Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Γ.Τσαμαντάκης: Το Εγώ βουλιάζει όταν το καταπατάμε για να γίνουμε αρεστοί

Γ.Τσαμαντάκης: Το Εγώ βουλιάζει όταν το καταπατάμε για να γίνουμε αρεστοί

  • A-
  • A+

Ένα ποίημα αριστούργημα, το οποίο μιλάει για το ταξίδι κάθε ανθρώπινης ύπαρξης και το οποίο ο ίδιος ερωτεύτηκε, επέλεξε ο Γιάννης Τσαμαντάκης για το δεύτερό του βιβλίο, μετά την πρώτη του ποιητική συλλογή «Τα Πέρα πλάσματα» (2016). «Τα Πέρα πλάσματα» έγιναν ύστερα συγκρότημα με πυρήνα τον μουσικό και ποιητή για την ανάγκη μελοποίησης του «Song of myself» του Ουώλτ Ουίτμαν στο οποίο βασίζεται «Το τραγούδι του εαυτού μας».

Ο μεγάλος Αμερικανός ποιητής ήθελε η ποίησή του να γίνει «ένα τραγούδι της μεγάλης περηφάνειας που ο άνθρωπος νοιώθει για τον εαυτό του». Το βίβλιο-cd, που κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες και 200 χρόνια μετά γέννησή του, παρουσιάζεται την Δευτέρα στο «Kύτταρο» με δεκαμελή μπάντα, τετραμελή χορωδία, τους 71 καλλιτέχνες που συμμετείχαν στην έκδοση. Λίγο πριν ο Γιάννης Τσαμαντάκης μίλησε στην efsyncity για το ιδιαίτερα ενδιαφέρον εγχείρημά του, τις πηγές έμπνευσής του, το Εγώ «που βουλιάζει όταν το καταπατάμε» και τη σχέση με τον Άλλο.

Γιατί επιλέξατε να μελοποιήσετε το συγκεκριμένο ποίημα;
      
Επειδή την στιγμή που το διάβασα το ερωτεύτηκα, ο Ουίτμαν είχε πει τότε ότι ήθελα να πω εγώ στο concept που ετοίμαζα εκείνη την εποχή, τρία χρόνια πριν. Είναι ένα ποίημα που η κάθε λέξη είναι μοναδική με τη δική της δυναμική και το βασικότερο χωρίς καμία φλυαρία. Δυναμικό, αγέρωχο, εγωιστικό (όσο χρειάζεται) και παράλληλα με μια γλυκιά μελαγχολία. Είναι η ιστορία του κάθε ανθρώπου και είναι καιρός να θυμηθούμε πόσο υπέροχοι και μοναδικοί είμαστε, αρκεί να είμαστε αυθεντικοί – θα επιμένω πάντα σε αυτό.

Ποιες ήταν ή έγιναν πηγές έμπνευσης σας για τη μελοποίηση του έργου, με αυτόν/αυτούς τους ήχους;

Μετά την ολοκλήρωση στιχουργικά του concept (συνολικά 16 τραγούδια με διάρκεια 75 λεπτών) ξεκίνησα να συνθέτω τη μουσική στο κεφάλι μου και το πώς κάθε τραγούδι θα έχει τη μουσική και τη μελωδία που του «αξίζει» αλλά παράλληλα να λειτουργεί και στο σύνολο της όλης ιστορίας. Λόγω του πολύ ιδιαίτερου λεξιλογίου, που είναι και το σήμα κατατεθέν του Ουίτμαν, οι μελωδίες έβγαιναν αβίαστα από το κεφάλι μου, ήταν σαν οι στίχοι να ζητούσαν την συγκεκριμένη μελωδία.

Σίγουρα το ότι έχω ακούσει όλα τα είδη μουσικής (από κλασσική μέχρι heavy metal) βοήθησε πολύ. Επίσης δεν βάλαμε ταμπέλα στο να βγει ένα συγκεκριμένο είδος μουσικής αλλά η μουσική να συνυπάρχει με τους στίχους σαν ένα. Υπάρχει τραγούδι στο βιβλίο-cd με ένα πιάνο και 18 φωνές και υπάρχει και τραγούδι με πολύ βαρύ ροκ ήχο. Όλα αυτά με πολλά samples από ήχους φύσης, τι Ουίτμαν θα ήταν άλλωστε; Έμπνευση λοιπόν ήταν ο ίδιος ο Ουίτμαν, οι μουσικές επιρροές μου όλα αυτά τα χρόνια και φυσικά τι ήθελε ο Γιάννης Τσαμαντάκης να ακούει στον κάθε στίχο που έχει γράψει.

Τι μπορείτε να πείτε ότι σας διευκόλυνε ή σας δυσκόλεψε στον λόγο του Ουίτμαν;

Το ότι μου πήρε τρεις μήνες για να γράψω τους στίχους και να μπουν μέσα στη ροή της ιστορίας λέει κάτι (γέλια). Η δυσκολία υπήρξε στο ότι δεν ήθελα να χαθεί το νόημα του ποιήματος και είναι τέτοιο το λεξιλόγιο του ποιητή που δεν μπαίνει εύκολα σε κουπλέ, ρεφραίν κτλ. αλλά νομίζω τα καταφέραμε. Δεν ήθελα με τίποτα να είναι απλά μια απαγγελία και σαν χαλί για παράδειγμα μια κιθάρα αλλά φουλ ενορχήστρωση με πολλά όργανα και φωνές). Η ευκολία από την άλλη υπήρξε στο ότι έχει πολλές λέξεις και έννοιες που μπορείς να «παίξεις» και να βγάλεις ένα όντως μοναδικό στίχο για τραγούδι, που επιτέλους να ξεφεύγει από τα στεγανά της πλειοψηφίας των στίχων που ακούμε στην εποχή μας.

Ο ίδιος Αμερικανός ποιητής λέει ότι πιστεύει στη σάρκα και τις ορέξεις. Για εσάς, για εμένα και σίγουρα για πολλούς άλλους εν αρχή είναι η αγάπη. Αρκεί όμως;

Η αγάπη είναι μια κατάσταση για εμένα και η αρχή των πάντων. Αν δεν αγαπάς τον εαυτό σου πάνω από όλα (είμαστε όλοι μικροί θεοί – λέει ο Ουίτμαν) και δεν τον αγκαλιάζεις καθημερινά, πως μπορείς να λες ότι αγαπάς κάποιον άλλον; Και φυσικά -καθώς είμαστε και από ύλη- σωματοχημικά έχουμε ορέξεις, ορμές και πόθους, είναι μέρος της ανθρώπινης υπόστασης μας να τρέφουμε και τη σάρκα αλλά και τις ορέξεις μας για να έχουμε ισορροπία σαν οντότητα. Όποιος σεμνότυφα λέει το αντίθετο έχει κάνει απλά την ανισορροπία του μια πρέπουσα κοινωνικά κατάσταση. 

Πού βουλιάζει το Eγώ; Μια δική του ερμηνεία δίνει ο Κωνσταντίνος Λουκόπουλος σε ένα από τα κείμενα του βιβλίου.

Να ξεκινήσω ότι το Eγώ πρέπει να υπάρχει, πάντα μέσα στο σύνολο, αλλά να ορίζει και την μοναδικότητα μας. Πολλοί «μοναδικοί, αλλόκοτοι, φευγάτοι, ευαίσθητοι, αυθεντικοί» άνθρωποι – πλάσματα δημιουργούν ένα υπέροχο σύνολο. Πολλές ρέπλικες ανθρώπων δημιουργούν απλά μια μάζα χωρίς βούληση. Εκεί βουλιάζει το εγώ λοιπόν για εμένα. Όταν το καταπατάμε για να γίνουμε αρεστοί στους πολλούς. 

«Το τραγούδι του εαυτού μας» αποτελεί ένα πραγματικά πολυσυλλεκτικό έργο. Πώς έγινε η επιλογή των συμμετεχόντων;

Η επιλογή έγινε με τα εξής κριτήρια: Το τι ήθελα για κάθε τραγούδι (ηχόχρωμα τραγουδιστή, μουσικά όργανα, έργα ζωγράφων που να πλαισιώνουν τον κάθε τίτλο τραγουδιού) , το πόσο όρεξη και αγάπη έδειξε ο κάθε συμμετέχων για το όλο πρότζεκτ και φυσικά το  ταλέντο του κάθε καλλιτέχνη. Το βασικότερο όμως, επειδή  για εμένα το πόσο ταιριάζεις και μπορείς να συνεργαστείς με κάθε άνθρωπο είναι σημαντικό και βγαίνει και προς τα έξω, ήταν το να ταιριάζουν τα χνώτα μας. Και τελικά μαζευτήκαμε 71 πλάσματα και μας  πήρε δύο χρόνια για να ολοκληρωθεί. (Ακόμα γελάω με τραγουδιστή που συμμετέχει στο βιβλίο-cd που κάποια στιγμή που μιλούσαμε στο τηλέφωνο με ρώτησε «Πως πάει το Μπεν Χουρ»).  Ήθελα σε αυτή την κατάθεση ψυχής μου, σε όλο αυτό το ταξίδι μέχρι την ολοκλήρωσή του να περνάμε όλοι καλά. Με το ίδιο  κριτήριο επιλέχθηκαν και οι 10 άνθρωποι που συμμετέχουν στις ζωντανές μας εμφανίσεις σαν «Πέρα Πλάσματα».

Πως γίνεται η συνεργασία τόσων πολλών ανθρώπων στα «Πέρα Πλάσματα»;

Εκτός από το ζήτημα του να βρεθεί κοινή ώρα για πρόβες, συναυλίες κτλ. κατά τα άλλα γίνεται με πολύ αγάπη και  πολύ κέφι. Όπως είπα η επιλογή έγινε με βάση το ταλέντο αλλά πάνω από όλα τον χαρακτήρα. Και πραγματικά ευχαριστώ όλα τα υπόλοιπα «Πέρα Πλάσματα» που έχουν αγκαλιάσει το δημιούργημα μου… αν και πλέον έχουν «μπει» και αυτοί για τα καλά μέσα στο concept και έχουν γίνει «Πλάσματα», απλά δεν τους το έχω πει ακόμα (γέλια).

Δεν είναι καταστροφικό για τον άνθρωπο και την εξέλιξή του να αναγνωρίζει είτε δίπλα του είτε πέρα από αυτόν μόνο ό,τι έχει ή ξέρει;

«Εν οίδα ότι ουδέν οίδα»» (Ένα μόνο ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα) Σωκράτης, 470-399 π.Χ. Για να μη μακρυγορώ, όποιος μένει σε αυτά που (νομίζει ότι) ξέρει ή έχει, θα ήταν καλύτερο για την ανθρωπότητα να βρει άλλον πλανήτη να ζήσει. Απλά τότε θα έμεναν ελάχιστοι άνθρωποι στον πλανήτη Γη! (Μας φοβίζει τόσο πολύ το διαφορετικό και το «άγνωστο», όταν όλο το αλατοπίπερο της ύπαρξης μας βρίσκεται εκεί… στο διαφορετικό.

Ήσασταν επαγγελματίας παίκτης χάντμπολ. Τι κοινό μπορεί να έχουν η τέχνη και ο αθλητισμός;

Δεν ξέρω αν έχουν κοινά (που θα έχουν) και επίσης δεν θέλω να το ψάξω και να «σκάψω» βαθύτερα για να βρω κοινά και να το αναλύσω. Ακούω τον εαυτό μου και τις ανάγκες του και περιπλανιέμαι κάθε εποχή εκεί που αισθάνομαι χαρούμενος. Πάντα λέω ότι δεν είμαι ποιητής ή στιχουργός ή τραγουδιστής αλλά ταξιδευτής. Ήρθα εδώ στη Γη για να ταξιδέψω και να βιώσω πράγματα και καταστάσεις, όχι επιδερμικά αλλά να τα βιώσω. Πέρασα όμορφα χρόνια σαν αθλητής, δίψαγα για αυτό εκείνη την εποχή, το υπηρέτησα με όλο μου το είναι και κάποια στιγμή αισθάνθηκα γεμάτος. Τώρα διψάω για αυτό που κάνω και περνάω υπέροχα με «Τα Πέρα Πλάσματα». Και φυσικά και τώρα έχω αφοσιωθεί με όλο μου το είναι σε αυτό το πρότζεκτ. Αν δεν το αγκαλιάσω εγώ, πως θα το αγκαλιάσει ο κόσμος;

Info: Διπλή συναυλία/παράσταση στις 9/3/2020
Πρώτη παράσταση: 19:00. Δεύτερη παράσταση: 21:15. Τιμή εισιτηρίου: 6 ευρώ
Kύτταρο Live, Αχαρνών και Ηπείρου, Αθήνα, τηλέφωνο: 21 0822 4134

Στο βιβλίο-cd «Το τραγούδι του εαυτού μας» συμμετέχουν οι εξής:

Τραγουδιστές (με σειρά εμφάνισης) : Δημήτρης Βοζαΐτης, Μαρία Ιωαννίδου, Μιχάλης Κωτσόγιαννης, Γιάννης Τσαμαντάκης, Σαλίνα Γαβαλά, Μαρία Λυμπεράκου, Μαρία Νίκα, Αρχιμανδρίτης Ειρηναίος Νάκος, Κατερίνα Σούσουλα, Γιώργος Παπαγεωργίου, Σταύρος Παπασταύρου, Μαρία Λατσίνου, Άννα Δακουρού, Σοφία Καρμή, Μάριος Τσόλιας, Αντώνης Βλάχος, Γιώργος Παπουτσάς, Σοφία Βόσσου, Μάνος Μπαρίκος, Όλγα Καμηλάρη, Αντώνης Δήμου, Ελπίδα, Γιώργος Νικηφόρου Ζερβάκης, Αναστάσιος Στέλλας, Ρόμπερτ Γουίλιαμς.

Ηθοποιοί : Μενέλαος Χαζαράκης, Ελένη Κοκκίδου, Στέλλα Κρούσκα, Φώτης Μακρής, Ελίνα Βλαχοκώστα, Αλίκη Αλεξανδράκη, Κλεοπάτρα Τολόγκου, Κωνσταντίνα Τάκαλου, Σωκράτης Πατσίκας, Βασίλης Κρητικός, Μάκης Πατέλης, Κώστας Σαββιδάκης, Μαρία Ρήγα, Άννα Καλαΐτζίδου.

Μουσικοί : Πέτρος Κουτρουμπής (κιθάρες, μπάσο, μαντολίνο), Μιχάλης Βρέττας (βιολί), Φώτης Σιώτας (βιολί), Γιάννης Τσόλκας (πιάνο, πλήκτρα), Δημήτρης Παπατσαρούχας (πλήκτρα), Σωκράτης Γανιάρης (τύμπανα, κρουστά), Κώστας Μπορμπόλης (μπάσο), Δημήτρης Ευσταθόπουλος (κοντραμπάσο), Παναγιώτης Βλάχος (τύμπανα), Βασίλης Ντρουμπογιάννης (πιάνο), Βασίλης Ούτσιος (φλάουτο), Γιώργος Τζαβάρας (κιθάρα), Κώστας Κούλης (τύμπανα), Δρόσος Σκυλάς (κρουστά), Λάζαρος Παπαγεωργίου (τύμπανα).

Εικαστικοί : Γιώργος Κόρδης, Δημήτρης Γέρος, Γιάννης Αδαμάκης, Μιχάλης Μαδένης, Γιώργος Χουλιαράς, Μιχάλης Μανουσάκης, Θοδωρής Τσενόγλου, Κατερίνα Χαδουλού, Τριαντάφυλλος Ηλιάδης, Βάσω Κυριάκη, Tuiyo Frogs, Μάΐρα Κούβελου, Σοφία Κατσαρού, Σεμίνα Λάνταβου, Νίκος Παπαδάκος, Γιώργος Ζιάκας, Σωτήρης Σόρογκας, Κώστας Ηρακλής Γεωργίου.

Συμμετέχει με 17 μικροκείμενα ο συγγραφέας-ποιητής Κωνσταντίνος Λουκόπουλος.

Facebook event

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Στο χρόνο αντέχει κάθετί που ξέρει να βλέπει πέρα από τον εαυτό του»
Μια απολαυστική συνέντευξη εφ' όλης της ύλης πριν τη συναυλία των «Αλκμάν» στο πλαίσιο του πρότζεκτ «Τα κορίτσια της παράδοσης» στο Γυάλινο.
«Στο χρόνο αντέχει κάθετί που ξέρει να βλέπει πέρα από τον εαυτό του»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο τρόπος του πολιτισμού μας είναι επιθετικός και άδικος»
Γλυκύτατη γυναίκα, πολυσχιδής καλλιτέχνις και χαρισματική δασκάλα που εδώ και 25 χρόνια ισορροπεί με επιτυχία και συνέπεια ανάμεσα στο θέατρο και τη μουσική. Η Μάρθα Φριντζήλα τραγουδάει σχεδόν τα πάντα και...
«Ο τρόπος του πολιτισμού μας είναι επιθετικός και άδικος»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Τα Πειραγμένα είμαστε εμείς»
O Δημήτρης Λάππας και η Ιφιγένεια Ιωάννου μιλούν για την μουσική τους πρόταση και την «πειραγμένη πραγματικότητα» διαχρονικών τραγουδιών.
«Τα Πειραγμένα είμαστε εμείς»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Βαγγέλης Καζαντζής: Γράφω χωρίς περιορισμούς, δεν ψάχνω για σουξέ
Λίγο πριν την παρουσίαση του νέου του δίσκου με τίτλο «Το μεταξύ μας διάστημα» ο τραγουδοποιός Βαγγέλης Καζαντζής μιλάει στην efsyncity για τα νέα του τραγούδια, τις επιρροές του και τη σχέση του με την...
Βαγγέλης Καζαντζής: Γράφω χωρίς περιορισμούς, δεν ψάχνω για σουξέ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Δημήτρης Μητσοτάκης: Θεραπευτική η μουσική μέσα σε ένα δυστοπικό τοπίο
Μία συνέντευξη για το ροκ και το ρεμπέτικο, την ταξική εποχή της δισκογραφίας και τον αγώνα των νέων καλλιτεχνών, το ΚΕΘΕΑ και τη θεραπευτική ιδιότητα της μουσικής.
Δημήτρης Μητσοτάκης: Θεραπευτική η μουσική μέσα σε ένα δυστοπικό τοπίο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας