Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Η ποιότητα του λαϊκού τραγουδιού συμβαδίζει με αυτήν της φτώχειας»
Θοδωρής Γκόνης / Φωτογραφία: Μάριος Βαλασόπουλος

«Η ποιότητα του λαϊκού τραγουδιού συμβαδίζει με αυτήν της φτώχειας»

  • A-
  • A+

Τον περασμένο μήνα κυκλοφόρησε ένας πολύ καλός λαϊκός δίσκος, πράγμα που δεν συμβαίνει συχνά τα τελευταία χρόνια όσον αφορά το συγκεκριμένο είδος τραγουδιού, ο οποίος συμβάλλει στην ανανέωσή του καθώς πετυχαίνει να συνδυάσει δύο μουσικούς κόσμους, τη λαϊκή κουλτούρα και παράδοση με τη σύγχρονη αντίληψη περί μουσικής. Ο τίτλος του «Τα δεύτερα γιατί κουράστηκαν τα πρώτα», και δημιουργοί του ο Φώτης Σιώτας, που έγραψε τη μουσική, και ο Θοδωρής Γκόνης, που υπογράφει τους στίχους. Με αυτή την αφορμή κάναμε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον Θ. Γκόνη τόσο για το άλμπουμ όσο και γενικότερα για αυτό που ορίζεται σήμερα ως σύγχρονο λαϊκό τραγούδι.    

Το λαϊκό τραγούδι, ένα είδος με βαθιές ρίζες στην ελληνική μουσική πραγματικότητα, δεν έχει να παρουσιάσει δισκογραφικά επιτεύγματα άξια λόγου εδώ και πολλά χρόνια, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό;

Το λαϊκό τραγούδι ήταν ανέκαθεν νομίζω υπόθεση των φτωχών ανθρώπων, ήταν ο πανηγυρισμός της ψυχής τους, η γιορτή τους, το πένθος τους, η αξιοπρέπειά τους -αυτή η διασυρμένη και αποστραγγισμένη έννοια σήμερα- δεν είχε καν τα μέσα να ψευτίσει, καλό, κακό αυτό ήταν, ανάλογα με την ποιότητα της φτώχειας συμβαδίζει και η ποιότητα του λαϊκού τραγουδιού. Ίσως σήμερα η φτώχεια να μη φοράει τις Κυριακές  το λευκό πουκάμισό της, να  είναι πιο φοβισμένη και  απαισιόδοξη από ποτέ, να μην πιστεύει στον εαυτό της, να μην έχει ορίζοντα ανοιχτό και αυτό να έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση όλο και λιγότερων λαϊκών  τραγουδιών, αυτό που λέτε με την ερώτησή σας. Ίσως να είναι αυτό. Βέβαια κάτι άλλο που θα έπρεπε να πούμε εδώ είναι και ποιοι γράφουν σήμερα λαϊκά τραγούδια, αλλά αυτό το κεφάλαιο είναι πολυ μεγάλο και καλύτερα να το ανοίξουμε κάποια άλλη στιγμή με άλλη σοβαρότερη αφορμή και αιτία.

Μία από τις εξαιρέσεις είναι ο πρόσφατος δίσκος που κάνατε με τον Φώτη Σιώτα «Τα δεύτερα γιατί κουράστηκαν τα πρώτα». Υπάρχουν κάποια ουσιώδη συστατικά που συντελούν στο να προσελκύσει ένα άλμπουμ το ενδιαφέρον του κοινού και της κριτικής κι αν ναι, στον δικό σας δίσκο ποια είναι αυτά; 

Μου πήρε πολύ καιρό να καταλάβω πως το τραγούδι δεν εξελίσσεται, προχωράει, συνεχίζει, δεν κόβει το σχοινί, δεν ξεκόβει από την παράδοση, φυσικά αναπτύσσεται και ανοίγεται σε οικουμενικότερες περιοχές.  Αυτή είναι και η μεγάλη του δυσκολία, η προσπάθειά σου να αποφύγεις την αναφορά σε αυτό καθαυτό  και ταυτόχρονα η αδυναμία σου να το πετύχεις, πάντα κινδυνεύεις  από τη  γραφικότητα. Κρατάς όμως τη γλώσσα, πρέπει να έχεις πίστη στη γλώσσα σου, αυτό προσπαθήσαμε με τον Φώτη να κάνουμε. Μακάρι να το καταφέραμε έστω και στο ελάχιστο. 

Πώς αποφασίσατε να συνεργαστείτε με τον Φώτη Σιώτα και πώς κρίνετε την παρουσία του ως μουσικού γενικότερα;

Με τον Φώτη υπήρχε πάντα η επιθυμία να συνεργαστούμε, χωρίς να το έχουμε πει και φωναχτά, ερχόταν από μόνο του, το έβλεπες. Γνωριζόμασταν από το θέατρο, κάνει σπουδαία πράγματα στο θέατρο ο Φώτης, οι συνεργασίες του με τον Άρη Μπινιάρη είναι εξαιρετικές και χαίρομαι πολύ γι’ αυτό. Επίσης άκουγα τα τραγούδια του, μου αρέσαν, μου άρεσε ο διακριτικός του τρόπος, το πώς  κινείται μέσα σε αυτά και ακόμα τον έβλεπα και πάνω στο πάλκο, δίπλα στον δάσκαλό του, τον Σωκράτη Μάλαμα που πολύ εκτιμώ τη στάση του μέσα στο τραγούδι. Με τον Φώτη νομίζω πως θα συνεχίσουμε, το επιθυμούμε και οι δύο.

Οι στίχοι σας προϋπήρξαν της μουσικής του ή γράφτηκαν πάνω σε αυτήν; Υπήρξε κάποιο καθοριστικό γεγονός ή ένα πρόσωπο που το θεωρείτε απαρχή της έμπνευσής σας και μετά το ένα τραγούδι γεννούσε το άλλο; Σε πόσο χρόνο ολοκληρώσατε τη συγγραφή τους;

Τα λόγια για τα «Δεύτερα» γράφτηκαν για αυτήν τη συνεργασία. Για τον Φώτη. Γράφτηκαν κυριολεκτικά  στον δρόμο και όχι με το χέρι αλλά με την πατούσα, αποθηκευμένα στη μνήμη ενός οδοιπόρου. Αν έχουν ένα πλεονέκτημα αυτά τα λόγια ίσως και να είναι αυτό. Μέσα τους κυλά ένας ζωντανός νόμος που στέκεται πάνω απ’ όλους τους άλλους τους κανόνες και τακτοποιεί  με σίγουρο χέρι τα πάντα. Η συνήθεια και η παράδοση. Εκεί γίνεται η συνάντηση με την κοινότητα, με τη συντεχνία τραγουδιστών και συνθετών. Εκεί καταφτάνει και ο στιχουργός με τον στίχο.  Όλα αυτά, ή σχεδόν όλα, γράφτηκαν στη διαδρομή, την καθημερινή βόλτα με τον «σκύλο» από την Παναγία -το σπίτι που μένω στην Καβάλα- ώς την ιχθυόσκαλα. Δέκα χιλιάδες βήματα μετρημένα. Έναν χρόνο περίπου, όσο και οι συνομιλίες μας με τον Φώτη στο τηλέφωνο.

Ποια η γνώμη σας για τη βασική τραγουδίστρια του άλμπουμ, Ιουλία Καραπατάκη, που θεωρείται από τις καλύτερες σύγχρονες ερμηνεύτριες του λαϊκού και ρεμπέτικου τραγουδιού, και τον Γιάννη Διονυσίου, έναν λαϊκό ερμηνευτή που -κακώς- δεν έχει γίνει ευρύτερα γνωστός, αν και θα του άξιζε βάσει των δυνατοτήτων του.

Ναι, είναι σπουδαία τραγουδίστρια η Ιουλία Καραπατάκη, η φωνή της, το αίσθημά της έρχεται από πολύ μακριά, πιστεύω πως έχει λαμπρό μέλλον, άλλωστε κάνει ήδη τόσο ωραία πράγματα και ο κόσμος του λαϊκού τραγουδιού την αγαπά και την εκτιμά, στα «Δεύτερα» σκίζει.
 Ο Γιάννης Διονυσίου έχει σπουδαία φωνή και κάτι, ακόμα πιο σημαντικό, έχει την ταπεινότητα του λαϊκού τραγουδιστή, πράγμα σπάνιο σήμερα. Του εύχομαι όλα τα καλά και τον ευχαριστώ για την υποδειγματική του ερμηνεία στο τραγούδι  «Ο περιττός ο άνθρωπος», όπως φυσικά ευχαριστώ και όλους τους μουσικούς που έπαιξαν με τον παλιό τρόπο τόσο καινούργια, και τη Δήμητρα Γαλάνη και τον Σωκράτη Μάλαμα που τόσο γενναιόδωρα στήριξαν αυτά τα τραγούδια.    

Σε ποιους νέους λαϊκούς συνθέτες, στιχουργούς και τραγουδιστές θα στεκόσασταν και γιατί;

Με  αυτά που γράφει κανείς νομίζω πως φαίνεται καθαρά τι και ποιους εκτιμά. Υπάρχουν αρκετά νέα παιδιά στο τραγούδι που έχουν ταλέντο με χρώμα και φωνή ιδιαίτερη και αυθεντική, μερικοί μάλιστα ξεχωρίζουν γιατί τα «λάθη τους» έχουν ψυχή.

Παρακολουθείτε τη σύγχρονη ελληνική μουσική σκηνή -ροκ, ποπ, hip hop, electronica- η οποία γνωρίζει μεγάλη άνθηση τα τελευταία χρόνια, αυτά της κρίσης όπως έχουμε συνηθίσει να τα χαρακτηρίζουμε; Αν ναι, έχετε ξεχωρίσει κάποιους εκπροσώπους της;

Ομολογώ πως δυστυχώς δεν  γνωρίζω και πολλά και αν πω κάτι, μάλλον θα είναι επιπόλαιο.

Είστε συγγραφέας, ποιητής, στιχουργός, ηθοποιός, σκηνοθέτης, ένας από τους μακροβιότερους καλλιτεχνικούς διευθυντές σε ΔΗΠΕΘΕ, καλλιτεχνικός διευθυντής έδώ και 10 χρόνια του Φεστιβάλ Φιλίππων. Ποια απ' όλες τις ιδιότητές σας αγαπάτε περισσότερο και γιατί; Αν ήσασταν υποχρεωμένος να επιλέξετε μόνο μία από αυτές, ποια θα ήταν;

Προχωρώ τον δρόμο μου εξασκώντας όλα αυτά τα διαφορετικά επαγγέλματα από τα οποία αποτελείται το επάγγελμα του καλλιτέχνη. Αυτός είναι ο δρόμος μου και είναι ένας και αρκετά κακοτράχαλος. 

Info: Η παρουσίαση του δίσκου των Φώτη Σιώτα - Θοδωρή Γκόνη «Τα δεύτερα γιατί κουράστηκαν τα πρώτα» (κυκλοφορεί από το Όγδοο Music Group) θα γίνει την Τρίτη 17 Δεκεμβρίου, στις 21.00, στην κεντρική σκηνή του «Σταυρού του Νότου» (Θαρύπου 35-37, Αθήνα, τηλ.: 210-9226975)

Facebook event

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Το νησί μου
Ο Φώτης Σιώτας κι ο Θοδωρής Γκόνης επιχειρούν με αυτή τη συνεργασία τους ν' ανανεώσουν το λαϊκό μας τραγούδι και το αποτέλεσμα τους δικαιώνει.
Το νησί μου
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Ηρώ Σαΐα: Όταν ανεβαίνω στη σκηνή θέλω να ξεπερνάω τον εαυτό μου, όχι άλλες τραγουδίστριες
Η Ηρώ Σαΐα μίλησε στην efsyn city για την παράσταση «Απόψε είσαι για φιλί!..» και για άλλα ενδιαφέροντα θέματα και στο τέλος της κουβέντας που κάναμε μας έδωσε και μια είδηση.
Ηρώ Σαΐα: Όταν ανεβαίνω στη σκηνή θέλω να ξεπερνάω τον εαυτό μου, όχι άλλες τραγουδίστριες
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Χρήστος Θηβαίος: Ήταν πρόκληση να ερμηνεύσω ποιήματα μελοποιημένα από τον Χάρη Κατσιμίχα
Ο Χάρης Κατσιμίχας μελοποιεί έξοχα οχτώ ποιήματα τριών σπουδαίων ποιητών, των Αργύρη Χιόνη, Γιάννη Βαρβέρη και Κώστα Γ. Παπαγεωργίου, τα οποία ερμηνεύει υπέροχα ο Χρήστος Θηβαίος στον δίσκο «Από τους κήπους...
Χρήστος Θηβαίος: Ήταν πρόκληση να ερμηνεύσω ποιήματα μελοποιημένα από τον Χάρη Κατσιμίχα
ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Θέλω να πάψεις να γελάς
Σπάνιο βίντεο από ζωντανή ηχογράφηση στο ρεμπετάδικο «Ντουζένι» με τον Μπάμπη Γκολέ και τη Χριστιάννα να ερμηνεύουν ένα ωραίο λαϊκό τραγούδι του Σταύρου Τζουανάκου.
Θέλω να πάψεις να γελάς
ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Ξενοδοχείο
Ένα πολύ ωραίο λαϊκό τραγούδι του Δημήτρη Μπάκουλη, σε στίχους της Ουρανίας Πατέλλη, ακούμε σήμερα. Στην ερμηνεία του, η Ιουλία Καραπατάκη.
Ξενοδοχείο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας