Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Bog Art: Ο μέσος ακροατής έχει απλοποιήσει τα αισθητικά του κριτήρια 

Bog Art: Ο μέσος ακροατής έχει απλοποιήσει τα αισθητικά του κριτήρια 

  • A-
  • A+

Είναι από τις πλέον «παλιές καραβάνες» στο ελληνικό underground, καθώς δημιουργούν μουσική εδώ και δεκαεπτά χρόνια, όμως οι Bog Art παραμένουν το ίδιο δημιουργικοί και το ίδιο περιπετειώδεις στις συνθέσεις τους.

Με αφορμή την κυκλοφορία του τρίτου τους album με τίτλο “Thornbush” ( τον ακούτε και στηρίζετε ΕΔΩ ) μας εξηγούν γιατί δεν θα άλλαζαν τίποτα από τις επιλογές που έχουν κάνει μέχρι τώρα στην καριέρα τους και γιατί ο «επαγγελματισμός» στην ελληνική μουσική σκηνή είναι ένας όρος γεμάτος στρεβλώσεις.

«Ένας αγκαθωτός θάμνος (σσ “Thornbush”) μπορεί να κουβαλάει καρπούς ή να λειτουργεί ως μέσο προστασίας. Ας μη ξεχνάμε πως οτιδήποτε είναι ευαίσθητο χρειάζεται μερικές φορές αγκάθια για να προστατευτεί από τον κίνδυνο των άλλων» μας δηλώνουν και ετοιμάζονται ήδη να ξεμπερδέψουν με την καραντίνα για να γράψουν νέα μουσική.

Πώς είναι λοιπόν η «εμπειρία» κυκλοφορίας δίσκου εν μέσω πανδημίας; 

Ω, μα είναι υπέροχη! Τουλάχιστον είναι καλύτερη από την εμπειρία της ηχογράφησης δίσκου εν μέσω πανδημίας, η οποία ως διαδικασία είναι μάλλον ανέφικτη. Από μια άποψη είμαστε τυχεροί που προλάβαμε να ξεκινήσουμε τις ηχογραφήσεις του δίσκου τέσσερις  μήνες πριν από το πρώτο lockdown. Σε αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να περιμένουμε μέχρι ένας θεός (ή μια φαρμακευτική εταιρεία) ξέρει πότε, να είναι εφικτό να επιστρέψουμε σε κάτι που να μοιάζει με φυσιολογική ζωή, προκειμένου να αρχίσουμε και πάλι πρόβες, έτσι ώστε να ξαναφτάσουμε στην κατάσταση που ήμασταν ως συγκρότημα έναν χρόνο πριν, ενώ ταυτόχρονα ο καθένας μας θα προσπαθούσε να συγκεντρώσει τα σκορπισμένα από όλη αυτή την ταλαιπωρία κομμάτια του, με κίνδυνο κάποια από αυτά τα κομμάτια να μη βρεθούν ποτέ... Εν μέσω πανδημίας, λοιπόν, δεν επιτρέπονται οι συναυλίες και τα δισκάδικα είναι κλειστά, αλλά όσον αφορά εκείνους που θα άκουγαν (ή δεν θα άκουγαν) τη δουλειά σου μέσω ίντερνετ τα πράγματα είναι μάλλον τα ίδια, πασπαλισμένα με λίγη παραπάνω δυσφορία από όλους. 

Προσωπικά θεωρώ ότι η δουλειά σας αυτή είναι και η πιο ώριμη. Μιλήστε μας λίγο για τη διαδικασία σύνθεσης και παραγωγής.

Ελπίζω κάθε δουλειά μας να είναι πιο ώριμη από την προηγούμενη και λιγότερο ώριμη από την επόμενη. Όταν συμμετέχεις σε μια μπάντα, και δεν συνθέτεις μουσική για ένα σχήμα εκπαιδευμένων μουσικών το οποίο θα πρέπει να εκτελεί  τις οδηγίες σου, η σύνθεση κάθε κομματιού αποτελεί μια μικρή περιπέτεια από μόνη της. Ευτυχώς, δηλαδή! Έτσι, υπάρχει πάντα το αρχικό περίγραμμα του κομματιού, το οποίο συμπεριλαμβάνει συνήθως και τους στίχους που ορίζουν το θέμα του και προσδιορίζουν την κατεύθυνση του, ή αν θες αποτελούν το αρχικό σενάριο. Στη συνέχεια ξεκινά η μεταξύ μας αλληλεπίδραση και σε αυτό το στάδιο δοκιμάζουμε διαφορετικές ιδέες, μέχρι που καταλήγουμε σε κάτι το οποίο αποτελεί το προϊόν μιας σειράς από διαδοχικά «φιλτραρίσματα», αφού ο καθένας φιλτράρει τις επιρροές και τις σκέψεις του και τις προσφέρει στο κομμάτι. Στη συνέχεια ακολουθεί μια παρόμοια διαδικασία διήθησης –σε σχέση με την αξιολόγηση των ιδεών ως σύνολο αυτή τη φορά–μέχρι να καταλήξουμε σε κάτι με το οποίο είμαστε όλοι ευχαριστημένοι. Να διευκρινίσω ότι ως συγκρότημα (και όχι μόνο, φυσικά) είμαστε αρκετά δημοκρατικοί, γεγονός που διευκολύνει τη δημιουργική διαδικασία όπως περιγράφει προηγουμένως. Εννοείται, φυσικά, ότι το κάθε κομμάτι δέχεται αλλαγές και εξελίσσεται μέχρι τη στιγμή που εισέρχεσαι στο στούντιο για να ηχογραφήσεις.

Η διαδικασία της παραγωγής, από την άλλη είναι εξαιρετικά σημαντική, αν και, συνήθως λιγότερο απολαυστική από τη σύνθεση και την ενορχήστρωση, καθώς σε αυτή υπάρχει έντονη η πίεση του χρόνου και ένα κομμάτι της είναι καθαρά τεχνικό. Φυσικά υπάρχει και η δημιουργική διάσταση της παραγωγής, υπό την επίδραση και του ανθρώπου (ή των ανθρώπων) στον οποίο εμπιστεύεται κανείς αυτόν το ρόλο, μια που ο παραγωγός αποτελεί έναν εξωτερικό παράγοντα που εισέρχεται στη μπάντα και την επηρεάζει κατά την τελική αποτύπωση, προτείνοντας νέες κατευθύνσεις και συνδιαμορφώνοντας το τελικό αποτέλεσμα ή καταστρέφοντας τις ισορροπίες και οδηγώντας την ομάδα σε σκοτεινά μονοπάτια. Αισθανόμαστε ιδιαίτερα τυχεροί που σε αυτό το κομμάτι είχαμε δίπλα μας τον Γιάννη τον Αναγνωστάτο (Λόλεκ). Η εμπειρία του στη διαχείριση του ήχου, η αισθητική και η επιμονή του στη λεπτομέρεια έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα. Οπωσδήποτε, σημαντικό ρόλο έπαιξε το γεγονός ότι εκτός από φίλος και δημιουργός και ο ίδιος, είναι ένας παραγωγός που όταν πιστεύει ότι έχει δίκιο θα επιμείνει σε αυτό, και είναι σε θέση να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους επιμένει•  και συνήθως, στο τέλος, αποδεικνύεται ότι έχει δίκιο. 

Και τι είναι αυτό που σας ωθεί στο να δημιουργείτε τόσο περίπλοκες συνθέσεις;

Είναι τόσο περίπλοκες, αλήθεια; Προσπαθούμε να είναι τα κομμάτια μας αρκετά ενδιαφέροντα και πολύπτυχα ώστε να μη βαριόμαστε όχι μόνο να τα παίζουμε αλλά και να τα ακούμε. Tα επτά τραγούδια που απαρτίζουν το  “Thornbush” άρχισαν να δουλεύονται από το 2016. Έχουν περάσει διάφορα στάδια επεξεργασίας, έχουν δοκιμαστεί στη σκηνή και σήμερα πια περιέχουν μικρές λεπτομέρειες τις οποίες μπορεί να τις ανακαλύπτει κανείς σταδιακά, μετά την πρώτη ακρόαση ή και ποτέ, αν δεν είναι καθόλου διατεθειμένος να επενδύσει χρόνο για να έρθει σε πιο στενή επαφή με κάτι διαφορετικό από αυτά που έχει συνηθίσει να ακούει. Πιστεύουμε, λοιπόν, ότι οι συνθέσεις μας δεν είναι στ’ αλήθεια τόσο περίπλοκες – έχουν προηγηθεί, άλλωστε, τόσες πολλές υπέροχες και αληθινά σύνθετες κυκλοφορίες στην ιστορία της μουσικής (από τον Frank Zappa μέχρι τους Radiohead και από τον Charles Mingus μέχρι  τον Κυριάκο Σφέτσα). Απλώς κυκλοφορούμε σε μια εποχή κατά την οποία ο μέσος ακροατής έχει απλοποιήσει τα αισθητικά του κριτήρια και έχει περιορίσει τις απαιτήσεις του, αναζητώντας περισσότερο την άμεση ταύτιση και την οικειότητα, παρά τη χαρά της ανακάλυψης νέας και διαφορετικής απ’ ό,τι έχει συνηθίσει μουσικής. Το ίδιο πρόβλημα μπορεί να το συναντήσει κανείς τόσο και σε άλλες μορφές τέχνης όσο και, γενικότερα, στο σύγχρονο τρόπο σκέψης.

Υπάρχει μια αλληγορία πίσω από τον τίτλο του album και τα τραγούδια σας. Ποια είναι η πιο «αγαπημένη» από τις ιστορίες που αφηγείστε;

Υπάρχει μια αλληγορία πίσω από τον τίτλο και τα τραγούδια. Και υπάρχει και μια αλληγορία πίσω από κάθε αλληγορία. Μας αρέσει το παιχνίδι της πολυσημίας και επανερχόμαστε σε αυτό συστηματικά. Το «Thornbush» είναι ένας αγκαθωτός θάμνος φυσικά, αλλά ένας αγκαθωτός θάμνος μπορεί να έχει τόσες  χρήσεις και να κρύβει τόσα μηνύματα όσα είναι και τα αγκάθια που κουβαλάει. Ένας αγκαθωτός θάμνος, λοιπόν, μπορεί να κουβαλάει καρπούς ή να λειτουργεί ως μέσο προστασίας. Ας μη ξεχνάμε πως οτιδήποτε είναι ευαίσθητο χρειάζεται μερικές φορές αγκάθια για να προστατευτεί από τον κίνδυνο των άλλων, ακόμη και αν εξαιτίας των αγκαθιών κρατηθούν μακριά όχι μόνο εχθροί αλλά ακόμη και εκείνοι που θα μπορούσαν να γίνουν φίλοι του. Αν έπρεπε να επιλέξω μια αγαπημένη ιστορία αυτή είναι το τρίπτυχο των ιστοριών που μιλούν για μια παράξενη αγάπη, στο “Ways of love”, το οποίο κλείνει και το δίσκο, ή το “Age of aquarium” για ένα χρυσόψαρο που αρνείται να συνεχίσει να κάνει τον ίδιο κύκλο στα ίδια νερά και αποφασίζει να πηδήξει έξω από τη γυάλα του, σε ένα ταξίδι προς το άγνωστο.

Διακρίνω και μια ευθεία επίθεση προς τη θρησκεία;

Εκείνη άρχισε πρώτη.

Σαν μπάντα κινείστε εδώ και πολύ καιρό στο ελληνικό underground. Μετά από τόσα χρόνια εμπειρίας, λοιπόν η ερώτηση του «ενός εκατομμυρίου». Γιατί ενώ υπάρχουν τόσο πολλές και αξιόλογες μπάντες στη σκηνή, λίγες είναι εκείνες που θα καταφέρουν να κάνουν πιο «επαγγελματικά» βήματα; Είναι άποψη από την αρχή πιστεύετε ή προκύπτει από τα κακώς κείμενα της ελληνικής κοινωνίας;

Επειδή είναι δύσκολο κάποιοι, εκμεταλλευόμενοι τους μουσικούς και το κοινό, να κερδίσουν πολλά  χρήματα και να συνεχίσουν να κερδίζουν από αυτούς  για μεγάλο χρονικό διάστημα. Για αυτό δεν επενδύονται χρήματα για τη δημιουργία εκείνων των συνθηκών που ενδεχομένως  να ευνοούσαν αφενός την καλλιέργεια της αγάπης για το είδος σε ευρύτερο κοινό και αφετέρου την ανάπτυξη κάποιου είδους «επαγγελματισμού» από πλευράς των μουσικών. Επιπλέον, φοβάμαι ότι, εδώ γύρω, ο δρόμος που οδηγεί στον «επαγγελματισμό» είναι στρωμένος με τόσους και τέτοιους συμβιβασμούς που καταλήγει κανείς να μισήσει όχι μόνο τη μουσική αλλά και τον εαυτό του.

Ακόμη, νομίζω ότι ο αριθμός των αξιόλογων συγκροτημάτων είναι αντιστρόφως ανάλογος  του αριθμού των ατόμων που ενδιαφέρονται να τις ανακαλύψουν, ότι η ροκ μουσική ήταν ανέκαθεν λιγότερο δημοφιλής στα μέρη μας από άλλα είδη (μερικά από τα οποία έχουν σχέση με τη μουσική όσο σχέση έχει το junk food με τη μαγειρική), ότι οι άνθρωποι μετά τα 20 αλλάζουν τρόπο ζωής και συνήθειες και ενδιαφέρονται λιγότερο για τη μουσική  και, οπωσδήποτε, για τη στήριξη εκείνων που την παράγουν, ενώ αυτό που αποκαλούμε «σκηνή» εδώ (και συμπεριλαμβάνει κάθε είδος μουσικής και έναν μεγάλο αριθμό από πραγματικά ενδιαφέροντα σχήματα) δεν είμαι σίγουρος ότι διαθέτει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που δικαιολογούν τη χρήση του όρου. ‘Ασε που πολλές φορές εμφανίζει τόσες πολλές στρεβλώσεις που αντί για σκηνή θυμίζει μπερντέ, με τον πιο αποκαρδιωτικό τρόπο.

Εάν γυρνούσατε τον χρόνο πίσω θα αλλάζατε κάποια πράγματα στους Bog Art; Από πλευράς καριέρας, επιλογών κλπ;

Έπειτα από δεκαεπτά χρόνια που παίζουμε μαζί, πολλές πρόβες, αρκετές ζωντανές εμφανίσεις και τρία άλμπουμ, νομίζω πως όχι. Αν γυρίζαμε τον χρόνο πίσω θα ήμασταν  καταδικασμένοι να ξανακάνουμε υπερήφανοι τις ίδιες επιλογές και τα ίδια λάθη, αφού ό,τι αποφάσεις πήραμε ήταν υπαγορευμένες από τη συνείδηση, την ιδιοσυγκρασία και τα πάθη μας... Eκτός βέβαια από εκείνο το συμβόλαιο που αρνηθήκαμε  να υπογράψουμε με τη Sony και εκείνον τον καβγά με τον Thom Yorke των Radiohead για τον οποίο μπορεί να μας ζήτησε συγνώμη στο τέλος, αλλά η μεταξύ μας παρεξήγηση θα μπορούσε να είχε λήξει αρκετά νωρίτερα...

Support Art Workers, Support Art ή Support Workers; 

Support one another!

Μαθαίνουμε ή θα μάθουμε κάτι τελικά από αυτή την πανδημία; Θα πρέπει να έχει ο καλλιτέχνης ρόλο και λόγο απέναντι στις σοβαρές ανατροπές που ήρθαν και έπονται; 

Όπως συνήθως, ο καθένας μαθαίνει διαφορετικά πράγματα από την ίδια εμπειρία.  Όλο αυτό που συμβαίνει τώρα είναι ένα τεράστιο pause, το οποίο θα αφήσει σίγουρα πολλές πληγές, αλλά εύχομαι να μας βοηθήσει να επαναπροσδιορίσουμε την αξία των πραγμάτων, τους λόγους που έχουμε για να συνεχίσουμε να ασχολούμαστε με την τέχνη, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ξοδεύουμε τον χρόνο μας πάνω στη γη. Ο καλλιτέχνης, σε κάθε περίπτωση, έχει ρόλο και λόγο απέναντι σε οτιδήποτε συμβαίνει. Το θέμα είναι πώς θα καταφέρει όχι μόνο να ακουστεί ο λόγος του από εκείνους που αγαπούν την τέχνη, όσο κυρίως να καταφέρει να διατηρήσει τη νηφαλιότητα και την ακεραιότητα που απαιτείται ώστε να είναι ειλικρινής απέναντι στη δημιουργία και απέναντι στον εαυτό του· ώστε όσα συμβαίνουν γύρω του να κατασταλάξουν εντός του και τελικά να λειτουργήσουν ως ερεθίσματα για να καταφέρει να εκφράσει κάτι που δεν είναι απλώς επίκαιρο, αλλά που ξεπερνάει την εποχή του ή τη βοηθά να εξελιχθεί προς τη σωστή κατεύθυνση. 
Ας παρατηρήσουμε σε αυτό το σημείο ότι στις μέρες μας ο καθένας προτιμά για τον εαυτό του αποκλειστικά το ρόλο του πομπού, κλείνοντας τα αυτιά και τα μάτια σε ό,τι εκπέμπεται από άλλους και επιδιώκοντας την ενίσχυση του δικού του σήματος και την  προσέλκυση προσοχής, η οποία ελάχιστη αληθινή αξία έχει και ακόμη πιο μικρή διάρκεια ζωής. 

Ποια είναι τα σχέδιά σας για την επόμενη περίοδο; Μπορεί ένας καλλιτέχνης να κάνει σχέδια μέσα σε αυτή την κατάσταση;

Ναι, φυσικά μπορεί να κάνει σχέδια κανείς. Το δύσκολο είναι να τα υλοποιήσει... Μετά την κυκλοφορία του “Thornbush” σχεδιάζουμε μερικές ζωντανές εμφανίσεις, σε όποιες από τις μουσικές σκηνές θα έχουν καταφέρει να επιβιώσουν ή, σε περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, σε κάποια από τις φιλόξενες ταράτσες και πλατείες της Αθήνας, αφού αυτή είναι μια κατάσταση που, όπως κάθε κρίση, απαιτεί επινοητικότητα και πείσμα. Ακόμη περισσότερο, ωστόσο, ανυπομονούμε να επιστρέψουμε στο στούντιο και να ξεκινήσουμε να δουλεύουμε πάνω σε νέο υλικό, καθώς έχουμε πολλά κομμάτια που περιμένουν τη σειρά τους να ασχοληθούμε μαζί τους, και –όσο και αν το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται –  καλό θα ήταν να μη χάσουμε άλλο χρόνο, προκειμένου σε κάποια μελλοντική συνέντευξη μας να μπορούμε να λέμε ότι ο τέταρτος δίσκος μας θα είναι ωριμότερος από το “Thornbush”.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Οδυσσέας Τζιρίτας: Δεν μου κρατάει το ενδιαφέρον η ομοιογένεια στη μουσική
Λίγες φορές ένα τόσο φρέσκο πρόσωπο προκαλεί τόσο μεγάλη συζήτηση, όμως ο ταλαντούχος μουσικός αποδεικνύει και με τη νέα του δισκογραφική δουλειά ότι έχει λαμπρό μέλλον μπροστά του.
Οδυσσέας Τζιρίτας: Δεν μου κρατάει το ενδιαφέρον η ομοιογένεια στη μουσική
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Maria-Christina Harper: Η τέχνη είναι ξεκάθαρη επιλογή έκφρασης της προσωπικότητας
Πώς είναι η δημιουργία εν μέσω πανδημίας; Συνδυάζονται η άρπα με το λαούτο, η αστική μουσική με την παραδοσιακή; Πόση είναι τελικά η απόσταση χωρίζει το Λονδίνο με την Κρήτη; Η δεξιοτέχνης αρπίστα έχει τις...
Maria-Christina Harper: Η τέχνη είναι ξεκάθαρη επιλογή έκφρασης της προσωπικότητας
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Φ.Α.Κ.Α.: Support workers χωρίς λεζάντες και επανάσταση μέσω social media
Οι Φ.Α.Κ.Α. ορμώμενοι από την Πάτρα, παθαίνουν, αλλά δεν προκαλούν «Κρίση Πανικού», στηλιτεύουν τα κακώς κείμενα πριν και μετά την πανδημία και εύχονται να μην γίνει ο φόβος συνήθεια.
Φ.Α.Κ.Α.: Support workers χωρίς λεζάντες και επανάσταση μέσω social media
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
ΚΡΑΑΚ: Δημιουργούμε, ταξιδεύουμε και γνωρίζουμε όμορφους και φωτεινούς ανθρώπους
Συναισθηματικά δεμένοι με τον αναλογικό ήχο, επηρεασμένοι από ποιητές, φιλοσόφους και ένα εύρος μουσικών ειδών, οι ΚΡΑΑΚ αποτελούν ιδιαίτερη περίπτωση για την ελληνική σκηνή
ΚΡΑΑΚ: Δημιουργούμε, ταξιδεύουμε και γνωρίζουμε όμορφους και φωτεινούς ανθρώπους
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
The Callas: Η δικιά μας κανονικότητα είναι γεμάτη αγάπη, δημιουργικότητα, αλληλοϋποστήριξη
Είναι μία από τις πιο πολυσχιδείς καλλιτεχνικές κολεκτίβες στην Ελλάδα. Έχουν παίξει συναυλίες σε όλα απίθανα μέρη, έχουν κάνει ταινίες, εικαστικές δημιουργίες, εκθέσεις εντός κι εκτός Ελλάδας.
The Callas: Η δικιά μας κανονικότητα είναι γεμάτη αγάπη, δημιουργικότητα, αλληλοϋποστήριξη
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
The Dark Rags: Δεν είναι εύκολο να δημιουργήσεις μια καλή garage μπάντα με διάρκεια
Garage, rock n roll, punk, blues. Έννοιες αγαπημένες και αθάνατες, τις οποίες η αθηναϊκή μπάντα υπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο για πάνω από δέκα χρόνια.
The Dark Rags: Δεν είναι εύκολο να δημιουργήσεις μια καλή garage μπάντα με διάρκεια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας