει ένα σκληρό δόγμα αποτροπής και...
Μιλούν για «λαθρομετανάστες», στοχεύουν στους πρόσφυγες
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Πρακτικές Σαλβίνι για να αποτρέψουν την είσοδο
Η κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει τις πολιτικές γενικευμένης κράτησής τους, που συγκρούονται μετωπικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και βάζουν σε κίνδυνο τη ζωή κατατρεγμένων ανθρώπων.
Πρακτικές Σαλβίνι για να αποτρέψουν την είσοδο
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ελλάδα, Κύπρος, Βουλγαρία για μια «Ευρώπη-φρούριο»
Κοινές πιέσεις προς την Ε.Ε. συμφώνησαν να ασκήσουν οι υπουργοί Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Αθήνας, Λευκωσίας και Σόφιας προς μια κατεύθυνση αναλογικής κατανομής προσφύγων και μεταναστών.
Ελλάδα, Κύπρος, Βουλγαρία για μια «Ευρώπη-φρούριο»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας