Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Ο τρόπος του πολιτισμού μας είναι επιθετικός και άδικος»

Μάρθα Φριντζήλα

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ο τρόπος του πολιτισμού μας είναι επιθετικός και άδικος»

  • A-
  • A+

Γλυκύτατη γυναίκα, πολυσχιδής καλλιτέχνις και χαρισματική δασκάλα που εδώ και 25 χρόνια ισορροπεί με επιτυχία και συνέπεια ανάμεσα στο θέατρο και τη μουσική. Η Μάρθα Φριντζήλα τραγουδάει σχεδόν τα πάντα. Από Τομ Γουέιτς και Νίνα Σιμόν μέχρι τους κορυφαίους Ελληνες συνθέτες, λαϊκά και δημοτικά, είτε υπαρξιακά είτε καψούρικα, όπως η ίδια λέει στις «Εξομολογήσεις» της. Αλλωστε, την έχουμε αγαπήσει και μέσα από τα δικά της τραγούδια αλλά και από ξεχωριστές επανεκτελέσεις άλλων. Εχοντας μαζί της τρεις εξαιρετικούς μουσικούς, τους Τάκη Φαραζή, Αντώνη Μαράτο και Βασίλη Ματζούκη, αλλά και έναν καλεσμένο-έκπληξη κάθε φορά, θα φωτίζουν με ανατρεπτική διάθεση για ακόμα τρία Σάββατα και παραμονές Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς τη σκηνή του Γυάλινου Μουσικού Θεάτρου.

Ανάμεσα στις πρόβες για νέες παραστάσεις που συμμετέχει και ανεβάζει και στα μαθήματα στην αυτοδιαχειριζόμενη σχολή Baumstrasse, η οποία μετρά δέκα χρόνια στην εκπαίδευση επαγγελματιών και ερασιτεχνών, μίλησε στην «Εφ.Συν.» για τη σχέση της με το τραγούδι, τους νέους συναδέλφους της, την πόλη της την Ελευσίνα, που την έβαλε από τα μικράτα της στο θέατρο και εκείνη της το ανταποδίδει πλέον κάθε καλοκαίρι με το Αττικό Σχολείο αρχαίου δράματος. Δεν διστάζει όταν της ζητηθεί να πει τη γνώμη της, τάσσεται στο πλευρών των ευαίσθητων και των αδικημένων και δηλώνει ότι με όχημα την τέχνη της προσπαθεί να ενώσει τη φωνή της με όσους ζητούν τα αυτονόητα: την ισονομία, τον σεβασμό και το δίκαιο.

• Γιατί επιμένετε στις μουσικές εξομολογήσεις στο «Γυάλινο»; Τι σας προσφέρουν;

Επιμένω γιατί είμαι επαγγελματίας τραγουδίστρια και βιοπορίζομαι από τη δουλειά μου, μου αρέσει πολύ να τραγουδώ σε κοινό, και η συνεργασία μου με το «Γυάλινο» πέρυσι ήταν άψογη και χάρηκα που μου ζήτησαν να συνεχίσουμε και φέτος τις εμφανίσεις.

• Η αθωότητα των παιδικών μας χρόνων είναι για πάντα χαμένη ή μπορούμε να την ξαναβρούμε;

Ναι, είναι χαμένη, όμως μπορούμε και οφείλουμε να την επανεφεύρουμε. Το χρωστάμε στο παιδί που κάποτε υπήρξαμε. Οι τέχνες και ο αθλητισμός προσφέρουν τον χώρο και την ελευθερία να προσεγγίσουμε στιγμιαία αυτήν την αθωότητα.

• «Διασκεδάζουμε τη λύπη»… γιατί θεωρείτε ότι οι δημιουργοί συνήθως γράφουν περισσότερα τραγούδια για λυπημένα θέματα, ακόμα κι όταν είναι ματζόρε;

Λέει μια παροιμία: «χαρά που τη μοιράζεσαι την πολλαπλασιάζεις, λύπη που τη μοιράζεσαι τη μετριάζεις». Οχι μόνο οι δημιουργοί, πιστεύω όλοι οι άνθρωποι θέλουν να μετριάσουν τον πόνο τους, γι’ αυτό αγαπούν τα λυπημένα τραγούδια. Τις χαρές τις ζούμε, τις λύπες τις τραγουδάμε. Πολλά λυπημένα τραγούδια είναι σε ματζόρε κλίμακα ίσως για να ισορροπήσουν το βάρος του στίχου, ίσως για να ξορκίσουν τον πόνο, ίσως για να χαμογελάσουν στο βάσανο της ύπαρξης.

•  Αρκετοί νέοι μουσικοί σε συνεντεύξεις μού έχουν πει ότι έχουν εμπνευστεί από εσάς ή έχουν συνεργαστεί μαζί σας; Πώς είναι η σχέση σας μαζί τους, τι βλέπετε στα πρόσωπά τους;

Τον εαυτό μου βλέπω σε κάποιους από αυτούς. Ομολογώ πως μου αρέσει και με τιμά το γεγονός ότι πολλοί νέοι έρχονται στα μαθήματά μου, μου στέλνουν τα τραγούδια τους, μου ζητούν να δουλέψουμε μαζί. Η σχέση με τον καθένα από αυτούς είναι μοναδική.

Φωτ.: Δημήτρης Μακρής

• Νεότερους και μεγαλύτερους «μας θέλουν γκαρσόνια», είχε γράψει ο Στρατής Τσίρκας. Εσείς, βέβαια, κάνετε μια δημιουργική δουλειά, αλλά πώς καταφέρνετε να διαχειρίζεστε τον χρόνο και να προλαβαίνετε;

Δουλεύω πολύ περισσότερο από τον μέσο εργαζόμενο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν αισθάνομαι «γκαρσόνι». Υπηρετώ μια τέχνη που αγαπώ και έχω καταφέρει να ζω από τη δουλειά μου. Αν είχα εισοδήματα ή περιουσία από την οικογένειά μου, μάλλον θα δούλευα λιγότερο. Στις συνθήκες που ζω, όμως, και στη χώρα που επιλέγω να ζω χρειάζεται να θέτω σωστά τις προτεραιότητες ώστε να βρίσκω χρόνο και για μένα, τον σύντροφό μου, τα ανίψια μου, την οικογένειά μου και τις γάτες μου. Δεν μου αρέσει να χάνω τον χρόνο μου ή να τον ξοδεύω «μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου».

• Μου άρεσε που στην πρεμιέρα σας χαρακτηρίσατε ένα κομμάτι του Λοΐζου ως «ένα από τα ωραιότερα τραγούδια». Γιατί νομίζετε ότι συνηθίζουμε να περιορίζουμε ένα έργο λέγοντας, για παράδειγμα, «ένα από τα ωραιότερα τραγούδια» αλλά από τον τάδε δίσκο ή την τάδε χρονιά και διστάζουμε να πούμε ότι αυτό είναι από τα ωραιότερα που έχουμε ακούσει;

Κρατάμε ίσως μια απόσταση για την περίπτωση που πάψει να μας αρέσει ή που θα αλλάξει νόημα μέσα στα χρόνια· μπορεί να συμβεί κι αυτό. Ας πούμε, το τραγούδι «Θα τον μεθύσουμε τον ήλιο» το θεωρώ σπουδαίο, αλλά πώς μπορώ να το υπερασπιστώ όταν οι συνειρμοί που προκαλεί είναι τόσο μακριά από το ίδιο το τραγούδι; Εγώ είμαι πολύ εκδηλωτική για τα πράγματα που αγαπώ· έχω πει, ας πούμε, για την άρια «When I am laid in earth» από την όπερα του Purcell «Διδώ και Αινείας», πως είναι ένα από τα ομορφότερα τραγούδια του πλανήτη ή πως η «Γυφτοπούλα» του Μπάτη είναι το πιο ερωτικό τραγούδι που γράφτηκε ποτέ. Προτιμώ μερικές φορές να υπερβάλλω παρά να «κρατώ μικρό καλάθι».

• Μεταξύ των τραγουδιών από το διεθνές ρεπερτόριο που μας έχετε μάθει, είναι και το «Σαντιάγο» (Son Des Negros En Cuba). Τι λέτε για την κατάσταση στη Λατινική Αμερική και σε άλλα μέρη του κόσμου όπου γίνονται εξεγέρσεις, κινητοποιήσεις, υπάρχει βάρβαρη καταστολή και παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων;

Για την κατάσταση στη Λατινική Αμερική δεν είμαι αρμόδια να μιλήσω. Η βάρβαρη καταστολή και οι παραβιάσεις των δικαιωμάτων, η αδιαφορία για τον άνθρωπο, η κατάχρηση της εξουσίας και ο ολοκληρωτισμός είναι πληγές ανοιχτές στη Λατινική Αμερική εδώ και αιώνες. Οπως και στην Αφρική ή τη Μέση Ανατολή. Φυσικά και με βρίσκουν απολύτως αντίθετη και οπωσδήποτε οι εξεγέρσεις και οι κινητοποιήσεις είναι ο μόνος και αναπόφευκτος τρόπος αντίστασης.

Δυστυχώς η μοίρα των πλούσιων χωρών και των φτωχών λαών γράφεται από τους άπληστους και τους υπηρέτες τους. Οπου υπάρχει πλούτος υπάρχει και εκμετάλλευση. Ο τρόπος του πολιτισμού μας είναι επιθετικός και άδικος. Φέρω την ενοχή που μου αντιστοιχεί ως παιδί αυτού του πολιτισμού. Ως καλλιτέχνις τώρα, προσπαθώ με όχημα την τέχνη μου να ενώσω κι εγώ τη φωνή μου με όσους ζητούν τα αυτονόητα: την ισονομία, τον σεβασμό και το δίκαιο.

• Ποιο κομμάτι θα «αφιερώνατε» στην κυβέρνηση που διατρανώνει ότι επιστρέψαμε στην «κανονικότητα»;

Δεν αφιερώνω κανένα τραγούδι σε καμία κυβέρνηση. Με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι οι ευαίσθητοι και αληθινοί, οι δίκαιοι και οι αδικημένοι.

• Πώς συμμετέχετε στην Ελευσίνα του 2021; Σας αποθαρρύνουν οι δυσκολίες στον δρόμο για την «πολιτιστική πρωτεύουσα»;

Στην Ελευσίνα, την πόλη μου, διοργανώνουμε με την ομάδα μου από το 2012 το «Αττικό σχολείο αρχαίου δράματος» σε συνεργασία με τα αρμόδια τμήματα του δήμου. Η ομάδα διοργάνωσης του «Ελευσίνα 21» έχει αγκαλιάσει το σχολείο μας και συμμετέχουμε με τα μαθήματα, τα δρώμενα και τις παραστάσεις μας στις εκδηλώσεις στην πόλη. Από το 2018 έχουμε και οικονομική υποστήριξη από τον θεσμό. Δεν με αποθαρρύνουν οι δυσκολίες, γιατί δεν επηρεάζουν άμεσα το δικό μας έργο. Κάνουμε ό,τι κάναμε και πριν και θα συνεχίσουμε όσο αντέχουμε.

Η Ελευσίνα ήταν και θα είναι πάντα για μας «πολιτιστική πρωτεύουσα». Ομως δεν γνωρίζω από μέσα τις δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η διοργάνωση, τις προκλήσεις, τις δεσμεύσεις και τις απαιτήσεις του εγχειρήματος. Οπως έχω ξαναπεί, για μένα θα ήταν ευχής έργο μέσω της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας να περισωθούν τα αρχιτεκτονικά αριστουργήματα και οι ανενεργοί βιομηχανικοί χώροι της πόλης και να κληροδοτηθούν στους κατοίκους της Ελευσίνας χώροι πολιτισμού και δημιουργίας. Θα χαρώ πολύ αν η πόλη μου βγει επί της ουσίας κερδισμένη.

• Εκτός από τη μουσική σκηνή του «Γυάλινου», πού αλλού θα έχουμε την ευκαιρία να σας δούμε φέτος;

29 και 30 Δεκεμβρίου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών στους «Ορνιθες» του Νίκου Καραθάνου, τον Απρίλιο, στη Στέγη πάλι, στην καινούργια παραγωγή των Rootlessroot και τον Μάιο στο Baumstrasse, σε μια σειρά παραστάσεων αναλογίου που διοργανώνω με θέμα τη Μήδεια και τον έρωτα στο Αρχαίο Δράμα.

Info

21, 24, 28, 31 Δεκεμβρίου, 4 Ιανουαρίου. Γυάλινο Up Stage, λεωφόρος Συγγρού 143, Νέα Σμύρνη. Τηλ. 210-9315600.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Δε θα μπορούσα να αρνηθώ το λαϊκό τραγούδι, είναι η καταγωγή μου»
Με έναν πολυσυλλεκτικό δίσκο που γεννά πληθώρα συναισθημάτων κατάφερε να κάνει το ντεμπούτο του στην ελληνική δισκογραφία ο Χάρης Μακρής, ο οποίος μιλάει στην efsyncity πριν παρουσιάσει το πρώτο «Άλμπουμ» του...
«Δε θα μπορούσα να αρνηθώ το λαϊκό τραγούδι, είναι η καταγωγή μου»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Οι «μέρες οι παλιές» και τρεις ταλαντούχες γυναικείες φωνές
Τρεις νέες ταλαντούχες γυναίκες από διαφορετικούς μουσικούς κόσμους θα έχουμε την ευκαιρία να ακούσουμε στο κέντρο διερχομένων καλλιτεχνών στο «Άλσος». Η Κατερίνα Πολέμη, η Κατερίνα Ντούσκα και η Άννα Ψυχογιού...
Οι «μέρες οι παλιές» και τρεις ταλαντούχες γυναικείες φωνές
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η καλή μουσική μάς βοηθά να απαλλαγούμε από τα τέρατα που κουβαλάμε»
Για τις ξεχωριστές πολυσυλλεκτικές συναντήσεις που ετοιμάζει στο Club του Σταυρού του Νότου έχοντας στο πλευρό νέους και καταξιωμένους τραγουδιστές μας μιλάει ο Μιχάλης Κουμπιός, ενώ ο Βασίλης Λέκκας και ο...
«Η καλή μουσική μάς βοηθά να απαλλαγούμε από τα τέρατα που κουβαλάμε»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Σ’ όλο τον κόσμο» με τους Mottet
Ένας πολύ αρμονικός, φωτεινός και «ζωντανός» δίσκος, με χρώματα από διάφορα είδη μουσικής, με φρέσκο και παράλληλα νοσταλγικό ήχο, που συνδέει τον κοσμοπολιτισμό με τη δεξαμενή της ελληνικής μουσικής είναι η...
«Σ’ όλο τον κόσμο» με τους Mottet
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η εικόνα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης μουσικής»
Οι Katerine Duska και Leon of Athens μιλούν στην «Εφ.Συν.» για τη μουσική τους και το ευρύ φάσμα συναισθημάτων που θέλουν να δημιουργούν με τα τραγούδια τους.
«Η εικόνα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης μουσικής»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Το γέλιο που περιγράφω δεν είναι ανέξοδο, κουβαλάει την τυράννια αυτού του κόσμου»
Ως μια εναντίωση στον εφησυχασμό χαρακτηρίζει το τραγούδι και ως μια άτακτη τάξη τη μουσική ο Χρυσόστομος Σταμούλης, που μας μιλά για τον τελευταίο του δίσκο αλλά και ζητήματα της επικαιρότητας.
«Το γέλιο που περιγράφω δεν είναι ανέξοδο, κουβαλάει την τυράννια αυτού του κόσμου»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας