Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Εχουμε αυθεντική μουσική συμβατότητα»
© Lolo Vasco/ESM Records
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Εχουμε αυθεντική μουσική συμβατότητα»

  • A-
  • A+
Anja Lechner - Francois Couturier: αναμιγνύουν μουσικές κουλτούρες αυτοσχεδιάζοντας ● «Η τέχνη παραμένει μια παγκόσμια γλώσσα που όλοι μπορούν να κατανοήσουν. Η μουσική, η φύση και ο κόσμος γύρω μας θα μας ενώσουν ακόμα περισσότερο. Εκτός της πολιτικής οι άνθρωποι πάντοτε θέλουν να είναι κοντά ο ένας στον άλλο».

Είναι δύο από τα σημαντικότερα ονόματα στην αυτοσχεδιαστική jazz και την κλασικότροπη απόδοση της world music. Εχουν συνεργαστεί με πληθώρα καλλιτεχνών από όλα τα μήκη και πλάτη της Γης και το να αναμιγνύουν μουσικές κουλτούρες είναι δεύτερη φύση τους. Η Anja Lechner και ο Francois Couturier μόλις κυκλοφόρησαν το δεύτερο άλμπουμ τους ως ντουέτο με τίτλο «Lontano», πάντοτε από την ECM Records, και μας μίλησαν για μια σειρά από ενδιαφέροντα θέματα.

● Εχετε και οι δύο μακρά πορεία στη δισκογραφία, στην οποία συμπυκνώνονται πολλά χρόνια μουσικής δημιουργίας. Τι είναι αυτό που σας δίνει κίνητρο και σας κρατάει διψασμένους; Εχει αλλάξει με κάποιο τρόπο στη διάρκεια αυτών των ετών;

Anja Lechner: Το κίνητρό μου είναι η αγάπη για τη μουσική. Είναι κάτι που με θρέφει και έχουμε μια ιδιαίτερη σχέση. Δεν είναι κάτι που αναζητώ, είμαι συνδεδεμένη μαζί της και έχει θέση σε πολλές πτυχές της ζωής μου. Σε παραστάσεις, σε ηχογραφήσεις, μια τυχαία μέρα από το ραδιόφωνο, στα ταξίδια μου, στην αλληλεπίδραση με τους φίλους μου.

Francois Couturier: Είναι πολύ απλό, η μουσική είναι η ζωή μου. Το να είμαι επί σκηνής είναι σαν ναρκωτικό και είμαι βέβαιος ότι θα συνεχίσω να παίζω έως ότου μου είναι σωματικά αδύνατον.

● Εχει περάσει καιρός από την τελευταία φορά που συνεργαστήκατε δισκογραφικά (από το «Moderato Cantabile» του 2013) και αναρωτιέμαι αν είναι διαφορετική η σύνδεση μεταξύ σας αυτή τη φορά. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η καλλιτεχνική σας σχέση;

A.L.: Η πρώτη μας ηχογράφηση πήγε πολύ καλά και κάναμε πολλές εμφανίσεις μαζί ταξιδεύοντας σε πολλές χώρες. Χρειάστηκαν τρία χρόνια για να συνδέσουμε τα απαραίτητα κομμάτια που αποτέλεσαν το «Lontano». Θέλαμε να προχωρήσουμε ένα βήμα παρακάτω και προσπαθήσαμε να φτιάξουμε μια καινούργια γλώσσα έκφρασης. Προετοιμαστήκαμε πάνω σε πολλά κομμάτια, στο τέλος όμως της ηχογράφησης αφεθήκαμε στον αυτοσχεδιασμό, χωρίς κανένα πλάνο και αυτό κατέληξε να είναι ένα σημαντικό μέρος αυτού του δίσκου.

F.C.: Η προηγούμενη κοινή δουλειά μας είναι αρκετά παλιά όντως, όμως δεν σταματήσαμε να παίζουμε μαζί είτε ως ντουέτο, είτε στο Tarkovsky Quartet. Οταν παίζεις με κάποιον τόσο συχνά, για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, η μουσική γίνεται όλο και καλύτερη. Εχουμε αυθεντική μουσική συμβατότητα. Σε αυτή την τελευταία ηχογράφηση μερικά από τα κομμάτια είναι εντελώς αυτοσχεδιαστικά, όμως θα πίστευε κανείς ότι είναι γραμμένα.

● Πόσο εύκολη είναι αυτή η εναλλαγή από τη folk στην κλασικότροπη μουσική και ξανά πίσω;

A.L.: Κάθε μουσική έχει τη δική της γλώσσα. Χρειάζεται να δουλέψεις ώστε να μάθεις αυτή τη γλώσσα και να μπορείς να επικοινωνείς. Από εκείνη τη στιγμή και μετά δεν υφίσταται θέμα εναλλαγής, επειδή η μουσική είναι όντως μία.

● Ο αυτοσχεδιασμός στη μουσική είναι κάτι που σας χαρακτηρίζει. Εχετε νιώσει ποτέ, σε κάποια ηχογράφηση, ότι μια ακόμα καλύτερη εκτέλεση θα αποκαλυπτόταν ίσως στην επόμενη λήψη; Πώς ξέρετε πότε είναι αρκετό;

A.L.: Οι μουσικοί πάντα θέλουν να παίζουν άριστα και ως εκ τούτου επιδιώκουν συνεχείς επαναλήψεις. Σε αυτό ακριβώς μας είναι απαραίτητος ένας παραγωγός όπως ο Manfred Eicher, που θα σου πει πότε να σταματήσεις και πότε να συνεχίσεις να προσπαθείς. Αλλά φυσικά υπάρχουν στιγμές στις ηχογραφήσεις, συναυλίες και πρόβες όπου ξέρεις ότι η μουσική είναι «εκεί».

F.C.: Ευτυχώς σε μερικές ηχογραφήσεις υπάρχουν στιγμές που η μουσική γεμίζει τον χώρο με μαγικό τρόπο. Φυσικά και η παρουσία τού Manfred Eicher είναι πρωταρχικής σημασίας. Είναι σαν τρίτος μουσικός στο σχήμα και η άποψή του για την κάθε λήψη είναι πάντοτε η σωστή.

● Η ECM Records είναι το σπίτι σας εδώ και πολύ καιρό. Υποθέτω πως αποτελεί το ιδανικό περιβάλλον για εσάς, αλλά πώς θα λέγατε ότι έχει διευκολύνει την καλλιτεχνική σας ζωή;

A.L.: Η ECM είναι μια έμπνευση ζωής για μένα. Με έχει φέρει σε επαφή με μουσική από όλο τον κόσμο, με σημαντικούς συνθέτες, μουσικούς, φωτογράφους, γραφίστες και φυσικά μηχανικούς ήχου. Κάνει τη ζωή μου πλουσιότερη και με βοηθάει να συνεχίζω στο μονοπάτι που έχω διαλέξει.

F.C.: Το να δουλεύει κανείς με την ECM είναι σε όλα τα επίπεδα μεγάλη τιμή και εκπληκτική ευκαιρία ταυτόχρονα. Πρόκειται για μια εταιρεία υψηλού κύρους, για την οποία έχουν ηχογραφήσει οι πιο ταλαντούχοι μουσικοί του κόσμου.

● Κατά τα φαινόμενα, θα συνεχίσουμε να ζούμε με την πανδημία του Covid-19 και τις επιπτώσεις της για το επόμενο, απροσδιόριστο, χρονικό διάστημα. Εχει επηρεάσει όλο αυτό την καλλιτεχνική σας προσέγγιση, πέραν των προφανών πρακτικών ζητημάτων;

A.L.: Εχω καταφέρει να παίξω μερικά κονσέρτα από τον Ιούνιο και αισθάνομαι πολύ τυχερή γι' αυτό. Ακόμα κι έτσι όμως, μου λείπει τρομερά το να ταξιδεύω και να παίζω για ένα ζωντανό ακροατήριο. Μου έλειψε η αμεσότητα της επαφής και η αυθόρμητη αλληλεπίδραση. Στη διάρκεια της καραντίνας με δυσκόλεψε το να μη συναντιέμαι και να παίζω μουσική με τους φίλους μου και παρατήρησα για πρώτη φορά το πόσο δύσκολο μπορεί να γίνει όταν όλοι μας μένουμε σε διαφορετικές χώρες. Τώρα ο μόνος τρόπος να το ξεπεράσει κάποιος αυτό είναι να εξασκείται, να πιστεύει στον εαυτό του, να είναι ευπροσάρμοστος, να ταξιδεύει λιγότερο και να παίζει στη χώρα του περισσότερο. Προσωπικά προσπαθώ ακόμα να καταλάβω το βαθύτερο νόημα αυτής της παγκόσμιας κρίσης.

F.C.: Είναι μια δραματική περίοδος. Τα κονσέρτα ακυρώνονται ή αναβάλλονται συνεχώς και η κατάσταση δεν δείχνει να βελτιώνεται. Είναι κάτι που απεχθάνομαι και πολλές φορές είναι δύσκολο να βρεις τη δύναμη για να συνεχίσεις να δημιουργείς. Το πάθος για τη μουσική όμως είναι δυνατότερο και είναι απαραίτητο να εστιάσουμε σε αυτό.

● Η λίστα με τους καλλιτέχνες που έχετε συνεργαστεί είναι τεράστια και εντυπωσιακή. Ως Eλληνες όμως κρατούν ιδιαίτερη θέση για εμάς οι δουλειές σας με τον Βασίλη Τσαμπρόπουλο και τη Μαρία Φαραντούρη. Τι έχετε να θυμάστε από αυτά τα sessions;

A.L.: Η συνεργασία μου με τον Βασίλη ξεκίνησε από την κλασική μουσική και μας οδήγησε στην τέχνη του G.I. Gurdjieff, τους βυζαντινούς ύμνους και τον αυτοσχεδιασμό. Το άλμπουμ μας «Chants, Hymns and Dances» συνεχίζει να έχει υψηλές πωλήσεις 20 χρόνια μετά. Λαμβάνω ακόμα ευχαριστήρια emails από ανθρώπους που μου λένε ότι από εκεί ανακάλυψαν τη μουσική του Gurdjieff ή από παραγωγούς που θέλουν να τη χρησιμοποιήσουν για ταινίες και ντοκιμαντέρ. Με τον Βασίλη γνώρισα την ανατολίτικη μουσική και είμαι ευγνώμων για μια τόσο παραγωγική συνεργασία.

Η Μαρία Φαραντούρη είναι ένας ζωντανός θρύλος και αναγνωρίζω τη φωνή της από τις πρώτες δύο νότες. Αυτό είναι ένα επίτευγμα που κι εγώ επιδιώκω με το τσέλο. Το πρότζεκτ που κάναμε μαζί περιέχει πολλά όμορφα και συγκινητικά τραγούδια από διάφορες κουλτούρες και ήταν τιμή μου που μου ζήτησε να συμμετέχω στο «Beyond The Borders».

● Το να διδάσκετε μουσική είναι ακόμα μια περιπέτεια. Πώς λειτουργείτε ως δάσκαλοι και πόσο διαφορετικά βλέπετε τον εαυτό σας μέσα από αυτό;

A.L.: Μου αρέσει πολύ να βλέπω πράγματα να μεγαλώνουν. Προσπαθώ να καθοδηγώ τους μαθητές μου να βρίσκουν τον δικό τους δρόμο, πώς να εξασκούνται και πώς να συνδέουν τη δουλειά που κάνουν στο τσέλο με την προσωπική τους ζωή. Το να δημιουργούν και να αποδίδουν τον προσωπικό τους ήχο είναι ο βασικός στόχος των μαθημάτων μας. Φυσικά μαθαίνω πολλά μέσα από αυτή τη διαδικασία και για το δικό μου παίξιμο.

● Η δουλειά και των δυο σας, και ταυτόχρονα ο περισσότερος από τον κατάλογο της ECM, επί της ουσίας καταργεί τα σύνορα των χωρών ενώνοντας ανθρώπους και κουλτούρες από ολόκληρο τον κόσμο. Τα τελευταία χρόνια όμως φαίνεται πως τα σύνορα και η έννοιά τους ενισχύονται, υπό όρους πολιτικής και θρησκευτικής επιθετικότητας, διαχωρίζοντας όλο και περισσότερο τους λαούς με μονίμως αυξανόμενη εχθρική διάθεση. Μπορούν η τέχνη και η μουσική ειδικότερα να ανατρέψουν αυτό το κλίμα;

A.L.: Η τέχνη παραμένει μια παγκόσμια γλώσσα που όλοι μπορούν να κατανοήσουν. Η μουσική, η φύση και ο κόσμος γύρω μας θα μας ενώσουν ακόμα περισσότερο. Εκτός της πολιτικής οι άνθρωποι πάντοτε θέλουν να είναι κοντά ο ένας στον άλλο.

F.C.: Η μουσική μας δεν έχει σύνορα. Το «Moderato Cantabile» ήταν πολύ βαθιά επηρεασμένο από την Ανατολή και από τη μουσική των Gurdjieff και Komitas. Επαιζα για μεγάλο χρονικό διάστημα με τον Anouar Brahem, αυτόν τον θαυμάσιο Τυνήσιο μουσικό, ο οποίος έγραψε κι ένα κομμάτι που περιλαμβάνεται στο «Lontano». Λατρεύω την ινδική μουσική και μάλιστα κάποιες από τις διακυμάνσεις στις αρμονίες τού τσέλο προέρχονται από εκεί.

● Καθόλου αναπάντεχα, έχετε σημαντική παρουσία στον κόσμο της ψηφιακής μουσικής και η επιτυχία σάς ακολουθεί κι εκεί. Πώς νιώθετε με αυτή τη νέα εποχή, χρησιμοποιείτε οι ίδιοι τις ψηφιακές πλατφόρμες και πιστεύετε πως είναι εντελώς διαφορετικό το κοινό που σας ακολουθεί online σε σχέση με τους πιο παραδοσιακούς ακροατές;

A.L.: Ομολογώ ότι ο ψηφιακός κόσμος μού φαίνεται ακόμα περίεργος. Συνεχίζω να ακούω CD και να διαβάζω βιβλία. Μου αρέσει να ακούω τα κομμάτια ενός δίσκου στην κανονική τους σειρά, γιατί και αυτό είναι τμήμα της μουσικής και κρύβει μια ιστορία μέσα του. Επίσης δεν μου αρέσει να έχω τα πάντα διαθέσιμα, ανά πάσα στιγμή, νιώθω ότι χάνεται το νόημα και δεν δίνουμε αξία στα πράγματα. Αλλά μπορώ φυσικά να καταλάβω ότι ο κόσμος έχει αλλάξει και ιδιαίτερα στην παρούσα δύσκολη περίοδο ίσως το streaming να είναι ένα πλεονέκτημα. Ομως δεν μου αρέσει καθόλου που οι μουσικοί «ανεβάζουν» μαζικά όλο και περισσότερη μουσική σε κακή ποιότητα και δωρεάν προσπαθώντας να φέρουν το όνομά τους στην επικαιρότητα. Φοβάμαι ότι οι ακροατές θα το συνηθίσουν...

F.C.: Προφανώς υπάρχουν μια θετική και μια αρνητική πλευρά σε κάτι τέτοιο. Φυσικά το ότι μπορεί η μουσική μας να ακουστεί σε αυτές τις πλατφόρμες από τόσο πολύ κόσμο είναι υπέροχο. Ομως η μετάβαση στον ψηφιακό κόσμο δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα. Τίποτα δεν μπορεί να αναπληρώσει την ποιότητα ήχου ενός CD ή ενός καλού βινυλίου. Συγκεκριμένα το είδος μουσικής που εμείς παίζουμε χάνει πολλή από την ποιότητά του όταν έχει συμπιεστεί σε mp3. Και ας μη μιλήσουμε για την οικονομική πλευρά, που είναι μεν δευτερεύουσας σημασίας, αλλά παραμένει καταστροφή για τις εταιρείες και τους μουσικούς. Ευτυχώς για εμάς η ECM είναι μια εταιρεία που το κοινό της προτιμά ακόμα να αγοράζει μουσική σε CD.

● Υπάρχουν κάποιοι νέοι και ανερχόμενοι μουσικοί που δεν θα πρέπει να μας ξεφύγουν;

A.L.: Βέβαια, θα πρέπει οπωσδήποτε να ακούσετε τον νεαρό Ρουμάνο τσελίστα Andrei Ionita.

F.C.: Εξαρτάται τι εννοούμε με το «νέοι και ανερχόμενοι»! Θα μπορούσα να σου δώσω δεκάδες ονόματα που είναι γύρω στα 40 τους! Ανάμεσα στους νεότερους πάντως μου αρέσουν ιδιαίτερα ο Αρμένιος πιανίστας Tigran Hamasyan και ο Ισραηλινός Shai Maestro.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Παρασκευάς Κίτσος: Κάθε εποχή δίνει πολύ ξεχωριστά πράγματα στην κάθε μουσική
Ένας από τους πιο καταξιωμένους εκπροσώπους της νέας γενιάς της ελληνικής jazz, ο Παρασκευάς Κίτσος, μιλάει για την καινούργια του δουλειά, τη διαχρονικότητα της jazz και την μοναδικότητα του Sun Ra που τον...
Παρασκευάς Κίτσος: Κάθε εποχή δίνει πολύ ξεχωριστά πράγματα στην κάθε μουσική
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Το βινύλιο είναι ένα σίγουρο και σταθερό αποκούμπι»
Ο Γιάννης Αλεξίου, εκ των διοργανωτών του Vinyl is Back μας μιλάει για τα πέντε πιο… περίεργα μέρη που έχει αγοράσει δίσκους, για τα βινύλια που πρέπει να έχει κάθε συλλέκτης και για την jazz που είναι το...
«Το βινύλιο είναι ένα σίγουρο και σταθερό αποκούμπι»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Χρ. Νινιός: Δείγμα για κάτι καλύτερο η όλο και μεγαλύτερη ανταπόκριση σε πολιτικά τραγούδια
Με αφορμή το νέο του τραγούδι με τίτλο «Καινούργιο σώμα», ο Χρήστος Νινιός μιλά στην efsyncity για την πορεία του στην ελληνική σκηνή μετά από τρεις δίσκους την τελευταία δεκαετία.
Χρ. Νινιός: Δείγμα για κάτι καλύτερο η όλο και μεγαλύτερη ανταπόκριση σε πολιτικά τραγούδια
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Η σιωπή είναι το ίδιο σημαντική με τη μουσική
Ενας πολίτης του κόσμου εδώ και δεκαετίες, ένας σύγχρονος βιρτουόζος της αφαιρετικής τζαζ και μια συνεχής πορεία δημιουργίας. Η efsyn city μίλησε με τον Avishai Cohen για το νέο του άλμπουμ, τη σύγχρονη τζαζ,...
Η σιωπή είναι το ίδιο σημαντική με τη μουσική
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Στο χρόνο αντέχει κάθετί που ξέρει να βλέπει πέρα από τον εαυτό του»
Μια απολαυστική συνέντευξη εφ' όλης της ύλης πριν τη συναυλία των «Αλκμάν» στο πλαίσιο του πρότζεκτ «Τα κορίτσια της παράδοσης» στο Γυάλινο.
«Στο χρόνο αντέχει κάθετί που ξέρει να βλέπει πέρα από τον εαυτό του»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Postmodern Jukebox: Όλα μπορούν να συμβούν σε μια συναυλία μας!
Αποτελούν εδώ και χρόνια μια μπάντα-σημείο αναφοράς εξαιτίας των εκπληκτικών διασκευών που κάνουν και των εκρηκτικών ζωντανών εμφανίσεών τους.
Postmodern Jukebox: Όλα μπορούν να συμβούν σε μια συναυλία μας!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας