Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Η Ζοζεφίν Ενγκεντακουμάνα από το Μπουρούντι

Ζοζεφίν Ενγκεντακουμάνα

Φωτογραφία: Αγγελική Σταματάκη

Ιστορίες ενσωμάτωσης: Η Ζοζεφίν Ενγκεντακουμάνα από το Μπουρούντι

  • A-
  • A+

Η «Εφ.Συν.» αναδημοσιεύει σε τακτικά διαστήματα από το Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων ιστορίες προσφύγων και μεταναστών που ζουν στην Ελλάδα και, με όλες τις ευκολίες και τις δυσκολίες της καθημερινής ζωής, έχουν καταφέρει να ενσωματωθούν στην ελληνική κοινωνία.

Η Ζοζεφίν είναι 48 ετών, κατάγεται από την Μπουζουμπούρα, πρωτεύουσα του Μπουρούντι και βρίσκεται στην Ελλάδα από το 1994. Η Ζοζεφίν είναι ένας πληθωρικός άνθρωπος με ένα φαρδύ πλατύ χαμόγελο που γεμίζει ολόκληρο τον χώρο. Η «Αφρικάνα» δηλώνει με περηφάνια ότι η Ελλάδα, μετά από 24 χρόνια, είναι η πατρίδα της. Αν και θα ανατρέχει, πάντοτε, με νοσταλγία πίσω στη χαμένη πατρίδα. 

Στην Ελλάδα, ήρθε μετά το ξέσπασμα της παράνοιας στη Ρουάντα. Η γενοκτονία του 1994 προκάλεσε το θάνατο περίπου 1 εκατομμυρίου ανθρώπων, κοντά στο 20% του πληθυσμού της χώρας. Αυτό, βεβαίως, είχε τεράστιο αντίκτυπο και στο γειτονικό Μπουρούντι.

«Μετά τη δολοφονία του Προέδρου του Μπουρούντι τα πράγματα έγιναν τρομακτικά. Κάθε μέρα σκοτωμοί. Έπρεπε να φύγω. Ευτυχώς με βοήθησε ο Έλληνας Πρέσβης και απέκτησα μία τουριστική VISA για να ταξιδέψω στην Ελλάδα. Δεν ήταν καθόλου εύκολο το ταξίδι αυτό. Ήμουν με ένα παιδί έξι μηνών στην αγκαλιά και ο άντρας μου έμεινε πίσω (σ.σ. τους βρήκε στην Ελλάδα μετά από δύο μήνες όταν άνοιξαν τα σύνορα). Έτσι, άφησα τη δουλειά στο ταχυδρομείο, άφησα τα πάντα και ήρθα στην Ελλάδα».

Το ταξίδι στην Ελλάδα

Η Ζοζεφίν περιγράφει τις δυσκολίες του ταξιδιού στην Ελλάδα, μετά τα όσα συνέβαιναν στην Κεντρική Αφρική. Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, μία γυναίκα, με ένα παιδί έξι μηνών στην αγκαλιά της, με σκόρπιες διευθύνσεις στα χέρια της και χωρίς να μιλάει ούτε λέξη στα ελληνικά.

«Όταν έφτασα στο αεροδρόμιο, έμεινα εκεί για 21 ώρες να κλαίω. Ήμουν σε πανικό. Ήμουν σε μία άγνωστη χώρα, ήμουν σε πανικό. Όταν κατάφερα να συνέλθω, πήρα ένα ταξί κι έφτασα στην Ομόνοια. Εκεί πήγα σε ένα ξενοδοχείο προσωρινά μέχρι να αποφασίσω τι θα κάνω. Όταν τα λεφτά τελείωσαν, κάτι που έγινε γρήγορα, έπρεπε να ψάξω για ένα μέρος να μείνω, έπρεπε να ψάξω για δουλειά»…

Μια γυναίκα που καλείται να θρέψει το παιδί της, είναι διατεθειμένη να δουλέψει στα πάντα. Το ένστικτο της επιβίωσης υπερνικά τις φιλοδοξίες και τα όνειρα.

«Έχω κάνει ό,τι δουλειά μπορείς να φανταστείς. Έχω δουλέψει σαν babysitter, έχω δουλέψει σε σπίτια όπου πρόσεχα ηλικιωμένους, έχω δουλέψει σε γηροκομείο, έχω δουλέψει καθαρίστρια σε πολλά σπίτια. Όταν ήρθα εδώ, έπρεπε κάπως να ζήσουμε. Δεν είχα καθόλου λεφτά. Πίσω στην πατρίδα σπούδασα οικονομικά, αλλά εδώ δεν αναγνωρίζεται το πτυχίο μου, δεν έχει ισχύ. Ήθελα να πάω σχολείο, να μάθω καλύτερα τη γλώσσα. Αλλά δούλευα από το πρωί μέχρι το βράδυ κι έπρεπε και κάποιος να μεγαλώσει και το παιδί. Δεν ονειρευόμουν να κάνω αυτές τις δουλειές. Κάποια στιγμή με κατέβαλε όλο αυτό και έπαθα κατάθλιψη. Δεν ήθελα να βλέπω κανέναν»…

Η ευκαιρία του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων

«Πριν από δύο χρόνια ένας φίλος μου από το Κονγκό μου μίλησε για το Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων. Μου είπε πως μπορώ να περάσω από κάποιες συναντήσεις τους και να μοιραστώ μαζί τους την ιστορία μου. Στην αρχή μαζευόμαστε κάθε Σάββατο και λέγαμε τα προβλήματά μας. Έρχονταν αρκετοί άνθρωποι από τις κοινότητες (σ.σ. προσφυγικές και μεταναστευτικές) και μιλούσαμε όλοι μαζί. Στην αρχή ήταν ένας τρόπος να περνάω κάπως πιο ευχάριστα το χρόνο μου. Κάποια στιγμή, πάλι, ο φίλος μου από το Κονγκό μου πρότεινε να κάνω κι εγώ μία κοινότητα για την πατρίδα μου. Για το Μπουρούντι. Το 2016 μαζευτήκαμε λίγοι συμπατριώτες και το κάναμε πράξη. Σήμερα η κοινότητα έχει 25 μέλη». 

Η Ζοζεφίν διατελεί Πρόεδρος της Κοινότητας του Μπουρούντι. Παράλληλα, τρέχει το MATCH, ένα πρόγραμμα κοινωνικής ένταξης κι ενσωμάτωσης για πρόσφυγες και μετανάστες μέσα από το ποδόσφαιρο. Η ίδια δηλώνει πολύ υπερήφανη ως συντονίστρια του εγχειρήματος.

«Όταν βλέπεις ένα 16χρονο παιδί να σηκώνεται στις 6 και στις 7 το πρωί για να προλάβει την προπόνηση στις 9, τότε αποκτάς ελπίδα. Τα παιδιά αυτά κάνουν κάτι, είναι ενεργά, είναι δραστήρια, είναι παιδιά. Σε αυτά βλέπω τον εαυτό μου. Βοηθώντας αυτά, βοηθώ κι εμένα. Ξέρω πως είναι να μένεις σπίτι και να μην κάνεις τίποτα. Τρελαίνεσαι. Όταν το Φόρουμ μου πρότεινε να αναλάβω να φτιάξω μία ποδοσφαιρική ομάδα, χάρηκα πολύ. Ήξεραν ότι είμαι λίγο τρελή. Θυμάμαι μία ταινία με τη Σμαράγδα Καρύδη που είναι Πρόεδρος σε μία ανδρική ποδοσφαιρική ομάδα. Ε, ήθελα να γίνω σαν αυτή. Στην αρχή ήταν δύσκολο γιατί έπρεπε να συγκεντρώσουμε παιδιά από διαφορετικά camps, από διαφορετικές περιοχές, από διαφορετικές εθνικότητες. Σήμερα η ομάδα μας έχει περίπου 60 άτομα από 13 διαφορετικές εθνικότητες. Είμαι πολύ υπερήφανη για αυτήν την ομάδα. Το MATCH είναι, πια, το όνειρό μου»…

Η οικογένεια

Η ίδια μιλάει με μεγάλη θέρμη για την έννοια της οικογένειας. Τα παιδιά της, στα οποία έχει δώσει δύο ονόματα: ένα ελληνικό κι ένα γαλλικό. Στη μεγάλη, την Τατιάνα – Ανέτ, που είναι 23 και μόλις τελείωσε ψυχολογία. Στη μεσαία, την Αγγελική – Αξέλ, που είναι 14 και τραγουδάει με τη χορωδία του Μεγάρου Μουσικής. Και στον βενιαμίν, τον Γιάννη – Ολιβιέ, που είναι μόλις 6 χρονών, αλλά, ήδη, μυημένος στο ποδόσφαιρο.

«Ήρθα στο Φόρουμ με σκοπό να βοηθήσω άλλους ανθρώπους που έχουν υποφέρει όπως εγώ. Όταν έφτασα στην Ελλάδα ήμουν μόνη μου, δεν είχα κάποιον να με βοηθήσει. Στην Αφρική όλοι νομίζουν ότι η Ευρώπη είναι ο Παράδεισος. Έχουν μία άλλη εικόνα. Μόνο, όμως, όταν φτάσεις εδώ βλέπεις την πραγματικότητα. Όταν βλέπω τις μανάδες με ένα μωρό, βλέπω τον εαυτό μου πίσω στο χρόνο. Η Ελλάδα είναι η πατρίδα μου. Και οι Έλληνες, τώρα, πια, η οικογένειά μου».

Πηγή: Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Η ελπίδα της Ζάχρα
Η Ζάχρα έχει ξεκινήσει από καιρό και καταγράφει την ιστορία της σε ένα βιβλίο που όπως λέει, θέλει να το εκδώσει σε όσες περισσότερες γλώσσες μπορεί. Είναι, μόλις, 18 ετών, όμως έχει ζήσει ήδη πολλά.
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Η ελπίδα της Ζάχρα
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Το σαφάρ(ι) της Ζάχρα και του Αλί
Η Ζάχρα και ο Αλί, που ταξίδεψαν χωριστά από το Ιράν για να φτάσουν στην Ελλάδα με τον γιο τους, μιλούν για το συνειδητό ρίσκο του ταξιδιού (σαφάρ στα φαρσί), την επιβίωση στις δομές φιλοξενίας και για το πώς...
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Το σαφάρ(ι) της Ζάχρα και του Αλί
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Ο Ουάελ από τη Συρία
Ο Ουάελ γεννήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου του 1992 στη Δαμασκό της Συρίας. Βρισκόταν στο δεύτερο έτος της Νομικής Σχολής στη Δαμασκό όταν λόγω της «Αραβικής άνοιξης» διέκοψε τις σπουδές του κι εγκατέλειψε τη...
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Ο Ουάελ από τη Συρία
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Ο Καλένγκ από το Κονγκό
Ο Καλένγκ είναι 42 ετών και γεννήθηκε στο Κολγουέζι, στο νοτιοανατολικό Κονγκό. Ευγενής, ταπεινός και καθ’ όλα ευπρεπής, ένας άνθρωπος ευγνώμων για όσα κατάφερε στη ζωή του. Μας υποδέχθηκε για να αφηγηθεί τη...
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Ο Καλένγκ από το Κονγκό
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Η Μάσουμα από το Αφγανιστάν
Η 24χρονη Μάσουμα πριν από τρία χρόνια άφηνε την επαρχία του Μπομιάν ταξιδεύοντας προς άγνωστο προορισμό. Το Αφγανιστάν δεν ήταν ασφαλές για εκείνη και τα παιδιά της. Σήμερα ζει στη Νίκαια, προσπαθώντας να...
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Η Μάσουμα από το Αφγανιστάν
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Ο Ορφέας από το Αφγανιστάν
Ο Ορφέας είναι από το Αφγανιστάν, αλλά δεν έζησε ποτέ εκεί. Μεγάλωσε στο Ιράν, μέχρι να φύγει πρόσφυγας. Είναι 18 ετών και βρίσκεται στην Ελλάδα τα τελευταία 2,5 χρόνια. Εξαιρετικά ευφυής, η ιδιοσυγκρασία του...
Ιστορίες ενσωμάτωσης: Ο Ορφέας από το Αφγανιστάν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας