• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.2°C / 16.2°C
    0 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 9.7°C / 14.7°C
    1 BF
    83%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.0°C / 16.2°C
    1 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    6°C 5.9°C / 9.7°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    1 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.9°C / 14.0°C
    1 BF
    83%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.3°C / 7.9°C
    2 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.6°C / 13.6°C
    1 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.5°C
    2 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    2 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.4°C / 17.9°C
    2 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    1 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.1°C / 18.1°C
    2 BF
    68%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.5°C / 8.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    11°C 8.5°C / 11.2°C
    0 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 14.8°C / 18.8°C
    2 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.7°C / 16.4°C
    1 BF
    73%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    14°C 9.3°C / 14.4°C
    0 BF
    75%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.7°C / 14.7°C
    2 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    0 BF
    94%
ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

Απεγκλωβισμός των προσφύγων τώρα

  • A-
  • A+

Τον Αύγουστο, δεκαεννιά πρόσφυγες αυτοτραυματίστηκαν ή έκαναν απόπειρα αυτοκτονίας στη Λέσβο, αριθμός ιδιαίτερα αυξημένος σε σχέση με πέρσι, όταν σημειώθηκαν τέσσερις αυτοτραυματιστμοί ή απόπειρες αυτοκτονίας προσφύγων στο νησί το τελευταίο τρίμηνο του 2016.

Πολύ αυξημένες είναι και οι σοβαρές ψυχικές ασθένειες που κατέγραψαν τον Αύγουστο στη Λέσβο οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα. Τρεις στους τέσσερις πρόσφυγες με προβλήματα ψυχικής υγείας έπρεπε να παραπεμφθούν σε ψυχίατρο, ενώ το αντίστοιχο από τα τέλη του 2016 μέχρι τον περασμένο Ιούνιο ήταν ένας στους τρεις.

Οι σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των προσφύγων από τον εγκλωβισμό τους στα νησιά μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία ασύλου –εγκλωβισμός που επιβλήθηκε την επομένη της ελληνοτουρκικής συμφωνίας τον Απρίλιο του 2016– όχι μόνο δεν περιορίζονται με το πέρασμα του χρόνου, αλλά αντιθέτως επιδεινώνονται, όπως διαπιστώνει η τελευταία έκθεση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα με τίτλο «Κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ψυχική υγεία στη Σάμο και τη Λέσβο: γιατί ο εγκλωβισμός των αιτούντων άσυλο στα ελληνικά νησιά πρέπει να σταματήσει».

Η έκθεση, την οποία δημοσιοποιεί σήμερα η «Εφ.Συν.», συνοδεύεται από ανοιχτή επιστολή του προέδρου του ελληνικού τμήματος της οργάνωσης, Χρήστου Χρήστου, προς τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, με την οποία τον καλεί να προχωρήσει στο γενναίο βήμα του απεγκλωβισμού των προσφύγων από τα νησιά και της μεταφοράς τους στην ενδοχώρα, όπου μπορούν να βρουν πιο αξιοπρεπείς συνθήκες και να έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα.

Η κατάσταση χειροτερεύει

Ο απεγκλωβισμός των προσφύγων προβάλλει ως η μόνη λύση που μπορεί να αντιμετωπίσει σήμερα τη δραματική κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ψυχική υγεία των προσφύγων στα νησιά, όπως τη χαρακτηρίζει η οργάνωση, με δεδομένο μάλιστα ότι η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί με τις νέες, αυξημένες αφίξεις που σημειώνονται το τελευταίο διάστημα.

Πρόκειται κυρίως για πρόσφυγες από τη Συρία και το Ιράκ, από περιοχές που απελευθερώθηκαν πρόσφατα, στην πλειονότητά τους παιδιά, γυναίκες και άλλες ευάλωτες περιπτώσεις, πολλοί με σοβαρά ψυχολογικά τραύματα.

Το 80% των νέων ασθενών ψυχικής υγείας που είδαν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα τον Ιούλιο και τον Αύγουστο στη Λέσβο ανέφερε ότι έχει υποστεί βία, ο ένας στους τέσσερις βασανιστήρια και ένας στους πέντε σεξουαλική βία, είτε στη χώρα προέλευσης, είτε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, είτε στη χώρα μας.

Ωστόσο, ως ευάλωτοι καταγράφηκαν μόνο το ένα τρίτο των θυμάτων σεξουαλικής βίας που είδε η οργάνωση στη Λέσβο, γεγονός που αντανακλά κρίσιμα κενά στη διαδικασία εντοπισμού της κατηγορίας αυτής. Στη Σάμο, ένας στους τέσσερις πρόσφυγες ανέφερε ότι έχει υποστεί βία στην Ελλάδα, στις μισές και περισσότερες περιπτώσεις με δράστη τις κρατικές αρχές.

Το βίαιο, εξαιρετικά ανασφαλές και ακατάλληλο περιβάλλον των ασφυκτικά γεμάτων Κέντρων Υποδοχής και Ταυτοποίησης αποτελεί σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα. Λίγες μέρες μετά τη βίαιη αστυνομική επέμβαση στη Μόρια στις 18 Ιουλίου, οι Γιατροί χωρίς Σύνορα περιέθαλψαν 14 από τους 35 συλληφθέντες.

Είχαν όλοι τους υποστεί βία, έφεραν μώλωπες και κατάγματα, ενώ ένας είχε υποστεί εσωτερική βλάβη οργάνων. Ωστόσο, σε κανέναν δεν είχε δοθεί ιατρική φροντίδα πριν τους συναντήσει η οργάνωση.

Κάποιοι από αυτούς ήταν θύματα βασανιστηρίων και είχαν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.

Σημαντική πηγή άγχους είναι επίσης η μεγάλη καθυστέρηση της διαδικασίας ασύλου και ο φόβος της απέλασης και της κράτησης, η οποία εφαρμόζεται συστηματικά μετά την απόρριψη του αιτήματος ασύλου σε β΄ βαθμό, παρότι μπορεί να εκκρεμεί προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια ή αίτημα επανεξέτασης της απόφασης.

Οι δυνατότητες ανταπόκρισης δεν επαρκούν. Οι ασθενείς στα νησιά μπορεί να περιμένουν 3-6 μήνες για ραντεβού με ψυχίατρο.

Τον Αύγουστο, το Νοσοκομείο Λέσβου σταμάτησε να κλείνει ραντεβού με ψυχίατρο, ενώ στη Σάμο είναι συχνό το φαινόμενο να κρατούνται στο αστυνομικό τμήμα, δεμένοι νυχθημερόν με χειροπέδες στον διάδρομο, ασθενείς που μπορεί να αποτελέσουν κίνδυνο για τον εαυτό τους ή τους άλλους.

Από τις αρχές Ιουλίου μέχρι τις 21 Αυγούστου, 110 ασθενείς με σοβαρά συμπτώματα προστέθηκαν στη λίστα αναμονής της οργάνωσης στη Λέσβο, αύξηση 50% σε σχέση με την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου, που είχε αποτέλεσμα να σταματήσει να δέχεται παραπομπές ασθενών και να καλύπτει μόνο επείγοντα περιστατικά.

«Αφού πρώτα έζησαν βία και συγκρούσεις στην πατρίδα τους, οι άνθρωποι γίνονται τώρα θύματα της βίας που παράγουν οι πολιτικές αποτροπής της Ε.Ε. και της Ελλάδας. [...] Αποτελεί ανθρωπιστική επιταγή η μεταφορά των αιτούντων άσυλο από τα νησιά στην ηπειρωτική Ελλάδα [...]. Η ακραία ευπάθεια των ανθρώπων και η πλήρης αποτυχία των συστημάτων που εφαρμόζονται στα νησιά δεν αφήνουν άλλη επιλογή», υπογραμμίζει η οργάνωση.

Η επιστολή προς τον Αλέξη Τσίπρα

Ανοιχτή Επιστολή προς τον πρωθυπουργό της Ελλάδας

Αθήνα, 10 Οκτωβρίου 2017

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,

Σας απευθύνω αυτή την επιστολή γιατί θα ήθελα να σας ενημερώσω προσωπικά σχετικά με την κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες στα ελληνικά νησιά.

Αν γυρίσουμε το χρόνο λίγο πίσω, θα δούμε ότι χρειάστηκε μια σειρά από θανάτους στη Μόρια, στα τέλη του περασμένου Ιανουαρίου, για να μεταφερθούν οι κάτοικοι του καταυλισμού από τις θαμμένες στο χιόνι σκηνές που διέμεναν και να αρχίσουν να ζουν σε αξιοπρεπείς συνθήκες.

Προφανώς, το γεγονός ότι περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι που υπέφεραν επί μήνες στο κρύο πριν από αυτούς τους θανάτους, δεν αποτελούσε αναγκαία συνθήκη για να ληφθούν μέτρα.

Και τώρα συμβαίνει ξανά το ίδιο. Οι συνθήκες για τους πρόσφυγες στα νησιά επιδεινώνονται διαρκώς τους τελευταίους μήνες. Καθώς βασικές ανθρώπινες ανάγκες δεν καλύπτονται ακόμα, παρατηρούμε τη δυστυχία των ανθρώπων αυτών να γίνεται ολοένα και πιο έντονη.

Ενα τεράστιο κύμα αβεβαιότητας και φόβου έχει κατακλύσει τα νησιά, βυθίζοντας ανθρώπους στην απελπισία.

Οι συνάδελφοί μου που εργάζονται στη Λέσβο και τη Σάμο βλέπουν μόνο συντετριμμένους ανθρώπους. Στη διάρκεια του καλοκαιριού, κάθε εβδομάδα η κλινική των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στη Μυτιλήνη δεχόταν κατά μέσο όρο 6-7 σοβαρότατα περιστατικά ψυχικής υγείας, όπως απόπειρες αυτοκτονίας, αυτοτραυματισμούς και ψυχωτικά επεισόδια.

Ολα αυτά τα περιστατικά έχουν όνομα και μια τραγική ιστορία να διηγηθούν. Η Γκλόρια, αφού έπεσε θύμα βιασμού στο Κονγκό και στην Τουρκία, προσπάθησε στη Λέσβο να δώσει τέλος στη ζωή της πίνοντας υγρό καθαρισμού.

Την ίδια ημέρα, η Ράνια από τη Συρία, σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, έκανε μια απελπισμένη απόπειρα αυτοκτονίας πιάνοντας ηλεκτρικά σύρματα.

Ο Αφράν, Κούρδος από τη Συρία και πατέρας τριών παιδιών, βασανίστηκε στη Συρία, απ’ όπου διέφυγε για να φτάσει στη Σάμο, όπου ζει τους τελευταίους 11 μήνες.

Αν και έχει πιστοποιητικό που βεβαιώνει ότι είναι θύμα βασανιστηρίων, ο Αφράν παραμένει εγκλωβισμένος και μπορεί να απελαθεί ανά πάσα στιγμή στην Τουρκία, καθώς η αίτηση ασύλου του απορρίφθηκε για δεύτερη φορά.

Τον Αύγουστο βρέθηκα στη Μοσούλη, στο Ιράκ, σε αποστολή ως χειρουργός. Είδα μπροστά μου τις φρικτές συνέπειες ενός πολέμου χωρίς τέλος. Μίλησα με τους ανθρώπους και προσπάθησα να καταλάβω τι περνούν.

Ως πατέρας δύο παιδιών, όπως κι εσείς κύριε Πρωθυπουργέ, είμαι βέβαιος ότι θα έκανα ακριβώς το ίδιο. Θα προσπαθούσα να σώσω την οικογένειά μου αναζητώντας ασφάλεια όπου αυτό θα ήταν δυνατό.

Οι ομάδες μας διαπιστώνουν ότι όλο και περισσότερες οικογένειες από το Ιράκ και τη Συρία έρχονται στα ελληνικά νησιά τους τελευταίους μήνες.

Τον περασμένο Ιούλιο, το 40% των ανθρώπων που έφτασαν στα ελληνικά νησιά ήταν παιδιά.

Οι άνθρωποι αυτοί μάζεψαν όλες τις δυνάμεις και τις ελπίδες τους και κατάφεραν με πολλές δυσκολίες, ακόμα και με ανθρώπινες απώλειες, να φτάσουν στην Ευρώπη. Κι όμως, είναι εδώ στην Ευρώπη όπου συνθλίβονται οι ελπίδες τους.

Σήμερα δημοσιεύουμε έκθεση με τίτλο «Κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ψυχική υγεία στη Σάμο και τη Λέσβο». Οπως αντιλαμβάνεστε, τα ευρήματα είναι αποκαρδιωτικά.

Το βαθύ ψυχικό τραύμα είναι εξαιρετικά σύνηθες πλέον στα νησιά. Συχνά συνοδεύεται από συναισθήματα ντροπής και ταπείνωσης. Για να αναπνεύσει το τραύμα και να θεραπευτεί χρειάζεται ένα ασφαλές περιβάλλον.

Οι άνθρωποι βιώνουν έντονα την απουσία ενός τέτοιου φιλόξενου χώρου όταν φτάνουν στα ελληνικά νησιά, με αποτέλεσμα να επιδεινώνεται η ψυχική υγεία τους.

Από την πρώτη στιγμή αντιλαμβάνονται την Ευρώπη να τους λέει «δεν σας θέλουμε εδώ, θα σας στείλουμε πίσω στην Τουρκία».

Η ανάσχεση των προσφυγικών ροών αποτελεί σταθερή επιδίωξη των Ευρωπαίων ηγετών. Προκειμένου η Ευρώπη να επιτύχει την αποτροπή των αφίξεων, επιφυλάσσει άθλιες συνθήκες στους ανθρώπους που τελικά θα φτάσουν στην Ελλάδα.

Πολλοί αιτούντες άσυλο μας εκμυστηρεύονται: «Αν ήξερα πως θα είναι έτσι στην Ευρώπη, θα είχα προτιμήσει να πεθάνω στην πατρίδα μου».

Είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτό ως Ελληνες και Ευρωπαίοι, κύριε Πρωθυπουργέ;

Η υπαγορευόμενη από τη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας πολιτική του εγκλωβισμού στα νησιά είναι απάνθρωπη, ανεδαφική και επικίνδυνη. Και δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Οι αιτούντες άσυλο, όπως η Γκλόρια, η Ράνια και ο Αφράν, που φτάνουν στις ελληνικές ακτές πρέπει να μπορούν να μετακινηθούν στην ηπειρωτική χώρα. Είναι ανθρωπιστική επιταγή.

Κύριε πρωθυπουργέ, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα σας ζητάμε να κάνετε ένα γενναίο βήμα προς την κατεύθυνση του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης. Σε αυτό το σημείο που βρισκόμαστε δεν υπάρχουν άλλες δικαιολογίες.

Σας καλούμε να επιτρέψετε τον απεγκλωβισμό των ανθρώπων από τα νησιά και τη μεταφορά τους στην ηπειρωτική Ελλάδα σε αξιοπρεπείς συνθήκες με πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα που τόσο χρειάζονται.

Με εκτίμηση,

Χρήστος Χρήστου

Πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
750 αποφάσεις ασύλου κάθε εβδομάδα
Περισσότερες από 750 αιτήσεις ασύλου διεκπεραιώνει κάθε εβδομάδα η Υπηρεσία Ασύλου στα πέντε νησιά του Αιγαίου όπου υπάρχουν ΚΥΤ, ενώ τον Νοέμβριο ο μέσος όρος διεκπεραίωσης έφτασε τις 72 ημέρες. Η Υπηρεσία...
750 αποφάσεις ασύλου κάθε εβδομάδα
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Nα μην ξανάρθει ο «μαύρος» χειμώνας του '16
Περισσότερες από 40 συλλογικότητες και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στα νησιά και την ενδοχώρα ξεκινούν εκστρατεία στο διαδίκτυο με τίτλο «Ανοίξτε τα νησιά - Οχι άλλοι νεκροί από το κρύο», καλώντας τις...
Nα μην ξανάρθει ο «μαύρος» χειμώνας του '16
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ο κοινωνικός αποκλεισμός... σε νέο επίπεδο
Σοβαρότατο πρόβλημα αντιμετωπίζουν στην πλειονότητά τους οι πρόσφυγες με ειδικές ανάγκες που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη χώρα μας, όπως καταδεικνύει έρευνα της Human Rights Watch, καθώς είτε δεν καταγράφονται...
Ο κοινωνικός αποκλεισμός... σε νέο επίπεδο
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Με ελλιπή στοιχεία υπερασπιστής των προσφυγόπουλων
Αλλη μια φορά, ο Κυρ. Μητσοτάκης παρουσίασε μια πλαστή εικόνα ότι δήθεν έλυσε το πρόβλημα με τα ασυνόδευτα παιδιά, αφού τα επίσημα στοιχεία άλλα δείχνουν
Με ελλιπή στοιχεία υπερασπιστής των προσφυγόπουλων
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ο θάνατος καραδοκεί στην Αμυγδαλέζα
Οι απόπειρες αυτοκτονίας τριών ευάλωτων γυναικών που κρατούνται, παρότι εκκρεμεί χορήγηση ασύλου, καταδεικνύoυν την αδιέξοδη και απάνθρωπη πολιτική της κυβέρνησης στο προσφυγικό.
Ο θάνατος καραδοκεί στην Αμυγδαλέζα
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Η ελληνική κυβέρνηση απέναντι σε ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο
Παγιδευμένη στις αντιφάσεις και τα τραγικά αδιέξοδα της ακροδεξιάς ανορθολογικής πολιτικής της στο προσφυγικό, η κυβέρνηση εξακολουθεί να επιμένει στην εφαρμογή ενός οιονεί πολεμικού δικαίου στα σύνορα.
Η ελληνική κυβέρνηση απέναντι σε ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας