Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Συστάσεις ΕΕΔΑ για το προσφυγικό

Αναστάτωση προκάλεσε την περασμένη εβδομάδα στη Μόρια η διαμαρτυρία περίπου 100 ανήλικων προσφύγων που ζητούσαν την άμεση μετακίνησή τους από το ΚΥΤ.

EUROKINISSI/ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΚΟΥ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Συστάσεις ΕΕΔΑ για το προσφυγικό

  • A-
  • A+
Στην ετήσια έκθεσή της η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου θεωρεί προτεραιότητα την αποσυμφόρηση των ΚΥΤ στα νησιά και τη μεταφορά των ασυνόδευτων ανηλίκων σε ασφαλείς δομές στην ενδοχώρα. Επισημαίνει τις καταγγελίες για παράνομες επαναπροωθήσεις στην Τουρκία και διοικητικές κρατήσεις των αιτούντων άσυλο, ενώ ανησυχεί για την αύξηση των αφίξεων μέσω Αιγαίου.

Σε μια πυκνογραμμένη έκθεση η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), ανεξάρτητο συμβουλευτικό όργανο και παράλληλα ο εθνικός θεσμικός φορέας της πολιτείας για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρουσιάζει τις θέσεις της για το προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα, με νέα επικαιροποιημένα στοιχεία.

Στο Α’ Μέρος της έκθεσης, που μόλις κυκλοφόρησε, αναλύονται σε 58 σελίδες οι βασικές πλευρές του προσφυγικού ζητήματος και δίνονται αυστηρές και συγκεκριμένες συστάσεις προς την ελληνική πολιτεία.

Εμφαση δίνεται στα μέτρα βελτίωσης των συνθηκών φιλοξενίας και υποδοχής, στις διαδικασίες ασύλου καθώς και στο εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα των ασυνόδευτων ανηλίκων. Αρνητική μνεία γίνεται στα μέτρα διοικητικής κράτησης των αιτούντων άσυλο, υπενθυμίζοντας ότι στην Ελλάδα αποτελούν μια «συστηματική και αυθαίρετη πρακτική», που εφαρμόζεται σε απόκλιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, χωρίς να εξαντληθούν εναλλακτικές λύσεις.

Σε ξεχωριστό κεφάλαιο της έκθεσης η ΕΕΔΑ θίγει το ακανθώδες ζήτημα των παράνομων-άτυπων επαναπροωθήσεων στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Αναφέρεται στο πλήθος επίσημων καταγγελιών ανθρωπιστικών οργανώσεων, ότι τέτοιες επιχειρήσεις λαμβάνουν χώρα, παρά τις διαψεύσεις του υπουργείου Προ.Πο.

«Η υπόνοια πως υπάρχουν και λειτουργούν σε συστηματική πλέον βάση κρατικοί ή παρακρατικοί δίαυλοι έκνομης διαχείρισης μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών υπονομεύει κάθε έννοια κράτους δικαίου και εκθέτει διεθνώς τη χώρα», σημειώνει η Επιτροπή, συστήνοντας άλλη μια φορά στην πολιτεία να τηρεί αυστηρά την αρχή της μη επαναπροώθησης και να ερευνήσει τις υπάρχουσες καταγγελίες.

Με έμφαση κρούει ξανά τον κώδωνα του κινδύνου για τις απαράδεκτες συνθήκες που επικρατούν στα αποκαλούμενα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) στα νησιά του Αιγαίου, ειδικά για τον υπερπληθυσμό στο ΚΥΤ της Μόριας Λέσβου.

Στη σχετική ανακοίνωση που συνοδεύει την έκθεση, η ΕΕΔΑ εκφράζει ανησυχία για την αύξηση των αφίξεων προσφύγων και μεταναστών στα νησιά του Αιγαίου μέσα στο 2019. Ως τον Ιούλιο του 2019 είχαν φτάσει συνολικά 31.265 άτομα στα νησιά, σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, ενώ η Frontex αναφέρει αύξηση των αφίξεων κατά 25% τον ίδιο μήνα, σε σύγκριση με το 2018.

«Τα περισσότερα κέντρα υποδοχής στα νησιά έχουν υπερβεί κατά πολύ τις δυνατότητες φιλοξενίας τους, με κίνδυνο παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών τρίτων χωρών, όπως η προστασία από την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση και η εξασφάλιση ενός ελάχιστου επίπεδου αξιοπρεπούς διαβίωσης», σημειώνει η ΕΕΔΑ, θυμίζοντας ότι στο ΚΥΤ Μόριας φιλοξενούνταν ώς τις αρχές του Σεπτέμβρη επισήμως 10.383 άτομα, ενώ η χωρητικότητα του κέντρου είναι 3.000. Παραδέχεται ότι η μεταφορά των 1.400 προσφύγων από τη Μόρια σε δομές στη Β. Ελλάδα θα ανακουφίσει τη Λέσβο, θυμίζει ωστόσο ότι προβλήματα εντοπίζονται και σε άλλα νησιά (Σάμος, Κως κ.λπ.).

Αξιοπρεπής διαβίωση

Για την αποσυμφόρηση των κέντρων και την αποφυγή φαινομένων βίας, που συμβάλλουν στην όξυνση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, η Επιτροπή συστήνει συγκεκριμένα μέτρα: Πρώτον, τον άμεσο τερματισμό του εγκλωβισμού των αιτούντων άσυλο στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τη μεταφορά τους στην ενδοχώρα. Δεύτερον, την κατάργηση του μέτρου του γεωγραφικού περιορισμού ή όταν επιβάλλεται να γίνεται μόνο αιτιολογημένα ύστερα από ατομική αξιολόγηση.

Ως λύση προτείνει την αύξηση θέσεων φιλοξενίας σε δομές στην ενδοχώρα που πληρούν τους ελάχιστους όρους αξιοπρεπούς διαβίωσης και προορίζονται για μακροχρόνια διαμονή, καθώς οι αιτούντες άσυλο παραμένουν για μήνες ή και χρόνια σε κέντρα φιλοξενίας μέχρι να εξεταστούν οι αιτήσεις τους.

Πλέον επείγουσα προτεραιότητα θεωρεί την άμεση μεταφορά όλων των ασυνόδευτων ανηλίκων από ακατάλληλους χώρους σε ασφαλείς δομές στην ενδοχώρα. Στους ακατάλληλους χώρους ομολογεί ότι συγκαταλέγονται οι λεγόμενες «ασφαλείς ζώνες» των ΚΥΤ, όπως αποδεικνύει και η πρόσφατη δολοφονία ανηλίκου από το Αφγανιστάν εντός του «safe zone» στη Μόρια.

Ενδεικτικό είναι ότι η πλειονότητα των καταγεγραμμένων ασυνόδευτων ανηλίκων βρίσκεται εκτός ασφαλών δομών: Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ), 1.766 ασυνόδευτοι ανήλικοι φιλοξενούνται σε δομές μακροχρόνιας ή προσωρινής φιλοξενίας, ενώ 2.444 παιδιά παραμένουν εκτός δομών φιλοξενίας, εκ των οποίων 233 βρίσκονται σε «προστατευτική φύλαξη» και 1.115 σε άτυπες/επισφαλείς συνθήκες στέγασης (σε διαμερίσματα με άλλους, καταλήψεις, αστεγία).

Στα θετικά μέτρα αναφέρει το νέο νομοθετικό πλαίσιο περί Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Ν. 4554/2018 (το οποίο ήταν σε εκκρεμότητα από το 2007), ωστόσο λέει ότι η πλήρης υλοποίηση του συστήματος αυτού εκκρεμεί.

Το ενωσιακό δίκαιο

Τέλος, η ΕΕΔΑ, αναφέρεται εκτενώς στις διαδικασίες χορήγησης ασύλου. Με διπλωματικό και προσεκτικό λόγο βάζει «πάγο» στις προθέσεις της κυβέρνησης για αλλαγή του θεσμικού πλαισίου όσον αφορά την κατάργηση της δευτεροβάθμιας εξέτασης των προσφυγών ασύλου. Οπως τονίζει ξεκάθαρα, «η δευτεροβάθμια εξέταση νόμω και ουσία των αιτημάτων διεθνούς προστασίας αποτελεί υποχρέωση που απορρέει από το Ευρωπαϊκό Κοινό Σύστημα Ασύλου και ως εκ τούτου, δεν δύναται να καταργηθεί από τον εθνικό νομοθέτη χωρίς να τίθενται ζητήματα συμβατότητας των ελληνικών ρυθμίσεων με το ενωσιακό δίκαιο».

Καλεί την πολιτεία να «συνεκτιμήσει την ανάγκη για ταχεία και απρόσκοπτη διεκπεραίωση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας που εκκρεμούν, σε κάθε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας ασύλου με γνώμονα πάντα τη διασφάλιση της ποιότητας των διοικητικών αποφάσεων, ώστε η διαδικασία να πληροί τους όρους της αποτελεσματικότητας».

Ενδεικτικά αναφέρει ότι ώς τα τέλη Ιουνίου εκκρεμούσαν 66.908 αιτήσεις διεθνούς προστασίας ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, ενώ περίπου 3.000 προσφυγές (κατατεθειμένες ήδη από το 2012-2013) εκκρεμούν ενώπιον των Επιτροπών Προσφυγών του Π.Δ. 114/2010 και περίπου 14.776 προσφυγές ενώπιον της Αρχής Προσφυγών.

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Από τη Μόρια στο «καμίνι» της Νέας Καβάλας Κιλκίς
Στον νέο τους καταυλισμό βρίσκονται από χθες οι 635 πρόσφυγες που μεταφέρθηκαν με πλοίο από τη Μυτιλήνη στη Θεσσαλονίκη. Για κίνδυνο λειψυδρίας κάνουν λόγο τοπικοί φορείς του Κιλκίς.
Από τη Μόρια στο «καμίνι» της Νέας Καβάλας Κιλκίς
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Γιατί η Βόρεια Ελλάδα καθίσταται «αφιλόξενη» στο νέο κύμα προσφύγων
Πληροφορίες της «Εφ.Συν.» θέλουν όλες οι δομές φιλοξενίας προσφύγων από τη Λάρισα και πάνω να είναι γεμάτες. Στη Βόρεια Ελλάδα αυτή τη στιγμή 10.000 πρόσφυγες διαμένουν σε δομές και 3.000 άτομα σε ξενοδοχεία.
Γιατί η Βόρεια Ελλάδα καθίσταται «αφιλόξενη» στο νέο κύμα προσφύγων
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Πνίγηκε 9χρονη Αφγανή λίγο πριν φτάσει στη Λέσβο
Μόλις λίγα μέτρα από την ακτή έσβησε το όνειρο για μια καλύτερη ζωή ενός 9χρονου κοριτσιού από το Αφγανιστάν. Στη Λέσβο η θάλασσα έγινε ακόμη μια φορά υγρός τάφος για ένα παιδί που μαζί με την οικογένειά του...
Πνίγηκε 9χρονη Αφγανή λίγο πριν φτάσει στη Λέσβο
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Εκκληση οργανώσεων για αποσυμφόρηση των νησιών
Δεκαεννιά οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ζητούν εκ νέου από τις Αρχές να προχωρήσουν επιτέλους προς βιώσιμες λύσεις για την αποσυμφόρηση των νησιών και την άμεση βελτίωση των συνθηκών υποδοχής των...
Εκκληση οργανώσεων για αποσυμφόρηση των νησιών
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Τι... δεν είδε ο υπουργός στο κέντρο υποδοχής της Μόριας
Ο Γ. Μουζάλας επιχείρησε, με δηλώσεις του χριστουγεννιάτικα στη Μόρια, να απαξιώσει ρεπορτάζ ευρωπαϊκών τηλεοπτικών δικτύων που κατέγραψαν εικόνες χάους από τις ακραίες συνθήκες που επικρατούν εκεί. Σε άτυπη...
Τι... δεν είδε ο υπουργός στο κέντρο υποδοχής της Μόριας
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Nα μην ξανάρθει ο «μαύρος» χειμώνας του '16
Περισσότερες από 40 συλλογικότητες και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στα νησιά και την ενδοχώρα ξεκινούν εκστρατεία στο διαδίκτυο με τίτλο «Ανοίξτε τα νησιά - Οχι άλλοι νεκροί από το κρύο», καλώντας τις...
Nα μην ξανάρθει ο «μαύρος» χειμώνας του '16

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας