Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Έλλειψη πολιτικής βούλησης για το προσφυγικό
AP Photo

Έλλειψη πολιτικής βούλησης για το προσφυγικό

  • A-
  • A+

Τη βασική επιχειρηματολογία της κυβέρνησης για το προσφυγικό σε κάθε πτυχή του αμφισβητεί η ειδική έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη «Η πρόκληση των μεταναστευτικών ροών και της προστασίας των προσφύγων: ζητήματα διοικητικής διαχείρισης και δικαιωμάτων», που δημοσιοποιήθηκε το απόγευμα της Πέμπτης. 

Η έλλειψη ενός συνεκτικού σχεδιασμού διαχείρισης διαπερνά σχεδόν κάθε μία από τις 100 σελίδες της και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία ξεδιπλώνονται σημαντικά προβλήματα που συνδέονται με απουσία πολιτικής βούλησης σε ευρωπαϊκό και ελληνικό επίπεδο. 

«Η αντίληψη ότι η συντήρηση ενός άβολου, χαρακτηριζόμενου από ελλείψεις στην παροχή βασικών υπηρεσιών και στερούμενου προοπτικής, πλαισίου διαβίωσης στην Ελλάδα θα επιδράσει θετικά στη διαμόρφωση της βούλησης αυτών των πληθυσμών να επιστρέψουν -να επιστρέψουν πού;- και στην αποθάρρυνση άλλων να εισέλθουν είναι μάλλον μυωπική και δεν δείχνει να αντιλαμβάνεται ακόμη και σήμερα στοιχεία αυτονόητα: τα γενεσιουργά αίτια της μετακίνησης των πληθυσμών και το αρχέγονο ένστικτο της αυτοσυντήρησης», σημειώνει στην εισαγωγή του ο Συνήγορος του Πολίτη, Ανδρέας Ποττάκης. 

Και υπογραμμίζει: «Η διαμόρφωση ενός συνεκτικού πολιτικού πλαισίου, η έγκαιρη εκπόνηση στρατηγικού σχεδίου και η επιλογή αποτελεσματικών και ευέλικτων εργαλείων θα πολλαπλασίαζαν τις επιχειρησιακές δυνατότητες της διοίκησης. Η στέγαση και η σίτιση, για παράδειγμα, δεν είναι ούτε αμιγώς τεχνικό ούτε στενά διαχειριστικό ζήτημα.

Σήμερα, πλέον, το θέμα είναι η ίδια η ύπαρξη των περιφραγμένων δομών φιλοξενίας, ο κίνδυνος γκετοποίησης ή ιδρυματοποίησης, ο διαχωρισμός, η εξοικείωση της κοινωνίας με ειδικά διαμορφωμένους χώρους. Η εξασφάλιση συνθηκών "κανονικοποίησης" της καθημερινής ζωής των υπηκόων τρίτων χωρών, η πρόσβαση των ανηλίκων σε υπηρεσίες εκπαίδευσης και ψυχαγωγίας, η παροχή στους ενήλικες δυνατοτήτων απασχόλησης και η ενθάρρυνση της συμμετοχής όλων σε κοινωνικές, πολιτιστικές και οικονομικές δραστηριότητες είναι όλα ζητήματα πολιτικά.

»Οπως, από την άλλη, πολιτική επιλογή είναι η εξακολούθηση της αντιμετώπισης του φαινομένου, ακόμη και στη διαχειρίσιμη μορφή που έχει λάβει, με όρους έκτακτης ανάγκης. Είναι γνωστό, ωστόσο, ότι σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, με την επιβολή διαδικασιών κατά παρέκκλιση των προβλεπόμενων από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ούτε το κράτος δικαίου υπηρετείται ούτε τα ανθρώπινα δικαιώματα τυγχάνουν της δέουσας προστασίας». 

Σε άμεση συνάφεια με την οργανωτική ανεπάρκεια της διοίκησης βρίσκεται η προβληματική οικονομική διαχείριση του προσφυγικού. Παρά την ιδιαίτερα αυξημένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, η έκθεση διαπιστώνει αδυναμία απορρόφησης σημαντικού ποσοστού των τακτικών κονδυλίων, θέτει ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας και επιφυλάσσεται να επανέλθει με ειδική έρευνα. 

Εξαιρετικά προβληματική ως προς τον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων αναδεικνύεται η πολιτική εκτεταμένης κράτησης που εφαρμόζει εκ νέου η κυβέρνηση. 

«Στις κακές συνθήκες διαβίωσης και στην έλλειψη στοιχειωδών υπηρεσιών στα Κέντρα Κράτησης καταλυτικό ρόλο παίζει η έλλειψη σταθερής χρηματοδότησης, τόσο αυτών όσο και των επιχειρήσεων επιστροφής των υπό κράτηση προσώπων», σημειώνει η έκθεση και υπογραμμίζει ότι «οι συνθήκες κράτησης, τουλάχιστον σε κάποια από τα Κέντρα, θα πρέπει να αλλάξουν άμεσα». 

Σε κεφάλαιο που επιγράφεται «Η απουσία ολοκληρωμένου σχεδίου ή η "λύση" ως μέρος του προβλήματος», η έκθεση επισημαίνει ότι, σχεδόν ένα χρόνο μετά την πρόβλεψη δομών προσωρινής φιλοξενίας και υποδοχής τον Απρίλιο του 2016, οι περισσότερες δομές λειτουργούσαν μέχρι τις αρχές του 2017 ανεπίσημα και χωρίς τις τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις, ενώ καθυστερεί η έκδοση ΚΥΑ ίδρυσης των δομών, η θέσπιση γενικού κανονισμού λειτουργίας και εσωτερικού κανονισμού, καθώς και η εξειδίκευση των όρων δραστηριοποίησης οργανώσεων και συλλογικοτήτων και πιστοποίησής τους.

Αιτία πολλών από τα προβλήματα αυτά υπήρξε η προβληματική και ελλιπής λειτουργία της γενικής γραμματείας Υποδοχής για πολλούς μήνες μετά τη θέσπισή της τον Απρίλιο του 2016. 

Ο Συνήγορος εξετάζει επίσης δύο περιπτώσεις απέλασης προσφύγων, παρά το γεγονός ότι φαίνεται να είχαν εκδηλώσει την επιθυμία τους να ζητήσουν άσυλο οι απελαθέντες, ενώ επισημαίνει την πολύμηνη καθυστέρηση της Γενικής Επιθεώρησης Δημόσιας Διοίκησης να ελέγξει τις σοβαρές καταγγελίες για παράνομη απέλαση 10 Σύρων από τη Λέρο τον περασμένο Οκτώβριο. 

«Η πολιτική ηγεσία των κρατών-μελών της Ε.Ε., με λίγες εξαιρέσεις, επέδειξε ασθενή αντανακλαστικά, αναλαμβάνοντας άτολμες δεσμεύσεις (αποδοχή εγκατάστασης λίγων δεκάδων χιλιάδων προσφύγων), επιχειρώντας θεσμικές ακροβασίες, όπως η λεγόμενη Κοινή Δήλωση Ε.Ε. - Τουρκίας, και προτείνοντας ουσιαστικά την ανάθεση της αντιμετώπισης του προβλήματος στα κράτη-μέλη της πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία.

»[...] Μέχρι τις αρχές του 2017, που ετοιμαζόταν αυτή η έκθεση, η Ελλάδα φαινόταν, τουλάχιστον στην πράξη, να έχει αποδεχτεί αυτόν τον ρόλο χωρίς την πρόθεση να χαράξει και να υλοποιήσει μια πολιτική με επιμέρους διακριτούς στόχους», καταλήγει η έκθεση.

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
«Η έλλειψη σχεδίου για το προσφυγικό είναι πολιτική επιλογή»
Τη βασική επιχειρηματολογία της κυβέρνησης για το προσφυγικό σε κάθε πτυχή του, από την οικονομική διαχείριση μέχρι τις συνθήκες φιλοξενίας και κράτησης και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των προσφύγων,...
«Η έλλειψη σχεδίου για το προσφυγικό είναι πολιτική επιλογή»
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Έρευνα για τις επαναπροωθήσεις στον Εβρο ζητά η ΕΕΔΑ
Την ανησυχία της για τις καταγγελίες που αφορούν σε «επαναλαμβανόμενες, άτυπες επαναπροωθήσεις ατόμων, που ενδεχομένως χρήζουν διεθνούς προστασίας στην περιοχή του Έβρου» εκφράζει η Εθνική Επιτροπή για τα...
Έρευνα για τις επαναπροωθήσεις στον Εβρο ζητά η ΕΕΔΑ
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
«Απελπιστική η κατάσταση στη Μόρια»
Επιστολή στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα απέστειλε ο γενικός γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Κούμι Ναϊντού, σχετικά με το προσφυγικό και την κατάσταση στα νησιά του Αιγαίου. Τονίζει τη «συγκλονιστική...
«Απελπιστική η κατάσταση στη Μόρια»
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
«Συστηματική παραβίαση δικαιωμάτων στα hotspots του Αιγαίου»
Παρά την ανθρώπινη δυστυχία που προκάλεσε o «γεωγραφικός περιορισμός», οι ελληνικές αρχές επιμένουν στην επιβολή του ως μέσο για την υλοποίηση της ευρωτουρκικής συμφωνίας, όπως τονίζει η «Υποστήριξη Προσφύγων...
«Συστηματική παραβίαση δικαιωμάτων στα hotspots του Αιγαίου»
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Προσφυγή για την «παραλία μόνο για Ελληνες» στη Λέσβο
Στον Συνήγορο του Πολίτη προσφεύγει η ΜΚΟ «Συνύπαρξη και επικοινωνία στο Αιγαίο» για τη ρατσιστική πολιτική αποκλεισμού προσφύγων που ακολουθεί ο δήμος Λέσβου στην Πλαζ Τσαμάκια «αποδοκιμάζει έντονα την...
Προσφυγή για την «παραλία μόνο για Ελληνες» στη Λέσβο
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Σε δύο βάρκες το νομοσχέδιο για πρόσφυγες, μετανάστες
Ανάμεσα στις πιέσεις των ισχυρών της Ευρώπης που ζητούν την επιτάχυνση των απελάσεων και στις ιδεολογικές της καταβολές προσπαθεί να ισορροπήσει η ηγεσία του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής. Η «Εφ.Συν.»...
Σε δύο βάρκες το νομοσχέδιο για πρόσφυγες, μετανάστες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας